مکاسب و بحث خارج را از محضر آیه اللّه شیخ ابوالقاسم انصاری استفاده کرد. جهت اصلی پیشرفت وی در علم و دانش مباحثه و تحقیق و تدریس و مطالعات شخصی بوده است. هم بحث وی در همه دروس تا پایان سطوح آقای حاج شیخ حسین عشاقی بوده است.
او اکنون از بزرگان مدرسین مدرسه صدر اصفهان محسوب می گردد و دروس وی مورد توجه فضلاء و طلاب است.
حاج شیخ محمّد رضا مهدوی شهرضایی
حاج شیخ محمّد رضا مهدوی شهرضایی بن حاج ملّا محمّد مهدی قمشه ای، عالم فاضلف فقیه مجتهد [از علمای قرن چهاردهم هجری] درسال 1302ق متولّد شده و در اصفهان به درس آخوند کاشی، جهانگیر قشقایی، آقا سیّد ابوالقاسم دهکردی، حاج میر محمّد صادق خاتون آبادی و شیخ محمّد تقی آقانجفی حاضر شده و سپس به نجف اشرف مشرّف شده و نزد حضرات آیات آقا شیخ مرتضی طالقانی، آقا سیّد حسین بادکوبه ای و آقا سیّد ابوالحسن اصفهانی استفاده نموده، سپس به موطن خود مراجعت کرده و مقبولیّت تامّه یافته، در علم و عمل بی نظیر و تا آخر عمر در انجام وظایف شرعّیه از نشر و تبلیغ احکام و تدریس و اقامه جماعت و اعانه ملهوفین و کمک به ضعفاء دقیقه ای اهمال نفرمود.
وی سرانجام در شب چهارشنبه 14 ربیع الثانی 1388ق در زادگاه خود وفات یافته و در امامزاده شاهرضا مدفون گردید. از تاألیفاتش: 1. «رساله ای در اخلاق»2. رسائل متعدد در «فقه و اصول و تفسیر» می باشد که هیچ یک به طبع نرسیده است.[1]
[1]سالنامه شهرضا، ص36؛ نشریه فرهنگ شهرضا، دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج2، ص632.
محمّد رضا طهرانی اصفهانی
محمّد رضا طهرانی بن نجفعلی بن حاج محمود اصفهانی [از نویسندگان کتب در قرن سیزدهم هجری] در سال 1269ق از کتابت نسخه ای از کتاب «شاهد صادق» تألیف: محمّد صادق بن محمّد صالح اصفهانی به خط نستعلیق فراغت یافته و کتاب به شماره 5028 در کتابخانه مجلس شورای ملّی ایران موجود است.[1]
محمّد رضا خاتون آبادی
محمّد رضا بن محمّد نصیر خاتون آبادی اصفهانی، عالم فاضل. در مشهد مقدس ساکن بوده و علاوه بر تحقیق و تألیف و تدریس نایب خادم باشی آستانه مقدس رضوی بوده و به نام شاه سلطان حسین صفوی کتاب «شرح اربعین حدیثا» را تألیف نموده است. نسخه ای از آن به شماره 2290 در کتابخانه آیت اللّه مرعشی نجفی در قم موجود است.[2]
محمّد رضا عطاء اصفهانی*
محمّد رضا شیرانی فرزند نصیر، شاعر ادیب معاصر. در سال 1326ش در محلّه بیدآباد اصفهان متولّد شد و تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در اصفهان به پایان رسانید و در اداره مسکن و شهرسازی اصفهان به فعالیت پرداخت. پدرش از شعراء اصفهان بود. خود او نیز طبع شعر داشت و در انجمن های ادبی از جمله انجمن ادبی و هنری سعدی شرکت می کرد. او اشعار پدرش را گردآوری و با نام «راز دل نصیر» به چاپ رسانیده است.[3]
[1]فهرست مجلس، ج14، ص334.
[2]تراجم الرجال، ج2، ص697؛ الکواکب المنتشره، ص266؛ فهرست مرعشی، ج6، ص274.
