کتاب اسناد لانه جاسوسی آمریکا

گردید. تظاهرات با رژه و فریادهای دانش آموزان، آتش سوزی در گوشه و کنار خیابانها و راهبندانهای متعددی توأم بود. صدای تیراندازیهای پراکنده که اکثراً از تیراندازیهای هوایی جهت اخطار ناشی می شود در گوشه و کنار شهر به گوش می رسد. گزارشهای قابل اعتمادی درباره مجروحین نداشته ایم ولی چندین آمبولانس مشاهده شده است.

علاوه بر فعالیتهای خیابانی چند منطقه حیاتی دیگر نیز به فساد کشیده شده است: قطع برق همچنان ادامه دارد (هر چند شب کریسمس قطعی برق نداشتیم) و گزارشات تأیید نشده ای بر زبانها افتاده که با کم تر شدن گاز طبیعی توربینهای مولد برق را خاموش خواهند کرد و این قطع برق را افزایش خواهد داد. تمام سوختهای حرارتی شدیداً کمیاب شده اند و حتی سفارت هم نمی تواند آنها را تأمین کند.

از زمان ترورهای اهواز تولید خیلی سریع افت کرده است. دیروز 7/1 میلیون بشکه تولید شد، و امروز انتظار می رود تولید کمتر از 1 میلیون باشد. اخبار بخش نفت حاکی است که هیچ یک از ایرانیان این صنعت در میادین مشغول نیستند، و کارگران ایرانی همچنان در حال اعتصاب هستند. آمریکاییها و سایر خارجیهای مقیم بستگان خود را تخلیه کرده ولی تا به امروز سر کار خود حاضر شده اند. کارکنان بانک مرکزی ایران (CBI) همچنان در مرخصی به سر می برند و کارکنان گمرک و پست همچنان در حال اعتصاب هستند. شرکتهای ساختمانی ظاهراً به علت نبود مصالح ساختمانی در حال اخراج کارگران خود هستند. ظاهراً قرار است قیمت مواد غذایی در تهران هم به زودی افزایش یابد. هر چند تا به امروز هیچ کمبودی در این زمینه مشاهده نشده است. (برای جزییات بیشتر به گزارشات بخش اقتصادی و نفت سفارت توجه کنید.)

د مشکلات و تمهیدات امنیتی:

پس از حادثه روز 24 دسامبر 78 در سفارت، مقامات حکومت نظامی بر تعداد نگهبانان اطراف محوطه سفارت افزوده اند. در حال حاضر تعداد 83 سرباز، 2 افسر، 4 کامیون 5/2 تنی مسلح به مسلسل و یک آمبولانس در اختیار داریم. این واحد جمعی لشکر 83 کرمانشاه تحت فرمان سروان سراجی است. همچنین در چهارراه های مهم نیز تعدادی سرباز گمارده شده اند. تاکنون هیچ زره پوشی مشاهده نشده است.

ه فعالیتهای خارج تهران:

1 وضعیت اهواز به خاطر استعفای مداوم کارکنان ایرانی شرکت نفت ایران همچنان وخیم است.

2 دیروز در مرکز شهر تبریز تظاهرات بزرگی برپا شد. درباره مجروحان یا خسارات گزارشی در دست نیست.

3 گزارشی از اصفهان حاکیست ساکنین یک ساختمان تجاری آمریکایی «نوع BOQ» صدای چهار انفجار شدید را شنیده اند. ولی این انفجارها مجروح یا صدمه دیده ای بر جای

نگذارده اند.

نظریه تهیه کننده: (خیلی محرمانه غیرقابل رؤیت برای بیگانگان)

با توجه به اینکه بسیاری از بخشهای اقتصادی تقریباً در حال رکود کامل است، به نظر می رسد سرعت تحولات در وضعیت کلی بیشتر هم شده است. یکی از تغییرات عمده و علنی این است که در گذشته هرگاه شهر شاهد تظاهراتی بود، اکثر مردم در خانه های خود می ماندند. در سه روز گذشته ترافیک صبحگاهی چنان سنگین بوده که عکس العمل حکومت نظامی نسبت به جریان عادی اوضاع را دشوارتر از پیش ساخته است.

