آورد. مهم ترین عامل در بهبود اوضاع، بازگشت پرسنل خدمات زمینی هواپیمایی به فرودگاه مهرآباد در 9 نوامبر بوده است. از ظهر دهم نوامبر پرسنل هواپیمایی ملی ایران برای تمام پروازهای داخلی و خارجی طبق روال عادی به ارائه خدماتی از قبیل حمل و نقل اسباب و اثاثیه و جابجایی اتوبوس حامل پلکان برای هواپیما مشغول بودند. طبق گزارشات واصله عرضه سوخت هواپیما و بنزین جهت خدمات زمینی در فرودگاه طبق روال عادی صورت می گرفت. همچنین پرسنل هواپیمایی ایران در روز 12 نوامبر مشغول بازدید و سرویس کردن هواپیماهایشان جهت از سرگیری خدمات هوایی (حداقل در امورات جزئی) بودند. بنابراین چنین به نظر می رسد که اعتصاب پرسنل هواپیمایی ملی عملاً پایان یافته است. ولی شایعاتی در فرودگاه مبنی بر اعتصاب عمومی در روز شنبه دوازدهم نوامبر وجود دارد. چنین شایعاتی در شهر نیز رایج است.
2 نماینده شرکت هواپیمایی پان آمریکن به مأمور سفارت گفت پان آمریکن ظرف چند روز آینده تنها به پروازهای نیمه تمام 110 و 111 از استانبول به تهران و بالعکس ادامه می دهد (ورود به تهران ساعت 30/19 و عزیمت از استانبول ساعت 21) و در صورتی که همه امور به خوبی پیش برود پان آمریکن امیدوار است که در 14 نوامبر با بازگرداند خدمه ای که در شیفت شب مرخصی هستند، برنامه های عادی خود که (شامل پروازهای 001 و 002 دور دنیا می باشد) را در 15 نوامبر مجدداً شروع نماید. دیگر خطوط هوایی که پروازهای خود را کمتر از پان آمریکن قطع کرده بودند، ممکن است تا حدی زودتر بتوانند برنامه های عادی خود را شروع کنند. (نماینده پان آمریکن شنیده است که شرکت هواپیمایی ایرفرانس و سوئیس ایر در 14 نوامبر این کار را انجام خواهند داد.) سرویس تلکس به تهران که چند روز قطع شده بود مجدداً شروع به کار کرده است و این عامل جانبی مهمی برای بازگشت سرویس خطوط هوایی به وضع عادی محسوب می شود. سولیوان
گزارش وضعیت ایران، 10 نوامبر 1978
سند شماره 160
سرّی10 نوامبر 1978 19 آبان 1357
از: وزارت امور خارجه، واشنگتن دی. سی. 287008
به: تمام نمایندگیهای دیپلماتیک در اروپا، خاور نزدیک و آسیای جنوبی
موضوع: گزارش وضعیت ایران، 10 نوامبر 1978
1 وضعیت ایران از ساعت 14 روز 10 نوامبر 1978.
2 گزارش شده که تهران روز جمعه خیلی آرام بود هرچند که برخوردها در خارج از پایتخت ادامه یافت. دستگیریهای بیشتری به اتهام فساد وجود داشته است. کریم سنجابی رهبر جبهه ملی که پنجشنبه به تهران بازگشت به یک خط سرسختانه بر علیه دولت نظامی اشاره کرد و برنامه یک کنفرانس مطبوعاتی را برای عصر روز شنبه اعلام نمود. دولت چنانچه در
سیاستهای مصالحه جویانه اش موفق نشود ممکن است دست به اقدامات خشنی بزند.