[3]تذکره شعرای استان اصفهان، (ویرایش دوم)، ص559؛ راز دل نصیر، ص175.
محمّد رضا اصفهانی
محمّد رضا بن نوروزعلی اصفهانی از کاتبان قرن سیزدهم هجری در سال 1225ق نسخه ای از «حاشیه معالم» تألیف: ملّا میرزا محمّد شیروانی را به خط نسخ کتابت کرده و نسخه در مدرسه غرب همدان موجود است.[1]
رضا اشتری
رضا اشتری فرزند آقا میرزا هادی اشتری، از شعرای اصفهان [در قرن چهاردهم هجری] در سال 1310ش در اصفهان متولّد گردیده و به تحصیل علوم قدیمه و جدید پرداخته است. از سن 15 سالگی شروع به سرودن اشعار کرده و در آن گاهی «اشتری» و زمانی «رضا» تخلّص می کرده است. او از اعضای انجمن ادبی کمال بوده است. این شعر را در تعریف و تمجید شعرای اصفهان سروده است:
شاعران را محفلی در شهر ماست چند بلبل اندر آن نغمه سراست
یک به یک از نامشان یادی کنیم ز آنکه هر محفل از آنها باصفاست
گفته های «خاکی» و هم «خاکشیر» پیش اهل فضل همچون کیمیاست
می توان یابی بصارت از «بصیر» چون که اشعارش به چشمم توتیاست
از «صغیر» و گفته های او بخواه معرفت زانرو که اهل خانقاست
آنکه اشعارش برای مردم است مرد کامل شخص آقای «نوا»ست
آنکه از علم و ادب دم می زند عاقل و دانا «مهین» گویم رواست
از «شکیبش» تو بجوی علم و هنر کو در اشعارش نصیحت گوی ماست
آن که در مدح علی گوید سخن هم سخندان است پیر ما «رجا»ست
وانکه شاعر نیست در این انجمن بنده هستم «اشتری» نامم «رضا»ست[2]
[1]فهرست غرب همدان، ص372.
[2]تذکره شعرای معاصر اصفهان، صص 41 و 42.
ملّا محمّد رضا مازندرانی
ملّا محمّد رضا بن ملّا محمّد هادی مترجم بن ملّا محمّد صالح مازندرانی، عالم فاضل. [از دانشمندان قرن دوازدهم هجری].
در اصفهان به تحصیلات علوم دینی پرداخته و ظاهرا مقارن حمله افغانها و سقوط اصفهان، از این شهر مهاجرت نموده و در بهبهان سکونت گزیده و به تدریس کتب فقه و حدیث پرداخته است. سیّد عبداللّه جزائری در کتاب «الاجازه الکبیره» او را با القاب عالی همچون «فاضل محقّق متکلّم رفیع المنزله» می ستاید و می نویسد در مدرسه خیرآباد از اعمال [توابع] بهبهان است و می گوید دو بار او را ملاقات کرده است یک بار در سفری که به زیارت عتبات عالیات می رفته و بار دیگر در بهبهان که جزائری در درس «شرح لمعه» او حاضر شده است.
[وی در یکی از سالهای دهه پنجم قرن دوازدهم هجری (بین سالهای 1140-1150) وفات یافته است.[1]]
سیّد رضا صدرزاده
آقا رضا صدرزاده فرزند آقا سیّد محمّد هادی صدرالعلماء بن سیّد عبدالوهاب شمس آبادی، فاضل محترم. او در مسجد شمس آباد که به نام مسجد صدرالعلماء نیز خوانده می شود، امامت نموده و سپس بر اثر فشار حکومت وقت، تغییر لباس داده و تصدی یکی از دفاتر رسمی ازدواج و طلاق را برعهده گرفت و تا هنگام وفات بدان اشتغال داشت. مشارٌالیه داماد حاج شیخ مهدی نجفی بود.[2]
[وفاتش در 23 آذر 1334ش واقع شد و] در آرامگاه خانوادگی صدر هاشمی در
[1]فوائد الرضویه، ج2، ص535؛ زندگینامه علّامه مجلسی، ج2، صص 305 و 306؛ علّامه مجلسی بزرگمرد علم و دین، صص 551 و 552؛ الکواکب المنتشره، ص268.
