کتاب اسناد لانه جاسوسی آمریکا

وزارت امور خارجهمحرمانه

هدایت روابط با ایران (امور خاور نزدیک / ایران)یادداشت بازرسی شماره 8 الف

واحدهای تابعهواحد: اصفهان ژوئیه 1978

کنسولگری اصفهان

حقایق

کارمندان کنسولگری اصفهان عبارتند از دو آمریکایی، سه کارمند محلی سرویس خارجه، یک

دستیار کنسولی پیمانی، سه گارد پیمانی، و یک تعمیرکار پیمانی، کنسول یک افسر سرویس خارجه دارای

رده شغلی 4 FSO است؛ معاون کنسول برای دومین بار در این واحد مشغول خدمت شده است. دفتر

کنسولگری در طبقه همکف اقامتگاه کنسول واقع گردیده است.

در حوزه این کنسولگری حدود 10000 آمریکایی وجود دارند که خود توجیه کننده وجود

کنسولگری آمریکا در این شهر است. عامل توجیه کننده دیگر این است که اصفهان در حال تبدیل به

صورت یک شهر مرکزی ایران در رابطه با مجتمع نظامی صنعتی جاه طلبانه آن است. علاوه بر این اصفهان

یک مرکز مهم آموزش و پرورشی است و زادگاه بسیاری از عناصر مذهبی محافظه کار و متنفذ از نظر

سیاسی.

ارزیابی و نتیجه گیری

مقدمه

الف. مقدمه

مدیریت کنسولگری اصفهان چندان خوب نیست و نتوانسته بر مشکلات ناشی از فقدان کارمندان مهم

محلی طی سال گذشته فائق آید. حقیقت این است که هیچ یک از کارمندان محلی در این کنسولگری به

مدت بیش از 18 ماه کار نکرده است؛ و کنسول نیز بالاجبار با مشکلات مداوم آموزشی روبه رو بوده است.

از آنجا که کنسول مقدمات لازم برای بازرسی را تدارک ندیده بود، بازرسین متوجه شدند که شخص

کنسول و معاونش در انجام کارها بی نظم بوده و آشفتگی وضع دفتر کارشان نشانگر وجود بسیاری از

کارهای نیمه تمام بود. اگر معاون کنسول مجربتر بود می توانست ضعف کنسول را در این بخش بپوشاند.

(پیشنهاد 8 الف 1)

یکی دیگر از نشانه های فقدان تشکیلات مناسب این است که بایگانی طبقه بندی شده جاری در اینجا

وجود ندارد و در عین حال بسیاری از پرونده های نیمه تمام مربوط به سالهای قبل هنوز به قوت خود باقی

است. این واحد همچنین از پشتیبانی و رهنمودهای کافی سفارت بخصوص در بخش مربوط به کارمندان

محلی برخوردار نیست. به طور مثال مدت زیادی طول کشید تا مشاور استانی محلی سرویس خارجه را

که بیمار بود و بعدها در گذشت، تعویض نماید.

به هنگام ورود کنسول در ژوئیه 1977، رابطه بین ایرانیهای محلی و تعداد کثیری از آمریکاییهایی که

اخیرا وارد این منطقه شده و فاقد هر گونه سابقه خدمت در خارج از کشور خویش بودند، رو به وخامت

نهاده بود. روحیه جامعه آمریکایی مقیم اینجا بسیار پایین و فاقد رهبریت لازم بود. کنسول در چنین

وضعیتی به سرعت دست به کار شد و در میان آمریکاییها مؤسسات مشارکت و همکاری از جمله شورای

پیشاهنگی و شورای کلیسا و یک مرکز منابع اصفهان ایجاد کرد، تا علاوه بر ارائه خدمات حرفه ای برای

کسانی که دچار اختلالات روانی شده بودند با مسائل دیگری چون مشروبات الکلی، مواد مخدر و دیگر

مشکلات اجتماعی دست و پنجه نرم کند. گذشته از این کنسول همیشه با مقامات کارگزینی شرکتهای

بزرگ آمریکایی ملاقات و تبادل نظر می کند، تا برای مشکلات مشترک آنها راه حلهای توأم با تعاون و فاقد

رقابت ابداع کند. در همان حال وی به تقویت روابط کنسولگری و مقامات محلی پرداخت تا همکاری

بیشتر آنان را جلب نماید. به نظر می رسد که وضع موجود در نتیجه این تلاشها تا حدودی بهبود یافته است.

