اساتید اصفهان به پایان رسانید. او در شعر و ادب دارای طبعی روان بود و در انجمن ادبی شیدا شرکت می کرد و سرانجام در شوّال 1351ق وفات یافته و در تخت فولاد مدفون شد.[1]
این شعر از اوست:
تو را دو زلف سیه تا به روی گلگون است مرا ز غصه دل آشفته و ز غم خون است
چنانکه میروی آخر دمی نگاهی کن ببین که حال دل از دست رفتگان چون است
طاهری نایینی
ملّا طاهری نایینی، از شعرای قرن یازدهم هجری. خوش طبع و لطیف خیال بود و چندی در اصفهان ساکن بود. گویند آلوده هوا و هوس بوده و بدین خاطر شاه عباس لب و دهان او را سوزانده است.
این شعر از اوست:
ای پری از من دیوانه رمیدن زود است رشته عهد به یکباره بریدن زود است
صید خال تو نشد دل، چه زنی چین به جبین مرغ چون رام نشد دام کشیدن زود است[2]
طبعی قزوینی*
طبعی قزوینی، از شعراء و ادبای قرن یازدهم هجری. در اصفهان ساکن بود و در
[1]تذکره شعرای معاصر اصفهان، صص 504 و 505؛ سیری در تاریخ تخت فولاد، ص227.
[2]تذکره نصرآبادی، ج1، ص419.
خدمت و مصاحبت حکیم شفایی به تحصیل و علم و ادب می پرداخت و همچون استاد، طبعش به هزل و هجو مایل بوده و در هجو برخی از شعرای روزگار خود مانند کاملای کاشی و شاپور طهرانی شعر سروده است.
از اوست:
لذّت تنگدلی باد بر آن غنچه حرام که به امداد صبا میل شکفتن دارد[1]
طلحه جیانی اصفهانی
ابوالهیثم طلحه بن اعلم حنفی جیانی اصفهانی، از محدّثین عامه اصفهان. از «عامر شعبی» روایت نموده و «سفیان ثوری» از او روایت کرده است.
«جیان» از دهات بلوک «قهاب» اصفهان است و در آنجا جایی به نام «مشهد سلمان فارسی» شهرت داشته است. از «هبه اللّه بن عبدالوارث شیرازی» نقل شده که سلمان فارسی به ایران بازگشته و در فتح اصفهان شرکت داشته و مسجدی در زادگاه خود قریه «جیان» بنا نهاده است.[2]
طلحه صالحانی
طلحه بن حسین بن ابی ذر محمّد بن ابراهیم بن علی صالحانی اصفهانی [از محدّثین عامّه اصفهان در قرن پنجم و اوایل قرن ششم هجری] در اواخر عمر کور شده و در سال 515ق وفات یافته است.[3]
«صالحان» از محلّه های اصفهان بوده است.
از «ابوذر محمّد بن ابراهیم صالحانی» (جدّ خود) و «ابوبکر محمّد بن عبداللّه بن ریذه ضبّی» حدیث شنیده و از آنان روایت کرده است. او در سال 506 یا 510ق جهت «ابوسعد سمعانی» اجازه نوشته است.[4]
[1]تذکره نصرآبادی، ج1، ص431.
[2]معجم البلدان، ج2، ص196.
[3]معجم البلدان، ج3، ص389 ذیل کلمه صالحان.
[4]التحبیر، ج1، ص350.
طلحه اصفهانی
ابوزید طلحه بن عبدالرّزاق بن احمد بن عبداللّه [اصفهانی] برادرزاده «حافظ ابراهیم اصفهانی تاجر» [از محدّثین قرن چهارم هجری، در سال 374ق متولّد شده و از «ابن مقری» روایت می کند. در نیشابور حدیث می گفته است. «ابوعلی حسن بن احمدبن حسن خلّاد اصفهانی» از او روایت می کند.[1]
[1]التّحبیر، ج1، ص178؛ المختصر من کتاب السیاق لتاریخ نیسابور، ص151.
اعلام اصفهان
«ظ»
اشاره
ظفر نیشابوری
ابونصر ظفر بن احمد بن حسین نیشابوری (معروف به «جبیلی»)، از بزرگان صوفیه [در قرن چهارم هجری [به اصفهان رفت و در آنجا در محرم 382ق وفات یافت.
