بارگزاری ...
جستجو کنید
برای شروع جستجو، متن خود را وارد کنید.
صفحه 131

بدون رودررویی پراکنده نمودند. درست برخلاف روش خشنی که بلافاصله بعد از اعلام حکومت نظامی برای پراکنده نمودن اجتماعات به کار برده بودند. مسئولین حکومت نظامی گزارش می دهند که قبلاً چند درخواست در مورد تشکیل اجتماعات سیاسی قانونی دریافت نموده اند و در حال بررسی هستند که به آنها اجازه دهند در سالن های سرپوشیده و با شرکت کنندگان محدود و با آماده باش نیروهای انتظامی تجمعات خود را تشکیل دهند. به نظر آنها لغو منع عبور و مرور، شروع مبارزات انتخاباتی را که وسیع نیز خواهد بود ممکن می سازد.

8 نتیجه: اصفهانیها دولت جدید را به مثابه علامت شروع فعالیتهای سیاسی که به انتخابات بهار آینده منجر خواهد شد می پندارند. آنها در مواردی که طرفین چه چیزی را برای آرام کردن گروه مذهبیون ارتجاعی یک تلاش غیرمکفی تلقی می کنند گاه امیدوار و گاه نگرانند و به قدری هیجان زده هستند که ممکن است حکومت نظامی را نیز تا حدی ندیده بگیرند. هنگامی که حکومت نظامی لغو یا سست گردد فعالیت های سیاسی عمده ای در اصفهان رخ خواهد داد.

9 نظریه سفارت در تهران: اکثر تهرانیها نیز مانند سفارت آمریکا آمادگی پذیرفتن دولت شریف امامی را مانند بعضی از شهروندان اصفهانی ندارند به جز این استثناء اکثر نقطه نظرها در اصفهان نیز مثل تهران و سایرنقاط دیگر می باشد و حاکی از نوعی احساس علاقه از یک سو و از سوی دیگر این امید است که سیاست شاه بتواند در آرام سازی آخوندها موفق شود. تجزیه و تحلیل فوق در سوم سپتامبر قبل از اعلام حکومت نظامی در 12 شهر از جمله اصفهان صورت گرفته است.(1)مک گافی

گزارش حکومت نظامی

سند شماره 63

خیلی محرمانه11 سپتامبر 1978 20 شهریور 1357

از: سفارت آمریکا، تهران 8670به: وزارت خارجه، واشنگتن دی. سی

مرجع: تهران 8616

موضوع: گزارش حکومت نظامی

خلاصه: تعداد رسمی تلفات تیراندازی 8 سپتامبر به 95 نفر رسیده است ولی تهران از 10 سپتامبر تا ظهر روز 11 سپتامبر نسبتاً آرام بود. روز عزاداری یعنی سه روز پس از 8 سپتامبر برخلاف آنچه انتظار می رفت در مخالفت با حکومت نظامی اجتماعاتی را ایجاد ننمود. صدای گاه و بیگاه تیراندازی می تواند به سیاست نظامی تیراندازی هوایی برای تأثیرگذاری نسبت داده شود. بازدید شخصی از طرف کنسولگری اصفهان، گزارشات قبلی مبنی بر خسارت های مالی وارد شده در صبح روز 10 سپتامبر را تأیید نمی نماید. روز 11 سپتامبر دستگیریهای وسیعی به

1- در اصل سند شماره ( 2) وجود ندارد م.


صفحه 132

خاطر فساد یا تخلفات امنیتی صورت گرفت. پایان خلاصه.

1 آمار رسمی تلفات درگیریهای خیابانی روز 8 سپتامبر به 95 نفر رسید ولی تهران روز 10 سپتامبر تا ظهر روز 11 سپتامبر نسبتاً آرام بود. گزارشات جدیدی مبنی بر مرگ، جراحت یا خسارت مالی وجود ندارد. هر چند روز 11 سپتامبر روز عزاداری سنتی است (سه روز پس از کشتار 8 سپتامبر در میدان ژاله) ولی برخلاف مقررات حکومت نظامی و در مقابله با آن اجتماعاتی تشکیل نشد. تیراندازی در تمام طول شب 10 و 11 سپتامبر خصوصاً در جنوب تهران شنیده می شد ولی این تیراندازیها را احتمالاً می توان به سیاست نیروهای امنیتی در خصوص تیراندازی هوایی به منظور جلوگیری یا ایجاد ترس در اخلالگران نسبت داد. با این وجود شایعات در مورد یک فاجعه قریب الوقوع یا واقعی اشاعه پیدا می کنند. جامعه آلمانیها خصوصاً مضطرب و نگران هستند.

