و تظاهرات یازدهم دسامبر [20 آذر] در اصفهان به خشونت گرایید. تهدید اتباع آمریکایی و همچنین پرتاب بمب به منازل و سوزاندن خودروها نیز همچنان ادامه یافت.
2 (سرّی/غیرقابل رؤیت برای بیگانگان)
الف- (سرّی غیرقابل رؤیت برای بیگانگان) تظاهرات
(1) طبق گزارش ها در روز 7 دسامبر [16 آذر] شش سرباز که در حال بر چیدن موانع خیابانی در اصفهان بودند در حادثه ای کشته شدند. (OSI)
(2) طبق گزارش ها در روز 8 دسامبر [17 آذر] وقتی که جمعیت تظاهرکنندگان چند سرباز را در خیابان محاصره کردند، 5 غیر نظامی بر اثر تیراندازی سربازان کشته شدند. (OSI)
(3) طبق گزارش ها در شب های 5 تا 9 دسامبر [14 تا 18 آذر] در مشهد تظاهراتی برپا شد. (MIC)
(4) طبق گزارش ها تظاهرات کوچکی در روز 6 دسامبر [15 آذر] در تهران برپا شد ولی گزارشی از برپایی تظاهرات در روزهای 7 و 8 و 9 دسامبر مخابره نشده است. (MIC)
(5) بر اساس گزارش ها تظاهرات عظیمی در روز 10 دسامبر [19 آذر] در تهران، اصفهان، و مشهد برپا شد. در تظاهراتی که در مشهد برپا شد، تظاهرکنندگان به هتل هایت حمله بردند و خساراتی به آشپزخانه و محل خرید آن وارد کردند، ولی تظاهرات در تهران و اصفهان بدون خشونت بود. برآوردهایی که از جمعیت تظاهر کننده در تهران انجام شده است بین 50 هزار نفر تا یک میلیون نفر است. تظاهرات در تهران به شکل راهپیمایی از میدان ژاله به میدان شهیاد صورت که در میانه راه نیز مردم به صف تظاهرکنندگان می پیوستند. گفته می شود که اعضای سازمان مجاهدین خلق ایران که گروهی تروریستی است و مسئولیت ترور برخی اتباع آمریکا را بر عهده گرفته است، وظیفه هماهنگی و کنترل راهپیمایی اخیر را بر عهده داشتند. نیروهای مجری حکومت نظامی شهر را به دو منطقه شمال و جنوب تقسیم کرده و از تردد خودرو بین این دو منطقه اکیداً جلوگیری می کنند.
البته هیچ ممانعتی از حرکت تظاهرکنندگان به عمل نیامد و نیروهای امنیتی در محل اصلی تظاهرات حضور نیافتند. جمعیت تظاهرکننده پس از رسیدن به میدان شهیاد و گوش دادن به نطق تعدادی سخنران، با آرامش از محل متفرق شد. نزدیک به 20 تا 100 هزار نفر نیز در تظاهرات اصفهان شرکت داشتند که با نظم و ترتیب صورت گرفت.
(6) گزارش شده است که در روز 11 دسامبر [20 آذر] تظاهراتی در تهران، اصفهان و مشهد بر پا شد. تظاهرات تهران منظم و صلح آمیز بود. تظاهر کنندگان بار دیگر در میدان شهیاد تجمع کردند و قطعنامه ای 17 ماده ای قرائت شد. نیروهای امنیتی نیز مانع از انجام تظاهرات نشدند. گفته می شود گروهی که شعارهای ضد دولت سر داده بودند قصد ورود به داخل جمعیت تظاهرکننده را داشتند که روحانیان و افراد دیگر مانع از این کار شدند؛ با
وجود این، شعارها و پلاکاردهای ضد دولت و ضد آمریکایی بیشتر از روزهای قبل به چشم می خورد. برآورد می شود که نزدیک به 210 تا 400 هزار نفر در این تظاهرات شرکت داشتند. تظاهراتی که روز 11دسامبر [20 آذر] در اصفهان برپا شد با خشونت گسترده و آتش زدن خودروها و اماکن همراه بود. گفته می شود که طی این درگیری ها 5 غیرنظامی کشته شدند و مرکز ساواک مورد حمله تظاهرکنندگان قرار گرفت. (MIC/OSI/ BBC/VOA).
