6 امروز اوضاع به طور قابل ملاحظه ای آرام است. بازار و بسیاری از مغازه های دیگر بسته هستند، با این وجود بسیاری از مغازه ها خصوصاً در شمال تهران باز هستند. ما به اعلامیه ضدتظاهراتی که ممکن است در حجم سر و صداها تأثیر داشته و یا نداشته باشد، دست یافته ایم. اعلامیه از کم و کیف مشکلات زندگی در اثر اعتصابات و دیگر آشوبها در تهران سخن می گوید و عوامل خارجی را به خاطر سازماندهی تظاهرات در پشت بامها مورد سرزنش قرار می دهد. اعلامیه مزبور با این اخطار که خانه کسانی که از پشت بامها شعار می دهند با بمب مورد حمله واقع خواهد شد، خاتمه می یابد. کنسول شیراز گزارش می دهد 70 تا 80 درصد از مغازه ها ظاهراً بسته هستند. در حالیکه بسیاری از آنها به مشتریان دائمی خود جنس می فروشند. کارخانه وستینگهاوس همه کارکنان خارجی خود را به خاطر تعطیلات کریسمس به ایالات متحده فرستاده است. برق مجدداً در سرتاسر تهران قطع شده است. ما معتقدیم آرامش فعلی صرفاً دوره استراحت کوتاهی است و آشوبهای وسیع و شدیدی هم زمان با نزدیک شدن عاشورا به وقوع خواهد پیوست.
7 گزارشی وجود دارد مبنی بر اینکه آیت الله خویی از نجف پیغامی فرستاده است که از شیعیات معتقد و پایبند خواسته که محرم را با آرامش برگزار کنند. این گزارش به روشنی گزارشات خیلی محرمانه ای را که سابقاً دریافت کرده ایم مبنی بر اینکه خویی از مردم می خواهد دست به شورش نزنند را تأیید می کند. سولیوان
وضعیت در ایران
سند شماره 256
خیلی محرمانه
شماره گزارش: 68460565785 دسامبر 1978 14 آذر 1357
از: دفتر وابسته دفاعی آمریکا، تهرانبه: سازمان اطلاعات دفاعی، واشنگتن دی. سی
موضوع: وضعیت در ایران
16 جزییات: (بدون طبقه بندی) این گزاش شامل وضعیت ایران از ساعت 10 3 دسامبر تا ساعت 7 دسامبر 1978 است.
17 تا 21 حذف شده است.
22 جزییات: (خیلی محرمانه غیرقابل رؤیت برای بیگانگان)
الف: دو تن از پرسنل دفتر وابسته دفاعی آمریکا، فقط در ساعت 10 صبح سوم دسامبر سال 1978 به جنوب تهران رفتند و آنچه را که مشاهده کرده اند بدین قرار می باشد:
1 در جنوب سفارت گروههای کوچکی در پیاده روها در حال شکل گرفتن بودند. این گروههای کوچک به گروههای بزرگتری تبدیل می شدند و سپس شعارهای ضددولتی سر می دادند و پراکنده می شدند و به سوی شمال شهر حرکت کرده و در آنجا دوباره متشکل می شدند.
2 میدان فردوسی، در آنجا، گروههای بزرگی همراه با پلاکاردهای ضددولتی وجود داشتند.
3 در خیابانهای شاهرضا و فردوسی گروههای بزرگی از تظاهرکنندگان شعاردهنده به وسیله پلیس متفرق شدند.
4 بیشتر مغازه ها در جنوب شهر بسته بودند.
5 ترافیک در شهر روال عادی خود را داشت.
ب اواخر بعد از ظهر و اوایل شب سوم دسامبر همه چیز آرام بود.
1 پرسنل دفتر وابسته دفاعی آمریکا در ساعت بیست و یک و پنج دقیقه شب شعارهای گسترده ای را در شهر شنیده اند.
2 در حدود ساعت ده شب در اکثر نقاط شهر جریان برق قطع شد.
3 بلافاصله بعد از قطع جریان برق صدای شعار دادنها کاهش یافت.
4 از ساعت بیست و یک الی بیست و دو تیراندازیهای پراکنده ای شنیده می شد.
5 در ساعت ده و پنج دقیقه باران سنگینی شروع به باریدن کرد.
