موجود است.
نسخه به دستور مؤلف نوشته شده است و دارای حاشیه (منه دام ظلّه العالی) می باشد. شیخ جعفر نیز در برگ 140 حاشیه ای به فارسی دارد.[1]
علی هرندی*
علی بن محمّد بن ملاّ ابوالحسن هرندی، از فضلاء و ادباء قرن سیزدهم هجری. او در 28 ذی الحجّه سال 1248ق نسخه ای از «دیوان مجنون عامری» را به خط نسخ کتابت کرده که به شماره 8764 در کتابخانه مجلس شورای اسلامی در تهران موجود است.[2]
علی حسن آبادی اصفهانی
ابوالحسن علی بن محمّد بن احمد بن ابی عیسی حسن آبادی اصفهانی [از محدّثین عامّه اصفهان در قرن پنجم هجری.] از ابوبکر بن مردویه حدیث شنیده و عموزاده او عبدالسّلام بن محمود حسن آبادی از او حدیث استماع کرده است. صاحب عنوان پس از سال 460ق وفات یافته است.[3]
وجیه الدّین علی علوی هروی
وجیه الدّین ابوالحسن علی بن محمّد بن احمد علوی هروی، ساکن اصفهان. از محدّثین قرن ششم هجری. شیخ روایت مولی هاشم بن محمّد مؤلّف کتاب «مصباح الانوار فی فضائل امام الابرار» در دو مجلد در فضائل امیرالمؤمنین علیه السلام در این کتاب
[1]فهرست اهدایی مشکوه، ج3، ص353.
[2]فهرست مختصر مجلس، ص375.
[3]التّحبیر، ج1، ص451.
گوید: «اخبرنا وجیه الدّین ابوالحسن علی بن محمّد بن احمد العلوی الهروی باصفهان فی سابع عشر ذی الحجه 552».[1]
آقا سیّد علی علویجه ای*
آقا سیّد علی علویجه ای فرزند حاج سیّد میرزا محمّد بن میرزا احمد طباطبائی زوّاره ای، عالم فاضل و فقیه زاهد. از علمای قرن سیزدهم هجری.
او از علوم گوناگون بهره مند بود و در ادبیات، منطق، فقه، اصولِ فقه مهارت داشت. علاوه بر آن، هنروری توانا بود و خطوط نسخ و نستعلیق را بسیار زیبا می نگاشت. چون خواهش ساکنان علویجه اصفهان برای فرستادن عالمی ربّانی بالا گرفت. مرجع پاک رای شهر حاج سیّد محمّدباقر حجه الاسلام شفتی این عالم وارسته را به آن دیار فرستاد تا راهنمایی مردم را عهده دار شود. او 46 سال در علویجه زندگی کرد و سرانجام در سال 1292ق وفات یافته و همانجا مدفون شد.[2]
سیّد علی امامی
سیّد علی امامی فرزند سیّد محمّد بن سیّد اسداللّه بن سیّد ابوطالب بن اسداللّه بن شاه حیدر عریضی اصفهانی.
عالم فاضل و ادیب ماهر [از علمای قرن یازدهم هجری] نسب شریفش به امامزاده واجب التعظیم زین العابدین (معروف به درب امام) مدفون در محلّه چلمان (سنبلستان= سنبلان) اصفهان منتهی می شود.
در اصفهان متولّد شده و نزد جمعی از علماء خصوصا آقاحسین خوانساری و علاّمه ملاّ محمّدباقر مجلسی و میر ابوالقاسم فندرسکی تلمّذ کرده و ظاهرا با پدرش سفری به
[1]الذریعه، ج21، ص103.
[2]سیّد محمّدباقر شفتی: آیه امید، ص89.
هند رفته است. سال وفات و محل دفن او معلوم نیست. به ظن نویسنده در صحن درب امام یا رواق آنجا مدفون شده است. و علم و روحانیّت تاکنون در خاندان و اعقاب او باقی است.
کتب زیر از تألیفات اوست:
1. «تراجیح» در فقه، در چندین مجلد 2. «ترجمه شرح اشارات» خواجه نصیرالدّین طوسی 3. «هشت بهشت» که در آن کتاب های «من لا یحضره الفقیه»، «کافی»، «تهذیب»، «استبصار»، «اکمال الدین»، «امالی»، «علل الشّرایع» و «عیون اخبار الرضا» را به فارسی ترجمه و شرح کرده است. نسخه ای از این کتاب که فقط ترجمه و شرح «من لا یحضره الفقیه» را دارد به شماره 107 در کتابخانه وزیری یزد موجود است.[1]4. «ترجمه مصباح المتهجد»5. «ترجمه مصباح» کفعمی6. «ترجمه شفا» ابن سینا [که نسخه ای از آن به خط محمّدمعصوم بن محمّدباقر در سال 1087ق کتابت شده و به شماره 9081 در کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران موجود است.[2]]7. «ترجمه مهج الدّعوات» [8. «جامع سلیمانی» به فارسی که آن را پس از «هشت بهشت»، تألیف کرده و نسخه ای از آن در کتابخانه سیّد رضا ابوالبرکات در اصفهان موجود است و در یکی از صفحات آن مهر بیضوی مؤلف: لا اله الا اللّه الحق المبین سیّد علی الحسینی» دیده می شود.[3]]
[1]زندگینامه علاّمه مجلسی، ج2، صص 62 و 63؛ دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج2، صص 817 و 818؛ اعیان الشیعه، ج41، ص310؛ الکواکب المنتشره، صص 500-502؛ فوائد الرضویه، ص320؛ روضات الجنات، ج4، ص208؛ ریاض العلماء، ج4، صص 186 و 187؛ الکنی و الالقاب، ج2، ص56؛ ریحانه الادب، ج1، ص173؛ تلامذه العلاّمه المجلسی، صص 44 و 54؛ فهرست وزیری، ج1، ص139.