2 از طرف کنسولگری اصفهان از محل تخریب های شایع شده (که در تلکس مرجع گزارش شد) بازدید به عمل آمد ولی هیچ گونه نشانه ای از تخریب مشاهده نشد. اصفهان صبح روز 10 سپتامبر شاهد تظاهراتی بود ولی این تظاهرات به وسیله سربازان حکومت نظامی بر هم زده شد. بازار با بستن مغازه ها با فرمانداری نظامی مخالفت نمود. هشتاد درصد مغازه ها روز 10 سپتامبر نبسته بودند. پس از این که فرماندار نظامی اصفهان به مغازه داران اخطار نمود که آنها بایستی مغازه های خود را باز نگاه دارند بیشتر آنان در 11 سپتامبر مغازه ها را بستند.

3 کنسولگری شیراز گزارش می کند پس از برخی اغتشاشات در روز اول حکومت نظامی وضعیت اکنون آرام است. در آنجا نیز مغازه ها بسته اند.

4 در روز 11 سپتامبر دستگیری های وسیعی به دلیل تخلفات امنیتی یا فساد صورت گرفت و انتظار می رود دستگیریهای بیشتری به دنبال باشد. نیروهای حکومت نظامی در شیراز دو روحانی به نامهای مشوهی و طاهری را دستگیر کردند. نیروهای امنیتی در اصفهان 6 نفر را دستگیر کردند که گفته شد توطئه کنندگان و محرکین آشوبهای آنجا بوده اند. احمد قیصری وکیل دعاوی که انتظار می رفت رهبر جبهه ملی اصفهان شود به عنوان رهبر فعالیتهای غیرقانونی تحت تعقیب است. دیگر افراد تحت تعقیب فقیه ایمانی، حجت الاسلام طاهری (نه آن طاهری که دستگیریش باعث اغتشاشاتی شد که منجر به برقراری حکومت نظامی در اصفهان گردید)، حجت الاسلام میردامادی، دکتر سیدحسین واعظی (یک داروساز که گفته می شود بمب های آتش زا ساخته است)، و فولادگر (نام کوچک مشخص نیست). در تهران 8 فرد مشهور بر اساس ماده 5 قانون حکومت نظامی (مخالفت با دولت قانونی و نظم و قانون) به زندان افتاده اند. هر چند که به نظر می رسد اتهام فساد باشد هیچ گونه اتهام خاصی در پرونده نیست. دکتر شجاع الدین شیخ الاسلام زاده وزیر اسبق بهداری در بالای لیست قرار دارد. دیگران از این قرار هستند: اسدالله نیلی آرام و محمدرضا تغابنی معاونین سابق شیخ الاسلام زاده، رسول رحیمی رئیس اتاق اصناف، علی اصغر رزازیان بزرگ ترین واردکننده میوه در ایران، محمدعلی


صفحه 133

نقیب زاده مدیرعامل سابق تعاونی فرهنگیان، باقر عاملی مدیرعامل سابق تعاونی شهر و روستا و ساربانها (اسم اول مشخص نیست) مالک یک شرکت بزرگ حمل و نقل (کامیون داران).