ب- (بدون طبقه بندی) سیاسی
(1) مقامات حکومت نظامی در تهران طی اعلامیه شماره 23 خود که در تاریخ 6 دسامبر [15 آذر] انتشار یافت نسبت به توزیع اعلامیه هایی که مبارزان را به پوشیدن لباس سربازان و یا چادر تشویق می کند به مردم هشدار داد و از آنها خواست تا در صورت مشاهده چنین اقدامی موارد فوق را به مقامات حکومت نظامی گزارش دهند. (NIRT)
(2) مقامات حکومت نظامی در تهران طی اعلامیه شماره 24 مورخ 9 دسامبر [18 آذر] شروع ساعات منع آمد و شد را در روزهای 9 تا 11 دسامبر [18 تا 20 آذر] 23:00 اعلام کرد و از نیروهای امنیتی خواست تا در روزهای مذکور از نزدیک شدن به تظاهرکنندگان خودداری کنند. (NIRT)
(3) در روز 11 دسامبر [18 آذر] دولت ایران تأیی کرد که استاندار همدان در روز 10 دسامبر [17 آذر] مورد اصابت گلوله قرار گرفته است. ولی جزییات دیگری از این حادثه در دست نیست. (MIC)
ج اقتصاد
(1) فرودگاه مهرآباد از ساعت 10:00 روز دهم دسامبر [19 آذر] تا ساعت 10:00 روز دوازدهم دسامبر [21 آذر] بسته شد. (MIC)
(2) طبق گزارش کنسولگری آمریکا در تبریز کارکنان پالایشگاه تبریز در روز 7 دسامبر [16 آذر] دست به اعتصاب کامل زدند و بازار و مدارس شهر تعطیل بود. (MIC)
د (بدون طبقه بندی) تهدیدها/اذیت و آزارها
طبق گزارش ها، اقدامات ضدآمریکایی زیر در طول دوره گزارش بر ضد MIC
صورت گرفته است:
(1) پرتاب 5 بمب به محل سکونت آمریکایی در تهران و یک بمب در اصفهان
(2) پرتاب سنگ به یک منزل مسکونی اتباع آمریکایی در تهران
(3) به آتش کشیدن یک خودروی [متعلق به اتباع آمریکا] در تهران و هشت خودرو در اصفهان
(4) حمله به دفاتر شرکت GRUMMAN AEROSPACE در اصفهان و به آتش کشیدن آن در روز 8 دسامبر [17 آذر]
(5) موارد متعدد تهدید اتباع آمریکایی از طریق تماس های تلفنی و شعارنویسی بر دیوارها
3 (سرّی غیرقابل رؤیت برای بیگانگان) تحلیل و بحث
الف- ارزیابی J-2 و EUCOM از وضعیت ایران پیش از تظاهرات یازدهم دسامبر [20 آذر] به قرار زیر است:
تظاهراتی که در شهرهای بزرگ ایران رخ داد صلح آمیز بود و خشونت ها در روز دهم دسامبر [19 آذر] در چند ماه گذشته در پایین ترین سطح خود قرار داشت.
مخالفان مذهبی و سیاسی با برپایی تظاهرات گسترده و کنترل راهپیمایان با استفاده از نیروهای مجهز به بی سیم قدرت خود را به رخ دولت کشیدند. برآورد جمعیت تظاهرکننده در تهران متفاوت است: سفارت آمریکا تعداد تظاهرکنندگان را نزدیک به دهها هزار نفر می داند، ساواک شمار آنها را بین 200 تا 500 هزار نفر برآورد می کند و مخالفان دولت رقم 2 میلیون نفر را ذکر کرده اند. صف راهپیمایان به 9 کیلومتر می رسید و زمانی که جمعیت تظاهرکننده متفرق شد هنوز تعدادی از مردم نتوانسته بودند خود را به صف راهپیمایان برسانند. با وجود این، پلیس به منظور حفاظت از کاخ نیاوران و شمار زیاد خارجیانی که در شمالی شهر زندگی می کنند، مانع از تردد به این قسمت شده بود.