[2]فهرست مرکزی دانشگاه تهران، ج17، ص288.
[3]فهرست سه کتابخانه اصفهان، ص67.
علی اُسواری اصفهانی
ابوالحسین علی بن محمّد بن بابویه اُسواری اصفهانی [از محدّثین عامّه اصفهان] از متموّلین است که متورّع و متدیّن بوده و از ابی عمران موسی بن بیان روایت می کند و ابواحمد کَرَخی از او روایت می نماید.[1]
«اسوار» از دهات حومه شهر اصفهان بوده است.
میر سیّد علی زنجیره فروش
حاج میر سیّد علی زنجیره فروش فرزند آقا سیّد محمّد بن حسن بن هاشم بن میرزا محمّد موسوی [از اساتید قرائت و تجوید در قرن چهاردهم هجری] سیّد سند و فاضل معتمد. از اساتید فن تجوید و قرائت بوده نزد عاصم کاشانی قراءات ده گانه را بیاموخته و سال ها تدریس «شاطبی» در اصفهان منحصر به او بود و عدّه ای زیاد شاگرد تربیت نموده که هریک استاد فن به شمار رفته اند.
در حدود 1275ق متولّد در 1351ق وفات یافته و در تکیه شیخ مرتضی ریزی [در تخت فولاد] مدفون و سپس به عتبات مقدّسه منتقل گردید.
پدر و جدّش از علمای اصفهان بوده و جهت امرار معاش به شغل زنجیره بافی مشغول بوده اند.[2]
[1]معجم البلدان، ج1، ص190.
[2]دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج2، صص 818 و 819؛ سیری در تاریخ تخت فولاد، ص126.
علی خوراسکانی اصفهانی
علی بن محمّد بن حسن خوراسکانی جی اصفهانی [از کاتبان و خوشنویسان پرکار و اهل فضل در قرن یازدهم هجری بوده و حدود نیم قرن به کتابت مشغول بوده است. خط نسخ را خوش می نوشته و تا سال 1037ق در قید حیات بوده است. چندی در اصفهان و چندی در زادگاه خود قصبه «خوراسکان» از بلوک جی در شرق اصفهان ساکن بوده و احتمالاً در همانجا به خاک رفته است.] کتب زیادی را کتابت نموده است که از آن جمله است:
1. «التّوضیع الانور» تألیف: شیخ نجم خضر بن محمّد بن علی رازی حبله رودی که در 12 شوال 1001ق برای سیّد حسین بن حیدر حسینی کرکی عاملی کتابت کرده است. و نسخه اصل به شماره 128 در کتابخانه آیت اللّه مرعشی در قم نگهداری می شود.[1]2. «من لا یحضره الفقیه» که در سال 1006ق کتابت کرده و محمّدصالح اصفهانی در سال 1010ق تصحیح و در یکشنبه 22 ربیع الثّانی 1010ق از مقابله کتاب فراغت یافته است. این کتاب در کتابخانه آستان قدس رضوی موجود است.[2]3. «مختلف الشیعه» تألیف: علاّمه حلّی که در محرّم 1017ق به دستور کلبعلی تبریزی کتابت کرده و به شماره 2198 در کتابخانه ملّی ملک در تهران موجود است.[3]4. «تهذیب» که در سال 1032ق به خط نسخ کتابت نموده و در کتابخانه مدرسه فاضلیه مشهد مقدّس موجود است.[4]5. «مسالک الافهام» تألیف: شهید ثانی که از قسمت وقوف تا نکاح آن را در سه شنبه نیمه رمضان 1033ق کتابت کرده و به شماره 819 در کتابخانه آیت اللّه گلپایگانی در قم
[1]فهرست مرعشی، ج1، ص150.
[2]فهرست رضوی، ج1، ص190.
[3]فهرست ملک، ص657.
[4]فهرست فاضلیه، ص61.
موجود است.[1]6. «ایضاح الاشتباه» تألیف: علاّمه حلّی که در جمعه 16 رمضان 1037ق به خط نستعلیق کتابت آن را به پایان رسانیده و ضمن مجموعه شماره 1176 در کتابخانه آیت اللّه مرعشی در قم موجود است.[2]
علی فِلکی اصفهانی
ابوالحسن علی بن محمّد بن حمزه بن محمّد بن حمزه بن محمّد فِلکی اصفهانی همدانی [از قاریان و محدّثین عامّه اصفهان در قرن پنجم هجری.] سمعانی از او چنین یاد کرده است: «کان شیخا صالحا حسن السیره قائی بالیسیر متمیّزا ساکنا حسن الخط، حافظ القرآن، کثیر التّلاؤه».