6 گزارشات به وسیله اداره تحقیقات ویژه نیروی هوایی حاکی از آن است که خانه یک سروان نیروی هوایی به وسیله بمب به آتش کشیده شد ولی کسی زخمی نشد. خانه در یک خیابان 45 متری واقع شده است.
ج در صبح چهارم دسامبر بنا بر گفته پرسنل دفتر وابسته دفاعی آمریکا، وقتی آنها به سفارت می آمدند اوضاع شهر آرام بود.
1 به دلیل مسایلی که تقریباً در ساعت 11 صبح در منطقه اتفاق افتاد به ناچار ساختمان کنسولگری تخلیه شد. تیراندازیهای پراکنده ای در تمام مدت بعد از ظهر شنیده می شد.
2 گزارش داده شد که مردان مسلح ناشناس در اواخر بعد از ظهر به یک مقر پلیس حمله کرده اند که در اثر آن یک نفر کشته و یک نفر مجروح شده است.
3 مدیر تیم فنی نظامی و هوانیروز ارتش ایران، یک گروه 20 نفره تظاهرکنندگان را با پوسترهایی از خمینی در شرق سفارت، درست چهار خیابان آن طرف تر، مشاهده نموده که بدون درگیری و شلیک گلوله توسط پلیس پراکنده شدند.
4 اواخر بعد از ظهر و شب اوضاع آرام بود.
5 در حدود ساعت بیست ویک و پنج دقیقه پرسنل دفتر وابسته دفاعی آمریکا حوادث زیر را مشاهده کردند:
الف: فریادها و شعار دادن آغاز گشت.
ب: تیراندازیهای پراکنده و صدای انفجار به گوش رسید.
ج: در ساعت بیست و یک و پانزده دقیقه برق در سرتاسر شهر قطع شد.
د: در ساعت بیست و دو و پنج دقیقه آتش تیراندازی با سلاحهای سنگین و سلاحهای
اتوماتیک نزدیک خانه افسر رابط مستشاری در نیروی دریایی زیاد شنیده شد.
ه : ساعت بیست و دو و سی دقیقه شهر نسبتاً آرام شد.
و: پانزده دقیقه پس از نیمه شب جریان برق در شمال شهر به حال عادی برگشت.
ز: وقایع زیر، از شب چهارم دسامبر به سفارت گزارش شد:
1 خانه مسکونی یک آمریکایی در فرمانیه با بمب به آتش کشیده شد اما کسی آسیب ندید.
2 خانه آمریکایی دیگری در تهران با بمب به آتش کشیده شد اما کسی آسیب ندید.
3 در و دیوار خانه افسر رابط مستشاری در نیروی دریایی بار دیگر با شعارهای مرگ بر شاه پوشانده شد.
نظریات تهیه کنندگان: (خیلی محرمانه غیرقابل رؤیت برای بیگانگان)
از شدت تظاهرات در ساعات منع آمد و شد، در شب چهارم دسامبر برخلاف شبهای دیگر کاسته شده است. این کاهش در مورد تظاهرات روزانه خیابانی نیز صادق می باشد.
به کارگیری سلاح و استفاده از آن علیه نیروهای دولتی تازگی داشته و این امر می تواند به بحرانی شدن هر چه بیشتر اوضاع کمک نماید. شفر
گزارش سیاسی امنیتی 5 4 دسامبر 78
سند شماره 257
محرمانه
شماره گزارش: 68460564785 دسامبر 1978 14 آذر 1357
از: دفتر وابسته دفاعی آمریکا، تهرانبه: سازمان اطلاعات دفاعی، واشنگتن دی. سی
گزارش سیاسی امنیتی 5 4 دسامبر 78
16 خلاصه (بدون طبقه بندی) این گزارش خلاصه ای از حوادثی را که در تاریخ چهارم دسامبر 78 در تهران اتفاق افتاده، مطرح می نماید و شامل حوادثی که توسط مرکز اطلاعات هیأت نمایندگی در سفارت آمریکا مورد تأیید قرار گرفته اند، می شود.
گزارش قبلی با کپی اصلی گزارشات پراکنده اطلاعاتی شماره 78 0561 846 6 فرستاده شد.
17 تا 21 حذف شده است.