با وجود کمبودهای شدید مایحتاج عمومی، بیکاری شدید، تظاهرات خیابانی دائمی و فعالیتهای ضدآمریکایی که همه روزه شاهد آن هستیم، بازگشت به آنچه در طول 30 سال گذشته «وضع موجود» خوانده می شد، غیرممکن به نظر می رسد.

گزارش وضعیت ایران، شماره 55 ، 26 دسامبر 78

سند شماره 364

سری26 دسامبر 1978 5 دی 1357

از: وزارت امور خارجه، واشنگتن دی. سی 324484به: نمایندگیهای دیپلماتیک

موضوع: گزارش وضعیت ایران، شماره 55 ، 26 دسامبر 78

1 امروز در تهران و شهرهای دیگر ایران مانند چند روز گذشته اغتشاشات و تظاهرات گسترده دانش آموزان با خشونت کمتری ادامه داشت. اوضاع نسبت به گذشته ناخوشایندتر و شدت فعالیتهای ضدآمریکایی نیز رو به افزایش است.

در کنار از کارافتادگی کامل بخش نفت، اعتصاب مستمر در بانک مرکزی و بانک های دیگر، اعتصاب در سازمان ها و شرکت ها و ناتوانی نیروهای امنیتی در مقابله با تظاهرکنندگان، وضعیت عمومی حقیقتاً مأیوس کننده است.

2 دیروز و امروز هیچ یک از کارگران شرکت نفت عملاً کار نکرده اند که این امر نشان می دهد که ایجاد رعب و وحشت از جمله تهدید به مرگ از سوی مخالفان شدیداً مؤثر واقع شده است. انتظار می رود که نفت خام تحویلی به پالایشگاههای داخلی 240000 بشکه باشد و به دلیل کمبود ذخایر نفت سفید و سوخت گازوئیل، منابع تأمین کننده گرما و پخت و پز مردم در تهران طی دو روز آینده و در شهرهای اصلی داخل کشور طی یک هفته تمام خواهد شد. چون ترمینال نفتی جزیره خارک کاملاً تعطیل است، صادرات نفت انجام نمی گیرد.

3 سفارت گزارش داده است که فردا اغتشاشات و آشوبهای بیشتری از جمله احتمال درگیری بین مخالفان و موافقان شاه صورت خواهد گرفت. هم اکنون چنین به نظر می رسد که حمله روز بیست و چهارم دسامبر به سفارت با طرح و نقشه قبلی صورت گرفته بود. امروز گروههای زیادی از تظاهرکنندگان جوان در منطقه سفارت و اطراف کنسولگری بودند که در اثر تیراندازی هوایی نیروهای تقویتی نظامی که بعد از حمله بیست و چهارم دسامبر به سفارت

تقویت شده بودند، پراکنده شدند.

4 در اولین پرونده ای که سریعاً به پایان رساندند وزارت دادگستری چهار مرد را به اتهام فساد محاکمه و محکوم نموده است. ظاهراً هر روز تعداد بیشتر و بیشتری از ایرانیان طبقه متوسط جهت مقابله با اغتشاشاتی که می ترسند به زودی آنها را آماج حملات خود قرار دهند برای خود اسلحه شخصی می سازند.

5- تظاهرات کریسمس در مرکز شهر تبریز برگزار شده است. کنسول ما عقیده دارد که تظاهرات به زودی متوجه کنسولگری شود.

6 تظاهرکنندگان ضدشاه به زندان سنندج حمله کرده و آن را به آتش کشیدند و زندانیان را آزاد کردند و اسلحه ها را که شامل تیربارهای سبک و تفنگ بود از اسلحه خانه زندان ربودند.

ونس

گزارش سیاسی امنیتی، 26 دسامبر 78

سند شماره 365

خیلی محرمانه26 دسامبر 1978 5 دی 1357

از: سفارت آمریکا، تهران 12596به: وزارت امور خارجه، واشنگتن دی. سی.