3 چندین نشانه امیدوارکننده در این خصوص که اعتصابات ممکن است به پایان برسد وجود دارد. برخی از کارمندان مخابرات و نیز کارمندان ایران ایر به سر کارهایشان بازمی گردند. ایران ایر امیدوار است که به زودی پروازهایش را از سر بگیرد. ذخیره بنزین بهتر شده و حمل و نقل شهری مجدداً تا حدودی صورت می گیرد. آزمایش سخت زمانی صورت خواهد گرفت که کارکنان پس از تعطیلات مذهبی روزهای یکشنبه و دوشنبه بایستی به سر کارهایشان بازگردند.
4 سطح تولید نفت در 10 نوامبر برای دومین روز به مقدار 6/1 میلیون بشکه در روز بالا بود. کنسرسیوم نفت پیش بینی می کند جمع کل تولید در 11 نوامبر به 9/1 میلیون بشکه در روز و در 18 نوامبر به 7/3 میلیون بشکه در روز می رسد. کنسرسیوم در نظر دارد حتی اگر کارکنان اعتصابی به سر کار باز نگردند تولید را افزایش دهد ولی به کارکنان مناطق نفتی اولتیماتومی داده شده که یا به سر کار بازگردند و یا خانه های سازمانی را مسترد دارند. سفارتخانه ما در تهران معتقد است که چنانچه کارکنان متقاعد شوند که دولت مصمم است تهدیدش را عملی سازد از دستور اطاعت خواهند کرد.
5 دولت انگلیس در لندن حمایتش را علیرغم فشارهایی از جانب جناح چپ (حزب کارگر) از تصمیم شاه مبنی بر برقراری یک دولت نظامی اعلام نمود. در یک استنطاق در پارلمان دکتر اوئن تأکید نمود که ملکه امیدوار است تصمیم به استقرار دولت نظامی برنامه های اعطای آزادیهای سیاسی را متوقف نسازد. ونس
ناآرامیهای داخلی در ایران
سند شماره 161
خیلی محرمانه غیرقابل رؤیت برای بیگانگان
شماره گزارش: 6846052178 10 نوامبر 1978 19 آبان 1357
از: دفتر وابسته دفاعی آمریکا، تهرانبه: سازمان اطلاعات دفاعی، واشنگتن دی.سی.
عنوان: ناآرامیهای داخلی در ایران
16 (بدون طبقه بندی) این گزارش شامل اطلاعاتی درباره وضعیت کنونی ایران است.
17 تا 21 حذف شده است.
22 جزییات: (خیلی محرمانه غیرقابل رؤیت برای بیگانگان)
1 در 10 نوامبر 78 وابسته دفاعی و افسر رابط مستشاری در نیروی دریایی به جمع آوری اطلاعات طی گردشی که با اتومبیل از قسمت شمالی تهران به منطقه سفارت داشتند پرداختند. اطلاعات ارائه شده به شرح زیر است:
الف پمپ بنزینها به وضع عادی برگشته و گازوئیل توسط تانکرهای نظامی حمل می شد و به نظر می رسد که این مسئله حل شده است.
ب اتوبوسها، تاکسیها در حال حاضر کار می کنند، بیشتر آنها از زمانی که اولین آشوبها در 5 نوامبر شروع شد، تعطیل کرده بودند.
ج ترافیک در خیابانهای تهران به وضع عادی برگشته است. افسران گزارشگر تصادفات متعددی را در بزرگراه شاهنشاهی و دیگر خیابانهای شلوغ مشاهده کرده اند.
د تعداد سربازان امروز صبح در تهران بیشتر از دیروز شده است. تقریباً دو گروهان تفنگدار در سفارت ایالات متحده مستقر هستند.
2 شب گذشته تهران آرام بود، هیچ اتفاقی برعلیه آمریکاییها گزارش نشده است. افسر گزارشگر تلفنهای زیادی از وابسته های خارجی درباره شایعه اینکه آمریکاییها برای ترک ایران برنامه ریزی کرده اند، داشته اند. روزنامه ها هنوز در تهران چاپ نمی شوند و شایعات به نظر می رسد که روشی برای پخش اخبار باشد. البته طبق معمول همیشه هر فردی یک مقدار به آن اضافه می کند.
