اعلام اصفهان
«ذ»
اشاره
ذاکر کنکاشی اصفهانی
ابوبکر ذاکر بن احمد بن عمر بن ابی بکر کنکاشی اصفهانی، از محدّثین اصفهان در قرن ششم هجری بوده و از ابوالقاسم ثقفی حدیث شنیده است. ابوسعد سمعانی از او اجازه داشته است.[1]
[ظاهراً وی از اهالی قریه «کنگاز» جِی در شرق شهر اصفهان بوده است.]
ذاکر جاری براآنی
ابوبکر ذاکر بن زید بن محمّد بن عمر بن سهل جاری براآنی اصفهانی، شیخِ صالحِ زاهد، از محدّثین قرن ششم هجری. از ابومطیع محمّد بن عبدالواحد مصری حدیث شنیده و ابوسعد سمعانی در سال 545ق از او اجازه نقل حدیث دریافت نموده است. ابوبکر براآنی در سال 551ق وفات یافت.[2]
[«جار» که «گار» نیز گفته و نوشته می شود، از دهات شرق اصفهان است و در بلوک براآن واقع شده است. مناره ای آجری با نقوش هندسی زیبا، از عصر حکومت سلجوقیان در آن روستا هنوز پابرجاست.]
ذاکر اُسواری
ابو الرّجاء ذاکر بن علی بن احمد بن علی اُسواری اصفهانی، از محدّثین قرن ششم هجری. از ابوشکر حمد بن علی حبال، ابوغالب احمد بن عباس بن محمّد لو شبندی و
[1]التّحبیر، ج1، ص276.
[2]التّحبیر، ج1، ص277؛ معجم البلدان، ج2، ص93.
جز آنان حدیث شنیده است. ابوسعد سمعانی از وی حدیث شنیده است.[1]
اُسواری منسوب به «اسوار» یا «اسواریه» از قرای اصفهان است.
ملّا ذوالفقار قُهپائی
ملّا ذوالفقار بن علی سلطان اصفهانی قهپائی، عالم فاضل محقّق، در اصفهان نزد جمعی از علما و افاضل شهر همچون علّامه مجلسی به تحصیل پرداخت و در علوم عقلی و نقلی مهارتی به سزا یافت. وی کتابخانه ای نفیس با کتابهای متنوع و ارزشمند داشت که میرزا عبداللَّه افندی از آن در نوشتن تألیفات خود بهره های بسیار برده و مکرّر در کتاب «ریاض العلماء» به کتابخانه ملّا ذوالفقار اشاره کرده است.
از جمله در ذیل شرح حال «سیّد علی بن محمّد امامی» از حواشی ملّا ذوالفقار که بر کتاب «المجدی» ابن صوفی نوشته بود نسب کامل سیّد علی امامی را نقل می کند
گویا ملّا ذوالفقار کتاب رجالی نیز داشته و برخی از مطالب «ریاض العلماء» منقول از آن کتاب است. فرزندش محمّد نیز اهل فضل بوده و در حواشی که در یک مجموعه کشکول مانند در تاریخ 20 ربیع الاول 1133ق نوشته است، از پدر به عنوان «مرحوم مولانا ذوالفقار اصفهانی» یاد کرده است.
[کتب زیر از تألیفات اوست:
1. «الاربعین فی مطاعن المتصوّفین» 2. «الزُّبُر و البیّنات در شرح رساله اعتقادات» علّامه مجلسی[2]]
[1]التّحبیر، ج1، ص275.
[2]الکواکب المنتشره، ص257؛ تلامذه العلّامه المجلسی، صص 24 و 25؛ ریاض العلماء، ج4، ص187؛ الذریعه، ج10، ص116؛ مصفّی المقال، صص 171 و 172؛ تراجم الرّجال، ج1، ص208، دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج2، ص606؛ زندگینامه علّامه مجلسی، ج2، ص30؛ صفویان در عرصه دین - فرهنگ و سیاست، ج2، ص580؛ فهرست میکروفیلم های دانشگاه، ص285.