موضوع: گزارش سیاسی امنیتی، 26 دسامبر 78

خلاصه: تظاهرات متعدد دانش آموزان در روزهای 24 و 25 دسامبر بازی موش و گربه ای که غالباً موش پیروز است. حمله روز 24 دسامبر به سفارت با توجه به موارد قبلی به نظر می رسد که کمتر خودجوش باشد. محکومیت 4 نفر به جرم فساد. امروز نیز تظاهرات ادامه دارد.

1 امروز در تهران و دیگر شهرها راهپیمایی های گسترده دانش آموزان با شدت کمتری ادامه یافت و مقابله نیروهای امنیتی تأثیری بر روند این راهپیماییها نداشت. تظاهرکنندگان از کارهای محیرالعقول لذت می برند، مثلاً در تقاطع های پر رفت و آمد تجمع کرده و به رانندگان دستور می دهند که وسائط نقلیه شان را ترک کنند. آنها صدمه ای به ماشینها نمی زنند، لیکن این امر باعث ترافیک چندین کیلومتری می شود. ترافیک تهران که در شرایط عادی شاید یکی از بدترین و سنگین ترین ترافیکهای جهان باشد، در چنین شرایطی دیگر غیرقابل تحمل شده است. گروههای اغتشاشگر اغلب بدون ترس از مجارات عمل می کنند، زیرا در حالیکه سربازان در تلاش گشودن راه خود از بین ماشینها هستند، آنها تجمع کرده و اغتشاشاتی را به وجود می آورند، و هنگامی که سربازان از راه می رسند، دانش آموزان قبلاً آن محل را ترک کرده اند، و در غیر این صورت، سربازان صرفاً به شلیک هوایی می پردازند ودانش آموزان به طرف محل جدیدی پراکنده می شوند. دانش آموزان تقریباً هرگز زخمی و یا دستگیر نمی شوند، لذا برای آنها دلیلی وجود ندارد که از این بازی دست بکشند.

دولت در 24 دسامبر اعلام کرد که دبیرستانهای تهران تا اطلاع ثانوی تعطیل هستند. این

عمل اوضاع را آرام نکرد و دانش آموزان کریسمس خوبی را از راهپیمایی گرفته تا اغتشاش برگزار کردند (در تلگراف جداگانه گزارش شده).

2 انفجار گاز بوتان و دیگ بخار که در روز 22 دسامبر در منزل مسکونی تکنسین های برق کشورهای غربی رخ داد و نصب مواد منفجره توسط شخص مهاجمی علت انفجار آن تشخیص داده شده، به ساکنین آن چون در لحظه انفجار در محل حضور نداشتند صدمه ای نزد، لیکن این انفجار خسارات زیادی به بار آورد.

3 طبق گزارشات کنسولگری تبریز، دیروز در این شهر تظاهراتی برگزار شد و نظامیان گرداگرد این تظاهرات را محاصره کرده اند. هنوز جزییات بیشتری در دسترس نیست. کنسول انتظار دارد که تظاهرات امروز متوجه کنسولگری باشد. ما گزارشی از ناآرامیهای تازه در فومن (شهری در نزدیکی رشت) داریم.

4 کارگران توانیر با قطع نکردن برق در شب عید کریسمس به ما هدیه کریسمس دادند. (بعد از هدیه کریسمس قبلی آنها که حمله به سفارت بود). امکان دارد مخالفان بخواهند در شب سال نو به ما و احتمالاً ارمنی های ایران هدیه بدهند. ضمناً خاموشی برق مجدداً در شبها صورت می گیرد. تحصن 120 تن از استادان به خاطر بازگشایی مجدد دانشگاهها در دانشگاه تهران هنوز ادامه دارد.