این گونه فعالیتها و دیگر اقدامات کنسولی سبب شده است که این واحد نتواند فرصت کافی برای تهیه

گزارشهای سیاسی و برنامه های تجاری داشته باشد. این واحد همچنین برای یک مدت بحرانی 9

هفته ای مشاور استانی محلی را در اختیار نداشت. در نتیجه حجم گزارشات مکتوب بسیار کم ولی از

محتوای خوبی برخوردار بود. این واحد در زمینه تهیه گزارشات کلی سیاسی سفارت و ارسال گزارشات

خود از طریق تلفن بسیار مثمرثمر بوده است.

بنا به همین علل، کار بازرگانی اصلاً انجام نمی شود، اما شخص کنسول با کمک خویش به شرکتهای

آمریکایی مشغول کار در این منطقه کمک بسیاری به جامعه تجاری آمریکا می کند. مشاور استانی جدید

در زمینه فعالیتهای بازرگانی تجربه داشته و ظاهرا این کار را دوست دارد و در صورت راهنمایی و ارشاد

از طرف سفارت خواهد توانست یک برنامه بازرگانی را عهده دار شود. بازرسین معتقدند برای تشخیص

این مطلب که آیا افزایش فعالیت کنسولگری ضرورتی دارد یا نه، باید در زمینه بازار تحقیقاتی به عمل آید.

به هر حال مشارکت و توجه بیشتر بخش اقتصادی و بازرگانی سفارت می تواند کمک مؤثری در این زمینه

باشد.

یک عامل ممانعت در تمام فعالیتهای کنسولگری شخصیت محافظه کار و درونگرای اصفهانیهاست که

ایجاد رابطه با آنها را مشکل و غیرسازنده می نماید. دسترسی کنسول به عالیرتبه ترین مقامات محلی در

صورتی بهتر خواهد شد که وی مستقیما در برنامه ریزی و تدارک سفر بسیاری از چهره های مهم آمریکایی

که هر ساله به اصفهان می آیند دخیل باشد.

به کنسولگری اجازه داده شده که یک منشی آمریکایی PIT را استخدام کند، ولی هنوز این کار صورت

نگرفته است، چون در زمینه کسب گواهی عدم وجود اشکالات امنیتی در مورد متقاضیان مشکلاتی وجود

داشته است. علاوه بر این، کنسولگری خواستار یک کارمند آمریکایی و یک دستیار محلی کنسولی

سرویس خارجه دیگر شده است. در صورتی که شرح وظایف شغلی مورد نظر حاوی وظائف منشی گری

نیز باشد، این منصب بایستی به ترتیبی مورد تصویب قرار گیرد که کنسول نیازی به ادامه قرارداد استخدام

دستیار دوم محلی کنسولی نداشته باشد. تا زمانی که وضع این واحد از نظر تشکیلات بهبود نیافته،

نمی توان گفت که آیا وجود یک کارمند دیگر در آنجا ضروری است یا نه. در صورت لزوم، سفارت آمریکا

در تهران می تواند یکی از کارمندان بخش کنسولی را به کنسولگریاصفهان بفرستد تا در دوران ازدحام

متقاضیان روادید به این واحد کمک کند. (پیشنهاد 8 الف 2)

در این کنسولگری مطالب طبقه بندی شده چندانی تهیه نمی شود و آن مقداری نیز که تهیه می شود

می تواند توسط یک منشی آمریکایی PIT ماشین شود. با این حال، بازرسین معتقدند که یک منشی

ذیصلاح سرویس خارجه باید موقتا به این واحد اعزام گردد تا وضع پرونده ها را مرتب کرده و سازماندهی