5 دولت ایران در 11 سپتامبر اعلام نمود که مقامات عالیرتبه وزارت دادگستری منجمله دادستان کل تهران برکنار شده اند. دولت همچنین بدون ارائه جزییات تجدید سازمان بزرگی را در شرکت ملی نفت ایران اعلام نمود. سولیوان

گزارش حکومت نظامی

سند شماره 64

خیلی محرمانه12 سپتامبر 1978 21 شهریور 1357

از: سفارت آمریکا، تهران 8713به: وزارت خارجه، واشنگتن دی. سی

مرجع: تهران 8670

موضوع: گزارش حکومت نظامی

خلاصه: دولت ایران با حرکتی پر سر و صدا بر علیه فساد همراه آن با تبلیغاتی خفیف به سرکوب متجاوزین به امنیت دست زده است. تهران و اغلب شهرهای دیگر از روز 11 سپتامبر تا ظهر روز 12 سپتامبر آرام بوده اند. مطبوعات گزارش می کنند در برخوردهای 8 سپتامبر 4 نفر در مشهد و یک نفر در قم کشته شدند. آمار تلفات میدان ژاله در روز 8 سپتامبر به 97 نفر افزایش یافته است. دولت وعده دستگیریهای بیشتری را به خاطر فساد داده است و به طوری که گزارش شده خروج یک هزار نفر از اشخاص مظنون را از ایران ممنوع نموده است. دولت در دیگر حرکات آشتی جویانه اش 333 زندانی سیاسی را آزاد نموده (گزارش جداگانه) و به 5 مجله که قبلاً از انتشار آنها جلوگیری نموده بود، اجازه از سرگیری انتشار داد. مقامات ناشران را فراخواندند تا به آنان یادآوری نمایند که تحت شرایط حکومت نظامی عمل می کنند. تظاهراتی به طرفداری از شاه در آذربایجان روی داد. روز 11 سپتامبر در مجلس سنا شریف امامی با استقبال خوبی در زمینه برنامه جدید مواجه شد. در 12 سپتامبر برنامه وی با حالتی احساساتی از طرف پزشکپور مخالف دست راستی مورد حمله قرار گرفت. (به همراه تمامی دستگاه دولت و به طور غیرمستقیم شاه). هویدا به طور تلویحی به برنامه های سیاسی احتمالی اشاره نمود.

1 دولت شریف امامی ضمن اینکه به نگهداری شهرهای بزرگ در تحت حکومت نظامی ادامه می دهد با صداقت و صفای روحیه اصلاح طلبانه اش، تأثیرگذاری بر مخالفین را دنبال می نماید. تهران و اغلب شهرهای دیگر از روز 11 سپتامبر تا ظهر روز 12 سپتامبر آرام بودند. فرمانداری نظامی مشهد اعلام نمود چهار نفر در تظاهرات 8 سپتامبر کشته شدند و تظاهرات در قم منجر به یک مرگ جدید شده است (تاریخی اعلام نشده). آمار رسمی تلفات میدان ژاله در روز 8 سپتامبر به 97 نفر رسید. (سفارت عقیده دارد ارقام مطابق با حقیقت ابراز نشده ولی اعلامیه ها نشان می دهد دولت از گزارش برخوردهای بین سربازان و تظاهرکنندگان ممانعت


صفحه 134

کامل به عمل نمی آورد.)

2 دولت با بوق و کرنایی کامل اقدام به ریشه کن کردن فساد نموده است. مقامات لیست افراد مظنون را منتشر نموده اند (یک روزنامه 70 نام را گزارش می کند و دیگری ادعا دارد تعداد واقعی 1000 نفر است) و به آنها دستور داده شده است که برای تحقیقات در ایران بمانند. دکتر اکبر اعتماد مدیر سازمان انرژی اتمی ایران در میان آنهایی است که به طور اخص نامشان اعلام شده است (و سفارت این موضوع را از نزدیک دنبال خواهد نمود). دستگیری 8 مرد معروف و سرشناس (در تلگرام مرجع) با تبلیغات پر سر و صدایی اعلام شد و انتظار می رود دستگیری های خیلی بیشتری به دنبال باشد. به طوری که گزارش شده دولت خواستار استرداد افراد مظنونی که ایران را ترک نموده اند می شود. منابع مطبوعاتی نام افرادی مثل شیخ بهایی رئیس سابق اتاق اصناف، رضا شایگان مدیر سابق شرکت کشتیرانی آریا و محمدعلی سمیعی استاندار سابق کرمانشاه را به عنوان تحت تعقیب که کشور را ترک کرده اند ذکر می کنند. وزارت دادگستری برای حصول اطمینان از پیگرد مؤثر، سیدحسین هاشمی را به عنوان دادستان عمومی جدید تهران و یک رئیس جدید به نام هوشنگ خوشگو را برای دادگاه مستخدمین دولتی (دادگاه تخلفات اداری م) منصوب نموده است. (به وزیرمختار گفته شده در اقدامی که احتمالاً به این برنامه ها مربوط می شود، مهرداد پهلبد وزیر پرسابقه فرهنگ و هنر با همسرش شاهدخت شمس روز 10 سپتامبر بدون سر و صدا کشور را ترک کردند).

