امنیتی از پذیرفتن ملاقات حضوری خودداری نمود، اما اظهار داشت که قصد دارد تماس تلفنی را ادامه
دهد. ک /1 تمایل «روشنفکری» داشت به اینکه درباره تمایلات و وقایع کلی اوضاع سیاسی ایران به قدر
قابل توجهی صبحت کند، اما در عین حال اخبار مستندی نیز که دارای ارزش اطلاعاتی بودند می داد. به
هر صورت ک /1 خود را فردی با هوش و خوش بیان با علائق سیاسی پردامنه نشان داده است. او بر
حسب شرایط فردی خود ممکن است حاضر باشد تماس با مأمور سیا را بپذیرد.
3 مشارالیه پذیرفت که به هر کس که از عبارت کلیدی «سنگ گچ انگلیسی» استفاده کند جواب دهد.
اگر او اسم رمز را فراموش کرده باشد. به هر کس که خود را دوست و همکار گنجیان (نام حقیقی) معرفی
کند جواب خواهد داد. محل ملاقات باید در تماس او معین گردد. 4 پرونده: 0958854 201 تا تاریخ
10 اردیبهشت 78 در بایگانی ضبط شود. تماما سرّی
معرفی هویت الف، ب و ج
سند شماره (2)
10 اردیبهشت 58 اعضاءسرّی
از: رئیس 429028به: تهران
هشدار شامل منابع و روشهای اطلاعاتی است
عطف به : رئیس 429010
1 در ذیل هویات مرجع می آیند:
هویت الف دکتر تورج ناصری
هویت ب دانشگاه صنعتی آریامهر
هویت ج نشانی منزل: شهرک غرب، قطعه 907، فاز...
تلفن منزل: 689228 تکرار می شود 689228 تلفن اداره: 918511 تکرار می شود 918511
2 پرونده: 0958854201 تا تاریخ 8 اردیبهشت 78 در بایگانی ضبط شود. تماما سرّی
بیوگرافی و سوابق ارتباط فریدون ناصری با سیا
سند شماره (3)
25 فروردین 58 اعضاءسرّی
از: رئیس 419468به : رم رونوشت برای تهران
هشدار شامل منابع و شیوه های اطلاعاتی است. حساس بی.سی. هاوک
عطف به : تهران 55649
1 پیرو درخواست تلگرام مرجع، ذیلاً خلاصه هایی از قضایی که می توان انتظار داشت توسط لاتش به
دست گرفته شوند ارائه می گردند:
الف ........
ب اس. دی. پکن/1، 44 ساله در مرداد 1357 معاون وزیر کشور و قائم مقام سازمان برنامه و بودجه
در امور بودجه بود. وضع فعلی وی در دولت موقت هنوز نامعلوم است. او از مقام خود استعفاء نموده و باید
مورد تحقیقات رژیم جدید قرار گیرد. لذا وی تا فروردین 1358 هنوز درخواست ملاقات ننموده است.
قرار است ملاقات بعدی در 7 اردیبهشت صورت پذیرد. مایل است رابطه خود با قرارگاه را حفظ کند،
هرچند که ترجیح می دهد ناچار به ملاقاتهای مخفی نباشد. او در شهریور 1357 شناسایی و استخدام شد.