22 جزییات: (بدون طبقه بندی)
الف: طی یک دوره 24 ساعته چهارم دسامبر 78، سی و سه رویداد که مهم تلقی گردید توسط افسرانی که در مرکز اطلاعات هیأت نمایندگی در سفارت آمریکا خدمت می نمایند، مورد تأیید قرار گرفت. از این سی و سه حادثه، هشت رویداد گزارشهایی درباره تشکل جمعیتها و متفرق شدنشان با شلیک اسلحه سربازان بود. چهار رویداد دیگر گزارشاتی درباره تیراندازی پراکنده در مناطق بخصوصی از شهر بود و چهار رویداد نیز مربوط به جمعیتهایی
می شد که بدون به کار رفتن اسلحه متفرق گشتند.
یک مرکز پلیس مورد حمله واقع شده و در این حادثه یک پلیس کشته و دیگری زخمی گردید. ده مورد از شانزده رویداد باقیمانده متوجه آمریکاییها و اموالشان بود. این حوادث که آمریکاییها را هدف قرار داد از حرکت دو جمعیت کوچک به طرف سفارت آمریکا تا شکسته شدن درب محل اقامت یک آمریکایی را دربر می گرفت. در زیر خلاصه ای از رویدادهای ضدآمریکایی درج می گردد:
1 دو محل اقامت آمریکاییها با سنگ مورد حمله قرار گرفته و پنجره ها شکسته شدند.
2 یک بمب ساعتی از پنجره یک خانه به درون پرتاب شد که منفجر نگردید.
3 در اصفهان، محل اقامت یک افسر آمریکایی با بمب آتش زا مورد حمله قرار گرفت.
4 باقیمانده رویدادهای گزارش شده شامل مورد حمله قرار گرفتن اتومبیلها و محلهای اقامت توسط بمب آتش زا می گردد. سی و سه رویداد مذکور، تمام اتفاقاتی نیستند که در چهارم دسامبر در تهران به وقوع پیوستند اما سی و سه مورد آنهایی هستند که مهم تلقی گشته و به وسیله گزارشات متعدد یا تلفنهای بعدی مورد تأیید قرار گرفته اند.
ب: در چهارم دسامبر 78 مرکز اطلاعات هیأت نمایندگی در سفارت آمریکا گزارشی در مورد خسارات وارده به آمریکاییها در نتیجه حوادث مذکور، دریافت نکرد.
نظریات تهیه کنندگان (خیلی محرمانه غیرقابل رؤیت برای بیگانگان): از زمانی که مرکز اطلاعات هیأت نمایندگی در سفارت آمریکا شروع به کار کرده است، این مأمور گزارشگر همان خلاصه گزارشات روزانه قبلی را هر روز تکرار کرده است.
گزارش چهارم دسامبر 78 در این مورد که اعمال ویژه بیشتری برعلیه آمریکاییها وجود دارد، کمی متفاوت است. در گذشته اخیر آمریکاییها یا اموالشان در شهرستانها هدف عملیات ویژه ای بودند اما این حوادث در تهران اندک بوده است. این مأمور گزارشگر در هفته گذشته افزایشی در اقدامات ویژه بر علیه آمریکاییها مشاهده کرده است. هم زمانی افزایش عملیات در ایران تهران با گزارشات چهارم دسامبر ممکن است صرفاً تصادفی باشد.
به هر حال، مأمور گزارشگر احساس می کند که حوادث رو به افزایش هستند و حداقل در ماه محرم (2 تا 31 دسامبر) ادامه خواهند یافت.
تحلیلی از حوادث جنایی ضدآمریکایی در ایران
سند شماره 258
استفاده محدود اداری5 دسامبر 1978 14 آذر 1357
از: دفتر تحقیقات ویژه نیروی هوایی، تهران
به: فرماندهی تحقیقات ویژه نیروی هوایی، واشنگتن
موضوع: تحلیلی از حوادث جنایی ضدآمریکایی در ایران
16- خلاصه: بررسی پرونده مرکز تحقیقات ویژه نیروی هوایی، تجزیه و تحلیل از
خشونتهای علیه آمریکاییها در 11 ماه اول سال 1978 ارایه می دهد.
22 جزییات:
الف این گزارش حاوی اطلاعات بررسی نشده است. طرحها و سیاستها را نبایستی منحصراً بر اساس این گزارش تهیه کرد یا تغییر داد.