3 مجلس سنا در 11 سپتامبر استقبال گرمی از رئیس سابقش شریف امامی به عنوان نخست وزیر که برنامه دولت را ارائه می نمودند به عمل آورد. برنامه دولت شامل اصلاحی آشفته و سردرگم با یک درجه ترفیع فوری برای تمامی کارمندان دولت می باشد. (احتمالاً راهی است برای افزایش حقوقها بدون ایجاد تحریک در تقاضاهای تورمی دیگر کارمندان و کارگران). همچنین در تظاهرات بزرگ جانبداری از شاه در دو شهر آذربایجان از رژیم حمایت شد که مطبوعات صریحاً آن را با عنوانی شامل دهقانانی از روستاها توصیف نمودند (تمایلات شاه دوستی عموماً دردهات بیشتر از شهرهای بزرگ به نظر می آید).

4 در اقدامات دیگری که به منظور برآوردن تقاضاهای مخالفین طرح ریزی شده، دولت 333 زندانی سیاسی (به گزارش جداگانه مراجعه شود) را آزاد کرد و به پنج مجله که قبلاً از انتشارشان جلوگیری به عمل آمده بود اجازه از سرگیری انتشار داده شد. این مجلات شامل، فردوسی متعلق به نعمت الله جهانبانویی، تهران مصور متعلق به عبدالله والا، امید ایران متعلق به علی اکبر صفی پور، سفید و سیاه متعلق به علی بهزادی و دنیا متعلق به عبدالکریم طباطبایی می باشند. تمامی اینها مجله یا خبرنامه هفتگی می باشند.

5 اقدام دولت در زمینه های امنیتی از تبلیغات کمتری برخوردار است. دستگیری متخلفین امنیتی که در تلکس مرجع گزارش شده در مطبوعات درج نشد. مقامات حکومت نظامی ناشران را فراخواندند تا به آنان یادآوری نمایند که آنها نیز بر اساس مقررات حکومت نظامی


صفحه 135

در مقابل فرمانداران نظامی پاسخگو هستند. مقامات همچنین در رابطه با شکل وسیع و توده ای اعتراض که هنوز صورت می گیرد (تقریباً تعطیل کامل مغازه های بازار در شهرهای بزرگ) اخطاریه هایی صادر نمودند. مقامات همچنین به مغازه داران دستور دادند تا مغازه هایشان را در محدوده ای که توسط مقررات منع عبور و مرور تعیین شده باز نمایند.

6 بحث در مجلس که برای جمعیت زیاد تماشاچیان فقط جای ایستادن داشت بر سر نامه شریف امامی در تاریخ 12 سپتامبر آغاز شد. ویژگی بحث در حملات تند پزشکپور رهبر حزب دست راستی مخالف، به شریف امامی، به دولتهای سابق، به ریاضی رئیس مجلس و حتی به فرد مسئول پشت تمام اینها (یعنی شاه) بود. پزشکپور همچنین باهری وزیر جدید دادگستری (که در زمان جوانیش عضوی از حزب توده بوده است) را به خاطر سخنرانیش در روز قبل که عناصر خارجی را برای ناآرامیهای جاری نکوهش می کرد مورد انتقاد قرار داد. پزشکپور گفت چندین دولت سابق به خاطر سوء مدیریت در مورد نیازهای جامعه و همچنین کمونیست هایی که از آن سوءاستفاده می نمایند باید مورد سرزنش قرار گیرند. انتقادهای شخصی پزشکپور قویاً توسط باهری، ریاضی و دیگران رد شد. سپس جلسه به روز بعد یعنی 13 سپتامبر موکول شد.

