کتاب اعلام اصفهان

نموده است.[1]

[جار=گار، از روستاهای شرق اصفهان به شمار می رود.]

جعفر تاجر یزدی

ابومحمّد جعفر بن محمّد بن جعفر تاجر یزدی، از محدّثین قرن چهارم هجری است. وی جهت اخذ حدیث به اصفهان آمده و از محمّد بن نُصیر و حاجب بن ابی بکر استماع حدیث نموده و سرانجام در ماه جمادی الآخر سال 366ق وفات یافت.[2]

میرزا سیّد جعفر خاتون آبادی

میرزا سیّد جعفر خاتون آبادی بن میرسیّد محمّد بن حاج میرزا حسن بن میر محمّد حسین، عالم فاضل. در قرن سیزدهم هجری می زیسته و پس از فوت به اذن حاج سیّد محمّد باقر حجّهالاسلام شفتی، او را در قبر ملّا محمّد علی استرآبادی واقع در بقعه خاندان مجلسی، جنب مسجد جامع اصفهان دفن کردند.[3][وفاتش قبل از سال 1260ق روی داده است.]

جعفر رِفاعی کرانی

ابو محمّد جعفر بن محمّد بن جعفر رفاعی کرانی اصفهانی، از محدّثین اصفهان در قرن چهارم هجری [و از اهالی محلّه کران اصفهان] است. از محاملی، ابن عقده و دیگران حدیث روایت می کند. وی در ماه صفر سال 379ق وفات نموده است.[4]

[1]معجم البلدان، ج2، ص94.

[2]ذکر اخبار اصفهان، ج1، ص248.

[3]رجال اصفهان یا تذکره القبور، ص130؛ دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج1، ص443؛ مزارات اصفهان، ص35.

[4]ذکر اخبار اصفهان، ج1، ص248.

جعفر عریضی

ابوهاشم جعفر بن محمّد بن حسین بن عیسی بن محمّد بن علی عریضی، از سادات و امامزادگان عالیقدر ساکن اصفهان و نقیب اصفهان بوده و به احتمال زیاد در مقبره درب امام اصفهان مدفون شده است.[1]

جعفر ثقفی کوفی

جعفر بن محمّد بن سعید ثقفی کوفی از محدّثین عامّه است. در اصفهان ساکن بوده و از ابونُعیم روایت نموده است. ابوحامد احمد بن جعفر بن سعید از او نقل حدیث کرده است.[2]

جعفر قومسی [قمشه ای]

ابو محمّد جعفر بن محمّد بن علی اصفهانی معروف به «قومسی» از محدّثین اصفهان در قرن سوم هجری است.

او از ابونعیم، عبیداللَّه بن موسی و عیسی بن جعفر رازی و دیگران حدیث شنیده و علیّ بن صباح از او روایت می کند.[3]

[به احتمال زیاد او از اهالی قومش = قومشه = قمشه که امروز شهرضا خوانده می شود بوده است.]

جعفر فِریانی

جعفر بن محمّد بن مرزبان فریانی اصفهانی، از محدّثین قرن سوم هجری است و از شیخ ابومسعود رازی نقل حدیث نموده است.[4]

[1]مزارات اصفهان، ص203.

[2]ذکر اخبار اصفهان، ج1، ص244.

[3]ذکر اخبار اصفهان، ج1، ص243.

[4]ذکر اخبار اصفهان، ج1، ص243؛ مزارات اصفهان، ص85.

جعفر صغیر

ابو محمّد جعفر بن محمّد معروف به «صغیر»، از محدّثان اصفهان در قرن چهارم هجری است. فقه را مطابق مذهب کوفیان آموخته و از محمّد بن عمر بن حفص، عبداللَّه بن ابراهیم بن صبّاح و صحّاف روایت حدیث کرده است. وی در سال 397ق وفات یافت.[1]

محمّد جعفر طبسی

محمّد جعفر بن محمّد طبسی، از فضلاء قرن یازدهم هجری. در اصفهان ساکن بوده و به تحصیل علم مشغول بوده است. وی نسخه ای از «برهان الکفایه» تألیف: علی بن محمّد شریف بکری را در دوشنبه 28 شعبان 1099ق در اصفهان کتابت نموده که به شماره 1354 در کتابخانه علّامه طباطبائی دانشگاه علوم پزشکی شیراز موجود است.[2]

جعفر کاشانی رازی

ابو محمّد جعفر بن محمّد قاسانی رازی، از محدّثین اصفهان است. احادیث بسیاری فرا گرفته بود. هارون بن احمد استرآبادی احادیثی را از او روایت می کند. جمعی از محدّثین اصفهان نیز احادیث او را کتابت کرده اند.[3]

محمّد جعفر مبارکه ای

محمّد جعفر بن میرزا محمّد مبارکه ای لنجانی اصفهانی، عالم فاضل و ادیب شاعر، در قرن سیزدهم هجری می زیسته و در ادبیات فارسی و عرب زبردست بوده و شعرنیز می سروده است. این کتب از اوست:

1. کتاب «مفتاح اللّغه» که در 27 ربیع الثانی 1247ق از جلد اول و در 19 شوال

[1]ذکر اخبار اصفهان، ج1، ص248؛ مزارات اصفهان، ص314.

