کتاب اسناد لانه جاسوسی آمریکا

سند شماره (5)

پخش و اقتباس خبر تحت نظر تهیه کنندهطبقه بندی گزارش سرّی

کشور: ایران

هشدار شامل منابع و شیوه های اطلاعاتی است غیرقابل رؤیت برای بیگانگان غیرقابل رؤیت برای

پیمانکاران یا مشاوران پیمانکار

منبع: یک سیاستمدار لیبرال که روابط خوبی در محافل سیاسی دولتی دارد. قابلیت اطمینان به

گزارشهای وی تأیید شده است. او خبر را از یک منبع با دسترسی عالی اخذ کرد.

موضوع: اظهارات مقدم مراغه ای درباره اوضاع سیاسی ایران

1 در اوائل اکتبر 1979 «اواسط مهر 1358» رحمت اللّه مقدم مراغه ای عضو مجلس خبرگان درباره

طرحهایی برای تشکیل یک جبهه سیاسی متشکل از نهضت رادیکال خودش، جبهه ملی، و حزب

جمهوری خلق مسلمان آیت اللّه کاظم شریعتمداری صحبت کرد، مقدم گفت که خبر دارد کریم سنجابی

رهبر جبهه ملی به زودی از ایالات متحده باز خواهد گشت. او گفت که تشکیل جبهه جدید ممکن است تا

21 مهر اعلان شود. در آن روز این سازمان جدید، کار تدارک برای انتخابات پارلمان جدید را شروع

خواهد کرد.

2 مقدم گفت که در حال حاضر جنبش رادیکال مانند سایر گروههای سیاسی ایران است، یعنی ماهیتا

ادامه و گسترش یک شخصیت است. هیچ MEMBERSHIPROLL یا فعالیت تشکیلاتی رسمی وجود

ندارد. «توضیح منبع: مقدم تلویحا اظهار داشت که آمادگی برای انتخابات به یک برنامه سیستماتیک تر

احتیاج دارد. او نگفت که تصمیم گرفته این آمادگی به چه صورتی باشد» «توضیح حوزه فعالیت: گزارش

744/10 NITاز همین منبع حاوی اظهارات مشابهی است که مقدم درباره وضع تشکیلاتی حزب خلق

مسلمان داشته است».

3 به گفته مقدم، نفوذ آیت اللّه خمینی بتدریج رو به کاهش می رود اما این کاهش ابتدا از چنان

موقعیت برتر بی چون و چرایی شروع می شود که می توان انتظار داشت خمینی حداقل مدت چند ماهی و

شاید بسیار بیشتر کنترل خود بر دولت را حفظ کند. مقدم گفت که فکر می کند با این وجود بعضی از آنها که

به خمینی وفا دارند احساس می کنند که انقلاب در خطر است و این امر موجب شده عزم ساده لوحانه ای

برای تحکیم کنترل خود بر جامعه و دولت در آنها پدید آید. مقدم از پنج مقام دولتی که ابراهیم یزدی وزیر

خارجه یکی از آنها بود نام برد و اظهار داشت که به نظر وی اینها در رأس فعالیتی می باشند که برای تحکیم

اقتدار انقلاب صورت می گیرد. مقدم گفت که یزدی را پیش از انقلاب هم می شناخته و او را فردی اساسا

میانه رو و حتی طرفدار غرب دانست. وی گفت که اینک به نظر می رسد که یزدی و دیگران به سیا ایجاد یک

سیاست عمومی صحیح توجه ندارند، چون مشغول کشمکش برای تحکیم قدرت خود می باشند. مقدم

سایر افرادی را که در گروه می باشند به این قرار معرفی کرد: مصطفی چمران وزیر دفاع، صادق طباطبایی

معاون نخست وزیر و سخنگوی دولت، هاشم صباغیان وزیر کشور و صادق قطب زاده مدیر رادیو و

تلویزیون ملی ایران.

4 به دست آمده در: ایران، تهران «15 مهر 1358» شماره گزارش از حوزه فعالیت 763/10 NIT.

5 انتشار از حوزه فعالیت، سفارتخانه تهران «فقط برای کاردار». فرستاده شد به منامه، دهلی نو،

تل آویو.