7 در این بین در یک روزنامه گزارش شد هویدا که اخیراً از وزارت دربار استعفا کرد، در یک مصاحبه شایعات مبنی بر اینکه برای تصدی پست سفارت در خارج در نظر گرفته شده است را تکذیب نمود. گزارش شده که وی گفت در کشور می ماند و شاید برای سازماندهی یک اقدام سیاسی اجتماعی تلاش نماید. این موضوع یک اقدام احتمالی پنهانی را مطرح نمود که هویدا ممکن است اکنون که دیگر هیچ مقامی ندارد در سازماندهی نوعی از جنبش یا حزب طرفدار دولت ذیعلاقه باشد. علاوه بر این شایعاتی در شهر هست که وی ممکن است به اتهام فساد دستگیر شود.

رهبران جناح مخالف یا دستگیر شده و یا تحت تعقیب قرار دارند، تناقض گویی در...

سند شماره 65

خیلی محرمانه12 سپتامبر 1978 21 شهریور 1357

از: سفارت آمریکا، تهران 08714به: وزارت خارجه، واشنگتن دی. سی

مرجع: الف) تهران 8539، ب) تهران 8670

موضوع: رهبران جناح مخالف یا دستگیر شده و یا تحت تعقیب قرار دارند، تناقض گویی

در مورد شمار کشته شدگان 8 سپتامبر؛ 333 تن از کسانی که به اتهام

به مخاطره افکندن امنیت کشور زندانی شده بودند، آزاد شده اند

خلاصه: بعضی از رهبران جناح مخالف از جمله چهره های فعال در زمینه حقوق بشر دستگیر شده و بسیاری نیز تحت تعقیب می باشند. کمیته دفاع از آزادی و حقوق بشر مدعی است که شمار کسانی که در شورش تاریخ 8 سپتامبر کشته شده اند بیش از رقم مورد قبول دولت ایران است خبرنگاران نسبت به ادعای کمیته شک دارند. دولت ایران اعلام کرده است


صفحه 136

که طی هفته گذشته 333 تن از کسانی را که به جرم تهدید امنیت کشور به زندان افتاده بودند آزاد ساخته است. ولی اسامی مرتضی محیط و فاطمه نصری قاجاری در فهرست اعلام شده نبود. پایان خلاصه.

1 دومین منبع جناح مخالف، دستگیری دکتر مهدی بازرگان و دکتر مفتح را که در مرجع الف گزارش شده بود تأیید کرده است. این منبع گفته است که احکام جلب دکتر علی اصغر حاج سیدجوادی، نویسنده مشهور و دکتر عبدالکریم لاهیجی وکیل مدافع پرونده های حقوق بشر نیز صادر شده، اما هر دو آنها هم اکنون «نزد دوستان خویش بسر می برند.» مهندس رحمت الله مقدم مراغه ای، سرپرست جنبش رادیکال نیز دستگیر شده است. دبیر کمیته دفاع از آزادی و حقوق بشر یعنی دکتر ناصر میناچی نیز از موقع بازگشت به ایران در روز اعلام حکومت نظامی یعنی هشتم سپتامبر، برای بازجویی فراخوانده شده است.

2 تصادفاً، میناچی در روز 11 سپتامبر با استمپل سرپرست بخش سیاسی سفارت تماس گرفت تا متعاقب ملاقات اخیرش در واشنگتن با مقام بالاتر او «مارک اشنایدر»، با وی نوعی رابطه برقرار نماید. وی گفت که ساواک می خواهد از وی بازجویی به عمل آورد، به همین دلیل روز 12 سپتامبر به قرارگاه ساواک خواهد رفت. وی گفت کمیته دفاع از آزادی و حقوق بشر شواهدی در اختیار دارد که نشان می دهد میزان تلفات شورشهای 8 سپتامبر بیش از آن چیزی است که دولت ایران مدعی آن است. قرار است متن حاوی شواهد و مدارک از طریق تلگرام برای اشنایدر و اتحادیه بین المللی حقوق بشر فرستاده شود، ولی میناچی می خواهد سفارت را در جریان جزییات قرار دهد و خواسته است که بین او و خبرنگاران جلسه مقدماتی تشکیل شود (مقام سفارت نیز این کار را انجام داد).