[2]سیری در تاریخ تخت فولاد، ص157؛ تاریخ علمی و اجتماعی اصفهان، ج3، ص227.
تخت فولاد مدفون شد.
سیّد محمّد رضا بهشتی
سیّد محمّد رضا بن سیّد هادی حسینی بهشتی، عالم فاضل متّقی [از علمای قرن دوازده هجری].
در اصفهان متولّد شده و نزد علمای این شهر خصوصا ملّا اسماعیل خواجوایی به تحصیل پرداخته و در علوم زمان خود همچون ادبیات فارسی و عرب، حدیث، فقه و کلام مهارتی به سزا یافته است. در زهد و ورع در عهد خویش کم نظیر بوده است.
وی سرانجام در روز جمعه 3 جمادی الاول 1195ق وفات یافته و در مقبره خانوادگی واقع در پای دیوار شمالی مصلای تخت فولاد مدفون شد.
رفیق اصفهانی ضمن مرثیه ای مادّه تاریخ فوتش را چنین گوید:
رقم زد به تاریخ کلک «رفیق» «محمّد رضا باد با جد مدام»[1]
محمّد رضا منجردی اصفهانی
محمّد رضا بن محمّد هاشم منجردی جی اصفهانی [از کاتبان نسخ نویس قرن یازدهم هجری] در تاریخ 12 صفر سال 1083ق کتابت نسخه ای از «منهج الیقین» تألیف: میرزا علاءالدّین گلستانه را به خط نسخ به پایان رسانیده و کتاب به شماره 596 در کتابخانه مرکزی دانشگاه طهران موجود است.[2]
سیّد محمّد رضا خراسانی
سیّد محمّد رضابن سیّد یوسف بن سیّد محمّد حسینی قائنی خراسانی اصفهانی، عالم فاضل جلیل [از علمای قرن سیزدهم هجری].
[1]تحفه الاحباب، صص 36-39؛ دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج2، ص719؛ سیری در تاریخ تخت فولاد، ص136.
[2]فهرست مرکزی دانشگاه تهران، ج5، ص1586.
در اصفهان متولّد شده و جهت تحصیلات عالیه به عتبات عالیات رفته و نزد شیخ مرتضی انصاری تحصیل نموده و در عداد مخصوصین ایشان واقع شده و در ضمن تحصیل از دوستان میرزای بزرگ شیرازی و میرزا حبیب اللّه رشتی بوده است. در اواخر عمر چشمانش ضعیف شده و مشرف به نابینایی بوده که با کرامت و لطف امام رضا علیه السلام شفا یافته است.
او در 23 ذیقعده الحرام 1302ق در نجف اشرف وفات یافته و در قبرستان وادی السلام مدفون شد.[1]
رضا ثابت اصفهانی*
حاج رضا کدخدایی متخلّص به «ثابت» از شعرای معاصر اصفهان در عصر حاضر است، در سال 1307ه .ش در اصفهان متولّد شده و در کودکی آن به تحصیل در کلاسهای شبانه پرداخت. در شعر طبعی روان داشته و از فیض هم صحبتی اساتید شعر و ادب اصفهان، شکیب، گلزار و صغیر برخوردار شد. و در انجمن های ادبی شهر همچون انجمن خاکیا، انجمن کمال شرکت می نموده است. اغلب اشعارش در مدایح و مراثی چهارده معصوم علیهم السلام است. در سایر انواع شعر خصوصا غزل نیز صاحب قریحه است. «دیوان ثابت اصفهانی» در سال 1384ش چاپ شده است.[2]
از اوست:
هرگز گلی چو روی تو زیبا نمی شود سروی چو قامت تو دل آرا نمی شود
هفت آسمان و هفت زمین گشته ایم ما مهری چو ماه روی تو پیدا نمی شود
رضا جدیدی*
[1]نقباء البشر، ج1، صص 780 و 781؛ زندگانی و شخصیت شیخ انصاری، ص268؛ دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج2، ص634.