3 دفتر وابسته دفاعی آمریکا در تهران احساس می کند که موقعیت در تهران از 9 نوامبر و صبح 10 نوامبر از خیلی جنبه ها آرام باشد. افسر رابط مستشاری در نیروی دریایی به ناحیه غرب تهران رفت و اوضاع در فرودگاه بین المللی را مشاهده کرد و بعد از ظهر گزارش آن را خواهد داد.
نظریات افسران گزارشگر: (خیلی محرمانه غیرقابل رؤیت برای بیگانگان) با اینکه اوضاع در تهران آرام می باشد، ولی می تواند در عرض چند ساعت تغییر کند. دفتر وابسته دفاعی آمریکا معتقد است که چند روز آینده بهترین نشانه ها برای سنجش کیفیت کنترلی است که حکومت نظامی بر اوضاع دارد.
مصاحبه های هرالد تریبیون و واشنگتن پست با آیت الله خمینی
سند شماره 162
خیلی محرمانه10 نوامبر 1978 19 آبان 1357
از: سفارت آمریکا، پاریسبه: سفارت آمریکا، تهران، فوری 3836
موضوع: مصاحبه های هرالد تریبیون و واشنگتن پست با آیت الله خمینی
1 کمی پس از اعلام حکومت نظامی در ایران، به ران کاون رئیس دفتر روزنامه واشنگتن پست در پاریس و جو فیشت خبرنگار اصلی نشریه هرالد تریبیون اجازه داده شد تا در تاریخ 6 نوامبر با آیت الله خمینی مصاحبه نمایند. در مقاله تهیه شده توسط فیشت که در صفحه اول تریبیون امروز (7 نوامبر) چاپ شده چنین گزارش شده که خمینی روش تندی را در قبال شاه اتخاذ کرده و از ارتش خواسته است که از دستورات شاه «خائن» سرپیچی کنند و هشدار داده است که در صورتی که اعتصابات و تظاهرات جاری منجر به خاتمه یافتن حیات سلطنت نشود مقاومت مسلحانه آغاز خواهد شد. در باقی موارد تشریح اهداف جمهوری اسلامی و طرز برخورد با کشورهای غربی روشی نسبتاً اعتدال آمیز داشت. (متن مقاله توسط آژانس
ارتباطات بین المللی از طریق تلکس به سفارت آمریکا ارسال خواهد شد).
2 کاون (که اظهار داشت مقاله ای که وی برای واشنگتن پست فرستاده با این مقاله مشابه است و فقط نقل قولهای مستقیم بیشتر دارد) در مورد زمینه قبلی مصاحبه با ما سخن گفت. (لطفاً حفاظت شود.) کاون گفت که او و فیشت در ساعت 11 صبح برای مصاحبه از راه رسیدند لیکن پس از ترجمه سؤالات کتبی و پاسخهای خویش نتوانستند تا قبل از ساعت 18 همان روز یک مصاحبه رو در رو داشته باشند. این مدت تأخیر، سبب شد که آنها بتوانند فرصتی برای زیرنظر گرفتن خمینی و ملازمینش داشته باشند. بنا به گفته کاون در ابتدای ورود آنها خمینی شاد و سرزنده بود لیکن با نزدیک شدن زمان برگزاری نماز در ساعت شش چهره وی رنگ پریده و خسته بخود گفت و انگشت کوچک دست راستش نیز بدون اختیار لرزش را آغاز کرد. معذالک، حتی در پایان روز نیز وی شاد و سرحال بود و با وجود اینکه از طریق کمکها و مترجمین پاسخ می گفت، ولی نشان می داد که کاملاً اوضاع را تحت تسلط خویش داشته و خود را تحت اختیار آنها در نمی آورد.