6 طبقه بندی گزارش: سرّی هشدار شامل منابع و شیوه های اطلاعاتی است غیرقابل رؤیت برای

بیگانگان غیرقابل رؤیت برای پیمانکاران یا مشاوران پیمانکار پخش و اقتباس خبر تحت نظر

تهیه کننده تا تاریخ 17 مهر 78 در بایگانی ضبط شود. طبقه بندی توسط مأمور گزارشگر ثبت شده. تمام

اجزاء گزارش حاوی طبقه بندی و قیود کل سند می باشند.

دستور قطع روابط بخش سیاسی سفارت با مقدم به خاطر امکان لو رفتن وی31

سند شماره (6)

18 مهر 58 اعضاءسرّی

از: تهران 54438به: رئیس

هشدار شامل منابع و شیوه های اطلاعاتی است. اس. دی. پروب

1 در جلسه 14 مهر کارکنان، در خلال بحث در امور مربوط به اس. دی. پوتی/1، کاردار به کفیل

مشاور سیاسی دستور داد که با اس. دی. پروب/1 به عنوان منبع احتمالی پیرامون این قضیه تماس بگیرد.

مشاور سیاسی پاسخ داد که شاید بهتر باشد صبر کنیم تا اوضاع آرام شود. چون کاردار در مواقع دیگری

هم نسبت به پ/1 اظهار علاقه کرده ما به این نتیجه رسیدیم که موقع آن فرا رسیده که تماسمان با او را

برملا کنیم. کاردار آشکارا راضی است به اینکه در امور دخالت نکند و با توجه به عکس العمل مشاور

سیاسی ما پیش بینی می کنیم که لزومی به دادن دستور قطع و خاتمه به بخش سیاسی که بیشتر ارتباط ما را

آشکار می کند نباشد.

2 خلاصه و نتیجه آن بود که کاردار از ما خواست درباره آنچه که پ/1 «و ما» به عنوان بدبینی تشدید

شده ایرانیان می بینیم با او تبادل نظر کنیم. در مذاکره با پ/1 در این مورد، صحبت کشیده شد به راههای

محدود کردن ضرر وارده به روابط متقابلمان. پ/1 هم مثل اس. دی. ارن /1 پیشنهاد کرد که باید با خمینی

تماس گرفته شود. او گفت که فکر می کند که حتی یک عبارت موافق در مورد قبول انقلاب و نگرانی در

مورد روابطمان نتایج خوبی در برخواهد داشت. «موردی که پ/1 به آن اشاره نکرد این بود که چنین

ملاقاتی اگر به طور قابل قبولی خوب جلو رفت، ممکن است باب دسترسی هیئت نمایندگی یا قرارگاه به

علمای دیگر را باز کند».

3 پ / 1 اول پیشنهاد کرد که دیک کاتم انتخاب خوبی برای ملاقات با خمینی است و توضیح داد که

پیشنهاد را برا این اساس می دهد که کاتم قبلاً با او ملاقات کرده و آشنایی قبلی مقداری مزیت دارد. پ/1

گفت تماس توسط کاردار با یک مقام دیگر ایالات متحده را به همان اندازه معتبر می داند و در انتها گفت که

فکر می کند ما اگر فاصله خود با خمینی را حفظ کنیم، صرفا میدان را برای قدرتهای دشمن با ما باز

می گذارد. در این رابطه، او داوطلبانه اظهار داشت که هیچ حدسی نمی تواند بزند که در واقع چه کسی بر

افکار خمینی تأثیر می گذارد.

4 مفاد پاراگرافهای دو و سه فوق با کاردار در میان گذاشته شده است.

5 پرونده: 237926 201، تا تاریخ 18 مهر 78 در بایگانی ضبط شود.