از زمان استخدام خود اطلاعاتی درباره طرح و مقاصد دولت ایران، فعالیتهای کابینه و رویدادهای سیاسی
تهیه کرده است. همچنین اطلاعات مفیدی از آشنایان خود در ارتش و گروه های نظامی اخذ کرده است. او
فردی باهوش و یک گزارشگر خوب می باشد. با آنکه آموزش رسمی فنون حرفه ای را طی نکرده است،
ولی شرایط فعلی تهران باعث شده به سرعت رفتار ملازم با ملاقاتهای مخفی را پیدا کند. او اخیرا در یک
طرح تماس مجدد شرکت کرده و با مأمور مربوطه جدید خود ملاقاتهایی در اتومبیل داشته است. به او گفته
شده که هم اینک داشتن ارتباط علنی امکان پذیر نیست. اس. دی. پکن/1 اینک یاد داشت تعهد شفاهی
دارد و ماهانه 750 دلار به حساب امانی او پرداخت می شود. او این پول را یک دستمزد به حساب
نمی آورد بلکه آن را تقریبا نوعی پول احتیاطی می داند که برای کمک به او با خانواده اش در به او با
خانواده اش در زمان احتیاج پرداخت می شود. خانواده اش اینک در لندن به سر می برند. او یک برادر هم
در ایالات متحده دارد. در بهمن ماه 1357 درخواست تسهیلات مبادله ارزی 000/500/1 ریال به دلار
و واریز کردن دلارها به حساب بانکی برادرش در آمریکا نمود. این تسهیلات مبادله با نرخ 91/5 97
(نرخ رایج در 8 اسفند) مورد تصویب قرار گرفت. سوابق ستاد نشان نمی دهند آیا تصویب این مطلب یا نرخ
مبادله به اس. دی. پکن/1 اعلام شد یا نه. در صورتی که او هنوز بخواهد این مبادله را انجام دهد، ما قبل از
آن به اطلاعات بانکی احتیاج خواهیم داشت، به نظر می رسد انگیزه اس. دی. پکن/1 (در رابطه خود با
سیا) در این باشد که او ناسیونالیستی است که فکر می کند اگر تصمیم گیرندگان سیاسی ایالات متحده در
جریان اوضاع قرار داده شوند به نفع کشور وی تمام خواهد شد.
طرحهای آینده دکتر ناصری، وضع کمیسیون مشترک ایران و آمریکا و...
سند شماره (4)
تاریخ و محل: 00/12 نیمه شب 31 خرداد 1356
یادداشت مکالمهخیلی محرمانه / غیر قابل رؤیت برای بیگانگان
شرکت کنندگان : دکتر فریدون ناصری معاون اول سابق وزارت کار و امور اجتماعی میتوپ وارد، کارمند
کمیسیون مشترک ایران در آمریکا، سفارت آمریکا در تهران.
موضوعات : طرحهای آینده دکتر ناصری، وضع کمیسیون مشترک ایران و آمریکا
و نیروی کار در ایران.
پس از تعارفات اولیه، وارد از ناصری پرسید چرا تصمیم گرفته از وزارت کار بیرون بیاید و آیا قصد
دارد همچنان شغلی دولتی داشته باشد. ناصری احترام خود نسبت به وزیر کار جدید منوچهر آزمون را
مورد تأکید قرار داد و چند مرتبه تکرار کرد که وی به خوبی از صلاحیت لازم برای مقام برخوردار است.
وی به هر حال همچون شش ماه گذشته اشاره نمود که او و دکتر آزمون در بعضی مسائل بنیادی در
خصوص تشکیلات وزارتخانه اختلاف نظر دارند و در رابطه با شخصیات خود و آزمون یک.... اساسی
وجود دارد، لذا عزیمت وی از وزارتخانه اجتناب ناپذیر بود. به علاوه ناصری اظهار داشت که بیش از سه
سال وی معاون اول بوده و به چیز بهتری علاقه دارد (یعنی وزارتخانه ای از آن خودش). مسئله اینکه آیا به
فعالیت در دولت ادامه می دهد یا شغلی در جای دیگر پیدا می کند هنوز حل نشده است. ناصری به
«الطاف» نخست وزیر هویدا، پیش از آنکه خدمت دولتی را بالکل ترک کند، چشم داد. وی برای وارد
توضیح دارد که میل ندارد این تلقی را در اذهان به جای گذارد که خدمت دولت را ترک می کند. چون در
آخرین دور انتصابات وزرای کابینه از او نام برده نشده است. ناصری ادعا می کند که به اعتقاد وی مقامات
عالیرتبه دولتی باید منظما به مشاغلی در بخش خصوصی انتقال داده شوند و مدیران موفق بخش
خصوصی به دولت آورده شوند تا به این ترتیب تخصصهای مدیریت در هر دو بخش مستمرا تجدید شود.