ب بررسی پرونده های ن 72 AFOSI آمار زیر را در رابطه با حوادث خشونت بار علیه آمریکاییها در سال جاری 1978 را به دست داده است:
(1) تهران تا 6 اکتبر 1978، هیچ اقدامی علیه آمریکاییها گزارش نشده است. آنگاه در طول 55 روز از 6 اکتبر تا 30 نوامبر، تهران به طور متوسط همه روزه شاهد یک حادثه ضدآمریکایی بوده است. از لحاظ آماری می توان حوادث را به صورت زیر دسته بندی نمود:
ماهیت حوادث
شکل حادثهاکتبرنوامبرجمع
حملات آتش زای منازل
حملات خودروها
سنگسار افراد
سنگسار اموال
هجوم توسط افراد
هجوم توسط خودرو
خرابکاری منازل
خرابکاری خودروها
بمب گذاری در منازل عمل نکرده
بمب گذاری در منازل عمل کرده1
1
3
7
1
1
0
0
0
03
8
2
9
4
3
1
6
1
24
9
5
16
5
4
1
6
1
2
جمع کل143953
اهداف حوادث
شکل حادثههدفجمع قربانیان (خسارات)
حملات آتش زا
حملات منازل
خودروهای شرکت
خودروهای تاکسی
خودروهای دولتی7 خودروی شخصی
5 مورد
2 مورد
1 مورد
1 مورد7
5
2
1
1
___
16
پرتاب سنگاتوبوسهای کنتراتچی ها
منازل
اتوبوسهای نیروی هوایی آمریکا
خودروهای شخصی
خودروهای دولتی
ساختمانهای اداری
اعضای ارتش
وابستگان به کنتراتچی ها
وابستگان به نظامیان
تاکسیها13
4
3
3
2
2
2
2
1
1
___
33
تهاجمبه خودروهای شخصی
به غیرنظامیان آمریکایی
به اتوبوسهای کنتراتچی ها
به وابستگان نظامیان
به تاکسی7
4
1
1
1
___
14
بمب گذاریمنازل3 مورد
خرابکاریخودروهای شخصی
خودروهای دولتی
هتل4
2
1
__
7
جمع کل: 73
(توجه شود که جمع قربانیان (و خسارات F) بیش از جمع کل حوادث است. علت آن است که حوادث گاهی دارای چند قربانی یا هدف هستند. به طور مثال، ممکن است گروهی یک روز بعد از ظهر گرد هم آمده و پنج اتوبوس نیروی هوایی آمریکا را سنگباران کنند. این یک حادثه ولی 5 هدف محسوب می شود.)
مهم ترین و رایج ترین تاکتیک ضدآمریکایی در تهران، که حدود 40% از کل اقدامات ضدآمریکایی را شکل می دهد، سنگباران کردن است. اغلب اوقات هدف این سنگها منازل و خودروها بوده اند. قربانیان انسانی حوادث پرتاب سنگ، 3 زن و دو مرد بوده اند. مردها یک سرهنگ نیروی هوایی آمریکا و یک ارتشی دیگر بوده و زنها شامل همسر دو نفر از کارکنان
بل هلیکوپتر و همسر یک عضو نیروی هوایی آمریکا می شوند. این واقعیت که 60% از قربانیان حوادث ناشی از پرتاب سنگ را زنان تشکیل می دهند ظاهراً در تضاد با این باور است که ایرانیان از کاربرد خشونت علیه زنان پرهیز می کنند البته می توان گفت که زنان آمریکایی دارای ظاهری متفاوت با ایرانیان هستند و به آسانی قابل تشخیص می باشند. شاید رفتار خشونت آمیز ایرانیان با خارجیها از هر جنسی که باشند، از حس «غریزی» حفاظت از جنس لطیف آنها پیشی می گیرد.
حملات آتش زا شامل پرتاب کوکتل مولوتف (یا بطری آتش) و یا پاشیدن مواد قابل اشتعال درون یا روی خودروها و، سپس شعله ور ساختن آنها می گردند. این موارد 25% از فعالیتهای ضدآمریکایی را تشکیل می دهند. قربانیان حملات آتش باری علیه منازل عبارتند از: یکی از اعضای نیروی هوایی آمریکا، یک غیرنظامی ناحیه 5، یکی از کارکنان شرکت نفتی موبایل و یک کارمند LSC قربانیان حملات آتش باری علیه خودروها، یک سرهنگ دوم نیروی هوایی آمریکا، یک سرهنگ دوم نیروی زمینی آمریکا، یک گروهبان یکم ارتش آمریکا، دو غیرنظامی از ناحیه 30DAF ، کارکنان LSC و سه نفر کارمند بل هلیکوپتر.
