کتاب آرام‌بخش دل داغدیدگان (ترجمه مسکّن الفواد شهید ثانی)

تو گفتى راست و درست بود (يعنى پيغمبر6خواست بدين وسيله به زنها توجه دهد تا همانند دخترش فاطمه نوحه سرايى كنند).

3- ابو مالك اشعر از پيامبر6نقل كرد كه آن حضرت فرمود:

زنى كه در مصيبت نوحه سرايى كند (البته منظور نوحه سرايى باطل مى‌باشد) اگر بدون توبه بميرد در روز قيامت با لباس قطران محشور مى‌شود.

قطران ماده‌اى است سياه رنگ مانند قير، بدبو و قابل اشتعال و در قيامت لباس مجرمين است. خداوند متعال در قرآن كريم مى‌فرمايد:

«سَرابِيلُهُمْ مِنْ قَطِرانٍ‌»، يعنى لباس مجرمين از قطران است.[1]4-

«عن ابى سعيد الخدري‌لعن رسول اللَّه6النّائحة و المستمعة.»

پيامبر6زن نوحه‌كننده و زنى را كه صدايش به هنگام نوحه سرايى بگوش مرد نامحرم برسد لعنت كرده است.» 5-

«و عنه6‌ليس منّا من ضرب الخدود و شقّ الجيوب.[2]»

پيغمبر6فرمود: از ما نيست كسى كه در مصيبت به صورت خود بزند و موى سر خويش را بكند.» همان طورى كه قبلا گفته شد مقصود حضرت نهى مطلق از نوحه‌

[1]- ابراهيم: 50

[2]- سنن نسايى، ج 4، ص 19. مسند احمد، ج 1، ص 386

سرايى نيست بلكه منظور حضرت نوحه سرايى باطل است زيرا قبلا احاديثى از آن حضرت در تجويز نوحه سرايى ذكر گرديد.

خلاصه اين كه اخبار و احاديثى كه نوحه سرايى را جايز مى‌داند منظور نوحه سرايى قسم اول است و اخبار و احاديثى كه از آن نهى كرده است منظور نوحه سرايى قسم دوم يعنى نوحه سرايى باطل است.

این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة

خاتمه‌

خاتمه خاتمه كتاب مشتمل است بر چند فايده مهم مانند تسليت دادن به مصيبت ديده و كيفيّت و ثواب آن و شركت در تشييع جنازه و كفن و دفن مسلمان و امثال اينها، در اين زمينه احاديث زيادى ذكر مى‌گردد.

اهميّت و فضيلت تسليت به مصيبت‌زده‌

تسليت و دلدارى به مصيبت زده از مستحبّات مؤكد است و آن اين است كه به مصيبت ديده صبر و دلدارى دهد و ناراحتى او را فرو نشاند. مثلا به او بگويد، اين گونه پيش آمدها از مقدّرات الهى و مطابق عدل و حكمت او است و نيز وعده‌هايى كه خداوند به صابران و مصيبت ديدگان داده است ياد آوريش نمايد و براى ميّت و صاحب عزا دعا كند. در مورد استحباب و ترغيب تسليت احاديث زيادى وارد شده است، از جمله آنها اين است كه رسول خدا6به يكى از اصحاب فرمود: آيا مى‌دانى حق همسايه چيست؟ عرض كرد؛ نه.

حضرت فرمود: حق همسايه اين است كه اگر از تو دادرسى‌

خواست به دادش برسى و اگر قرض خواست قرضش دهى و اگر فقير شد به نزدش بروى و اگر مصيبتى بر او رسيد تسليتش دهى و اگر خير و خوشى به او رسيد تهنيتش گويى و اگر مريض شد عيادتش كنى و اگر مرد همراه جنازه‌اش بروى و او را تشييع كنى و ساختمان خود را از ساختمان او فراتر نبرى كه جريان باد را بر او مسدود نمايى مگر به اذن و رضايت او و هر گاه ميوه خريدى به او هديه كنى و گر نه آن ميوه را پنهانى به طورى كه او نبيند به منزل بياورى و بچه‌ات نيز آن ميوه را بيرون نبرد كه بچه‌هاى او ببينند و ناراحت شوند و با بو و طعم ديگ غذايت باعث اذيت او نشوى مگر اين كه از آن غذا به او نيز بدهى.

