کتاب اعلام اصفهان

در اواخر قرن سیزدهم هجری در روستای محمّدآباد جرقویه متولّد شد، و در اصفهان، فقه و اصول، صرف و نحو و علوم غریبه را آموخت. در نوشتن خطّ نسخ نیز مهارت داشت. از سال وفات او اطّلاعی در دست نیست. از او است:

به جان خود چه بلایی که دیدم و نخریدم کدام بار جفا از تو آمد و نکشیدم

به یاد عارض گلگون و یاد آن قد موزون به بوستان نرسیدم که پیرهن ندریدم[1]

محمّدامین حسینی مرعشی

محمّدامین حسینی، از اعقاب میربزرگ مرعشی، و از طرف مادر، از سادات دستغیب شیراز. نیاکانش در مازندران بوده اند، و خود او در شیراز متولّد گردیده، و در اصفهان ساکن شده است. از آثارش کتابت نسخه ای است از کتاب مصائب النّواصب تألیف قاضی نوراللّه شوشتری که آن را به خطّ نسخ کتابت نموده است. نسخه به شماره 651 در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران موجود است.[2]

میرزا امین نصرآبادی

میرزا امین نصرآبادی، شاعر ادیب خطّاط، نواده داییِ میرزا محمّدطاهر نصرآبادی بوده، در حساب و نجوم مهارت داشته، و خطّ نسخ و نستعلیق را خوش می نوشته، و مادّه تاریخ را نیکو می گفته [است]. از اشعار او است:

کی نصیحت در دل سنگین دلان دارد اثر در زمین نرم تخم افزون دواند ریشه را

تا حیاتی هست، ما را روزی ما می رسد آب تا جاری بود این آسیا در گردش است[3]

1661

دکتر امین اللّه جلوه

دکتر امین اللّه جلوه اردستانی، از اطبّاء حاذق و متدیّن معاصر است. در اصفهان ساکن

[1]گرکویه، صص376 377.

[2]فهرست مرکزی دانشگاه تهران، ج3، ص620.

[3]تذکره نصرآبادی، ج2، ص661؛ دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج1، ص179؛ تذکره آتشکده، بخش سوم، ص926؛ الذّریعه، ج9، ص105.

بود، و پس از وفات، در تخت فولاد اصفهان مدفون گردید.[1]

انور اصفهانی*

انور اصفهانی، شاعر ادیب، در نیمه دوم قرن سیزدهم هجری می زیسته، و در اصفهان ساکن بوده، و با محمّدعلی مسکین اصفهانی معاصر بوده [است]، این بیت از او است:

گفته بودی که از این بعد به خوابم بینی بی تو در دیده محال است که خوابی برود[2]

انوشیروان مجوسی

انوشیروان مبروص مجوسی اصفهانی، از خواص خوارزمشاه بوده، و پادشاه، وی را به عنوان سفارت و نمایندگی، نزد سلطان سنجر فرستاد. چون مبتلا به مرض برَص بود، از حضور نزد سنجر وحشت داشت، متوسّل به حضرت رضا علیه السلام شد، و از این بیماری نجات یافت، و بدین سبب، مسلمان و شیعه شد، و صندوقی از نقره، جهت مرقد مطهّر تهیّه کرد، و بر قبر مبارک نهاد. عمادالدّین ابی جعفر محمّد بن علیّ بن حمزه مشهدی طوسی وی را دیده، و در کتاب ثاقب المناقب که در 560ق آن را تألیف نموده، این واقعه را نقل نموده است.[3]

اُنیس مدنی اسلمی

ابویونس اُنیس بن ابی یحیی سمعان مدنی اسلمی، از محدّثان اصفهان در قرن دوم هجری است. وی از پدرش سمعان روایت نموده، و یحیی بن قطان و سعد بن صلت از او نقل حدیث کرده اند.[4]

[1]سیری در تاریخ تخت فولاد، ص225.

[2]تذکره حدیقه الشّعراء، ج1، ص193.

[3]الذّریعه، ج5، ص5؛ الثّقات العیون، ص28.

[4]ذکر اخبار اصفهان، ج1، ص229.