نماید. (پیشنهاد 8 الف 3)

امور کنسولی

ب. امور کنسولی

طبق برآورد کنسولگری در سال 1978 حجم کار مربوط به صدور روادید غیرمهاجرتی معادل 3700

تقاضانامه می باشد. گرچه میانگین روادید مربوط به هر روز معادل 15 تقاضا نامه می باشد، ولی جریان

متقاضیان تابع فصل است که در ماههای تابستان به نقطه اوج خود می رسد. بنا به درخواست مقامات

امنیتی ایران، کنسولگری در جهت کنترل شمار متقاضیان اقداماتی به عمل آورده که از نظر بازرسین از

نقطه نظر حجم کار و روابط عمومی موجه نیست. طبق این سیستم متقاضی روادید باید ساعت 4 بعدازظهر

پنج شنبه به کنسولگری بیاید (جمعه و شنبه نیز تعطیلات آخر هفته است) تا شماره ای را دریافت نموده و

هفته بعد تقاضانامه خود را تسلیم نماید. گاهی بیش از بیست شماره در روز توزیع نمی شود. در نتیجه تعداد

کثیری از متقاضیان قبل از شروع ساعات کار اداری در روزهای پنج شنبه در کنار خیابان صف کشیده یا

می نشینند به امید آن که یکی از این شماره های کذایی را دریافت نمایند. آنهایی که این کار طاقت فرسا را

تحمل کرده و یکی از شماره های محدود را می گیرند باید ساعت 10 صبح روز موعود برای مصاحبه به

کنسولگری بیایند. سپس به افراد واجد شرایط گفته می شود که ساعت 30/4 بعدازظهر همان روز جهت

دریافت پاسپورت خویش مراجعت نمایند.

بازرسین به مدت 45 دقیقه شاهد روند مصاحبه با متقاضیان بودند. در این مدت ده نفر از نظر افسر

کنسولی گذشتند. مدت مصاحبه ها بین یک تا نه دقیقه در نوسان بود و میانگین مصاحبه ها 3 دقیقه بود

چهار بار وقفه سبب هدر رفتن 15 دقیقه از آن مدت گردید. در نتیجه، نیمی از بیست مورد اختصاص یافته

در آن روز در مدت یک ساعت و نیم به اتمام رسید، در حالی که صد نفر در خارج از ساختمان و در هوای

گرم منتظر دریافت شماره ای بودند تا بتوانند هفته بعد تقاضانامه خویش را به کنسولگری تسلیم نمایند.

بازرسین توصیه می کنند که سیستم شماره دهی فورا متوقف گردد. با مرتب کردن وضع خویش در صورت

لزوم یک کارمند کنسولی می تواند تمام وقت خویش را در طول صبح هر روز به مصاحبه با متقاضیان

اختصاص داده و بدون هیچ گونه دردسری روزانه 50 نفر را مورد مصاحبه قرار دهد. در صورتی که شمار

متقاضیان در روز بیش از این باشد (که با در نظر گرفتن آمار سالانه غیرممکن است) می توان به متضاضیان

باقیمانده شماره ای داد که به آنها اولویت می دهد روز بعد مراجعه کنند. (پیشنهاد 8 الف 4)

«پرونده های روادید چندان مرتب نیست و فقط تحت پنج گروه الفبایی قرار دارد. از آنجا که این واحد در

سال 1975 افتتاح گردیده تلاش برای یافتن پرونده لازم در چند نقطه برای کارمند این واحد کار دشواری

نیست، با این حال اگر این پرونده ها سریعتر مرتب شوند سهولت بیشتری ایجاد خواهد شد، بنابراین

بازرسین پیشنهاد می کنند که این واحد در انجام آن هر چه زودتر اقدامات مقتضی را به عمل آورد».