5 به مأمور سفارت از هنگام ورودش به تهران در ماه نوامبر تاکنون چندین بار توسط دوستان ایرانیش اسلحه پیشکش شده است. به دنبال حمله 24 دسامبر به سفارت، اسلحه کمری با حمایل سلاح و نارنجک دستی به مأمور سفارت هدیه شده است. بسیاری از این هدایا و بویژه این آخری، از طرف افراد مرفه طبقه متوسط ایرانیان صورت می گیرد چرا که آنها از قرار معلوم در مقابله با امکان شدت عمل و خشونتی که می ترسند متوجه ساکنان متمول تهرانی باشد اقدام به تشکیل زرادخانه خصوصی کرده اند.

6 حمله روز 24 دسامبر به سفارت که کاملاً خود جوش به نظر می آمد، اکنون کمتر به نظر می رسد که چنین باشد. گروهبان متصدی کامیون سربازان واقع در خیابان روزولت (درب ورود و خروج سفیر) اظهار داشت که راه پیمایان ابتدا قصد داشته اند به آن درب حمله ور شوند. او با اظهار این مطلب که ملزم به دفاع از آنجاست و ممکن است افراد زیادی جان خود را از دست بدهند، راه پیمایان را منصرف کرد. گروههای اغتشاشگر سپس به طرف درب اصلی حرکت کردند. (اما هنگامی که سفارت مورد حمله قرار گرفت وی کوچک ترین مداخله ای نکرد). نکته جالب توجه دیگر در مورد تظاهرات این بود که چند کارمند سفارت لهجه افغانی در بین جمعیت شنیدند. در همان روز گروههای اغتشاشگر به دفتر ال عال حمله کرده و خساراتی به بار آوردند، ولی از ادامه کار خطوط هوایی ممانعت به عمل نیامد.

7 فردا مجلس جلسه غیرعلنی خواهد داشت. دیروز مجلس سنا جلسه غیرعلنی داشت. سناتورها کمیته ای را جهت بررسی تندرویهای اعتصاب کنندگان و آشوبها تشکیل داده اند.

8 وزارت دادگستری چهار مرد را به جرم فساد محاکمه و محکوم نمود. اولین پرونده ای که سریعاً به پایان رسید متعلق به باقر عاقلی رئیس قبلی سازمان تعاونیهای مصرف شهر و روستا بود که به چهار سال زندان محکوم شد. سه نفر دیگر که از اعضای این تعاونی بودند به یک تا سه سال زندان محکوم شدند. تمام این افراد معادل اختلاسهای قبلی شان جریمه شدند. دو متهم دیگر نیز تبرئه شدند.

9 ما گزارشی داریم مبنی بر اینکه چند تن از رهبران برجسته مذهبی که از تمام نقاط کشور به قم آمده بودند دیروز با یکدیگر ملاقات داشته اند. احتمالاً آنها درباره حمایت از دولت صدیقی چنانچه موفق به تشکیل کابینه شود، صحبت کرده اند. ما به زودی مطلع خواهیم شد که آیا صدیقی مقام نخست وزیری را کسب خواهد کرد و یا اینکه با بازنشستگی بازمی گردد. باید یادآور شد که کریم سنجابی تصریح و تأکید کرده است که قبل از اینکه وی در کابینه شرکت کند، شاه باید ایران را ترک کند.

10 امروز صبح گروههای زیادی از تظاهرکنندگان جوان حدوداً در نزدیکی سفارت و کنسولگری خیابان ایرانشهر ظاهر شدند. آنها در نزدیکی کنسولگری، که هم اکنون احتمالاً با سربازان اضافی تقویت شده است، به راهپیمایی پرداخته و به محوطه سفارت نزدیک شدند، لیکن با تیراندازی هوایی پراکنده شدند. برای چند ساعت صدای تیراندازیهای متفرق وجود داشت، اما احتمالاً همه آنها هوایی بوده است. جمعیت یک کامیون آبجو را در جلو مرکز آموزشی انجمن فرهنگی ایران و آمریکا به آتش کشیدند.

11 گزارشات واصله برای ما حکایت از وجود اغتشاشات بیشتری در فردا دارد، منجمله احتمال بروز درگیری بین طرفداران و مخالفان شاه.