ایّوب

ایّوب بن حماد، از فقهاء اصفهان است. ابومحمّد بن حیّان گوید: حدیث زیاد نقل نموده، ولکن چیزی از آن به ما نرسیده است.[1]

ایّوب بن زیاد

ایّوب بن زیاد، عامل اصفهان در عهد ابوجعفر منصور دوانیقی دومین خلیفه اصفهانی است. وی ساکن محلّه خُشینان بود، و در آن محلّه، کوشک و مسجدی بنا کرد، و هم چنین میدانی جهت خرید و فروش، و در زمان او محلّه خُشینان به یهودیّه متصّل شده، و به صورت شهر درآمده است.[2]

ایّوب اصفهانی

ایّوب بن عمران بن ایّوب بن عمران بن ابی سلیمان، از محدّثان اصفهان است. عبداللّه بن محمّد بن عمران معدل، برادرزاده اش از او نقل حدیث می نماید.[3]

ایّوب اصفهانی

حافظ ایّوب بن مَعمَر بن شریس اصفهانی، از محدّثین و حفّاظ قبیله تیم اصفهان بوده، و در کودکی از اصفهان خارج شده است. حافظ ابونُعیم اصفهانی درباره او گوید: «کان حافظا جلیل القدر صاحب غرائب». وی از مخلد شعیری روایت می کند، و محمّد بن قاسم بن عبداللّه حلبی رقّی و محمّد بن منصور از وی روایت می کنند.[4]

ایّوب قرشی مُکتِب

ایّوب بن موسی بن زکریّا قرشی مُکتِب، از محدّثین اصفهان است. وی از ابومحمّد بن بکیر روایت کرده است.[5]

[1]ذکر اخبار اصفهان، ج1، ص223؛ طبقات المحدّثین، ج3، ص152.

[2]ذکر اخبار اصفهان، ج1، ص16.

[3]ذکر اخبار اصفهان، ج1، ص223.

[4]ذکر اخبار اصفهان، ج1، ص222.

[5]ذکر اخبار اصفهان، ص223.

فهرست عناوين مقدمه‌
پيشگفتار 8
مقدّمه تحقيق 11
منابع اصفهان‌شناسى در قرن سوم تا نهم هجرى 12
منابع اصفهان‌شناسى از قرن 13 هجرى تا امروز 15
جايگاه استاد مهدوى در اصفهان‌شناسى 20
زندگى‌نامه نويسنده كتاب 23
خاندان مهدوى 23
پدر و مادر 23
نام و شهرت 23
تولّد و كودكى 23
تحصيل در مدارس جديد 24
تحصيلات حوزوى 24
تحصيلات دانشگاهى 24
سفر به عتبات 24
تدريس 25
در عرصه پژوهش 25
مصاحبان و دوستان 26
مراسم تقدير از استاد 27
كتابخانه استاد مهدوى 27
مشايخ اجازات 28

وفات 28
در وصف استاد 29
تأليفات و آثار 30
الف) كتاب‌هاى چاپ شده 30
ب) آثار چاپ شده در ضمن كتاب‌هاى نويسندگان ديگر 31
ج) مقالات چاپ شده در مطبوعات 31
د) مصاحبه‌ها 32
ه) آثار چاپ نشده 32
آشنايى نگارنده با مؤلّف اين كتاب 34
درباره نام كتاب 35
روش تدوين، تنظيم و تصحيح كتاب 35
سپاس و قدردانى 38
اجازات مؤلّف 40

فهرست الفبايى عناوين‌
آدم بن سعيد مدينى 51
آدم مدينى 51
آذرپژوه 51
آذر شاپور 52
آذر نيوق 52
آزاد اصفهانى 52
آشوبى نطنزى 53
آقا احمد نقّاش اصفهانى 373
آقا اشرف طبيب 595
آقا بابا خرّم اصفهانى 54
آقا بابا عارض اصفهانى 54
ملّا آقا جان زفره‌اى 55
آقا جان كاشى‌پز 55
آقا جونى معمار 55
ميرزا آقا خان محاسب الدّوله 55
سيّد آقا خليفه سلطانى 54
آقا كوچك قمشه‌اى 56
آقا گلى اصفهانى 57
آقا محمّد ابراهيم نعمت‌اللّهى 100
آقا محمّد اسماعيل خوراسكانى 548
آقايى اصفهانى 57
آل تركه 57
آل تركه 58
آل تركه- ابو الهادى 57
آل تركه- جلال الدّين محمّد 61
آل تركه، خواجه افضل الدّين محمّد 61
آل تركه- خواجه افضل الدّين محمّد تركه 60
آل تركه- خواجه حبيب اللّه 58
آل تركه- خواجه عنايت تركه 60
آل تركه- خواجه قاسم على 60
آل تركه- صائن الدّين على 58
آل تركه- صدر الدّين محمّد 62
آل تركه- على 60
آل تركه- محمّد 63
آل تركه- مظفّر 63
آل تركه- نظام الدّين 63
آل خجند 64
آل خجند- ابراهيم 64
آل خجند- ثابت 64
آل خجند- جمال الدّين محمّد 70
آل خجند- جمال الدّين محمود 71
آل خجند- شهاب الدّين 65
آل خجند- صدر الدّين عبد اللطيف 65
آل خجند- صدر الدّين عبد اللطيف 66
آل خجند- صدر الدّين عمر 67
آل خجند- صدر الدّين محمّد 68