[2]دیوان ثابت اصفهانی: مقدمه.
رضا جدیدی، از شعراء و نویسندگان معاصر در سال 1317ش در الیگودرز متولّد شد. تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در آنجا طی کرد و دیپلم گرفت. پس از آن به عنوان آموزگار استخدام شد و چند سال بعد تحصیلات دانشگاهی خود را ادامه داد.[1]او سالها در سمت های مختلف از جمله ریاست آموزش و پرورش ناحیه 4 اصفهان به خدمت پرداخت و به افتخار بازنشستگی نائل شد. مقالات فرهنگی و اجتماعی او در هفته نامه «نوید اصفهان» به چاپ می رسید. گاهی شعر می گوید درباره دبیرستان ادب که 10 سال به فعالیت مشغول بوده و از جمله مدتی معاونت آنجا را برعهده داشته است چنین گوید:
ای صبا گو گرد هم آیند یاران ادب تا دمی گردیم با هم خود ثناخوان ادب
در هوای ساحت پاکش پر و بالی زنیم طفل ابجد خوان شویم اندر دبستان ادب
این دبیرستان که سر بر عرش می ساید از فخر افتخارش هست بر دانش پژوهان ادب
بس رجال دانشی پرورده در دامان خود ای خوش آن مردی که بوده طفل دامان ادب[2]
میرزا محمّد رضا حامد جرقویه ای*
میرزا محمّد رضا خلیفه سلطانی جرقویه ای متخلّص به «حامد» از شعرای قرن سیزدهم هجری. از اهالی قریه محمّدآباد جرقویه اصفهان.
اشعاری در مدح مرحوم حاج سیّد محمّد باقر حجت الاسلام شفتی سروده که در
[1]تذکره شعرای استان اصفهان، (ویرایش دوم)، ص174.
[2]یادنامه ادب، صص 69-71.
کتاب «مآثر الباقریه» نقل شده است. از آن جمله:
ای نهال قد تو سرو گلستان وجود وی ز تأثیر خیال تو حقایق موجود
با ضمیر تو بود فکر ارسطو معدوم با خیال تو بود عقل فلاطون مفقود
گر نبودی سخط و عفو تو اجرام فلک از چه منحوس شدندی و شدندی مسعود
الی آخر.[1]
رضا حجار*
رضا حجّار، از هنرمندان اصفهان در قرن چهاردهم هجری است. در بازارچه رحیم خان اصفهان به سنگ تراشی مشغول بوده و در فنون و ریزه کاری های این هنر استاد بوده است. زمان فوت او به دست نیامد. ولی مُسَلَّم است که تا سال 1368ق زنده بوده است.[2]
محمّد رضا حکیم باشی*
محمّد رضا حکیم باشی، از خوشنویسان اوایل قرن دوازدهم هجری در اصفهان است. او از شاگردان ابوتراب اصفهانی بوده و خط نستعلیق را درنهایت زبردستی و استادی می نوشته است.[3]
آقا رضا دوری اصفهانی*
آقا رضا اصفهانی متخلّص به «دوری»، از شعراء و ادبای اصفهان است. ظاهرا در دوره صفویّه می زیسته و این بیت از اوست:
کشته کافر زلفی که مسلمانی را
از درش همچو گنهکار بیرون می آورند[4]
[1]نذکره مآثر الباقریه، صص 87-89؛ گرکویه، (ویرایش دوم)، صص 312 و 313.
[2]تخت فولاد یادگار تاریخ: خطی.
[3]احوال و آثار خوشنویسان، ج3، ص728.
[4]تذکره روز روشن، ص267؛ الذریعه، ج9، ص330.