هجوم به افراد و خودروها نیز بخش چشمگیری از فعالیتهای ضدآمریکایی را شکل می دهد. قربانیان حملات توسط اشخاص عبارتند از: دختر یک عضو ارتش آمریکا، چند غیرنظامی آمریکایی، چند کارمند سیستمهای اطلاعات الکترونیکی، یک کارمند لاکهید و یک کارمند پان آمریکن. از سه مورد تلاش جهت بمب گذاری، دو مورد شامل بمبهای لوله ای (سه راهی م) و یکی شامل استفاده از دینامیت بوده اند. در بیان کلی، بمب لوله ای و دینامیت وسایلی ابتدایی برای خشونت هستند، ولی به خصوص در رابطه با بمب لوله ای می توان گفت که سلاح مؤثری علیه پرسنل می باشد. خوشبختانه دینامیت ها عمل نکرد و فقط یکی از بمب های لوله ای درون منزلی افتاد. انفجار این وسیله باعث شد تا دو ارتشی آمریکایی جراحتهایی جزئی بردارند. اما 7 نفر ارتشی دیگر که آن شب به هنگام انفجار در همان محل حضور داشتند مجروح نشدند.
از لحاظ دسته بندی «روشها» به ترتیب اهمیت چند نکته حائز اهمیت است. حوادث و وقایع ضدآمریکایی در نوامبر تقریباً سه برابر اکتبر شده اند. اگرچه استفاده از سنگباران به عنوان یک تاکتیک فقط اندکی در نوامبر بیشتر شد، ولی در همین ماه شاهد افزایش شدید حملات آتش باری هستیم. تعداد حملات از سه برابر هم بیشتر شده و بمب گذاری در منازل و پنچر کردن اتومبیلها هم به عنوان تاکتیکهای جدید اضافه شده اند. چهارم نوامبر بیشترین تعداد حوادث ضدآمریکایی ماه نوامبر را دربر داشت (8 حادثه). و در 28 اکتبر و 5 نوامبر هم شاهد حوادث ضدآمریکایی زیادی بودیم. از نقطه نظر جغرافیایی، توجه به نقشه تهران بافت اقدامات ضدآمریکایی را مشخص می کند. جای تعجب ندارد که در محلهایی که بیشترین تجمع آمریکاییها را داشته ایم، بیشتر حوادث مذکور هم اتفاق افتاده باشند.
(2) اصفهان: اصفهان دومین تعداد بزرگ آمریکاییهای مقیم ایران را در خود جای می دهد. به خصوص شرکت هلیکوپترسازی بل اینترنشنال (BHI) حضور گسترده ای در این شهر دارد. جامعه آمریکایی مقیم اصفهان نیز شاهد حوادث خشونت بار زیادی بوده است. همچون تهران، در این شهر نیز حوادث ضدآمریکایی تا نیمه دوم سال بروزی نداشته است. بررسی حوادث اصفهان نیز حاکی از مشکلاتی جدی است.
(توجه: اطلاعات فقط تا تاریخ 27 نوامبر 78 در اختیار است).
شکل حادثهسپتامبراکتبرنوامبرجمع
حملات آتش باری منازل
حملات آتش باری خودروها
پرتاب سنگ علیه افراد
پرتاب سنگ علیه اموال
تهاجم علیه افراد
تهاجم علیه اموال
بمب گذاری موفق
بمب گذاری ناموفق
خرابکاری1
0
1
0
0
1
0
1
01
5
0
3
0
1
0
1
02
18
5
2
1
1
1
1
14
23
6
5
1
3
1
3
1
___
48
اهداف حوادث
شکل حادثههدفجمع قربانیان (خسارات)
حملات آتش زا25 مورد خودروی شخصی
رستوران 2 مورد
منازل 2 مورد
خودروی سرویس 1 مورد
___
30
پرتاب سنگوابستگان به کنتراتچی ها 3
کارکنان کنتراتچی ها 3
فرزندان کنتراتچی ها 2
اتوبوس کنتراتچی ها 2
ساختمان کنتراتچی ها 2
منزل کنتراتچی ها 1