ثواب تسليت به مصيبت ديده‌

احاديث و رواياتى كه در باره ثواب و پاداش تسليت به مصيبت‌زدگان و صاحب عزا رسيده است بسيار است. ده حديث از آنها در اينجا ذكر مى‌گردد.

1-

«عن ابن مسعود عن النّبىّ6قال:من عزّى مصابا فله مثل اجره‌[1].»

ابن مسعود از نبى گرامى6روايت مى‌كند كه آن حضرت فرمود: هر كس مصيبت ديده‌اى را تسليت دهد؛ مانند مصيبت ديده در نزد خدا اجر خواهد داشت.»

[1]- سنن ابن ماجه، ج 1، ص 511. سنن ترمذى، ج 2، ص 268. كنز العمال، ج 15، ص 658.

2- «

عن جابر بن عبد اللَّه رضى اللَّه عنه قال: قال رسول اللَّه6:من عزّى مصابا كان له مثل اجره من غير ان ينقصه اللَّه من اجره شيئا[1]و من كفّن مسلما كساه اللَّه من سندس و استبرق و حرير، و من حفر قبرا المسلم بنى له بيتا في الجنّة، و من انظر معسرا اظلّه اللَّه في ظلّه يوم لا ظلّ الّا ظلّه‌[2].»

جابر بن عبد اللّه انصارى از پيامبر اكرم6روايت كرده است كه آن حضرت فرمود: هر كس صاحب عزايى را تسليت دهد خداوند متعال مثل ثواب و پاداشى كه به صاحب عزا مى‌دهد به او هم عطا مى‌كند بدون اين كه خداوند چيزى از اجر مصيبت ديده كم نمايد.

و كسى كه ميت مسلمانى را كفن كند خداوند او را از لباس‌هاى سندس و استبرق و حرير بهشتى مى‌پوشاند، و كسى كه براى مرده مسلمانى قبر بكند خداوند خانه‌اى در بهشت براى او مى‌سازد، و هر كس بدهكار تهيدست را مهلت دهد خداوند او را در سايه رحمت خويش جاى دهد در روزى كه سايه‌اى جز سايه رحمت او نيست (پناهگاهى جز خدا نيست).»

ثواب دلدارى دادن به محزون‌

3- «

و عن جابر ايضا رفعه‌، من عزّى حزينا البسه اللَّه عزّ و جلّ من لباس التّقوى و صلّى على روحه في الأرواح‌[3].»

[1]- ثواب الاعمال، ص 199

[2]- مستدرك حاكم، ج 1، ص 354

[3]- مجمع الزوائد، ج 3، ص 20

«جابر همچنين از آن حضرت روايت كرده كه فرمود: هر كس محزون و دل سوخته‌اى را دلدارى دهد، خداوند بر او لباس تقوا مى‌پوشاند و روحش را در زمره ارواح پاك قرار مى‌دهد.»

ثواب مصافحه هنگام تعزيت‌

4-

«و سئل النّبىّ6عن التّصافح في التّعزية فقال:هو سكن للمؤمن و من عزّى مصابا فله مثل اجره.»

«از رسول خدا6در مورد مصافحه (يعنى دست به هم دادن) به هنگام تسليت پرسيدند، حضرت فرمود: مصافحه خوب است و باعث سكون و آرامش مؤمن مى‌گردد. و هر كس مصيبت ديده‌اى را تسليت و آرامش دهد براى او است در نزد خدا مثل اجر مصيبت ديده (تسليت دهند مانند مصيبت ديده نزد خدا اجر و پاداش دارد).»

اجر و پاداش عيادت مريض‌

5- از پيامبر اسلام6روايت شده است كه فرمود:

«من عاد مريضا فلا يزال في الرّحمة حتّى اذا قعد عنده استنفع فيها ثمّ اذا قام من عنده فلا يزال يخوض فيها حتّى يرجع من حيث خرج، و من عزّى اخاه المؤمن من مصيبته كساه اللَّه عزّ و جلّ من حلل الكرامة يوم القيمة[1].»

[1]- السنن الكبرى، ج 4، ص 59. كنز العمال، ج 9، ص 101