آیت الله خمینی از پاریس برپایی تظاهرات روز گذشته را یک پیروزی خواند، هر چند انتظار داشت یک میلیون نفر در تظاهرات تهران شرکت کنند. ساواک احتمال می دهد که تظاهرات امروز [11 دسامبر-20 آذر] حتی گسترده تر از روز گذشته باشد؛ هر چند پیش بینی می شود که تظاهرات فوق صلح آمیز باشد، ولی با توجه به اینکه امروز مصادف با عاشوراست احتمال بروز خشونت افزایش یافته است. علاوه بر این، گزارش شده است که مخالفان دولت قصد دارند قطعنامه ای 17 ماده ای را با بلندگو در سطح شهر قرائت کنند. گفته می شود که قطعنامه فوق روز گذشته به دلیل ترس از بروز خشونت در میان تظاهرکنندگان قرائت نشد. با وجود این، چنانچه تظاهرات امروز به صورت صلح آمیز برگزار شود، می تواند فضای لازم برای مذاکرات جدی بین شاه و اپوزیسیون را فراهم کند. (SECSTATE/AMEMB USDAO Tehran/USEUCOM/J-2/VARIOUS)
ب- (محرمانه-غیرقابل رؤیت برای بیگانگان) تظاهراتی که روزهای 10 و 11 دسامبر [19 و 20 آذر] در تهران صورت گرفت نشان داد که دولت و اپوزیسیون کنترل بهتری بر تظاهر کنندگان اعمال کرده اند، که تا بحال دیده نشده بود. عدم مداخله نیروهای امنیتی در برپایی تظاهرات نشان داد که دولت بر نیروهای خود کنترل دارد، هر چند ممکن است تصمیم عدم مداخله از موضع ضعف اتخاذ شده باشد؛ بدین مفهوم که دولت احتمالاً به این نتیجه رسیده است که نمی تواند مانع از برپایی تظاهرات شود. از سوی دیگر، برپایی تظاهرات بدون
زد و خورد با نیروهای دولت از لحاظ سیاسی فایده ای ندارد زیرا فقط نشان می دهد که نیروهای اپوزیسیون می توانند یک جمعیت عظیم را کنترل کنند. گفته می شود که طی برگزاری تظاهرات در روز 11 دسامبر [20 آذر] روحانیان افرادی را که شعارهای سیاسی می دادند و یا پلاکارهایی با شعارهای سیاسی حمل می کردند از جمع تظاهرکنندگان بیرون می راندند. همین امر احتمالاً نشان می دهد که راهپیمایی فوق اصولاً هدفی مذهبی داشته و اهداف خاص و آشکار سیاسی دیگری بجز اثبات اعتقاد مردم به آرمان های مذهبی را دنبال نمی کرده است.
