روادید یک مسافرت 2 هفته ای توریستی به آمریکا را نمود. یک روادید توریستی دیپلماتیک برای سنجابی صادر شد. از درخواست نامه وی برمی آمد که او دیدار از واشنگتن و نیویورک را در سر می پروراند. (نظریه: احتمالاً مسافرت به آمریکا بعد از دیدار پاریس خواهد بود. دخالت وزارت امور خارجه، این سوءظن را که معاملاتی بین دولت ایران و مخالفان سیاسی در جریان داشت، شدیداً تقویت می نماید.)
8 علی امینی، نخست وزیر اسبق، که هنوز هم از او به عنوان نخست وزیر احتمالی جدید نام برده می شود، در یک مصاحبه ارتباطش را با سیا انکار نمود، (مشکل امینی این است که وی متهم گردیده که دولت کندی او را در سال 1961 بر سر کار آورده است.)
9 در 22 اکتبر، دکتر ابوالفضل قاضی شریعت پناهی، وزیر علوم و آموزش عالی شد. او یک استاد سابق دانشگاه و کارشناس ماهر برنامه ریزی است. (اطلاعات کامل زندگینامه او به طور جداگانه در تلگرام دیگری فرستاده می شود.)
همچنین پنج استاندار جدید به شاه معرفی شدند. محمدعلی احمدی برای کرمان سعید بهادری برای مازندران پرویز سهرابیان برای لرستان ناصر مجیدیه برای کهگیلویه و بویراحمد عباس ظریف برای چهار محال بختیاری.
سولیوان
بازی مطبوعات با نظریات ترنر در مورد ایران
سند شماره 107
خیلی محرمانه23 اکتبر 1978 1 آبان 1357
از: سفارت آمریکا، تهران 10332
به: وزارت امور خارجه، واشنگتن دی. سی. فوری و سیا واشنگتن دی. سی. فوری
موضوع: بازی مطبوعات با نظریات ترنر در مورد ایران
1 متن زیر، ترجمه ما از متن کامل مقاله ای است که فقط در روزنامه رستاخیز مورخه 23 اکتبر درج شد. موجب خوشوقتی خواهد بود که متن صحیح و هرگونه اظهارنظر آدمیرال ترنر در مورد ایران را اعلام نمائید.
2 «رئیس سیا اتحاد جماهیر شوروی را متهم به دخالت در ناآرامیهای ایران می نماید.» آدمیرال ترنر رئیس سازمان اطلاعات مرکزی ایالات متحده (سیا)، مطالب فوق را شب گذشته در یک مصاحبه مطبوعاتی در مورد وقایع اخیر ایران اظهار داشت.
3 در این مصاحبه که توسط خبرگزاری فرانسه گزارش شده است، رئیس سیا اظهار داشته است که بدون شک اتحاد جماهیر شوروی با ناآرامیهای جاری ایران بی ارتباط نیست. در مصاحبه ای که در تلویزیون در برنامه «در برابر ملت» پخش شد ترنر گفت: «کمونیستها سعی کرده اند که از وضعیت ایران امتیازاتی را کسب نمایند. و من مطمئنم که اتحاد جماهیر شوروی نقشی در آنجا ایفا می نماید.»
4 آنگاه ترنر در مورد شیوچنکو صحبت نمود و هرگونه نقش مستقیم و غیرمستقیم سیا را در ماجراهای عاشقانه وی با یک دختر تلفنی در واشنگتن نفی نمود. به هر حال او اقرار نمود که مبالغ زیادی به شیوچنکو در ازاء خدماتش پرداخت شده است.
سولیوان
گزارش سیاسی امنیتی، 24 اکتبر
سند شماره 108
خیلی محرمانه24 اکتبر 1978 2 آبان 1357
از: سفارت آمریکا، تهران 10384به: وزارت امور خارجه، واشنگتن دی. سی.