ناصری شغلی در بخش خصوصی را ترجیح می دهد، ولی اگر نخست وزیر اصرار ورزد در خدمت دولت
باقی خواهد ماند.
ناصری برای وارد فاش ساخت که استانداری اصفهان یا شیراز را به انتخاب خودش پیشنهاد کرده اند.
هرچند که وی علاقه ای به زندگی در «شهرستان» ندارد. به گفته ناصری، زیر و زبر حفظ یک مرکز اداری با
تمام کارکنانش در استان، در تهران و در لندن بسیار شبیه ابتلاء به سر درد است. دوست قدیمی ناصری هم،
دکتر شجاع الدین شیخ الاسلام زاده وزیر بهداری از او خواسته مسؤولیت مدیریت بنیاد خدمات اجتماعی
ایران با سالانه یک میلیارد دلار را به عهده بگیرد. این بنیاد بزرگترین بنیاد سرمایه گذاری در ایران و مقام
مدیریت، عواید جنبی چندی شامل حقوق ماهانه 3000 دلار، دو برابر حقوق ناصری در مقام معاونت
وزارت کار دارد. معذلک ناصری گفت که ترجیح می دهد خدمت دولت را بالکل ترک کند. او ادعا می کند
که مقام مشاورت یک شرکت بزرگ چند ملیتی، که وی نامش را نگفت، با حقوق ماهانه 10000 دلار به او
پیشنهاد کرده اند.
فعالیتهای دولت ایران
وارد از ناصری پرسید آیا در سه سال گذشته تغییراتی چه خوب چه بد در تشکیلات و فعالیت دولت
ایران به چشم خورده است.
ناصری جواب خود را با ذکر این مطلب آغاز کرد که در ایران بعضی چیزها هیچ گاه عوض نمی شوند و
بعضی چیزها هم در مورد حکومتها هیچ گاه عوض نمی شوند. وزارتخانه ها همچنان بیشتر به قلمرو
خصوصی وزرا می مانند و بین وزرا در سطح کاری هماهنگی کمی وجود دارد، یا اصلاً نیست چون هیچ
ایرانی واقعی سعی نمی کند در اداره قلمرو همکار خود «فضولی» کند. ناصری به هر حال فکر می کند در
سطوح بالای دولت هماهنگی قویتر و بهتری از هنگامی که وارد خدمت دولت شد وجود دارد. ناصری
اشاره نمود با آنکه عدم صداقت و کارایی هنوز در دولت ایران به چشم می خورد، این مورد در هر دولتی
هست و احساس می کند که امروز کمتر از گذشته این موارد وجود دارند. پرسنل کاری عموما
تحصیلاتشان بهتر از گذشته است و اکثر وزارتخانه های ایران به تدریج «مانند وزارتخانه های اروپایی»
فعالیت می کنند. وارد از او خواست کارایی عمومی فعالیت بوروکراسی ایران را با آنچه در سایر
کشورهاست مقایسه کند. ناصری
اعتراف کرد که با فعالیتهای کاری سایر وزارتخانه ها آشنا نیست، اما به نظر وی وزارت کار به کارایی
وزارتخانه مشابه اش در انگلستان فعالیت می کند، اما شاید با کارایی کمتر از وزارتخانه ها مشابه آلمان
غربی، فرانسه و ایالات متحده.
سوابق فریدون ناصری
سند شماره (5)
فریدون ناصری معاون طرح و بررسیوزارت کار و امور اجتماعی
طرز خطاب: آقای ناصری
فریدون ناصری، حدودا 39 ساله در 1 خرداد 1353 معاون طرح و بررسی وزارت کار شد. وی قبلاً
در آن وزارتخانه مدیر کل استخدامی بود و در این مقام وی عمدتا درگیر امور طرح ریزی برای نیروی کار و
مشغول پیشبرد ایده ایجاد سرویس استخدامی جدا و مستقلی بود.