ج (محرمانه غیرقابل رؤیت برای بیگانگان)
USEUCOM گزارش داده است که بریتانیا ارزیابی خود را از تحولات سیاسی احتمالی در ایران و پیامدهای آن برای غرب از سر گرفته است: ناآرامی های جدی ممکن است هر آن در ایران رخ دهد که می تواند موجب بروز یک رویارویی دیگر و تغییر رژیم گردد. بریتانیایی ها در مورد نوع حکومت آینده ایران سه احتمال را در نظر دارند: یک هیئت حاکمه نظامی، یک جمهوری اسلامی، و یا یک رژیم کمونیست یا چپ افراطی. تحقق مورد سوم از همه بعیدتر به نظر می رسد. حکومت آینده ایران با مشکلات اقتصادی جدی روبرو خواهد بود، و مخالفت های مدام با آن حکومت فوق را با دغدغه حفظ موقعیت خود در داخل مشغول خواهد ساخت. حتی اگر شاه هم بر سر قدرت باقی بماند، منافع استراتژیک غرب تحت تاثیر قرار خواهد گرفت، زیرا شاه توانایی یا تمایل کمتری به انجام تعهدات دفاعی اش از جمله سنتو و کمک به رژیم هایی مانند عمان خواهد داشت. چنانچه ضعف ایران منجر به گسترش فعالیت های براندازی در خلیج [فارس] شود، تهدیدی جدی متوجه بحرین خواهد شد. این مسئله همچنین ممکن است عراق را بر آن دارد تا با تجدید ادعای مالکیت کویت سعی در استقرار سلطه خود بر منطقه خلیج [فارس] داشته باشد. اگر بجای شاه یک هیئت حاکمه نظامی بر ایران حکومت کند، اهداف استراتژیک تغییری نخواهد کرد، چرا که دولت فوق نیز به صرف هزینه های هنگفت نظامی ادامه خواهد داد، هرچند ممکن است مشکلات اقتصادی برای آن محدودیت ایجاد کند. البته حکومت فوق با مخالفت مدام گروههای مخالف مواجه خواهد شد و چنانچه ناگزیر به نظر می رسد دست به سرکوب مخالفان بزند، همکاری با آن و پذیرش آن در مقام یک هم پیمان برای غرب دشوار خواهد شد. لندن احتمال می دهد که چنانچه یک جمهوری اسلامی در ایران تشکیل شود، حکومت فوق تحت نفوذ خمینی باشد، استقلال خود را حفظ و اهدافی ناسیونالیستی را دنبال کند. این حکومت احتمالاً مناسبات خود را با غرب و اتحاد شوروی کاهش خواهد داد و از پیمان سنتو خارج خواهد شد. با وجود این، حکومت فوق باید به منظورحفظ قدرت نظامی اش و بهره مندی از کمک های نظامی غرب تا حد معقولی با غرب رابطه داشته باشد، هر چند صادرات نفت به اسراییل و احتمالاً افریقای جنوبی را قطع خواهد کرد. چنانچه یک حکومت چپ افراطی بر سر کار بیاید، مسلماً با اتحاد شوروی همکاری خواهد کرد، ولی برای تأمین ارز مجبور است مناسبات تجاری نزدیکی با غرب داشته
باشد و به آن نفت بفروشد. با وجود این، حکومت فوق مسلماً از پیمان سنتو خارج می شود و احتمالاً سعی می کند با افزایش قیمت نفت، غرب را تضعیف کند (JIC London).
گزاش وضعیت ایران، شماره 39، 11 دسامبر 78
سند شماره 298
سری11 دسامبر 1978 20 آذر 1357
از: وزارت امور خارجه، واشنگتن دی. سی 312219به: نمایندگیهای دیپلماتیک
موضوع: گزاش وضعیت ایران، شماره 39، 11 دسامبر 78
1 برای دومین روز، صدها هزار ایرانی جهت ابراز مخالفت با شاه، در خیابانهای خیس و باران خورده تهران دست به راهپیمایی زدند. باز هم سربازان و پلیس در صحنه حاضر نبودند، و رهبران مخالفین، کنترل خوبی بر جمعیت داشتند. سفارت تخمین می زند که جمعیت امروز، قدری بیشتر از دیروز و حرکاتشان با صراحت بیشتری سیاسی بود. شعارهای ضدشاه بیشتری داده می شد و طبق گزارش یونایتدپرس احساسات ضدآمریکایی و ضدخارجی شدیدتری ابراز می گردید.