موضوع: گزارش سیاسی امنیتی، 24 اکتبر
خلاصه: دولت 1126 زندانی سیاسی را در 25 اکتبر آزاد خواهد کرد. حکومت رهبر معلمین محمد درخشش را آزاد کرد. وزیر علوم و آموزش عالی اعلام کرد که لایحه جدید دانشگاهی به دانشجویان آزادی سیاسی کامل اعطا خواهد کرد. پروژه مترو تحت بررسی قرار می گیرد. اعتصاب سیاسی در رادیو و تلویزیون ملی ایران از دیروز آغاز شد. قضات سقز در اعتراض به بازداشتهای غیرقانونی دست به یک اعتصاب غذای یک روزه زدند. مطبوعات ادعا می کنند استیضاحی که امروز در مجلس آغاز خواهد شد فریبکاری شریف امامی برای حفظ موقعیت خویش است. مقدم مراغه ای رهبر جنبش رادیکال تقاضای انحلال مجلس را داد. دانش آموزان دبیرستانی با پرتاب سنگ به 11 اتوبوس شرکت لاکهید آسیب رسانده و 4 آمریکایی را مجروح کردند. (در تلگرام جداگانه). در تظاهرات خشونت آمیز خرم آباد، مرگ دو نفر گزارش شده است. تظاهرات دیگری در تهران بیانگر نافرمانی از حکومت نظامی است. دومین برخورد ضدشورشی نزدیک کرمان به وقوع پیوست. پایان خلاصه.
1 دولت اعلام کرد فردا 1451 زندانی که 1126 نفر آنها زندانی سیاسی هستند در شب سالروز تولد شاه از زندان آزاد می شوند. مسئولین حکومت نظامی دیروز محمد درخشش نماینده کانون معلمین را که ظاهراً روز 18 اکتبر به خاطر انتقاد یکی از روزنامه های کانون از ساواک، دستگیر شده بود، از زندان آزاد کردند.
2 ابوالفضل قاضی شریعت پناهی وزیر جدید علوم و آموزش عالی اعلام کرد که: لایحه بحث برانگیز استقلال دانشگاهها پس گرفته خواهد شد. او پس از مشاوره با دانشگاهها لایحه جدیدی ارائه خواهد داد.
وی در مورد لایحه جدید امتیازات متعددی من جمله ماده مربوط به مصونیت دانشجویان از دستگیری در محوطه دانشگاه را متعهد گردید. رؤسای دانشگاه سیاسی نخواهند بود و مانند رؤسای ادارات توسط اعضای هیأت علمی هر یک از دانشگاهها انتخاب خواهند شد. هیأتهای امناء منحل خواهند شد و دانشگاهها منفرداً مراجع تصمیم گیری جدیدی برای تعیین سیاستهای دانشگاه ایجاد خواهند کرد. این امر شامل حفظ نظم در محوطه دانشگاه هم می شود. دولت
گارد را از دانشگاه بیرون خواهد برد، استادانی که مجبور به بازنشستگی شده بودند، می توانند مشاغل دانشگاهی خویش را دوباره اختیار کنند و دانشجویانی که به علل سیاسی دستگیر شده اند آزاد خواهند شد. (نظریه: اگر دولت ایران آنچه را که تعهد می کند انجام دهد دانشگاههای ایران از دانشگاههای آمریکا و یا اغلب دانشگاههای کشورهایی که دموکراسی غربی در آنها غالب است مستقل تر خواهند بود.)
3 پروژه متروی تهران به مرور به عنوان نشانه اسراف و فساد دولت مطرح شده است. احتمال دارد دولت تحت فشار ناچار از کنار گذاشتن پروژه و یا کاهش جدی آن شود. یکی از مقاله نویسان آن را «موش کور سفید» می خواند.
4 رادیو و تلویزیون ملی ایران از دیروز دست به اعتصاب زد. توقف کار حداقل تا حدودی جنبه سیاسی داشت. اعتصاب کنندگان تقاضای اخراج رؤسایی را دارند که در اعمال سانسور همکاری داشته اند.