تماما سرّی

نمرات و نظریات درباره گزارشهای مقدم

سرّی

سند شماره (7)

20 مهر 58 تلگرام غیرفوریسری

از: واشنگتن 531200به: تهران

موضوع: هشدار شامل منابع و شیوه های اطلاعاتی است نمرات و نظریات برای گزارشها

1 در ذیل نمرات و نظریات مربوط به گزارشهای 710/10 NIT الی 720/10 NIT ماه سپتامبر که

در 18 مهر 1358 مرور شدند، می آید.(1)

هدف: S.l.Bنمره: 5

شماره گزارش از حوزه فعالیت 720/10 NIT بدون OPACT،

شماره انتشار: 79 15783 / 315 TDFIRDB، 17 شهریور 1358،

یک جانبه، منبع اس. دی. پروب / 1، با تمام کنترلها،

موضوع: «1 موضع خمینی در برابر رویدادهای کردستان 2 وجود نداشتن دخالت عراق در

کردستان».(2)

نظریه: اینکه گزارشی درباره نحوه تلقی خمینی از اوضاع کردستان در زمان تصرف شهرهای کردنشین

داشتیم چیز مفیدی بود. همچنین، همان طور که قرارگاه می داند، اظهارنظرهای بی پایان درباره احتمال

دخالت عراق در حرکتهای اقلیتهای قومی ایران ادامه دارد. از گزارش در خلاصه مخصوص دستیار

اطلاعاتی رئیس ستاد استفاده شد.

نظر مقدم در مورد انحلال مجلس و برخورد انتظام با آن

سند شماره (8)

26 مهر 58 تلگرام غیرفوریسرّی

از: واشنگتن 534861به: تهران

موضوع: هشدار شامل منابع و شیوه های اطلاعاتی است نمرات و نظریات برای گزارشها

1 در ذیل نمرات و نظریات مربوط به گزارشهای 721/10 NIT تا 733/10 NIT ماه سپتامبر

می آید. با توجه به تلگرام تهران 54460 بازنویسی می شود.

هدف: S.l.Bنمره: 5

721/10 NIT بدون OPACT 79 15777 / 315 TDFIRDB

18 شهریور 1358

یک جانبه، اس دی پروب / 1 با تمام کنترلها،

موضوع: «پیشرفت مجلس خبرگان»،

نظریه: ما بسیار احساس خوشوقتی می کنیم که اس. دی. پروب / 1 در یک موقعیت منحصر به فرد

است که گزارشهایی از مجلس خبرگان که بسیار مورد علاقه تحلیلگران است می دهد. آنها از ادامه دریافت

گزارشها درباره این موضوع استقبال می کنند. از گزارش در خلاصه مخصوص دستیار اطلاعاتی رئیس

ستاد استفاده شد.

1- از این سند فقط یک مورد مربوط به گزارشهای مراغه ای می شد که در اینجا آمده است. 2- این گزارش مراغه ای هنوز به دست نیامده است.

هدف: S.l.Eنمره: 5

722/10 NIT بدون OPACT 79 15782 / 315 TDFIRDB

18 شهریور 1358.

یک جانبه، اس. دی. پروب / 1 با تمام کنترلها

موضوع: «نظرگاه های رحمت اللّه مقدم مراغه ای درباره دورنماهایی برای یک ائتلاف سیاسی جدید

ایرانی حول حزب جمهوری خلق مسلمان».

نظریه: این گزارش تحلیل خوبی از اس. دی. پروب/1 درباره مقام احتمالی شریعتمداری در عرصه

سیاست است. به گفته گلگروف، اس. دی. جانوس/13 سعی داشته به ما بگوید که شریعتمداری

طرفدارانی بین مجاهدین دارد و ما حرف او را باور نکردیم. اس. دی. پیر/1 نیز اینک گزارش داده که بین

مجاهدین یک دسته طرفدار شریعتمداری وجود دارد. از گزارش در خلاصه مخصوص دستیار اطلاعاتی

رئیس ستاد استفاده شد.

پیشنهاد انحلال مجلس خبرگان توسط خمینی

سند شماره (9)

28 مهر 58 اعضاءسرّی

از : جده 81؟؟؟به: رئیس رونوشت برای تهران

هشدار شامل منابع و شیوه های اطلاعاتی است اطلاعاتی

عطف به: جده 580؟؟؟ «10780 NIT»

1 اس. دی. پروب/1 خبر گزارش مرجع را مستقیما از انتظام و بهشتی اخذ کرد.