2 هیچگونه رویداد خشونت آمیزی به هنگام پراکنده شدن مردم طی عصر امروز گزارش نشده است. و نیز گزارش نشده که آسیبی به آمریکاییان رسیده باشد. در تبریز راهپیمایان از مقابل کنسولگری ما که با درخواست پایین آوردن پرچم موافقت شده بود، عبور نمودند ولی هیچگونه خشونتی رخ نداد و کنسول نیز از پذیرفتن تقاضای دولت مبنی بر ترک کنسولگری به وسیله «هلیکوپتر» امتناع نمود. تظاهرات مسالمت آمیز مشابهی در اصفهان، شیراز و دیگر شهرهای ایران برگزار شد. گزارش شده که استاندار همدان پس از حمله دیروز که توسط ناشناسی صورت گفت، در یکی از بیمارستانهای تهران در وضعیت وخیمی قرار دارد. محافظ او به هنگام حمله کشته شد. کریستوفر
تظاهرات عاشورا شواهد اولیه
سند شماره 299
سری انتشار محدود11 دسامبر 1978 20 آذر 1357
از: سفارت آمریکا، تهران 12095به: وزارت امور خارجه، واشنگتن دی. سی
موضوع: تظاهرات عاشورا شواهد اولیه
1 تظاهرات صلح آمیزی که در تاریخ 10 دسامبر در تهران صورت گرفت، توسط رهبران مذهبی و نمایندگان بازار تدارک دیده شده بود. در هر حال ترتیبات لازم برای سازماندهی این تظاهرات و کسب تفاهم با مأمورین امنیتی دولت ایران توسط نمایندگان جبهه ملی صورت گرفت. در جریان تظاهرات کریم سنجابی، رهبر جبهه ملی، مورد توجه واقع شد و از طرف مردم استقبال خوبی از وی به عمل آمد.
2 اردشیر زاهدی که مذاکره کننده اصلی دولت برای برنامه راهپیمایی بود، در غروب آن
روز به من گفت: که تعدادی از افراد ما نیز در این تظاهرات شرکت کردند و سعی نمودند که آن را به سوی اعتدال سوق دهند. وی همچنین متذکر شد که «عده ای از میانه روها» به جای عکس خمینی، عکس شریعتمداری را حمل می کردند.
3 تمام اینها نشان دهنده همکاری بین دولت و رهبران میانه رو می باشد تا بدین ترتیب رهبران سیاسی میانه رو به هزینه خمینی کسب وجهه کنند. برای شاه چنانچه متعاقباً بخواهد با جبهه ملی به عنوان طرف اصلی برای تشکیل یک دولت ائتلافی مذاکره کند، این تاکتیک خوبی است. پیش از این سناتور مصباح زاده در بحث درباره ضعف سیاسی جبهه ملی به ما گفته بود، در صورتی که خواسته شود، نشریات کیهان می توانند در عرض چند هفته از اینها قهرمان ملی بسازند. موقعی که چند روز پیش من او را برای آخرین بار دیدم، به من گفت: که درصدد است بعد از عاشورا دست به انتشار چیزی شبیه روزنامه بزند.
4 به طور خلاصه به نظر می رسد که اقداماتی در جریان است تا از طریق بازی با افکار عمومی، جبهه ملی با زیرکی، رهبریت مخالفین را از دست خمینی بیرون آورد. شاه همیشه استدلال کرده است که وی می تواند با جبهه ملی در مورد تشکیل یک سلطنت مبتنی بر قانون اساسی مذاکره کند ولی با خمینی هرگز.
5 زاهدی معتقد است که گروههای خمینی از این تاکتیک آگاهند و ممکن است تظاهرات 10 دسامبر (تاسوعا) را یک پیروزی برای میانه روها به شمار آورند، بنابراین ممکن است که بخواهند تظاهرات 11 دسامبر (عاشورا) را به خشونت بکشانند. خصوصاً این که خمینی نیز در بیانیه اش از جاری شدن «رود خون» در عاشورا سخن گفته است.
6 فعالیتهای صبح عاشورا نشان نمی دهد که چه اتفاقی خواهد افتاد، تعداد کمتری از تعدادی که در روز تاسوعا جمع شده بودند، صبح خیلی زود شروع به اجتماع نمودند و به طرف خیابان شاهرضا به راه افتادند. چهره خیابان شاهرضا به خودی خود خیلی کم جمعیت تر از روز 10 دسامبر است که در آن روز تمام گروهها خود به خود به سمت غرب و به سوی شهیاد روانه شدند. از نزدیک شهر جنب و جوش بی هدف قابل توجهی به چشم می خورد.