5 قضات در سقز (استان کردستان) در اعتراض به بازداشتهای غیرقانونی دست به یک اعتصاب غذای یک روزه زدند. ادعا می شود که نیروهای امنیتی آشوبگران ضدامنیتی را دستگیر و آنها را بدون مراجعه به دادگاههای مدنی به دادگاههای نظامی ارجاع داده اند، در سقز حکومت نظامی اعلام نشده است.
6 مجلس قصد دارد در مورد استیضاحی که توسط عباس اخباری ارائه شده است، بحث کند. بعضی از ناظرین کل این امر را یک فریبکاری از جانب شریف امامی برای زدن ضربه ای اساسی به مخالفین واقعی (مثل بنی احمد) می دانند. عقیده براین است که مجلس با ردّ شدید استیضاح که تمام تقصیرات در ایران را به عهده شریف امامی می گذارد، باعث تثبیت موفقیت وی خواهد شد. (نظریه: نمونه اصلی دیدگاه ایرانی این وضعیت غیرموجه نمی باشد، اخباری قبلاً هرگز در جناح مخالف نبوده است و اگر وی صادقانه این کار را کرده باشد مطمئناً تغییر موضع جدیدی داده است.) رحمت الله مقدم مراغه ای رهبر جنبش رادیکال ایران در ضمن خواستار انحلال مجالس سنا و شورا شده است بر این پایه که حزب رستاخیز دیگر سیاست را در انحصار خود ندارد، و این درست نیست که مجالس رستاخیزی بر روی قوانین رأی گیری نمایند.
8 تظاهرات و اغتشاش حتی در شهرهایی که قانون حکومت نظامی حاکم است ادامه پیدا کرد. خرم آباد (که قانون حکومت نظامی در آنجا حاکم نیست) شاهد اغتشاشاتی بود که 2 کشته و خرابی بسیاری بجای گذاشت. مطبوعات از ادامه تظاهرات ضددولتی در حداقل بیست شهر دیگر گزارش می دهند. در تهران گروههای دانش آموزی در نقاط مختلف شهر به راهپیمایی و تظاهرات دست زدند. آنها دیگر به طور صحیح سر کلاس حاضر نمی شوند و به خیابانها ریخته اند انگار که حکومت نظامی ای وجود ندارد. امروز دو گروه 300 الی 400 نفری از دبیرستان پسرانه واقع در خیابان ایرانشهر خارج شدند و از جلوی کنسولگری آمریکا
راهپیمایی کردند. حدود 50 نفر نیز از جلوی سفارت عبور کردند و بر روی پلاکاردهایی به فارسی نوشته شده بود «مرگ بر شاه»، «خمینی بایستی بازگردد» جمعیتهای دیگر از جمله 1500 الی 2000 دانش آموز در تهران در حال تظاهرات هستند. (نظریه: در روزهای اخیر اعتراضات به طور قابل توجهی جسورانه تر شده اند. قانون حکومت نظامی مبنی بر عدم گردهمایی مورد استهزاء قرار گرفته است. شکل تظاهرات حتی در هفته گذشته به این صورت بود که وقتی ارتشیان ظاهر می شدند، تظاهرکنندگان فوراً متفرق می شدند و از آنها اثری باقی نمی ماند. نظم ابداً مختل نمی گردید و نیروهای امنیتی جمعیتها را در صورت اقدام به اغتشاش پراکنده می ساختند. صبح 24 اکتبر گروهی از جوانان هنگامی که شروع به هل دادن ماشینهای پارک شده به داخل خیابان شلوغ کردند، به وسیله نیروهای امنیتی با فشار متفرق شدند. لکن نیروهای نظامی دستور دارند که از حداقل فشار و زور استفاده نمایند و تظاهرکنندگان به نظر می رسید که این موضوع را می دانند.)