3 دستیاران خمینی علناً به تحقیر رهبران سیاسی جناح مخالف که به دیدار خمینی آمده اند می پرداختند. خمینی در ابتداء امر به ملاقات با سنجابی تن نمی داد لیکن در نهایت راضی به انجام این کار شد. اولین ملاقات خصوصی بود و ملاقات دوم «علنی». سنجابی با اظهار اینکه در بعضی از مواضع خود تغییراتی داده است توانست ملاقات دوم را ترتیب دهد. وی در هنگام ملاقات سه نکته را قرائت کرد، که مورد قبول خمینی نیز قرار گرفت. سپس وی بیانیه یک جانبه ای را از «پونشاترین» قرائت نمود تا در انظار عموم مرتبط با خمینی تلقی شود و بنا به گفته یکی از یاران خمینی این امر خمینی را خشمگین ساخته بود. یکی از دستیاران خمینی تمام اخبار مربوط به برگزاری «اجلاسهای عالی» بین رهبران سیاسی و خمینی را بی اساس خواند. هیچ یک از آنها نماینده گروه خاصی در ایران نمی باشد و خمینی علاقه ای ندارد که با آنها سر و کار داشته باشد. لیکن به خاطر رعایت جانب احترام و یا عدم تکبر وی نمی خواهد در حال حاضر آنها را از خود براند.
4 کاون گفت که خمینی در بخش پایین تر از حد متوسط یکی از محله های پاریس به نام پونشاترین زندگی می کند. خانه محل سکونت وی و خانواده چهار تن از دستیارانش بسیار ساده و بی پیرایه است. پیروان دیگری از پاریس برای همراهی با وی از راه می رسند. معمولاً همیشه یک جمعیت عظیم در اینجا حضور دارد و خمینی نیز چنین وانمود می کند که همه ایرانیها کاملاً به وی دسترسی دارند. یکی از مشاورین به کاون گفت که آنها درصدد یافتن محلی مناسبتر در ورسای هستند که لازم نیست مجلل تر، ولی اقلاً باید از وسایل حرارتی بهتری برخوردار باشند. این نشان می دهد که خمینی نمی خواهد در آینده نزدیک فرانسه را ترک گوید.
هارتمن
گزارش سیاسی امنیتی، 10 نوامبر
سند شماره 163
خیلی محرمانه10 نوامبر 1978 19 آبان 1357
از: سفارت آمریکا، تهران 11049به: وزارت امور خارجه، واشنگتن دی.سی.
موضوع: گزارش سیاسی امنیتی، 10 نوامبر
1 تهران شب گذشته و تا صبح امروز آرام بود. شعارهای ضددولتی در قسمت مرکز شهر، با شعارهایی به هواداری از دولت ایران تقریباً پوشانده شده بودند. سرویس اتوبوس رانی تهران به طور نسبی شروع به کار کرده است.
2 روز سه شنبه، زنجان شاهد تظاهرات گسترده موافق دولت بود و توسط سربازان همراهی می شد، که با تظاهرات مخالف دولت مقابل گردید. بنا به گزارش منابع خبری تظاهرات وسیع ضددولتی در مشهد و اهواز رخ داد. ولی هیچ گونه برخورد یا تلفاتی گزارش نشده است.
3 بیش از 18 نفر به اتهام ارتشاء دستگیر شده اند که اسامی آنها هنوز در دسترس ما نیست. رضوی نماینده خبرگزاری (بین المللی یونایتدپرس) ساکن در تهران که پاکستانی است امروز بعنوان تنبیه به خاطر نقل گزارشات بی اساس در هفته های اخیر به لندن بازگردانده شد. و این علیرغم این امر است که ظاهراً خبرگزاری بین المللی یونایتدپرس پیامی به وزارت اطلاعات ارسال داشته و در آن رضوی را از هرگونه دست داشتن در گزارش دروغین مربوط به کشتار شاه در شب گذشته، تبرئه نموده است.