میر ذوالفقار گلپایگانی*
میر ذوالفقار بن محمّد گلپایگانی، عالم فاضل از دانشمندان قرن یازدهم هجری است. در اصفهان نزد جمعی از علماء خصوصاً آقاحسین خوانساری به تحصیل پرداخته و در زادگاه خود به تبلیغ شریعت مشغول شده است و در سال 1064ق از استاد خود دارای اجازه است. او پدر عالم و شاعر عالیقدر میرزا علی خان گلپایگانی (شیخ الاسلام گلپایگان) بوده است.[1]او نسخه ای از «المختصر» تألیف: تفتازانی را به خط نسخ در دوشنبه 3 رجب 1089ق کتابت نموده که به شماره 576 در کتابخانه دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه مشهد نگهداری می شود.[2]
ذوالقرنین شرابی اصفهانی
ابونصر ذوالقرنین بن ابی الرّجاء بن ابی نصر طبیب شرابی اصفهانی، از محدّثان و اطبّاء اصفهان در قرن ششم هجری است. به طبابت مشغول بوده و از ابومطیع محمّد بن عبدالواحد مصری استماع حدیث کرده است. ابوسعد سمعانی یک حدیث از او شنوده است. وی در سال 531ق فوت شده است.[3]
[1]بزرگان فرهنگ و تاریخ اصفهان: خطی؛ دو گفتار، صص 14-12؛ الروضه النضره، ص212؛ فیض قدسی، ص192؛ تلامذه العلّامه المجلسی، 25؛ دانشمندان خوانسار، صص 123 و 124.
[2]نسخه های خطی، جص، ص95؛ فهرست الهیات مشهد، ج1، ص552.
[3]التّحبیر، ج1، ص277.
فهرست مطالب
«ب»
بابا 29
بابا الهی 29
بابا باب اللَّه 29
بابا امیر 29
بابا بُدِلا 29
بابا بیات 30
بابا توتا 30
بابا جوزا 30
بابا حاجی 30
بابا حسن 31
بابا حمزه 31
بابا حیدر 31
بابا حیدر 31
بابا خدادوست 31
بابا دنبه 32
بابا رضی 32
بابا رکن الدّین بیضاوی شیرازی 32
بابا سرخ 34
بابا سعید 34
بابا سلطان قلندر قمی 34
بابا سنگکی 35
بابا شاه اصفهانی 35
بابا شهاب 36
بابا شیخ احمد 36
بابا شیخ حسین 36
بابا شیخ علی 37
بابا شیخ علی 37
بابا شیخ علی رودباری 37
بابا شیر 37
بابا صفی 37
بابا صلت 38
بابا عبداللَّه 38
بابا عبداللَّه 38
بابا عبداللَّه 38
بابا عریان 38
بابا علمدار 38
بابا علی 39
بابا علی خان گورتانی 39
بابا فولاد 39
بابا قادر 40
باباقاسم 40
بابا قارداش 41
بابا قزوینی 41
بابا لکات 41
بابا لخته 41
بابا لنگر 41
بابا متکا 42
بابا محمّد علی اصفهانی 42
بابا محمود 42
بابا ملّا 42
بابا نوش 42
بابا وحدی 43
بابا یحیی 43
باباخان شکوهی بختیاری 43
میرزا باقر 43
محمّد باقر آتشی شیرازی 44
شیخ محمّد باقر ارونقی 44
شیخ محمّد باقر استرآبادی 44
استاد باقر اصفهانی 45
ملّا محمّد باقر اصفهانی 45
محمّد باقر اصفهانی 45
محمّد باقر اصفهانی 46
محمّد باقر اصفهانی 46
محمّد باقر اصفهانی 47
محمّد باقر اصفهانی 47
شیخ محمّد باقر اصفهانی 47
سیّد محمّد باقر امامی 48
دکتر باقر آل ابراهیم 48
محمّد باقر نجف آبادی 49
شیخ محمّد باقر کلباسی 49
شیخ محمّد باقر اصفهانی 50
میرزا محمّد باقر مجدالاطباء 50
میر محمّد باقر حسینی اصفهانی 50
میرزا محمّد باقر حسینی نطنزی 50
میر محمّد باقر شهرستانی 52
سیّد محمّد باقر آسیاب پری 52
میرزا محمّد باقر امامی 53
میرزا محمّد باقر شهیدی علوی 53
محمّد باقر حسینی مازندرانی 53
سیّد محمّد باقر ثانی بیدآبادی 54
میر محمّد باقر خاتون آبادی 55
میرزا محمّد باقر طبیب 58
میر محمّد باقر واعظ 58
میر محمّد باقر خاتون آبادی 59
آقا باقر سعدالسّلطنه 59
محمّد باقر حسینی 60
آقا محمّد باقر وحید بهبهانی 60
محمّد باقر بن امین 61
شیخ محمّد باقر الفت 61
میرزا محمّد باقر مدرّس 63
شیخ محمّد باقر نجفی (کبیر) 64
سیّد محمّد باقر رویدشتی 66
علّامه ملّا محمّد باقر مجلسی 66
محمّد باقر خضری استرآبادی 68
ملّا محمّد باقر ابوالفقراء گزی 69
سیّد محمّد باقر حسینی قزوینی 70
شیخ باقر کیانی فلاورجانی 70
ملّا محمّد باقر لاهیجی 70
محمّد باقر باغاتی 71
سید محمّد باقر عمادالاسلام 71
شیخ محمّد باقر قهی 72
باقر حمیدی 73
محمّد باقر نصیری طوسی 73