9- تظاهرکنندگان دانش آموز بیش از ضدخارجی بودن، سرشار و غرق در تمایلات ضددولتی بوده اند. ولی بدترین حادثه ضدآمریکایی تهران، دیروز اتفاق افتاد. موقعی که دانش آموزان با پرتاب سنگ به 11 اتوبوس لاکهید خسارت وارد کرده و 4 آمریکایی را مجروح کردند (در تلگرام جداگانه گزارش شد.) شاهد عینی موثقی در آبادان شعارهای «خوکهای انگلیسی به خانه تان برگردید» را مشاهده کرده است. منبع همچنین گزارش می دهد که جواز اتومبیلهای متعلق به غربیان در آبادان پاره و باطل شده است.
10 دومین حادثه از نوع مقابله با خشونت در راور (حوالی کرمان محل اولین حادثه) اتفاق افتاد. افرادی به مسجد جامع حمله کرده و به پاره کردن اوراق قرآن و آتش زدن به مسجد پرداختند. ساختمان (مسجد) ویران نشده است. گزارشات واصله در مورد وسعت و اندازه ویرانی متفاوت است. به عنوان آخرین کلام اینکه حادثه یکپارچه گیج کننده است.
سولیوان
گزارش سیاسی امنیتی، 25 اکتبر
سند شماره 109
خیلی محرمانه25 اکتبر 1978 3 آبان 1357
از: سفارت آمریکا، تهران 10440به: وزارت امور خارجه، واشنگتن دی. سی.
موضوع: گزارش سیاسی امنیتی، 25 اکتبر
خلاصه: دیروز دوباره اعتصابات گسترده نضج گرفت. گرگان با آتش سوزیهای متعدد و کشته های زیاد، آشوب زده ترین شهر بود. در همدان و قم آتش سوزی و برخوردهای خشونت آمیز وجود داشت. تهران در داخل و خارج فضای دانشگاه با اعتصابات بزرگ دانشجویی همراه با برخی برخوردها و دستگیریها مواجه بود، اما وضعیت نسبتاً آرام باقی ماند. یک مجله خبر از مقابله با آشوب در همدان را می دهد. دیشب دولت اقدام به آزادی زندانیان
نمود، که ظاهراً شامل 212 زندانی دیگر دادگاههای مدنی، می شد. محمود اعتمادزاده (که به آذین هم نامیده می شود) و رهبر گروه مخالف کوچکی موسوم به «اتحاد برای آزادی» است، در 23 اکتبر دستگیر شد. وکلا و رهبران مذهبی همدان در اعتراض به کشتار 22 اکتبر دست به اعتصاب غذا زدند. مجلس دیروز با مورد توجه قرار دادن گزارشات ساواک به حرکتهای انتقادی خود ادامه داد. پزشکپور، رهبر اقلیت مجلس، وزارت امور خارجه انگلیس را به خاطر مداخله در امور ایرانیان مورد انتقاد قرار داد. گزارشات مبنی بر مبارزه دسته میانه روی های مخالف جهت خنثی کردن آشوبهای داخلی، با نامه های تهدیدآمیز جدیدی که بر سفارتخانه های (آمریکا) واقع در اصفهان و تهران با اظهار تنفر تمامی مردم ایران از آمریکاییها ارسال می شود، مغایرت دارد. پایان خلاصه.
1 دیروز تظاهرات در جبهه گسترده جغرافیایی معمول جریان داشت این بار گرگان (در استان مازندران) بیشترین خشونت را ارائه داد، زیرا آشوب گران بانکها، سینماها و سایر ساختمانها را به آتش کشیدند. به طوریکه گزارش شده هنگامی که جمعیت سعی بر سوزاندن اداره مرکزی ساواک کرد، نیروها به سوی جمعیت آتش گشودند. مسئولین تعداد کشته ها را یک تن اعلام می کنند ولی روزنامه ها معتقدند تعداد کشته ها بیشتر بوده است. در نتیجه ادامه اغتشاشات مسئولین حکومت نظامی در قم ساعت شروع عبور و مرور شبانه را از 11 بعد از ظهر به 9 بعد ازظهر تغییر دادند. رادیو ایران گزارش کرده است که تظاهرکنندگان نارنجک و آتش به سوی نیروها پرتاب کرده اند (سفارت تأیید مستقلی ندارد.) آشوبها و حریقهای عمدی بیشتری در خرم آباد رخ داد. در گزارش روزنامه ای اظهار شده است که اقدامات ضدشورشی همانند حادثه کرمان دیروز در همدان توسط جمعیت 5 هزار نفری صورت گرفت ولی این خبر توسط دیگر منابع خبری تأیید نشده است.