4 خبرنگاری به فیلمبردار شبکه سی بی اس که «مایک والاس» را همراهی می کرد گفته است که شاهد عینی دفن هشت کودک در بهشت زهرا بوده که بر اثر جراحت گلوله در حوادث پنجم نوامبر، 4 نفر در هفتم نوامبر و 4 نفر در هشتم نوامبر به قتل رسیده بودند. این اخبار به طور کامل از طرف منبع دیگری تأیید نشده و ما نمی دانیم گروه فیلمبرداری چگونه فهمیده فوت کودکان ناشی از جراحت گلوله بوده است.
5 برخلاف گزارش سیاسی امنیتی دیروز ما (9 نوامبر) یک سفارتخانه غربی بنا به درخواست رایزن سیاسی از اتباعش که در زاهدان مقیم هستند خبر را چک کرد و اطلاع داد که شهر کاملاً در هفته های اخیر آرام بوده است.
این موضوع اطلاعات قبلی ما را که منطقه بلوچستان از هر تظاهرات ضددولتی و ضدشاه مبری بوده است، تأیید می کند.
6 سنجابی رهبر جبهه ملی دیروز از پاریس بازگشت. از اظهارات او به خبرنگاران بوی آشتی و مصالحه به مشام نمی رسید. وی صحبت از «جنبش نوین ملی اسلامی ایران» در اتحاد با آیت الله خمینی نمود و اظهار داشت که حاضر به هیچ گونه مذاکره ای در مورد انجام ائتلاف و یا تشکیل دولت انتقالی با شاه و یا دولت جدید نمی باشد.
او ساعت 5 بعد از ظهر (به وقت محلی) 11 نوامبر (روز تعطیل محلی) کنفرانس مطبوعاتی داشت. منابع خبری به ما گزارش می دهند که علی امینی رهبر رقیب با چند نفر دیگر در پشت
صحنه، که دست اندرکار تشکیل دولت ائتلافی هستند از اظهارات شدیداللحن سنجابی به شدت منقلب بودند.
7 داریوش فروهر که از دیگر رهبران جبهه ملی است نیاز به یک رفراندوم فوری جهت تعیین شکل حکومت (پادشاهی جمهوری) را تکرار کرده و در صورتی که مردم در رفراندوم به سلطنت رأی دادند، خواهان تعیین پادشاه شده است. سولیوان
گزارش سیاسی امنیتی، 11 نوامبر
سند شماره 164
خیلی محرمانه11 نوامبر 1978 20 آبان 1357
از: سفارت آمریکا، تهران 11056به: وزارت امور خارجه، واشنگتن دی.سی.
موضوع: گزارش سیاسی امنیتی، 11 نوامبر
1 وضعیت تا ظهر آرام بود. دعوت آیت الله خمینی و کریم سنجابی رهبر جبهه ملی به اعتصاب برای روز 12 نوامبر به طور وسیعی از بی بی سی شنیده شده است. سفارت انتظار دارد این درخواست تأثیر پراهمیتی روی مغازه ها و کسبه و تجار داشته باشد. در هر حال هیچ گونه دعوتی به اغتشاش یا تظاهرات برای فردا نشده است.
2 تنها گزارش از آشوب امروز در مورد گروهی بود که سعی کردند نام بنای یادبود شهیاد را به بنای یادبود خمینی تغییر دهند. آنها توسط ارتش متفرق شدند.
3 مراسم سلطنتی عید قربان برابر برنامه در کاخ نیاوران جریان دارد.
4 کریم سنجابی رهبر جبهه ملی قرار است امروز ساعت پنج بعد از ظهر در منزلش کنفرانس مطبوعاتی برگزار نماید و در این میان احتمال می رود نیروهای امنیتی مداخله کنند و افرادی را دستگیر نمایند.