2 ما تعجب کردیم وقتی دیدیم پ/1 ظاهرا فکر انتظام را هیچ پرت به حساب نیاورد. پ/1 گفت که

انتقاد وی از آن همین قدر بوده که خواسته بازرگان پیش از انحلال مجلس خبرگان موافقت خمینی را

جلب نماید. ما می توانیم به آسانی تصور کنیم که خمینی همین طوری کار اکثریت روحانی مجلس خبرگان

را کنار بزند، اما پ/1 یک فرد با تجربه و به نظر ما یک ناظر زیرک می باشد و نظرگاههای وی را نباید

سبک شمرد.

3 بدون پرونده: تا تاریخ 28 مهر 78 در بایگانی ضبط شود. تماما سرّی

جزئیات تکمیلی

سرّی

سند شماره (10)

هشدار شامل منابع و شیوه های اطلاعاتی استطبقه بندی گزارش سرّی

کشور: ایران«تاریخ اطلاعات: اوائل آبان 1358»

غیرقابل رؤیت برای بیگانگان غیرقابل رؤیت برای پیمانکاران یا پیمانکاران مشاور

منبع: یک سیاستمدار لیبرال که روابط خوبی در محافل سیاسی دولتی دارد. قابلیت اطمینان به

گزارشهای وی تأیید شده است. او خبر را از یک مقام عالیرتبه دولتی با دسترسی عالی اخذ کرده است.

موضوع: «پیشنهاد انحلال مجلس خبرگان توسط خمینی»

1 در یک اجلاس کابینه به تاریخ 28 یا 29 مهر، 17 نفر از 22 عضو دولت موقت ایران درخواست

نامه ای را که نخست وزیر مهدی بازرگان ارائه کرده بود امضاء کردند که در آن انحلال مجلس خبرگان که

مشغول تصحیح پیش نویس قانون اساسی می باشد، تقاضا شده بود. در 29 مهر بازرگان و پنج تن دیگر از

وزرای کابینه به قم رفتند تا تأیید آیت اللّه روح اللّه خمینی را جلب کنند. بازرگان عنوان کرد که مجلس با

دوباره نویسی کامل پیش نویس قانون اساسی از حدود اختیارات خود تجاوز کرده واز مدت قانونی خود

فراتر رفته است.

2 خمینی قاطعانه پیشنهاد را رد کرد و بازرگان را برای ارائه آن شدیدا توبیخ کرد. او بازرگان و سایر

وزراء را متهم به همدستی با انتقادکنندگان از مجلس، خصوصا رحمت اللّه مقدم مراغه ای و کسان دیگری

که با حزب جمهوری اسلامی خلق مسلمان بودند نمود. «توضیح منبع: خمینی پیش از آن در یک سخنرانی

به تاریخ 28 مهر درخواستهایی را که در میتینگ عمومی 27 مهر حزب خلق مسلمان برای انحلال مجلس

ابراز شده بود محکوم نموده بود.» «توضیح حوزه فعالیت: گزارش 79 18406 / 315 TDFIRDB،

10780 NIT درباره یک پیشنهاد برای ترغیب بازرگان به انحلال مجلس بود».

3 عکس العمل تند خمینی نسبت به پیشنهاد انحلال، سران حزب خلق مسلمان، نهضت رادیکال و

جبهه ملی اعلان رسمی ائتلاف بین سه گروه را به تعویق انداخته است. «توضیح منبع: اتحاد سه گروه هم

اکنون نیز وجود دارد و اجتماعات عمومی جمعه مثل جلسه 27 مهر را هر سه گروه برگزار می کنند».

4 به دست آمده در: ایران، تهران «2 آبان 1358» شماره از حوزه فعالیت: 788/10 NIT.(1)

5 انتشار از حوزه فعالیت: سفارتخانه و وابسته دفاعی تهران، فرستاده شده به امان، بیروت، قاهره،

اسلام آباد، جده، کراچی، کویت....... دهلی نو، تل آویو.

طبقه بندی گزارش سرّی هشدار شامل منابع و شیوه های اطلاعاتی است غیر قابل رؤیت برای

بیگانگان غیرقابل رؤیت برای مشاورین یا مشاورین پیمانکار پخش و اقتباس خبر تحت نظر تهیه کننده

تا تاریخ........ در بایگانی ضبط شود. طبقه بندی توسط مأمور گزارشگر ثبت شده. تمام اجزاء گزارش

حاوی طبقه بندی و قیود کل سند می باشند.