[2]نسخه پژوهی، ج2، ص119.

[3]معجم البلدان، ج4، ص297؛ اللباب، ج3، ص7.

1272ق از جلّد دوم آن فراغت یافته است.[1]

2. «فرهنگ فارسی به فارسی» 3. «فرهنگ ترکی به فارسی»[2]

محمّد جعفر موسوی

محمّد جعفر بن محمّد موسوی، متولّی موقوفات «بهرام بیگ» در اصفهان بوده که عبارت از است «مورنان» و «طهرانچی» وقف جهت خرید کتاب برای طلاّب اصفهان. نُسَخ کتابهای این موقوفه در اصفهان و غیره فراوان است. از آن جمله است کتاب «صافی» شرح فارسی ملّا خلیل بن غازی قزوینی بر کتاب «کافی» که به شماره 681 در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران موجود است.[3]

ملّا محمّد جعفر مذهب قهپایه ای

ملّا محمّد جعفر مذهب بن میرزا محمود قهپایه ای، شاعر ادیب و در جوانی مالیه متقال فروشی را اجاره کرده و از آن طریق امرار معاش می نمود. گاهی شعر می سرود و «مذهب» تخلّص می کرد و تا سال 1083ق در قید حیات بود.

از اوست:

شود هر گه فروزان شمع رخسارش ز بی تابی

چو پروانه به گِردش گردد و سوزد نگاه من[4]

محمّد جعفر مازندرانی

محمّد جعفر بن مختار مازندرانی[از فضلاء و طلاب علوم در قرن یازدهم هجری است که در اصفهان ساکن بود و] کتاب «اثولوجیا» را به خط نسخ در مدرسه باقریه

[1]الذریعه، ج21، ص347

[2]فرهنگنامه های عربی به فارسی، ص251.

[3]فهرست مرکزی دانشگاه تهران، 5، ص1388.

[4]تذکره نصرآبادی، ج1، ص598.

اصفهان نوشته است. کتاب به شماره 1921 در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران موجود است.[1]

محمّد جعفر اصفهانی

محمّد جعفر بن مصطفی اصفهانی، از خوشنویسان قرن سیزدهم هجری است. وی به «لکزی داغستانی» شهرت داشته است. او در پنج شنبه 19 ربیع الثانی 1265 کتابت نسخه ای از کتاب «تنبیهات المنجمین» ملّا مظفر گنابادی را به خط نستعلیق به پایان رسانیده است. کتاب به شماره 1364[20933]در کتابخانه دانشکده الهیات و معارف اسلامی مشهد مقدس موجود است.[2]

محمّد جعفر خاتون آبادی*

محمّد جعفر بن محمّد مؤمن اصفهانی خاتون آبادی، عالم فاضل از دانشمندان عهد صفویه و برادر عالیقدر عالم محقق محمّدرضا امامی خاتون آبادی مؤلف کتاب «جنّات الخلود» است.

یادداشت تملک محمّدجعفر خاتون آبادی، بر روی نسخه ای از کتاب «نزهه النّاظر و تنبیه الخواطر» مشهود است. این نسخه به شماره 189 در مدرسه چهلستون مسجد جامع تهران نگهداری می شود.[3]

محمّد جعفر اصفهانی

محمّد جعفر بن محمّد مهدی اصفهانی، از خطاطان و فضلای اصفهان است. ظاهراً از شاگردان حاج سیّد محمّد باقر حجهالاسلام شفتی بوده و به دستور او نسخه ای

[1]فهرست مرکزی دانشگاه تهران، ج5، ص533؛ بیان المفاخر، ج2، ص296.

[2]فهرست کتابخانه الهیات مشهد، ج2، ص512.

[3]آشنایی با چند نسخه خطی، ج1، ص 341.

ازملحقات شیخ فخرالدّین طریحی را در جمعه 20 شوال 1239ق به خط نسخ کتابت نموده است که در کتابخانه مجلس شورای اسلامی موجود است. [همچنین صاحب عنوان قرآن مجید را در سال 1224ه.ق کتابت نموده و در کتابخانه خصوصی آقای دکتر اصغر مهدوی وجود داشته است.[1]]

محمّد جعفر هرندی

آقا محمّد جعفر بن حاج ملّا مهدی بن حاج محمّد ظهیر بن حاج محمّد سمیع بن حاج خدابخش هرندی اصفهانی، عالم فاضل. وی در خاندانش به «آقا محمّد بزرگ» معروف بوده و امور شرعیّه اردستان و هرند به او محوّل شده بود و از طرف آقا محمّد خان قاجار تولیّت مدرسه جدّه را بر عهده داشت. وی در سال 1203ق وفات یافته و در بقعه ای مخصوص در محلّه جولاباد هرند مدفون گردید.[2]

برخی کتب نیز به خط او کتابت شده که عبارتند از:

1. «خزائن الجواهر السلطانی» تألیف: میرمحمّد حسین خاتون آبادی که در رجب 1154ق به خط نسخ نوشته و نسخه به شماره 731 در کتابخانه آیت اللَّه مرعشی در قم موجود است.[3]2. «کفایه المقتصد» تألیف: محقق سبزواری، که در 5 ربیع الاوّل 1174ق به خط نسخ آن را نوشته است، نسخه به شماره 7244 در کتابخانه آیت اللَّه مرعشی موجود است.[4]

[1]فهرست مجلس، ج14، ص262؛ نسخه های خطی، ج2، ص164؛ بیان المفاخر، ج2، صص293 و 294.