2 تهران در تمام روز با تظاهرات عظیم دانشجویی در داخل و خارج دانشگاه روبرو بود. تمام مدارس در تهران به خاطر ریختن هزاران دانش آموز دبیرستانی به خیابانها و یا تجمع در دانشگاه تهران جایی که عظیم ترین تظاهرات در آنجا صورت می گیرد، بسته شدند. در فضای داخل دانشگاه دانشجویان (همچون گذشته) به گروههای مذهبی و چپی تقسیم شدند. چپی ها برای نماز جماعت که به مفهوم باشکوه جلوه دادن اختتام این اجتماع می باشد، نماندند. دانشجویان قطعنامه ای 17 ماده ای از آن جمله آزادی همه زندانیان سیاسی، برگشت خمینی و تصویب دولت جهت اجباری کردن اقامه نماز جماعت ظهر در همه مدارس، صادر کردند. گروه کوچکی از دانشجویان شعاردهنده صبح روز 25 اکتبر از جلوی سفارت رد شدند، و نیز از ظهر چند گروه مشابه از دانشجویان معترض در گوشه و کنار تهران مشاهده می شدند. نیروها اقدام به دستگیری و متفرق کردن جمعیتهایی کرده اند که تمرد نموده اند، ولی گروههای راهپیما معمولاً آزاد بودند. (نظریه: راهپیمایان روزمره و دانشجویان می دانند که مسئولین حکومت نظامی به آنها اجازه خواهند داد برای 26 اکتبر موقعیت ناپایدار بالقوه ای ایجاد کنند،
دانشجویان بدون شک مجدداً متشکل خواهند شد. اگر جمعیت عظیمی در خارج دانشگاه دور هم جمع شود و تظاهرکنندگان بزرگسال نیز به آنها بپیوندند، که البته تا به حال چنین نشده، آنگاه امکان وقوع برخورد جدی خواهد بود.
3 آزادی وعده داده شده به مناسبت سالروز تولد شاه از عصر 24 اکتبر آغاز شد. ظاهراً 212 نفر دیگر از زندانیان دادگاههای مدنی (نه سیاسی) آزاد می شوند. آیت الله یحیی نوری که سابقاً بارها در اغتشاشات جنوب تهران شخص شاخص بود، در بین این آزادشدگان حضور داشت. از طرف دیگر محمود اعتمادزاده (که به آذین هم نامیده می شود) که رهبر حزب سیاسی کوچکی به نام «اتحاد برای آزادی» است در 23 اکتبر دستگیر شد.
4 گروه وکلا و رهبران مذهبی همدان در اعتراض به کشتارهایی که طی شورش 22 اکتبر به وقوع پیوست دست به اعتصاب غذا زدند.
5 دیروز مجلس کابینه شریف امامی را مورد استیضاح قرار داد. در حالیکه گروه مخالف در وضعی بحرانی قرارداشت اوضاع دارای اعتدال بیشتری از زمان مباحثات پر سر و صدا در مورد برنامه دولت بود. انتقادات بر روی عملکردهای ساواک به عنوان عامل اصلی اغتشاشات اطراف و اکناف کشور متمرکز گردید. اسحاقی نژاد نماینده تبریز، گزارشات دروغ سازمان یافته همانند شکنجه و سرکوب را مورد حمله قرار داد. یکی از نمایندگان اتهامات علیه علی امینی نخست وزیر پیشین را به خاطر کار کردن برای قدرتهای غربی، مخصوصاً برای کنسرسیوم نفتی دوباره به جریان انداخت. (نظریه: سؤال در این است که آیا مبارزه امینی جهت بازگشت به قدرت می تواند تحمل حملات بیشتری از این قبیل را داشته باشد.) پزشکپور رهبر اقلیت مجلس «دیوید اوئن» وزیر امور خارجه انگلستان را به خاطر حمایت علنی از رژیم شاه و نظرات در مورد مخالفین تقبیح کرد. پزشکپور این را مداخله ای در امور داخلی ایران نامیده و افزود که همه ایرانیان در مقابل تهدیدات و مداخلات خارجی متحد خواهند بود.