(پیشنهاد 8 الف 5)

دیگر پرونده ها و دستورالعملهای مورد نیاز کنسولی نیز می تواند روی میز هر کسی و یا در بایگانی

یعنی جایی که واقعا باید باشد، پیدا شود. بار دیگر، باید گفته شود که به خاطر حجم سبک کار، پرسنل

موجود می توانند آنچه را که می خواهند بدون دردسر بسیار پیدا کنند، ولی باید وضع بایگانی مرتب شود تا

برای یافتن یک مورد اجبارا به حافظه اشخاص وابستگی غیرضروری پیدا نشود. (پیشنهاد 8 الف 6)

خدمات مخصوص آمریکاییها برخلاف خدمات بخش صدور روادید مناسبتر است. روز حضور بازرسین

در این واحد روز پنج شنبه بود که در آن روز اکثر شرکتهای آمریکایی دست از کار می کشند. در آن روز

حجم خدمات مربوط به گواهی امضاء و تمدید پاسپورتها بسیار سنگین می شود، ولی تمام موارد در کمال

ادب و به طرز مؤثری انجام گرفت. در حال حاضر در حوزه کنسولگری اصفهان تنها یک آمریکایی در

زندان به سر می برد. از این زندانی آن طور که لازم بوده هر ماه دیدار به عمل نیامده و گزارشی در مورد

بازدیدهای انجام شده به وزارت خارجه ارسال نشده، در حالی که مقررات کتابچه توقیفها این امر

راتصریح و تأکید نموده است. (پیشنهاد 8 الف 7)

کنسولگری معمولاً از طریق دوستان کارمندان آمریکایی در جریان توقیف افراد آمریکایی قرار گرفته

و مستقیما قادر به تماس با فرد مذکور که معمولاً مورد لطف و مرحمت مقامات قرار دارند، می باشد. در

اکثر موارد دستگیر شدگان در کمتر از مدت 24 ساعت آزاد شده و به این ترتیب ارسال گزارش به وزارت

خارجه نیز ضرورتی ندارد. معذالک، بازرسین معتقدند که بهتر است این واحد این گونه سوابق را بایگانی

نماید. (پیشنهاد 8 الف 8)

وزارت خارجه (CA/SCS) به بازرسین اعلام کرده است که اسامی موجود وکلا در پرونده آنها متعلق به

تاریخ 29 اوت 1976 می باشد. ولی در حال حاضر کنسولگری فهرستی را در اختیار دارد که فاقد تاریخ

است و بنا به گفته کنسول در طول سال قبل مورد تجدید نظر واقع شده است. این فهرست باید تجدید و

نسخه ای از آن به بخش امور امنیتی وزارت خارجه ارسال گردد. (پیشنهاد 8 الف 9)

در اتاقک مخصوص گواهی امضاها، در همان کشویی که فهرست وکلای دعاوی جهت توزیع قرار

دارد، بازرسین بسته ای حاوی تبلیغات مورخ مه 1978 مربوط به یک مؤسسه مشاوره حقوقی را یافتند که

شامل مختصر مطالبی در مورد سابقه اعضای مؤسسه و نیز نقشه محل شرکت بود. این مطالب فورا باید از

آنجا برداشته شود و کنسولگری با انجام اقدامات لازم اطمینان حاصل کند که هیچ یک از کارمندان آن

عملی را انجام ندهد که براساس آن یک وکیل خاص بر وکلای دعاوی موجود در فهرست وکلا ارجحیت

داده شود. (پیشنهاد 8 الف 10)

امور اداری

ج. امور اداری

حقوق دستیار کنسولی پیمانی از طریق سفارشات خرید پرداخت می گردد و همسر کنسول نیز به

دفعات به استخدام کنسولگری در آمده است. (پیشنهاد 8 الف 11) دیگر کارگران پیمانی نیز از طریق

کارفرمای ناظر سفارت استخدام می شوند و او نیز به نوبه خود با دیگران در این زمینه قرارداد منعقد

می سازد.