[2]الاصفهان (رجال و مشاهیر)، ص685؛ مکارم الآثار، ج1، ص153؛ دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج1، ص443.

[3]فهرست مرعشی، ج2، ص328.

[4]فهرست مرعشی، ج19، ص43.

محمّد جعفر تبریزی

محمّد جعفر بن محمّد مهدی تبریزی اصفهانی [از خطاطان و نویسندگان کتب در قرن سیزدهم هجری] در تاریخ چهارشنبه 15 رجب 1244ق کتاب «منهج المقال» رجال کبیر استرآبادی را به خط نسخ به پایان رسانیده [است] کتاب به شماره 4465 در کتابخانه مجلس شورای ملّی موجود است.[1]

سیّد جعفر کرمانی

آقا سیّد جعفر کرمانی بن حاج سیّد مهدی موسوی کرمانی، عالم فاضل. متوفی 1356ق مدفون در تکیه زنجانی در تخت فولاد اصفهان.[2]

آقا جعفر نقاش*

آقا جعفر نقاش فرزند نجفعلی (آقانجف) نقاش اصفهانی، در اواسط قرن سیزدهم هجری می زیسته و از نقاشان و قلمدان سازان هنرمند و چیره دست آن روزگار بوده است او برخلاف برادرانش آقا احمد و آقا محمّد کاظم، به شیوه فرنگی سازی مایل بوده و چون عمویش محمّد اسماعیل پیرو سبک فرنگی سازی بوده است. او در گل و مرغ سازی نیز دستی قوی داشته و در این فن صاحب ابتکار بوده است. آثار او دارای لطافت و ظرافت خاصّی است.[3]

جعفر اصفهانی

ابوعیسی جعفر بن یعقوب اصفهانی حکیم فاضل مترجم کتاب «اسفار آدم علیه السلام».[4]

[1]فهرست مجلس، ج12، ص140.

[2]دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج2، ص960؛ سیری در تاریخ تخت فولاد، ص129.

[3]هنر قلمدان، ص124.

[4]کشف الظنون، ج1 ص85؛ هدیه العارفین، ج1، ص252.

سیّد جعفر خراسانی

سیّد محمّد جعفر بن سیّد یوسف حسینی قائنی خراسانی، عالم فاضل (و فقیه حکیم. مجاز از شیخ محمد حسن نجفی صاحب جواهر و شیخ محسن خنفر و غیره) در سال 1332ق وفات یافته و جنب فاضلان در تخت فولاد مدفون گردید.[1]

محمّد جعفر جرقویه ای

محمّد جعفر جرقویه ای اصفهانی [از خطاطان و نویسندگان کتب] در سال 1253ق نسخه ای از «زبده التّصانیف» تألیف: ملّا حیدر بن محمّد خوانساری را در اصفهان نوشته است. نسخه به شماره 1243 در کتابخانه مسجد جامع گوهرشاد مشهد موجود است.[2]

محمّد جعفر حسنی حسینی اصفهانی*

آقا محمّد جعفر حسنی حسینی اصفهانی، خوشنویس هنرمند قرن سیزدهم هجری است خطوط شکسته و تعلیق را بسیار زیبا می نوشت. استاد همایی قطعاتی به خط تعلیق و شکسته او را که در سال 1290ق نوشته شده بود، رؤیت کرده است.[3]

محمّد جعفر حسینی

ابوالمظفر محمّد جعفر حسینی، از فضلاء و علمای قرن یازدهم هجری است. وی در اصفهان ساکن بوده و به خواهش یکی از بانوان درباره صفوی «شاهزاده بیگم» بانی مدرسه شاهزاده ها در اصفهان، «مفتاح الفلاح» شیخ بهائی را به فارسی ترجمه نموده و آن را بر 9 باب مرتّب ساخته است. البتّه شش باب آن از کتاب «مفتاح الفلاح» و باب هفتم در اعمال رجب و شعبان و رمضان، باب هشتم در عمل سایر ایام و باب نهم در

[1]دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج1، ص433 و ج2، ص635؛ رجال اصفهان یا تذکره القبور، ص207؛ سیری در تاریخ تخت فولاد، ص162.

[2]فهرست گوهرشاد، ص128.

[3]تاریخ اصفهان (هنر و هنرمندان)، ص189.