5 به طوری که گزارش شده دیروز در مشهد تظاهرات و برخی تیراندازیها وجود داشت. همچنین در بهشهر و آمل در کنار دریای خزر اغتشاشاتی روی داد و تیراندازی قابل توجه و مرگ تعدادی افراد را به دنبال داشت. امکان دارد اتفاقات مشابهی در شهرهای دیگر روی داده باشد ولی ما هیچ گونه اطلاعی نداریم. سولیوان
گزارش وضعیت ایران در 11 نوامبر 1978
سند شماره 165
سری11 نوامبر 1978 20 آبان 1357
از: وزارت امور خارجه، واشنگتن دی.سی 287378
به: نمایندگیهای دیپلماتیک اروپائی، خاور نزدیک، آسیای جنوبی
موضوع: گزارش وضعیت ایران در 11 نوامبر 1978
1 شنبه روز آخر تعطیلات سه روزه مذهبی بدون تظاهرات برگزار شد.
2 نیروهای امنیتی که توسط فرماندار نظامی ژنرال اویسی هدایت می شوند سنجابی و
فروهر رهبران جبهه ملی را دستگیر کردند. آنها همچنان برای برگزاری یک مصاحبه مطبوعاتی برای دعوت به آزاد کردم مردم از سلطنت مستبدانه، ادامه اعتصابات و برگزاری رفراندوم ملی در مورد سلسله پهلوی آماده می شدند. سنجابی جمعه از مسافرتی به پاریس برای دیدار با آیت الله خمینی به تهران بازگشت. این دستگیری که 60 خبرنگار خارجی شاهد آن بودند قطعاً توسط سرویس فارسی بی بی سی گزارش می شود، به همان نحو که دعوت قبلی خمینی برای یک اعتصاب در 12 نوامبر پخش گردید. به طوری که گزارش شده آیت الله شریعتمداری میانه رو دعوت برای اعتصابات بیشتر را تأیید نموده است.
3 رادیو تهران تظاهرات خشونت باری را در چندین شهر دورافتاده منجمله شهرهای نفت خیز اهواز، خرمشهر و اصفهان گزارش نمود. هیچ یک از آمریکاییها صدمه ندیده اند.
4 دولت بدون شک با عناصر مخالف اعتصابی در خیابانها در خلال چند روز آینده برخورد خواهد داشت. مقامات حکومت نظامی اخطار کرده اند که دستورات حکومت نظامی در 12 نوامبر به طور جدی به مورد اجرا گذاشته خواهند شد.
5 تولید نفت در این اثنا همچنان افزایش می یابد و برای امروز برنامه ریزی شده بود که به 98/1 میلیون بشکه برسد. حسنعلی مهران به عنوان وزیر جدید امور اقتصادی و دارایی معرفی شد. مهران که یک اقتصاددان لایق است قبلاً به عنوان رئیس کل بانک مرکزی خدمت کرده و اخیراً رئیس سازمان برنامه و بودجه بوده است. ونس
نگاهی دیگر به آینده
سند شماره 166
خیلی محرمانه11 نوامبر 1978 20 آبان 1357
از: سفارت آمریکا، تهران 11057به: وزارت امور خارجه، واشنگتن دی. سی.
موضوع: نگاهی دیگر به آینده
1 همانطور که ما با آرامش جشن عید قربان را پشت سر می گذاریم، مرکز توجهات به ایران روی برخوردی متمرکز شده که در 12 نوامبر بین دولت نظامی و کارکنان بخشهای مختلف اقتصادی که در اعتصاب هستند روی خواهد داد. سنجابی رهبر جبهه ملی می گوید اعتصابات ادامه خواهد یافت. بخش فارسی بی بی سی پا را فراتر گذارده و می گوید آیت الله خمینی برای یک اعتصاب عمومی در 12 نوامبر دعوت به عمل آورده است.
2 دولت نظامی در هر یک از رخدادها ترجیح داده که با اعتصابات به صورت مرحله ای برخورد نماید. ژنرال ازهاری به سفیر اطلاع داد صنعت نفت از اولویت درجه اول برخوردار است و هدف وی بازگشت به تولید کامل در اولین فرصت می باشد. وی سپس به بخشهای مهم مثل حمل و نقل و ارتباطات خواهد پرداخت. وی اعتقاد دارد دستگاه اداری مجدداً فعال خواهد شد زیرا عدم حضور آن بیشتر به خاطر ترس و وحشت بوده است تا نارضایی.