آل خجند- صدر الدّين محمّد 70
آل خجند- عبيد اللّه 67
آل خجند- علاء الدّين ثابت 65
آل خجند- علاء الدّين عبد القادر 66
آل خجند- كمال الدّين احمد 64
آل خجند- محمّد 68
آل خجند- مسعود 71
آل خجند- مسعود 71
آل صاعد 72
آل صاعد- ابو العلاء صاعد 74
آل صاعد- احمد 72
آل صاعد- تاج الدّين حسين 73
آل صاعد- جلال الاسلام محمّد 76
آل صاعد- جمال الدّين صاعد 74
آل صاعد- خواجه جلال الدّين محمّد 76
آل صاعد- ركن الدّين صاعد 74
آل صاعد، ركن الدّين مسعود 76
آل صاعد- شرف الدّين 74
آل صاعد- صدر الدّين 75
آل صاعد- ظفر الاسلام 75
آل صاعد- عضد الاسلام 75
آل صاعد- قاضى صاعد 74
آل صاعد- نظام الدّين احمد 72
آوانس 77
آيت اصفهانى 77
ابان 78
ابان بزّاز 78
ابدال اصفهانى 78
ابدال بيگ نقّاش‌باشى 79
ابدال قلندر 79
ابراهيم 79
ابراهيم 86
ابراهيم 96
سيّد ابراهيم 104
ابراهيم 105
ابراهيم 112
ابراهيم 120
ميرزا ابراهيم آرتيمانى «ادهم» 135
ابراهيم آقاباشى 80
ابراهيم ابار 122
ابراهيم ابهرى 96
ابراهيم ابهرى 115
سيّد ابراهيم احمدى 80
سيّد ابراهيم اردوبادى 80
ابراهيم اسدى 138
ابراهيم اسدى كاشانى 123
ابراهيم اسلمى 129
ابراهيم اشعرى 86
ابراهيم اشعرى 95
ابراهيم اشعرى 109
ابراهيم اشعرى مدينى 115
ابراهيم اصفهانى 81
ابراهيم اصفهانى 81
ابراهيم اصفهانى 81

ابراهيم اصفهانى 81
ابراهيم اصفهانى 82
ميرزا ابراهيم اصفهانى 82
ميرزا ابراهيم اصفهانى 82
ابراهيم اصفهانى 83
ابراهيم اصفهانى 86
ميرزا ابراهيم اصفهانى 89
ابراهيم اصفهانى 94
ابراهيم اصفهانى 94
ابراهيم اصفهانى 95
ابراهيم اصفهانى 96
ابراهيم اصفهانى 96
ابراهيم اصفهانى 104
ابراهيم اصفهانى 105
ميرزا ابراهيم اصفهانى 105
ابراهيم اصفهانى 112
ابراهيم اصفهانى 117
ابراهيم اصفهانى 120
ابراهيم اصفهانى 121
ابراهيم اصفهانى 123
ابراهيم اصفهانى 126
ابراهيم اصفهانى 128
ابراهيم اصفهانى 128
ابراهيم اصفهانى 129
ابراهيم اصفهانى 130
ابراهيم اصفهانى 130
ابراهيم اصفهانى 130
ابراهيم اصفهانى 131
ابراهيم اصفهانى 132
ابراهيم اصفهانى 134
ابراهيم اصفهانى 139
شيخ ابراهيم اصفهانى صنعانى 136
ابراهيم افرجه 140
ميرزا ابراهيم امين الواعظين 119
شيخ ابراهيم امينى 98
ابراهيم انجذانى 108
ابراهيم انوارى 111
ابراهيم باب كوشكى 87
ابراهيم بادرانى 113
ابراهيم باطرقانى 122
ابراهيم بن ايّوب 123
ابراهيم بن شيبه 107
سيد ابراهيم بيرجندى 126
ابراهيم بيك يوزباشى 148
ابراهيم تاجر 113
شيخ ابراهيم تنكابنى 100
ابراهيم ثقفى 130
ابراهيم ثقفى 131
ابراهيم جرواآنى 111
ابراهيم جرواآنى 120
ابراهيم جوزدانى 137
ابراهيم جى اصفهانى 142
شيخ ابراهيم جيلانى 124
دكتر ابراهيم چهرازى 137