7 گروههایی هم نزدیک سفارت به برگزاری برنامه های خاص عاشورا، که عبارتند از سینه زنی و زنجیرزنی، مشغول هستند. (یکی از گروهها به منظور استفاده تبلیغاتی در مقابل فیلمبرداران تلویزیونی و عکاسان که بر یک کامیون سوار بودند، پیراهنشان را درآوردند و شروع به سینه زنی کردند و با تمام شدن کار عکاسان، آنها نیز پیراهن خود را پوشیده و به سوی جنوب رهسپار شدند).
8- اگر رهبران گروه خمینی بخواهند برای به دست گرفتن کنترل اوضاع، تظاهرات عاشورا را به خشونت بکشانند، بدون شک خواهند توانست تظاهرکنندگان کافی با حالتی کاملاً تحریک شده و احساساتی برای شعله ور کردن خشونت بیایند. (همین حالا گزارشاتی دریافت داشته ایم مبنی بر اینکه عاملان تحریک کننده ای به جمعیت توصیه می کردند کاخ رضاشاه را که
بدون شک توسط ارتش از آن محافظت می شود، به آتش بکشانند.
9 از طرف دیگر، اگر رهبران گروه خمینی احساس کنند که از تسلط کافی بر عناصر مؤثری در مناطق نفتی، سیستم بانک و ادارات برای ادامه اعتصابات برخوردارند، ممکن است ترجیح دهند از این روش فشار به جای دست زدن به برخوردی خشونت آمیز در روز عاشورا استفاده نمایند. در هرحال از آن جایی که خمینی و دستیارانش در پاریس روی مسئله عاشورا به عنوان نقطه اوج مبارزه خویش بر علیه شاه تکیه زیادی کرده اند، برای ایشان خیلی پراهمیت است که نگذارند این روز بدون حادثه بگذرد.
10 در طول روز، همین طور که پیش خواهیم رفت، ما گزارشهای بیشتری خواهیم داد. بدبختانه در اوایل صبح باران قطع شد و هوا روشن و ملایم است و به نظر می رسد که هوا در طول دوازده ساعت دیگر روز عاشورا نیز مناسب باشد. سولیوان
گزارش سیاسی امنیتی، 11 دسامبر 78
سند شماره 300
خیلی محرمانه11 دسامبر 1978 20 آذر 1357
از: سفارت آمریکا، تهران 12100به: وزارت امور خارجه، واشنگتن دی. سی
موضوع: گزارش سیاسی امنیتی، 11 دسامبر 78
1 خلاصه: تظاهرکنندگان امروز که تعدادشان به اندازه تظاهرکنندگان دیروز بود در حال پراکنده شدن هستند. شعارهای امروز بسیار سیاسی، ضدشاه، ضدآمریکا و غیره می باشد خشونت تا این لحظه تقریباً وجود نداشته است. پایان خلاصه.
2 جمعیتی که در قسمتهای مختلف شهر اوایل روز اجتماع کرده بودند در خیابان شاهرضا به هم پیوسته و به طرف میدان شهیاد حرکت کرده بودند، اکنون در حال متفرق شدن هستند. گزارشهای متفاوتی دریافت کرده ایم حاکی از آن که شعارها و سرودهای امروز بسیار بیشتر از دیروز جنبه سیاسی داشت (ضدشاه، ضدآمریکا). گفته می شود در موارد متعدد گروههای افراطی طرفدار خمینی و طرفدار حزب توده سعی در تحریک مردم به مبارزه با مأمورین داشته اند ولی میانه روها با این عمل مخالفت ورزیده تلاش کرده اند دیگران را آرام کنند. گروههای کوچک گاهگاهی از جلو سفارت عبور می کنند ولی هیچ برخوردی اتفاق نیفتاده است و تا آنجا که ما می دانیم هیچ نقطه دیگری از شهر هم شاهد خشونت نبوده است.