ناصری فوق لیسانس حقوق، علوم سیاسی و اقتصاد از دانشگاه تهران و دکترا در همین رشته ها از
دانشگاه تولوز فرانسه دارد و به منظور شرکت در یک برنامه آموزش تخصصی در مسائل اجتماعی
سیاسی به ایالات متحده آمد. وی در دانشگاه تهران حقوق تدریس کرده و به عنوان وکیل در وزارت
دادگستری و به عنوان کارشناس در سازمان برنامه و بودجه کار کرده است. پس از خدمت در مقام مشاور
سفارت ایران در واشنگتن به ایران بازگشت و مدیر دفتر مطالعات اجتماعی سیاسی و بررسی و نیروی کار
در وزارت کار شد.
ناصری به اروپای غربی مسافرت کرده است. وی انگلیس و فرانسه را به روانی تکلم می کند.
7 اسفند 1353
کتاب پنجاه و هفتم
صنعت بین المللی نفت در سال 1980
صنعت بین المللی
نفت در
سال 1980
پیشگفتار
پیشگفتار
دستیابی بشر به نفت خام به هزاران سال پیش باز می گردد. اما قریب یک قرن قبل بود که بشر توانست
با حفر چاه در آمریکای شمالی به میزان وسیع به نفت خام دسترسی پیدا کند. از آن پس بود که این منبع
انرژی جای خویش را به تدریج در صنعت باز کرد. صنعت نفت همگام با دیگر صنایع گسترش پیدا کرد و
امکان اکتشاف و استخراج و پالایش نفت را در مقیاسهای بسیار بزرگ فراهم ساخت. به دلیل نیاز بشر به
یک منبع ارزان و فراوان انرژی، جریان نفت اکنون به مثابه رگ حیات صنایع درآمده است. با توسعه صنایع
جنبی نفت نظیر پتروشیمی در چند دهه اخیر، بر اهمیت نقش نفت افزوده شد و مکانی را نیز به عنوان مواد
اولیه بعضی صنایع پیدا نمود.
فرآورده های این گونه صنایع که انواع پلمیرها و مواد پلاستیک می باشند، به دلیل قیمت تمام شده پایین
و سهولت کاربرد صنعتی، مورد استفاده فراوانی پیدا کرده اند. از طرفی سرعت رشد صنعت و دانش شیمی
پلیمر، روزبه روز کاربرد این نوع مواد را متنوع تر ساخته و اهمیت آنها فزونی می بخشد. به این دلایل است
که مصرف نفت به عنوان سوخت، یکی از بدترین انواع کاربرد آن به شمار می رود.
علیرغم تلاش وسیع و سرمایه گذاریهای فراوانی که تاکنون توسط کشورهای صنعتی در جهت یافتن
جانشینی دیگر برای انرژی صورت پذیرفته است، در این زمینه هنوز موفقیت چشمگیری به دست نیامده
است.
کاربرد انرژی هسته ای به دلیل نیاز به سرمایه هنگفت و تجهیزات سنگین، محدودیتهای بسیاری را در
بردارد و نقش این نوع انرژی آن چنان با اهمیت نیست. قابل ذکر است که در سال 1975، 8/65 درصد
مصرف انرژی جهان از نفت و گاز و 7/26 درصد از زغال سنگ تأمین می شد، در حالی که سهم سایر
انرژیها (از جمله انرژی هسته ای) فقط 5/7 درصد بود. به هر صورت نفت، نقش خویش را به عنوان اولین
منبع انرژی حفظ نموده و برای سالهای نه چندان نزدیک آینده هم، یقینا حفظ خواهد نمود.
اگر از نقطه نظر اقتصادی نیز به موضوع نگاه کنیم، مسئله اهمیت بیشتری پیدا می کند. مسئله نفت با
شتاب فزاینده ای با وضعیت اقتصادی و سرنوشت کشورها عجین می شود و تأثیر تغییرات بازار آن بر
اقتصاد کشورها عمیق تر می گردد. برای آنکه در این زمینه معیاری به دست داده شود. نظر یکی از
کارشناسان اقتصادی سازمان سیا که در ماه اوت 1978 پیرامون مسئله افزایش قیمت نفت اظهار گشته،
آورده می شود:
«از نظر ما افزایش در حد 10% قیمت نفت تأثیری معادل 60% افزایش قیمت در سال 1973 را خواهد