6 مطبوعات می گویند که گروه میانه رو در تلاش جهت کاستن هیجانات ضدرژیم تماسهایی با خمینی برقرار کرده است (نظریه: سفارت نیز در این مورد بر همین باور است.) یکی از جراید این اقدام را مأموریتی برای «نجات ملت» از طرف گروهی غیرمذهبی مخالف نامید که هراسان از فروپاشیدن نظم عمومی و به دنبال آن سرکوبی جدید هستند.
7 ژنرال منصور مزین نماینده ویژه شاه در گرگان که در 12 اکتبر از کار برکنار گردید، هدف اتهامات سنگین فساد و سوءاستفاده از قدرت می باشد.
8 آخرین مورد: اواخر بعد از ظهر امروز، سفارت اعلامیه تهدیدآمیز منتشره در نقاط مسکونی و اداری داخل سفارت در تهران و اصفهان را دریافت داشت. تهیه کننده یا تهیه کنندگان این نامه ها مشخص نیستند.
تأثیر این اعلامیه در افزایش بیشتر ترس جامعه متوحش و عصبی آمریکاییها در ایران است محتوای اعلامیه بدین ترتیب است:
یانکی ملعون
با اینکه شما بخوبی درباره حکومت سلطنتی شاه و قتل عامهای او مطلعید، اما وقتی تمام مردم آزاده این دژخیم را محکوم می کنند شما و رئیس جمهور لعنتی شما از او حمایت می کنید.
این دلیل نفرت تمام مردم ایران از شما می باشد.
مرگ بر امپریالیسم
مرگ بر صهیونیسم
مرگ بر کمونیسم
زنده باد اسلام سولیوان
گزارش سیاسی امنیتی، 26 اکتبر
سند شماره 110
خیلی محرمانه26 اکتبر 1978 4 آبان 1357
از: سفارت آمریکا، تهران 10441به: وزارت امور خارجه، واشنگتن دی. سی.
موضوع: گزارش سیاسی امنیتی، 26 اکتبر
1 طبق گزارشات اولیه در طی یک تعطیل ملی، مراسم سالروز تولد شاه در میان مراقبت شدید امنیتی در تهران با آرامش و آرامی جریان یافت. گردهم آیی جوانان در محوطه دانشگاه تهران تا هنگام ظهر دیده شد اما تا به حال تظاهرات قابل گزارشی نبوده است. جامعه خارجیان به طور کلی کمتر در انظار ظاهر شده و از رفتن به مرکز شهر خودداری می کنند، چرا که طی هفته شایعاتی مبنی بر فعالیتهای خشونت آمیز برای امروز منتشر شده است.
2 کنسولگری اصفهان از ناآرامی جدی دیروز گزارش می دهد. حداقل مرگ 4 نفر گزارش شده که یکی از آنها مربوط به کسی است که می کوشیده است یک بمب سه راهی بسازد. توده مردم به خانه جوانان که 14 خارجی من جمله 6 نفر آمریکایی در آن بسر می برده اند، حمله کرده اند که آسیبی به کسی وارد نشد. اغتشاشات شب گذشته میدان مرکزی موجب (انقطاع برنامه یا کوتاه شدن برنامه) معاون زیر آقای دانکن شد.
3 مطبوعات گزارشی از تظاهرات خرابکارانه و آتش سوزیهای بیشتر در شهرهای همدان، گرگان و قم می دهند که ادامه حوادث روز قبل از آن بود. گزارشات واصله حاکی از تعدادی کشته است. چند تظاهرات کوچک که دارای بعد خرابکارانه کمتری بودند در جاهای دیگر به وقوع پیوست. طبق گزارش مطبوعات نیروهای امنیتی خودداری غیرمعمولی نشان می دهند. بدین صورت که قسمتهایی از شهرهای پرالتهاب را در اختیار شورشیان می گذارند.