3 برخورد با معلمین مدارس تا 18 نوامبر به تعویق افتاده است. یک افسر ارشد ارتش
گفته است این بدان لحاظ می باشد که آنها (نظامیان) اعتقاد دارند معلمین اگر ببینند دیگران به سر کارهایشان باز می گردند آنان نیز به آرامی باز خواهند گشت. از طرف دیگر چنانچه قبل از همه با آنان برخورد شود، برای استفاده از بچه ها به عنوان سپر بلاتردید به خود راه نخواهند داد و باعث ایجاد ناخوشایندترین مسئله خواهند شد.
4 این آزمایش اراده آزمون قدرت نیز خواهد بود. یکی از مشکلات بزرگ در ارزیابی بحران جاری این است که هیچ کس نمی تواند قدرت نسبی نیروهای درگیر را تخمین بزند.
البته می توان انتظار داشت که اعتصابیون از سوی گروههای اخلال گر خیابانی که از تاکتیک ضربه زدن و فرار کردن بهره می برند، حمایت شوند. در هر حال این ارزیابی ها بایستی در مواجهه با یک قاطعیت نظامی به نمایش گذارده شده برای تیراندازی مؤثر به منظور بر هم زدن جمعیت انجام شود. نظر به اینکه جبهه ملی بر این اعتقاد است که امکان دارد خمینی واقعاً قادر به کنترل تعداد بیشماری که ادعا می کند باشد، آنها از جدا شدن از او و حتی قبول ماهیت اقتدار دولت که آرزوی آن را دارند، می ترسند.
5 بنابراین گزارش اگر ارتش در شکستن اعتصابات موفق از کار درآید برای خیلی از افراد خارج از گود ممکن است این معنا را داشته باشد که نه فقط آنها (ارتش) دارای قدرت و نیروی بیشتری هستند بلکه دارای حمایت توده ای بیشتری نسبت به خمینی می باشند.
این مشاهده می تواند باعث ایجاد حرکتی در اکثریت خاموش در جهت دوری جستن از مواضع افراطی حمایت شده توسط خمینی و نیز تمرکز تدریجی قدرت در ارتش و به طور غیرمستقیم در شاه گردد.
6 در این حالت خمینی با این انتخاب روبرو می شود که یا برای شورش مسلحانه دعوت به عمل آورد و یا اینکه از تقاضاهای افراطیش عدول نماید. خوشبختانه به نظر می رسد که در این کشور اسلحه های قتاله بدون کنترل کم باشد و بدین دلیل ممکن است خمینی از چنان دعوتی صرفنظر نماید. (نیروهای دولت ایران از کوششهایی که برای پر کردن این خلاء در جریان است نگرانند). در هرحال خمینی یک فرد غیرقابل پیش بینی است و به وضوح تنفری تسکین ناپذیر از شاه دارد.
7 اگر خمینی در مواضع افراطی خود تجدیدنظر به عمل آورد سیاستمداران جبهه ملی و دیگر سیاستمداران لازم برای تشکیل یک دولت ائتلافی احتمالاً شروع به مذاکره با شاه برای حصول به چنان نتیجه ای خواهند نمود. در هر حال اغلب آنان نسبت به مقاصد وی بدبین هستند و اعتقاد ندارند چنان مذاکراتی به انتخابات واقعی و آزاد منجر شود.
(نظر سفارت بر این است که شاه به مرحله ای رسیده است که انتخابات آزاد را قبول می نماید). بنابراین این طرح می تواند ایران را از بحران فعلی برهاند.
8 از طرف دیگر چنانچه دولت نظامی در شکستن اعتصابات توفیق نیابد و یا خمینی دعوت به قیام مسلحانه نماید، بحران عمیق تر خواهد شد. در آن مرحله شاه و ارتش بایستی