بخش اعظم اوقات دستیار اداری محلی سرویس خارجه نسبتا بی تجربه به این ترتیب تلف می شود. به

طور مثال، وی یک فرم مخصوص صندوقدار مالی منطقه ای را در رابطه با پرداخت هر صورتحساب تهیه

می کند. هفت صورتحساب ناقص پرداختی مربوط به 19 آوریل 1978 در آنجا وجود داشت که در آن

هنگام یکی از بازرسین شاهد شمارش پول نقد در تاریخ 28 ژوئن 1978 بود. (پیشنهاد 8 الف 12)

معاون کنسول که شمارش پول نقد را انجام می داد هیچ گاه در زمینه تهیه صورتحساب مربوط به صندوقدار

مالی منطقه ای آموزش ندیده بود. (پیشنهاد 8 الف 13) منابع مالی صندوقدار ب شامل 9500 دلار به پول

ایران و 500 دلار به پول آمریکا بود. این واحد کوچک به دلار نیازی ندارد. هزینه های نقدی ماه گذشته

معادل مبلغی کمتر از 1000 دلار بود. بنابر این میزان منابع مالی باید کاهش پیدا کند (پیشنهاد 8 الف 14).

صندوقدار پولهای نقد را در صندوق نگاهداری می کند که در هنگام شب در داخل یک اتاق قرار داده

می شود، برای کنترل بیشتر باید یک گاوصندوق در اختیار وی قرار داده شود. (پیشنهاد 8 الف 15) او به

طرز نادرستی از ماشین رسیدهای هزینه های کنسولی مبالغ نقدی دریافت می دارد، ولی رسما آن مبالغ را

انتقال نمی دهد. (پیشنهاد 8 الف 16)

سوابق مربوط به اشیای مصرف نکردنی در مورد اشیائی که از طریق خرمشهر، تبریز، تهران و نقاط

دیگر به این واحد ارسال شده، کامل نیست. (پیشنهاد 8 الف 17 و 18)

در کنسولگری که در طبقه همکف اقامتگاه کنسول قرار دارد چند اقدام امنیتی احتیاطی به عمل آمده،

لیکن اتاقهای مرتبط مسکونی عملاً فاقد هر گونه حفاظتی بوده و روی پنجره ها هیچ قفلی وجود ندارد و از

طریق پشت بامها نیز دسترسی به آنها آسان است. (پیشنهاد 8 الف 19)

دفاتر شلوغ و دارای فضای غیر مکفی است؛ در حالی که در محل اقامتگاه کنسولی فضای استفاده نشده

بیشتری موجود است. (پیشنهاد 8 الف 20)

این ساختمان در عین زیبایی، از نظر سیم کشی برق، لوله کشی، پنجره ها، درها و دیگر مصالح در وضعیت

مناسبی نیست. (پیشنهاد 8 الف 21) هیچ گونه طرح اضطراری تخلیه افراد در این واحد وجود نداشت.

(پیشنهاد 8 الف 22)

کنسولگری گزارش مفصلی در مورد پرداخت خرده هزینه های خویش تهیه نکرده است. دو هتل قابل

قبول موجود در این شهر روزانه 57 دلار دریافت می کنند؛ در حالی که میزان بودجه ای که درحال حاضر

برای این کار در نظر گرفته شده 61 دلار در روز است. (پیشنهاد 8 الف 23)

پیشنهادات

پیشنهادات

8 الف 1. سفارت آمریکا در تهران باید در مورد امکان انتصاب مقامات کنسولی تازه کار به سفارت و

امکان انتصاب افراد مجرب در امور کنسولی از میان کارمندان خود سفارت به واحدهای تابعه با وزارت

خارجه جهت بررسی امر تماس برقرار سازد.

8 الف 2. سفارت آمریکا در تهران باید یک مقام کنسولی را به طور موقت به کنسولگری اصفهان

اعزام نماید تا در صورت لزوم در مواقعی که حجم کار صدور روادید بخصوص در مواقع تعطیلات سنگین

است به آن واحد یاری دهد.

8 الف 3. سفارت آمریکا در تهران باید یک منشی آمریکایی صلاحتیدار را به طور موقت به

کنسولگری اصفهان اعزام نماید تا در زمینه سازماندهی کارهای دفتری کنسولگری به آن واحد یاری

دهد.