3 داستان کمیته دفاع از آزادی و حقوق بشر حاکی از آن است که شمار کسانی که به طور معمول در گورستان تهران به خاک سپرده می شوند از 800 750 نفر معمول هر روز افزایش یافته و در روز 9 سپتامبر تا 2000 و در دهم سپتامبر تا هزار جسد شمارش شده اند. میناچی بر اساس گفته شاهدان عینی که در نزدیکی میدان ژاله حضور داشته اند مدعی است که شمار اضافی به خاک سپرده شدگان را همان قربانیان شورش تشکیل می دهند. مقام سفارت گفت که بهتر است وی این داستان را برای خبرنگارانی گوید که بهتر از دیگران قادر به بررسی این ادعاها می باشند.

4 پس از جلسه میناچی، استمپل توانست با سه تن از خبرنگارانی که قبل از مطلع شدن از داستان میناچی در روزهای 9 و 10 سپتامبر به گورستان تهران رفته بودند گفتگوی مفصل و طولانی انجام دهد. هر سه آنها با استناد به آنچه که طی آن دو روز در گورستان دیده بودند به داستان میناچی به دیده تردید می نگریستند. حداقل یکی از خبرنگاران دفاتر ثبت گورستان را مرور خواهد کرد و سفارت نیز طی هفته آتی خواهد توانست مستقلاً به ارزیابی ادعاهای کمیته دفاع از آزادی و حقوق بشر بپردازد. یک خبرنگار آمریکایی دارای سه سال تجربه گفت


صفحه 137

هنگامی که تیراندازیهای سپتامبر شروع شد در میدان ژاله بیش از 2000 الی 3000 نفر وجود نداشت؛ ادعای مخالفین مبنی بر وجود حدود 6000 الی 7000 نفر در آنجا بسیار «مضحک» به نظر می رسد. خود او می گوید که شمار کشته شدگان نباید بیش از 300 الی 500 نفر باشد.

5 مطبوعات صبح روز 12 سپتامبر از قول «منابع موثق» اظهار می دارند که دولت ایران طی هفته گذشته 333 نفر از کسانی را که به جرم به مخاطره افکندن امنیت کشور زندانی شده بودند آزاد ساخته است. فهرست کامل منتشره در مطبوعات فارسی برای وزارت خارجه ارسال خواهد شد. اما یک نظر اجمالی نشان می دهد که مرتضی محیط و فاطمه نصری قاجاری، در میان آنها نبوده است.

پاکسازی نظام قضایی که به تازگی اعلام شده (مرجع ب) دستیابی به آمار مربوط به این افراد و جزییات دیگر را تا مدتها دشوار می سازد. سولیوان

بولتن روابط خارجی شماره 37

سند شماره 66

خیلی محرمانه13 سپتامبر 1978 22 شهریور 1357

موضوع: بولتن روابط خارجی شماره 37

متعاقب تظاهرات وسیع، سازمان یافته ولی نسبتاً آرام در طی 4 تا 7 سپتامبر که مستقیماً مقامات دولت را به زیر سئوال کشیده در تاریخ 8 سپتامبر شریف امامی، نخست وزیر حکومت نظامی را در تهران و 11 شهر دیگر برقرار ساخت. درگیری آن روز بین انبوه جوانان و سربازان تعداد زیادی کشته برجای گذاشت. بنا به تخمین های غیررسمی تعداد کشته ها به صدها نفر می رسید. از تاریخ 8 سپتامبر، تهران و دیگر شهرها نسبتاً آرام بوده است. تنش ها در سطح بالایی باقی مانده است. به هر صورت احتمال ادامه اغتشاشات خصوصاً در روزهای ویژه سوگواری پیش بینی می شود. هیچ آمریکایی آسیب ندیده است و هیچ برنامه ای جهت تخلیه آمریکاییها وجود ندارد. اما به آنها توصیه شده است که مقررات منع عبور و مرور شبانه را شدیداً رعایت کنند و اقدامات احتیاطی لازم را به عمل آورند. (ششمین نمایشگاه بین المللی تهران طبق برنامه قبلی از تاریخ 19 سپتامبر تا اول اکتبر برقرار خواهد شد.)