سولیوان

جوّ حاکم بر سه شهر در استان خراسان

سند شماره 366

خیلی محرمانه26 دسامبر 1978 5 دی 1357

از: سفارت آمریکا، تهران 12597به: وزارت امور خارجه، واشنگتن دی. سی فوری

موضوع: جوّ حاکم بر سه شهر در استان خراسان

1 کارمند سفارت در سفر اخیر خود به مشهد فرصت یافت تا مدتی را نیز در شهرهای کوچکتر استان خراسان یعنی نیشابور، سبزوار و اسفراین بگذراند. روحیه حاکم بر هر یک از این شهرها متفاوت است لیکن دیدگاه در هر منطقه تابع رویدادهای محلی است نه سیاستهای ملی.

2 نیشابور: ارتش در عکس العمل نسبت به وضع بی ثبات ناشی از انجام تظاهراتی به طرفداری و علیه شاه (تلگرام مرجع) وسائط زرهی خویش را به داخل شهر منتقل نموده است. این تجهیزات جماعت کوچکی را به طرف خود جلب می کند زیرا بسیاری از روستاییان

اطراف این شهر هرگز چیزهایی مانند آنها ندیده بودند.

با این حال احساسات ضدشاهی در این شهر کشاورزی فوق العاده آرام توسط سه تن از کارمندان محلی وزارت دادگستری دامن زده می شود. این افراد عبارتند از: غلامحسین دانش طلب، رئیس دفتر محلی وزارت دادگستری و رئیس سابق شعبه حزب رستاخیز در نیشابور؛ ایوب بهمنش، وکیل دعاوی محلی و یدالله سطوتی یکی از قضات محلی. این افراد ظاهراً بر اساس ترکیبی از فرصت طلبی مورد توافق با یکدیگر و همچنین انگیزه انتقام جویی به طرح و ترغیب دعاوی حقوقی علیه شهروندان حامی شاه پرداخته اند و به مجلس و دانش آموزان ضدشاه کمک کرده و با آنها مشورت می کنند. بنابراین نیشابوری ها نسبت به اینکه در حمایت از تاج و تخت سخنی به زبان بیاورند علاقه کمتری نشان می دهند.

3 سبزوار: ساکنین این شهر همیشه به عنوان افرادی که کله شان بوی قرمه سبزی می دهد مشهور بوده اند. در یک سری برخورد با نیروهای امنیتی و سربازان تعدادی بین 30 تا 70 نفر از اهالی این شهر کشته یا زخمی شده اند. در نتیجه حکومت نظامی در این شهر برقرار شده و فرماندار غیرنظامی آن توسط یک فرماندار نظامی جایگزین شد.

4 اسفراین: اهالی این شهر کوچک کشاورزی که در یک درّه وسیع شرقی غربی قرار دارد که انتهای آن به سلسله جبال البرز در خراسان می رسد اصولاً طرفدار شاه می باشند. هیچ سربازی در خیابانهای اسفراین حضور ندارد و گروه کوچکی از جوانان تظاهرکننده نیز ظاهراً توسط اداره شکاربانی (یک نیروی محلی برای نظارت در مورد شکار) در محلی جمع آوری شده و پس از یک سخنرانی شدیداللحن روانه منزلهایشان شده اند.

اسفراین و روستاهای تابعه آن را می توان بدین صورت توصیف نمود: «ما هم به شاه و هم به خمینی احترام می گذاریم و هیچ دلیلی در مورد اینکه چرا با هم می جنگند نداریم.» برخلاف آنچه که بسیاری از افراد به کارمند سفارت گفته اند مبنی بر اینکه مردم اسفراین از شاه به عنوان بهترین فرد در بین افراد نالایق حمایت می کنند به نظر می رسد حمایت از سلطنت در اسفراین دارای مبانی مثبتی می باشد. این مطلب به بهترین شکل توسط یک پیرمرد ناسازگار که از تبار کردها بود بیان شد. وی به یک کلبه خرابه در روستا اشاره کرده گفت هنگامی که بچه بود به همراه پدرش زیرنظر مباشر خان (یعنی فرد مسئول در غیبت مالک اصلی) برای تعمیر و مرمت آن کلبه کمک می کرده تا سدی در مقابل مهاجمان ترکمن باشد. سپس ارتش شاه از راه رسید و ترکمن ها را تار و مار کرد (منظورش پدر شاه فعلی است). اما هنوز هم مجبور بودند اکثر محصول خود را به خان بدهند. سپس شاه خان را از بین برد. «حالا ما نه ترکمنهای سارق را داریم نه خان دزد. پس جاوید شاه!»