8 الف 4. کنسولگری اصفهان باید در برنامه کار و روش خویش تجدید نظری به عمل آورد تا بتواند

در فصول ازدحام متقاضیان میزان روادید بیشتری را صادر نماید و سیستم شماره دهی برای مصاحبه آن

هم هر یک روز در هفته را سریعا متوقف نماید.

8 الف 5. کنسولگری اصفهان باید پرونده های روادید خود را بر طبق ضمیمه د بخش 9 جلد چهارم

نظامنامه امور خارجه و بخشنامه اصلاحی 274 مورخ 18 ژانویه 1977 مرتب سازد.

8 الف 6. کنسولگری اصفهان باید تمام پرونده ها و نظامنامه های خویش را مطابق شرایط روز مرتب

کند، تا در صورت نیاز بتوان بدون اتلاف وقت به آنها دسترسی پیدا کرد.

8 الف 7. کنسولگری اصفهان باید به آمریکاییهای زندانی ماهی یک بار سرزده و در مورد هر ملاقات

گزارشی را برای وزارت خارجه ارسال نماید (امور امنیتی).

8 الف 8. کنسولگری اصفهان باید سوابق مربوط به توقیف شدگان و اقدامات به عمل آمده در مورد

آنها را نگاهداری کرده و این کار حتی در مورد کسانی که مدت حبس آنها کمتر از 24 ساعت بوده و ارسال

گزارش در مورد آنها به وزارت خارجه ضرورتی ندارد، لازم است انجام شود.

8 الف 9. کنسولگری اصفهان باید فهرست جدیدی از وکلای دعاوی را تهیه کرده و نسخه ای از آن را

به وزارت خارجه (بخش امور امنیتی) ارسال دارد.

8 الف 10. کنسولگری اصفهان باید از توزیع مطالب مربوط به وکلای موجود در فهرست خویش

دست برداشته و طوری عمل نکند که استنباط از آن ارجحیت یک فرد بر دیگر افراد موجود در آن فهرست

باشد.

8 الف 11. کنسولگری اصفهان نباید از طریق سفارش خرید به استخدام دستیار کنسولی بپردازد و

وزارت خارجه نیز باید یک کارمند محلی سرویس خارجه در اختیار آن قرار داده، تا از کنسولگری

پشتیبانی لازم را به عمل آورد.

8 الف 12. سفارت آمریکا در تهران باید یک مقام بودجه و مالی را به طور موقت به کنسولگری

اصفهان اعزام نماید تا در رابطه با روش حسابداری وجوه نقد به آنها کمک نماید.

8 الف 13. سفارت آمریکا در تهران باید اطمینان حاصل کند که هر یک از آمریکاییهای انتصابی به

کنسولگری اصفهان با نحوه تهیه صورتحساب مربوط به صندوقدار مالی منطقه ای آشنایی دارد.

8 الف 14. کنسولگری اصفهان باید 500 دلار موجودی خویش را به صندوقدار مالی منطقه ای در

پاریس بازگردانده و پول ایرانی خود را به میزان مورد نیاز برای سه هفته کاهش دهد.

8 الف 15. سفارت آمریکا در تهران باید یک گاوصندوق را منحصرا جهت استفاده صندوقدار ب به

کنسولگری اصفهان منتقل سازد.

8 الف 16. کنسولگری اصفهان باید مفاد بخشنامه الف 2711 مورخ 29/6/1977 را در رابطه با

کنترل و اداره امور مربوط به هزینه های کنسولی اجرا کند.

8 الف 17. سفارت باید یکی از کارمندان خدمات عمومی خود را به طور موقت به کنسولگری

اصفهان اعزام نماید تا صورت مربوط به اشیای مصرف نکردنی کنسولگری را از سال تأسیس آن یعنی

1975 تهیه کرده و گزارش کار خویش را برای تیم بازرسی بعدی بر جای بگذارد.

8 الف 18. کنسولگری اصفهان باید برای تمام اشیاء و املاک مصرف نکردنی خویش سوابق لازم را

تهیه کرده و هر سال از کلیه اقلام موجودی برداری عینی کرده و سیاهه مربوط به آنها را و تفاوت بین هر دو

صورت اشیاء را مقایسه نماید.