دولت برنامه اصلاحات وسیعی را اعلام کرده است و با دستگیری افراد سرشناس و تحت تحقیق قرار دادن افراد زیادی اقداماتی را علیه فساد انجام داده است. دولت چند صد زندانی سیاسی را آزاد کرده است، اما در همان هنگام نیز تعدادی از مخالفین مذهبی و سیاسی رژیم را دستگیر کرده است و هیچ کدام هنوز محاکمه نشده اند. مقررات حکومت نظامی در مورد سانسور مطبوعات نیز اجرا می شود و تعداد زیادی از روزنامه نگاران نیز دستگیر شده اند. رئیس جمهور، در تاریخ 10 سپتامبر تلفنی با شاه تماس گرفت و بر روابط نزدیک و دوستانه بین ایران و آمریکا و اهمیت ادامه اتحاد بین ایران و غرب را مورد تأکید مجدد قرار داد. رئیس جمهور تأسف عمیق خود را بابت از دست دادن جان انسانها، اعلام نمود و اظهار


صفحه 138

امیدواری کرد که خشونت هر چه زودتر پایان یابد. و در ادامه بیانات خود امیدواری خود را به ادامه روند اعطای آزادیهای سیاسی اظهار نمود.

گزارش حکومت نظامی مجلس صحنه اصلی است

سند شماره 67

خیلی محرمانه13 سپتامبر 1978 22 شهریور 1357

از: سفارت آمریکا، تهران 08767به: وزارت خارجه، واشنگتن دی. سی

مرجع: الف) تهران 8713، ب) تهران 8670

موضوع: گزارش حکومت نظامی مجلس صحنه اصلی است

خلاصه: بحث های پارلمانی در مورد برنامه دولت شریف امامی آغاز شده است. دولت ایران دستور داده است که این مناظره ها به طور وسیع انتشار یابد و رادیو و تلویزیون نیز بحث های مجلس را ارائه نمایند.

نمایندگان مجلس پیش بینی می کنند که اکثریت اعضاء دولت رأی اعتماد خواهند گرفت. رهبران روحانی دستگیر می شوند. سرپرست رادیو و تلویزیون ایران عوض می شود. تانکها از تبریز خارج شده اند. ایران طی بیست و چهار ساعت گذشته نسبتاً آرام بوده است. پایان خلاصه.

1 ادامه مناظره پارلمان در مورد برنامه دولت ایران در تاریخ 13 سپتامبر توجه همگان را به خود معطوف داشته است. در این جلسه دو تن از سخنگویان جناح مخالف یعنی مظاهری نماینده منفرد از کرمان و بنی احمد محبوب قدیمی ها از تبریز سخن گفتند. مظاهری دولت جدید ایران را دنباله رو همان چهره های سابق خواند و اعلام کرد که در معرض تهدید قرار گرفته و به وی هشدار داده شده که از سخن گفتن بر علیه دولت دست بردارد. این امر سبب بروز عکس العمل حامیان دولت شد و رئیس مجلس بعضی از نمایندگان را به رعایت جانب احتیاط دعوت کرد. بنی احمد نیز در میان بذله گویی های حضار در مورد اعتصاب غذای وی (مرجع ب) بپاخاست. بنابه گفته یکی از نمایندگان وی شاهد شکسته شدن اعتصاب او بوده است.

وی به شخص نخست وزیر شریف امامی حمله ور شد و صحت آمار کشته شدگان تظاهرات 8 سپتامبر را توسط دولت ایران ارائه شده نفی نمود. وی از تمام کسانی که اعضاء خانواده خویش را از دست داده اند دعوت کرد که به محل سکونت وی آمده و اسامی گمشدگان خویش را عرضه کنند و قول داد که نتایج حاصله را در اختیار دولت ایران قرار دهد. بنی احمد به پروژه عمرانی جزیره کیش و نیز ریاست شریف امامی در مجلس سنا که بودجه مخصوص این پروژه را تصویب کرده بود حمله نمود. نمایندگان حامی دولت نیز اکثراً اذعان داشتند که اقدامات گذشته دولت خالی از خطا نبوده است ولی ادعا می کنند که شریف امامی بهترین کسی است که برای رتق و فتق امور برگزیده شده است. رئیسی نماینده کردستان به تندی