5 نظریه: متأسفانه در شرایط فعلی نمی توان این نوع احساس حمایت قلبی را به صورت قابل درکی بیان نمود. علت اصلی این است که فقط آنهایی که پیر هستند می توانند چنین روزهایی از فساد و عدم تأمین جانی را به خاطر داشته باشند. بیش از نیمی از جمعیت ایران و

تقریباً تمام تظاهرکنندگان علیه شاه (اما نه رهبران مخالف شاه) زیر 25 سال دارند و از امنیتی که پهلوی ها برقرار کرده اند استفاده می کنند. در نتیجه به نظر می رسد که حمایت موجود در اسفراین فقط در محل کاربرد داشته باشد.

سولیوان

گزارش سیاسی امنیتی، 27 دسامبر

سند شماره 367

خیلی محرمانه27 دسامبر 1978 6 دی 1357

از: سفارت آمریکا، تهران 12648به: وزارت امور خارجه، واشنگتن دی. سی

موضوع: گزارش سیاسی امنیتی، 27 دسامبر

خلاصه: فشار تظاهرکنندگان جوان به نیروهای امنیتی. اوج گیری اعتراضات به دلیل قتل یک استاد دانشگاه در روز گذشته. گزارش ناآرامی در بسیاری از شهرهای ایران. ناآرامیها بیشتر رنگ ضدآمریکایی به خود می گیرد. به آتش کشیده شدن زندان مشهد. گزارشاتی در مورد حمله به نیروهای امنیتی. هماهنگی تظاهرات و اعتصابات کشور را در سراشیبی فلج شدن قرار داده است. پایان خلاصه.

1 گروههایی از دانشجویان در ادامه درگیریهای خود با پلیس نیروهای امنیتی را تحت فشار قرار دادند. هر چند که واحدهای نظامی با استفاده از شلیک گاز اشک آور و تیراندازیهای هوایی این گروهها را در نقاط حساس شهر پراکنده می نمودند، اما آنها لحظاتی بعد در نقطه ای گرد آمده و تظاهراتشان را ادامه می دادند. گفته می شود در این تظاهرات چند حمله نیز به نیروهای امنیتی صورت گرفت. یک منبع مشاهده کرد که یک پلیس به شدت ضرب دیده و احتمالاً کشته شد، رادیوی دولتی اعلام نمود که چند تن از سربازان به وسیله شلیک گلوله و نارنجک کشته شده اند. دولت ادعا می کند که نیروهای نظامی، مردی را که اتومبیلش پر از ادوات انفجاری دست ساز بوده و در هنگام رانندگی تعدادی از آنها را به بیرون پرتاب کرده است، کشته اند.

2 کامران نجات اللهی استاد دانشکده پلی تکنیک هنگامی که در بالکن دانشکده ایستاده بود به ضرب گلوله ای از پای درآمد. اعضای دانشکده دست به یک تحصن، همانند تحصنی که هم اینک در دانشگاه تهران در جریان است، زدند. بنابر گفته مخالفین سربازی با شلیک گلوله وی را کشته است. اساتید دانشگاهها به یادبود مقتول، وزارت علوم و آموزش عالی را اشغال کرده و آن را به مدت سه روز تعطیل اعلام کردند. بنابر گزارشی در ساعت 30/20 دقیقه بعد از نیمه شب دیشب ارتش با کشتن یک یا دو نفر آنها را دستگیر کرد.