8 الف 19. سفارت آمریکا در تهران باید یک مقام امنیتی را موقتا به اصفهان اعزام نماید تا وضع

امنیت اقامتگاه کنسول را که در همان ساختمان کنسولگری قرارداد بهبود بخشد.

8 الف 20. کنسولگری اصفهان باید بخشی از اقامتگاه کنسول را به دفاتر کار و اداری اختصاص دهد.

8 الف 21. سفارت آمریکا در تهران باید در صورت پیدایش فرصت مناسب، محل بهتری را برای

کنسولگری و اقامتگاه کنسول تهیه کند.

8 الف 22. کنسولگری اصفهان باید با کمک سفارت یک برنامه اضطراری تخلیه افراد را تهیه کرده و

تمام کارمندان خویش را از مسئولیتهایشان در صورت بروز موقعیتهای اضطراری مطلع سازد.

8 الف 23. کنسولگری اصفهان باید گزارشات لازم برای حصول اطمینان از میزان هزینه های مورد

نیاز روزانه آن در اصفهان را تهیه و مرتبا ارسال نماید.

ویرجینیا وایرز

بازرس

لاورنس ا. فولرچارلز تی. کراس

بازرس بازرس ارشد

کنسولگری شیراز، حقایق، ارزیابی و نتیجه گیری

وزارت امور خارجهمحرمانه

هدایت روابط با ایران (امور خاور نزدیک / ایران)یادداشت بازرسی شماره 8 ب

واحدهای تابعه واحد: شیراز ژوئیه 1978

کنسولگری شیراز

حقایق

کنسولگری شیراز در ماه سپتامبر 1975 و همزمان با تعطیل کنسولگری آمریکا در خرمشهر افتتاح

گردید. این واحد دارای سه کارمند آمریکایی و پنج کارمند محلی است و سرپرستی آن را یک افسر

مدیریت رده 4 عهده دار است. واحد مزبور دارای سه گارد و یک تعمیرکار پیمانی نیز می باشد. در حوزه

مأموریت این کنسولگری حدود 4000 آمریکایی مقیم می باشند. کنسولگری شیراز تمام خدمات

کنسولی را به استثنای صدور روادید مهاجرت انجام می دهد (متقاضیان مربوطه در این مورد را به سفارت

آمریکا در تهران ارجاع می نماید).

ارزیابی و نتیجه گیری

مقدمه

الف. مقدمه

کنسولگری شیراز به نحوی بسیار عالی اداره شده و واحدی سازنده به شمار می آید. با وجود این که

حجم کار این واحد بسیار سنگین است و خدمات آن از نظر شمار روزافزون آمریکاییهای مقیم این حوزه

با ارزش می باشد، ولی این علل نمی تواند تنها عوامل توجیه کننده حضور آن باشد.

با این وصف حوزه این کنسولگری شامل تمام منطقه جنوبی ایران و دربرگیرنده تمام مراکز و بنادر

تولید نفت مهم کشور می باشد. از آنجا که مقامات کنسولگری رابطهای خوبی در خود شیراز داشته و طبق

برنامه دقیق به تمام نقاط حوزه خویش سفرمی نمایند تا رویدادهای سیاسی و اقتصادی را گزارش کنند،

اطلاعاتی که توسط آنها ارائه می شود در تهران نیز قابل تهیه نیست. شاید مهمترین نکته این باشد که آنها

برداشتی کاملاً متفاوت با برداشت موجود در تهران را ارائه می کنند که خود به طور کلی برای درک بهتر

ایران ضروری است و به همین دلیل از نظر سفارت و واشنگتن حائز اهمیت و ارزش بسیار می باشد. این

گزارشات و مطالب با در نظر گرفتن عملکرد کنسولی نشان می دهد که این واحد در مسیر منافع آمریکا

عمل می کند.