3 در تبریز جمعیتی که مترینکو کنسول ما 70 تا 80 هزار نفر تخمین می زند اواخر صبح امروز از جلو کنسولگری ما در آنجا عبور کردند و هر دسته مدت کوتاهی برای سر دادن شعارهای ضدآمریکایی و دیگر شعارها توقف می کردند ولی مجدداً به حرکت ادامه می دادند، تلاشهایی در جهت پایین آوردن تابلوی رسمی کنسولگری صورت گرفت ولی رهبران تظاهرکنندگان آنان را کاملاً تحت کنترل داشتند. پیشنهاد مقامات حکومت نظامی مبنی بر خروج مترینکو از کنسولگری با هلیکوپتر، مؤدبانه رد شد و پس از انجام مراسم در قبرستان به
هنگام برگشت جمعیت تقریباً مشکلی وجود نداشت. کنسول گزارشی حاکی از وجود درگیری میان مأمورین امنیتی و تظاهرکنندگان دریافت نکرده است، تکرار می کنم دریافت نکرده است.
4 در شیراز مهم ترین حادثه اجتماع در مساجد بود ولی تامست کنسول ما حاضرین را فقط 5000 نفر تخمین زده است. جمعیت پس از شعار دادن متفرق شدند و هیچ برخورد یا خشونتی گزارش نشده است. اوضاع عمومی در اصفهان مشابه شیراز بوده است.
5 گزاشهای کاملاً جدیدی از برخوردهایی که دیشب در مشهد اتفاق افتاده به دست ما رسیده است ولی ما اطلاعی از میزان جدی بودن آنها نداریم. استاندار همدان دیروز مجروح شد و راننده اش به قتل رسید. به گزارش آسوشیتدپرس این موضوع نتیجه یک عمل تروریستی است ولی در اینجا منابع نظامی اظهار می دارند که ضارب یک سرباز بوده که بعداً اقدام به خودکشی نموده است. سولیوان
وضعیت در ایران 1110 دسامبر 78
سند شماره 301
خیلی محرمانه
شماره گزارش: 68465787811 دسامبر 1978 20 آذر 1357
از: دفتر وابسته دفاعی آمریکا، تهرانبه: سازمان اطلاعات دفاعی، واشنگتن دی. سی
عنوان: وضعیت در ایران 1110 دسامبر 78
16 خلاصه (خیلی محرمانه): این گزارش وضعیت در مورد ایران از روز دهم دسامبر ساعت 2 بعد از ظهر به وقت محلی الی یازدهم دسامبر ساعت 2 بعد از ظهر به وقت محلی سال 1978 را شامل می شود. راهپیمایی عظیم مذهبی در شهرهای تهران، شیراز، تبریز و اصفهان منظم و آرام بود. به جز خسارتهای وارده بر هتل هایت در مشهد در دیگر نقاط کشور خسارتها جزئی بوده است. نیروی هوایی شاهنشاهی به پروازهایش در داخل و خارج از فرودگاه مهرآباد ادامه می دهد. صبح یازده دسامبر مردم بار دیگر در تهران جمع شدند و به طرف بخش مرکزی شهر و سپس به طرف میدان شهیاد راهپیمایی کردند.
22 جزییات (خیلی محرمانه) الف بعد از ظهر دهم دسامبر ایران آرام به نظر می رسید و آرامش نسبتاً بیش از انتظار قبلی بود. توده های وسیع مذهبی در تهران، تبریز، شیراز و اصفهان راهپیمایی کردند. جمعیت در بیشتر نقاط منظم، آرام و مسالمت آمیز حرکت می کردند و خوب سازماندهی شده بودند و به خوبی کنترل می شدند.
ب تهران: صبح دهم دسامبر، پلیس و سربازان به جز ساختمانهای مهم دولتی، کلانتریها، تأسیسات نظامی و بعضی سفارتخانه ها از جمله سفارت انگلیس و آمریکا، از بقیه بخشهای جنوبی و مرکزی شهر نقل مکان کردند. مردم پیاده و سوار بر اتومبیلهایشان به طرف مرکز تهران و سپس غرب تهران به طرف میدان شهیاد سرازیر شدند. تعداد دقیق راهپیمایان در تهران معلوم نیست اما بهترین برآورد تأیید نشده بین 300 هزار تا 500 هزار می باشد. گزارش شده