3 مرگ این استاد بهانه ای برای برپا شدن تظاهرات امروز شد که به هر حال انتظار می رفت که دامنه آن گسترش پیدا کند. تظاهرات از اطراف بیمارستان پهلوی آغاز شد. جمعیت تظاهرکننده که در طول مسیر به هزاران نفر بالغ می شد، از سوی آیت الله طالقانی (که مسئولین

مربوطه را قانع نموده بود که مراسم تدفین را به رهبران مذهبی بسپارند) رهبری می شد و رهبران سیاسی مانند سنجابی نیز در آن شرکت داشتند. در نقطه ای در مسیر راهپیمایی، که احتمالاً قصد بازگشت به دانشکده را به جای قبرستان بهشت زهرا داشتند، جمعیت توسط آتش سلاحهای مأمورین متوقف شد. در این تیراندازیها احتمالاً چندین نفر کشته شده اند. هیچ مشخص نیست که آیا جمعیت متفرق شده و یا به مسیر خود به طرف قبرستان بهشت زهرا ادامه داده است. تجمع سریع دسته هایی از مردم نیز به سرعت در تجریش و نزدیک سفارت انجام شد. در ساعت 10:30 دیده شد که واحدهای نظامی مستقر در نزدیکی سفارت با شلیک تیرهای هوایی هشدار می دهند و مخالفین نیز با ایجاد آتش سوزی اوضاع را از آنچه که واقعاً هست وخیم تر نشان می دهند. بودند، دولت آن را به آتش کشیده است، اما منابع دیگر خاطرنشان می سازند که این عمل هنگام آزاد کردن زندانیان توسط نیروهای مخالف انجام شده است. علاوه بر مرگ پلیس مذکور عده ای دیگر نیز کشته شده اند (بنابر قولی حدود 15 نفر). تظاهرات خشونت بار دیگری نیز در شهرهای بندر شاهپور، سنندج، شیراز، رضائیه، کرج و همدان گزارش شده است. در هر حال امروز شهرهای اصفهان، شیراز و تبریز آرام گزارش شده اند. تیمسار احمد غفاری استاندار جدید اصفهان شده است.

4 در حالی که اکثر مغازه ها سعی می کنند به فعالیتهای عادی خود ادامه دهند، اما قسمت بیشتر شهر در یک حالت رکود به سر می برد. صفهای طولانی بنزین ناشی از کمبود محصولات نفتی است. صفهای دریافت نفت سفید طولانی تر می شود. در حال حاضر کمبود گازوئیل نیز باعث افزایش ترس مردم شده است.

اداره پست و هواپیمایی ملی ایران، مثل بانک مرکزی امروز دست به اعتصاب زدند. امروز بیشتر بانکهای تجارتی باز شدند ولی بعد از تعطیل شدن بانک مرکزی، تعطیل نمودند. تمام این جریانات، به نحو قابل درکی، مردم را دل شکسته کرده است و نمایان ترین واکنش آن را می توان در صفهای طویلی که در مقابل کنسولگریهایمان ایجاد می شود مشاهده کرد. بنابر گزارش کنسولگری تبریز خشم عمومی در رابطه با اوضاع فعلی متوجه روحانیون است که بعضی ها معتقدند که عمدتاً آنها باعث آن شده اند. کنسولگری تبریز در ادامه خاطرنشان می سازد که صرف نظر از اینکه شاه می رود یا می ماند، این امر یک تحول مهم است. اما این امر لزوماً اثر چندانی بر نتیجه درگیریهای فعلی که به رهبری مردانی که توجهی به کمبود بنزین ندارند، نخواهد داشت.

5 تمایل ضدبیگانه تظاهرکنندگان اوج می گیرد. «کارتر بدترین دشمن ماست» مضمون شعاریست (که قبل از این هیچ جا دیده نمی شد) اما اکنون به راحتی می توان آن را در همه جا مشاهده نمود، خارجیانی که ناخواسته در حین رانندگی در دام تظاهرکنندگان افتاده بودند، علیرغم اینکه به هیچ کدام از آنان صدمه جدی وارد نیامده اما با این وجود ساعات پراضطرابی بر آنان گذشته است. یک تبعه آلمان غربی و یک دیپلمات دانمارکی در چنین وضعیتی گرفتار