4 چند تظاهرات توسط جوانان مجدداً در تهران انجام شد که نسبتاً آرام بود و بر طبق منابع مطبوعاتی به کشتاری نینجامید.
5 آزادی وعده داده شده زندانیان سیاسی در جریان است. از جمله ریش سفید گروه صفر قهرمانی، کسی که از 2 سال بعد از پایان جنگ جهانی دوم، به خاطر نقشش در حرکت
تجزیه طلبانه آذربایجان در زندان بسر می برده است، آزاد شده است.
6 تیتر مطبوعات خبر از مصاحبه خمینی با آژانس خبرگزاری فرانسه می دهد که در آن وی پیشنهادات مصالحه و سازش اعضای مخالفان سیاسی مذهبی میانه رو را رد و مجدداً ادعا کرد که او خواستار جنگی فرسایشی علیه دولت ایران است.
سولیوان
دیدگاههای خمینی
سند شماره 111
خیلی محرمانه28 اکتبر 1978 6 آبان 1357
از: وزارت امور خارجه، واشنگتن. دی. سی 5343به: سفارت آمریکا، تهران 7695
رونوشت به سفارتخانه های آمریکا در لندن، پاریس، بغداد، کویت
موضوع: دیدگاههای خمینی
1 آنچه در ذیل می آید گزارش یک گفتگوی یک ساعته بین خمینی و یک فرد ایرانی است که آخرین دیدارش با وی در سال 1963 بوده است. گزارش مزبور توسط یک واسطه موثق در اختیار مقام وزارت خارجه قرار گرفت.
2 این فرد دریافت که خمینی کاملاً اطمینان دارد که در زمان مناسب در مأموریت خویش که همان سرنگون سازی دودمان پهلوی است موفق خواهد شد. خمینی امکان هرگونه مصالحه و سازش را رد کرد و گفت که با وجود سلطنت مشروطه و یا چیزی مشابه آن نمی تواند تصور کند که امینی بتواند به عنوان نخست وزیری «مستقل» عمل کند. به نظر خمینی، امینی به خاطر رابطه گذشته اش با شاه و پدر شاه به مصالحه کشانیده شده است.
3 هنگامی که این فرد خاطرنشان ساخت که اگر آشوب و تشنج متوقف نگردد هرج و مرج و یا ارتش بر اوضاع مسلط می گردد، خمینی به هیچ وجه اظهار نگرانی ننمود. فرد مزبور باز هم گفت که اگر اعتصابات ادامه پیدا کند، هرج و مرج اقتصادی حاکم بر اوضاع خواهد شد، باز هم خمینی تکان نخورد. وی تنها به ادای این مطلب اکتفا نمود که این میهمان او از ماهیت انقلاب سیاسی مخالف با شاه در ایران مطلع نیست. خمینی از هیچ یک از این خطرات نمی ترسد زیرا مطمئن است که اینها گامهایی در راه رسیدن به یک جمهوری اسلامی می باشند.
4 در روندی که در پیش است، خمینی ظاهراً خود را فردی تام الاختیار می داند نه مبتکر، که می تواند هر پیشنهادی را بپذیرد یا نپذیرد. در همین چهارچوب وی آماده استماع سخنان بازرگان و سنجابی بود، ولی تنها آن دسته از نظریاتی را می پذیرفت که با هدف نهایی وی مغایرتی نداشته باشد.
5 خمینی در درک و برداشت خویش از قدرتهای غربی بسیار بی خبر یا ساده انگار می نمود، وی شدیداً تحت تأثیر همراهان خویش که بسیار ضدغربی اند قرار داشت. از نظر او غرب بسیار غارتگر است و بنا به اعتقاد وی تمام کشورهای عربی تحت نفوذ غرب به سر