توضیح در مورد سند پیشنهاد انحلال مجلس...

سند شماره (11)

سرّی

از: تهران 545974 آبان 58 اطلاعاتی

به: با حق تقدم به رئیس رونوشت برای امان ، بیروت، قاهره.......، کراچی، کویت، منامه، دهلی نو،

تل آویو

هشدار شامل منابع و شیوه های اطلاعاتی است.

اطلاعاتی زی. آر. واهو

جزئیات تکمیلی: اس. دی. پروب / 1، رئیس مراجعه کند به تلگرام تهران 54596 که در خط انتشار

نیامده است، به سازمان اطلاعاتی همکار داده نشود. بدون نام برای ثبت در فهرست بایگانی بدون

پرونده به دست آمده توسط پکوئین....... شماره از حوزه فعالیت 788/10 NTI

1- مده است. “ NIT 10 /788” 1 در این سند جزئیات فنی مربوط به سند شماره 10

سند شماره (12)

4 آبان 58 اعضاءسرّی

از: تهران 54596به: با حق تقدم به رئیس

هشدار شامل منابع و شیوه های اطلاعاتی است. اطلاعاتی

عطف به: الف. تهران 54597 «788/10 NIT»، ب. تهران 54598 «789/10 NIT»

1 اس دی پروب / 1 پاراگرافهای یک و دو تلگرام مرجع را از جوادی وزیر دادگستری به دست

آورد که بازرگان را در سفر به قم همراهی کرد، پ / 1 ....... در اخذ تصمیم ذکر شده در پاراگراف سه

شرکت داشت.

2 پ / 1 خبر تلگرام مرجع ب را مستقیما از شریعتمداری ....... در 1 آبان اخذ کرد.

3 بدون پرونده. تا تاریخ 4 آبان 78 در بایگانی ضبط شود.

تماما سرّی

توضیح مقدم درباره دیدار خود با امام

سرّی

سند شماره (13)

4 آبان 58 اعضاء، سرّی

از: تهران 54599به: رئیس

هشدار شامل منابع و شیوه های اطلاعاتی است. اس. دی. پروب

1 در ملاقات 3 آبان، اس. دی. پروب / 1 گفت که در سفر خود به قم در 1 آبان به نزد خمینی رفت. او

گفت که بنا بر عرف معمول در بیت خمینی، قبل از آنکه به حضور برسد وی را در جمع گروهی از

دیدارکنندگان جای دادند. وی گفت که طی این جلسه خمینی از ملاقات با........ امتناع ورزید و بعد وقتی

پ/1 درخواست ملاقات خصوصی کرد، به او گفته شد که خمینی........ او را ببیند.

2 پ / 1 گفت که فکر می کند به هرحال مواجهه با این ژست احیانا به زحمتش می ارزد. وی افزود که

شریعتمداری همان روز به وی توصیه کرد کاری نکند که باعث همان اقدام تنبیهی شود که حسن نزیه شد.

ما مختارانه آن عمل را تأیید کردیم.

3 پرونده: 237926 201. تا تاریخ 4 آبان 78 در بایگانی ضبط شود. تماما سرّی

توصیه اهرن در مورد ویزای پسر مقدم

سرّی

سند شماره (14)

7 آبان 1358محرمانه

از: کارمند ارجاع دهندهبه: بخش کنسولی

سفارت آمریکا، تهران، ارجاع درخواست کننده ویزا، «نوع دوم»از طریق: کارمند

تصویب کننده: توماس ل. اهرن

من توصیه ای درخواست می کنم برای متقاضی یا متقاضیان ذیل که به نظرم شایستگیهای لازم برای

چنین توصیه ای را واجد است «هستند»:

نام: رحمت اللّه مراغه ای مقدم

مدارک ضمیمه: پاسپورت، درخواست ویزای غیرمهاجرتی و عکس

اثبات لزوم: مطابق مکالمه شفاهی.