تمام عملیات این واحد به خوبی سازماندهی شده و به طرز مؤثری اداره می شود. هر سه مقام موجود

توأما عملیات کنسولی و اداری را انجام می دهند و دو مقام تازه کار نیز به تهیه گزارش رویدادهای سیاسی

و اقتصادی ترغیب می شوند تا علاوه بر تکمیل گزارشات افسر ارشد کنسولگری در این زمینه آموزش

لازم را نیز دیده باشند. نظارت و رهنمودهای سفارت در مورد مسائل مربوط به خط مشی و مدیریت کافی

است، ولی در روند تهیه مقدمات بودجه ای باید با آن مشورت بیشتری شود و رؤسای بخشهای مختلف

سفارت نیز باید به این حوزه بیشتر سفر کنند. این واحد مکلف به کمک در رابطه با اسناد خط مشی کشوری

شده و بازرسین احساس می کنند که سفارت باید توجه بیشتری را معطوف عملیاتی سازد که در

چهارچوب این کنسولگری صورت می پذیرد.

این کنسولگری دائما گزارشات بسیار خوبی را به صورت نامه هوایی و یادداشت مکالماتی ارسال

می دارد. محتوای تجزیه و تحلیلی این گزارشات نیز عالی بوده و موضوعات انتخاب شده توسط افسر

ارشد این واحد نیز با علایق سفارت مرتبط بوده است. بخش سیاسی سفارت باید بیش از این واحد مزبور

را راهنمایی و ارشاد نماید.

انجام وظیفه واحد در زمینه تهیه و ارسال گزارشات اقتصادی بخصوص طی سال گذشته بسیار خوب

بوده و بنادر، سیستم راهها، ظرفیت تولید انرژی و کشاورزی ایران را در بر می گرفته است. واحد مزبور

گزارشات بازرگانی چندانی را تهیه نمی کند، چون کارمند محلی که باید آمار و ارقام و مطالب اولیه را تهیه

کند به قدر کافی دارای سرعت عمل نیست. کار بازرگانی در شیراز به طور کلی از عدم توجه بخش

اقتصادی بازرگانی نیز برخوردار است و به تنهایی عمل می کرده است. انجام تحقیق در زمینه بازار اقدامی

باارزش است و باید بین بخش اقتصادی و بازرگانی سفارت و کنسولگری تماسهای بیشتری برقرار شود.

امور کنسولی

ب. امور کنسولی

علیرغم موانعی چون فضای کار شلوغ و غیرمکفی، یک جامعه آمریکایی بزرگ روبه رشد (4000

نفر)، وسعت حوزه کنسولی که تقریبا 40 درصد کشور را در بر می گیرد و تقاضای روزافزون برای خدمات

صدور روادید غیرمهاجرتی، عملیات کنسولی به خوبی دنبال می شود. تقاضا نامه های روادید تنها در سال

گذشته به سه برابر افزایش یافته بود. این واحد توانسته است تقاضای رو به افزایش مربوط به همه نوع

خدمات کنسولی را برآورده ساخته و این کار تنها از طریق برنامه ریزیهای خلاق و انعطاف پذیری سه افسر

ارشد واحد امکان پذیر بوده، چون همین امر موجبات مسافرتهای آنان به نقاط مختلف حوزه کنسولی را

جهت ارائه خدمات به شمار بسیاری از آمریکاییها، فراهم آورده و در عین حال در کار خود کنسولگری

نیز وقفه ای ایجاد نکرده است.

در حوزه کنسولگری شیراز و در حال حاضر هیچ یک از آمریکاییان در زندان به سر نمی برند و طی دو

سال گذشته تنها سه نفر دستگیر شده اند. مقامات ایرانی رسما کنسولگری را از طریق وزارت خارجه در

جریان دستگیریها قرار می دهند، ولی در تمام این سه مورد، کنسولگری به طور غیررسمی در جریان امور

قرار گرفته و قبل از رسیدن اخطاریه رسمی، تماس خویش را با دستگیر شدگان برقرار ساخته بود. اصولاً

مأموران قانون ایران با آمریکاییها بهتر از اتباع خویش رفتار می کنند.