حافظ ابونعیم اصفهانی از او و «ابونصر» از «ابوجعفر محمّد بن حسن بن علی بن عمار مؤدب نیشابوری» روایت می کند.[1]
ظفر حسن آبادی*
ابوالفتح ظفر بن عبدالرّحیم حسن آبادی اصفهانی، از محدّثین عامّه در قرن پنجم هجری است. او از ابی اسحاق ابراهیم بن عبداللّه بن خُرشیدقوله تاجر حدیث نقل کرده است. وفاتش در ماه جمادی الآخر سال 468ق واقع شد.[2]
ظفر معلّم اصفهانی
ابوالفضل ظفر بن محمّد بن احمد بن حسین بن طاهر بن بکران معلّم اصفهانی [از محدّثین عامّه اوایل قرن ششم هجری].
از «ابومحمّد رزق اللّه تمیمی»، «ابوالقاسم ثقفی»، «ابومطیع مصری» و دیگران حدیث شنیده است. «ابوسعد سمعانی» او را ملاقات کرده و از او به عنوان «شیخ صالح سدید السیره» یاد کرده و می نویسد: در اصفهان معلّم قرآن اطفال بوده است. «سمعانی» در اصفهان از او استماع حدیث نموده است.[3]
ملّا ظفرعلی جرأت اصفهانی*
ملّا ظفرعلی اصفهانی متخلّص به «جرأت»، از شعرای اصفهان در عصر صفویه است.
[1]ذکر اخبار اصفهان، ج1، ص352؛ لغت نامه دهخدا: ذیل «ظفر»، ص13.
[2]الانساب، ج4، ص157.
[3]التّحبیر، ج1، ص358.
در جوانی به سیاحت پرداخت و مدّتی در مدرسه اصفهان ساکن شد. این شعر از اوست:
ساقی است ستیزه کار با ما آیا چه کند خمار با ما؟
امروزی نیست، از قدیم است ناسازی روزگار با ما[1]
محمّد ظهیر اصفهانی
محمّد ظهیر بن محمّد معصوم اصفهانی [از کاتبان قرن دوازدهم هجری] در سال 1111ق نیمه اوّل تفسیر «الوجیزه» تألیف: ابی الحسن علی واحدی نیشابوری ساوجی را کتابت نموده است. این نسخه در مدرسه سبزواری در خراسان موجود است.[2]
ظهیر فارسی
ظهیر فارسی [از دانشمندان و حکمای قرن ششم هجری] در اصفهان ساکن بود و «شیخ شهاب الدّین یحیی بن حبش سهروردی» کتاب «بصائر النّصریّه» را در منطق نزد او تلمُّذ نموده است.[3]
[1]منتخب اللطایف، ص222؛ تذکره حسینی، ص87؛ الذریعه، ج9، ص192؛ صحف ابراهیم، صص 104 و 105.
[2]الذریعه، ج25، ص43؛ الکواکب المنتشره، ص405.
[3]تاریخ زنجان، ص77.
فهرست مطالب
مقدمه تحقیق 7
سوگنامه 11
«ر»
رازی اصفهانی 27
راشد ثقفی اصفهانی 27
رافائل دومانس 27
راهب رنانی 28
محمّد ربیع اصفهانی 28
محمّد ربیع اصفهانی 29
ربیع انصاری 29
محمّد ربیع نصیری طوسی 30
سیّد محمّد ربیع امامی 30
محمّد ربیع اصفهانی (رئیس) 31
سیّد ربیع اردستانی 31
محمّد ربیع کاتب اصفهانی 32
ربیع دیمرتینی 32
آقا محمّد ربیع خوانساری 33
محمّد ربیع طیری اصفهانی 33
محمّد ربیع مستوفی 34
آقا ربیع نصرآبادی 34
ربیع الدّین جابری 34
رجاء یونسی اصفهانی 35
رجاء مَعدانی اصفهانی 35
رجاء جرواءانی اصفهانی 35
رجاء اصفهانی 36
رجاء اصفهانی 36
رجاء اصفهانی 36
رجبعلی اصفهانی 37
رجبعلی اصفهانی 37
رجبعلی نقنه ای 38
رجبعلی گلزار 38
حاج رجبعلی افسرده 39