سند شماره (15)

10 آبان 58 اعضاءسرّی

از: رئیس 544541به: تهران

هشدار شامل منابع و شیوه های اطلاعاتی است. اس. دی. پروب

1 در 4 آبان 1358 تأییدیه موقت عملیاتی به اس. دی. پروب /1 داده شد.

2 پرونده: 237926 0201 تا تاریخ 10 آبان 78 در بایگانی ضبط شود. تماما سرّی

تأییدیه موقت عملیاتی برای مقدم

متن نوشته اهرن درباره مقدم

سند شماره (16)

متن نوشته آهرن درباره مراغه ای.

اس. دی. پروب/1 آقای مقدم مراغه ای. استاندار سابق آذربایجان شرقی. عضو مجلس خبرگان. سن:

60 55. آدرس: شمال خیابان میرداماد، نزدیک نفت. متأهل است یک پسرش در ایالات متحده به

مدرسه می رود. زبانها: فرانسه، انگلیسی. کار معرفی به او را دیپلمات ژاپنی آقای هاسه گاوا در مرداد ماه

در منزل مراغه ای انجام داد. ملاقاتها هر هفته در همان محل صورت می گرفتند. غرض از تماس: 1 خبر

در مورد پیشرفت مجلس خبرگان 2 خبر در مورد تشکیلات و اعضای احزاب سیاسی ایران؛ 3 خبر در

مورد پیشرفت و مسائل انقلاب 4 دیدگاههایی که در مورد روابط ایران و آمریکا وجود داشت.

در رابطه با «1»: تأکید اصلی روی مسئله حاکمیت بود یعنی نقش روحانیت، نقش مردم، ولایت فقیه.

همچنین توصیف رویدادهای مجلس «خبرگان» خصوصا در مورد مواد 5 و 15.

در رابطه با «2»: ساخت غیررسمی و پایگاه قومی شریعتمداری در آذربایجان؛ برنامه شریعتمداری و

آقای مراغه ای برای گسترش دادن پایگاه حمایت از انقلاب از طریق انتخابات........

متن اظهارات اهرن در مورد مقدم مراغه ای

سند شماره (17)

متن اظهارات اهرن در مورد مقدم مراغه ای

رحمت مقدم مراغه ای، گزارشاتی راجع به: 1 پیشرفت مجلس خبرگان، 2 مسائل و مشکلات انقلاب

در آینده و بیشتر مسائل کلی.

او منبع نبوده است و حتی من به او نگفته بودم که مأمور سیا هستم، بلکه به عنوان مأمور سیاسی سفارت

تقریبا هر هفته یک بار در روزهای پنج شنبه بعد از ظهر با وی در خانه اش ملاقات داشتم. پول نمی گرفته

است.اسم رمز اس. دی. پروب / 1

سؤال: درباره مقدم مراغه ای قدری بیشتر توضیح دهید:

یک فرد در سفارت ژاپن آقای مقدم را می شناسد، اسم وی هاسه گاوا است. در ماه اوت با وی آشنا

شدم. وی به دنبال کسی می گشت که برای پسرش که در آمریکا درس می خواند و تابستان را در تهران بوده

است، ویزا بگیرد. لذا فرد ژاپنی وی را به من معرفی کرد، زیرا من علاقه مند بودم که با وی تماس بگیرم.

محل ملاقات در خانه وی بوده است. بعد از ظهرها معمولاً ساعت 5/2 یا 3 بعدازظهر ملاقات

می کردیم برای مدت یک ساعت و نیم «حدودا». معمولاً روزهای پنج شنبه به آنجا می رفتم.

یک بار برای وی یک بطری اسکاچ به عنوان هدیه بردم، ولی خودش نخورد و به من هم نداد.

در رابطه با رابطه بین شریعتمداری و خمینی بحث کردیم.

پیشنهاد کرد که باید کسی از طرف دولت آمریکا به دیدار خمینی برود هر چند که دیر شده است، ولی

هنوز هم به نفع منافع آمریکاست که این ملاقات صورت پذیرد.(1)

1- متن این سند از بازجوئی های شفاهی اهرن استخراج شده که اصل آن به صورت نوار ضبط صوت همراه اصل اسناد رشته ای نگاهداری می شود.