در حدود 489 یا 490ق در اصفهان متولّد شده و نزد ابوعلی حداد و دیگران حدیث خوانده و در طلب علم و حدیث به شهرهای مختلف سفر کرد و در سال 550ق به سمرقند رسید و سپس به اصفهان مراجعت کرد. ابوسعد سمعانی نزد او حدیث خوانده است.[3]
«فلکی» [به کسر «ف» و فتح «ل»] از وسایل چرخ ریسی است
سیّد علی گلبهار
سیّد علی گلبهار فرزند جلال الدّین محمّد بن حیدر، از سادات عالیقدر و معروف اصفهان در قرن نهم هجری و معاصر شاهرخ فرزند امیرتیمور گورکانی است و در کُتُب تاریخ از اهمیّت و شخصیّت او مطالبی نقل شده است. نسب او به جناب حسن افطس فرزند علی الاصغر بن الإمام سجاد علیه السلام می رسد.
محلّه «گلبار» یا «جلبهار» یا «گلبهار» در اصفهان به جهت سکونت و یا دفن سیّد
[1]فهرست گلپایگانی، ج2، ص167.
[2]فهرست مرعشی قم، ج3، ص348.
[3]التّحبیر، ج1، ص580.
علی (صاحب عنوان) است.[1]
سیّد علی چهارسوقی
سیّد علی بن سیّد محمّد چهارسوقی بن سیّد زین العابدین موسوی اصفهانی خوانساری، عالم فاضل متّقی [از علمای قرن سیزدهم و اوایل قرن چهاردهم هجری] در سال 1247ق متولّد شده و در اصفهان نزد جمعی از علماء از جمله شیخ محمّدباقر نجفی مسجدشاهی تحصیل کرد. وی در سال 1326ق وفات یافته و جنازه به نجف اشرف حمل و در مقبره حاج میرزا هاشم چهارسوقی در قبرستان وادی السّلام مدفون گردید. مشار الیه را حاشیه ای است بر «احکام الایمان» که نزد علاّمه مفضال حاج سیّد محمّدعلی روضاتی در اصفهان موجود است.[2]
علی ثقفی کوفی
ابوالحسن علی بن محمّد بن سعید بن هلال ثقفی کوفی [از محدّثین شیعه در قرن سوم هجری] از: احمد بن یونس بن مسیّب ضَبّی کوفی، مِنجاب و علی بن حکیم روایت می کند و ابوجعفر احمد بن جعفر بن مَعبد سمسار و ابوبکر عبداللّه بن محمّد بن محمّد بن فورک از او نقل حدیث می کنند.
او به اصفهان آمده و در این شهر سکونت گزیده و در سال 282ق در این شهر وفات
[1]دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج2، صص 874 و 875؛ رجال اصفهان یا تذکره القبور، ص182؛ مزارات اصفهان، ص318.
[2]نقباء البشر، ج4، ص1522؛ مکارم الآثار، ج4، ص1299؛ مناهج المعارف: مقدمه، ص230؛ تاریخ علمی و اجتماعی اصفهان، ج3، ص357؛ دانشمندان خوانسار، ص230.
یافته است.[1]او [برادر محدّث عالیقدر «ابراهیم بن محمّد بن سعید ثقفی» مؤلف کتاب «الغارات» است.]
علی اُسواری اصفهانی
علی بن محمّد بن علی اُسواری اصفهانی [از محدّثین عامّه اصفهان است.] از علی بن احمد بن عبدالرّحمان غزّال اصفهانی روایت می کند و فرزندش ابوبکر محمّد از او نقل حدیث کرده است.[2]
سیّد علی مدرس هاشمی*
آقا میر سیّد علی مدرّس هاشمی فرزند میر سیّد محمّد بن میر سیّد علی بن میر سیّد حسن مدرس محله نویی (میر محمّد صادقی) ، عالم فاضل جلیل معاصر.
در شب سه شنبه 8 رمضان المبارک 1320ق متولّد شد و تحصیلات خود را نزد پدر بزرگوار آغاز کرد و نزد حضرات آیات: حاج آخوند زفره ای، شیخ علی مدرس یزدی، سیّد محمّدکاظم مرتضوی، میرزا حسن داورپناه، سیّد مرتضی خراسانی (جارچی) و میر سیّد علی مجتهد نجف آبادی ادامه تحصیل داد.
او سال ها در مسجد رحیم خان به اقامه جماعت و وعظ و ارشاد مردم مشغول بود. او عالمی خوش خلق، عابد و متقی و دوستدار اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام بود و سرانجام در روز چهارشنبه 28 جمادی الثّانی 1400ق (مطابق با 14 اردیبهشت 1359ش) وفات یافته و در مزار اجداد گرامی خود در مسجد رحیم خان اصفهان مدفون شد.
[1]ذکر اخبار اصفهان، ج2، ص7.
[2]معجم البلدان، ج1، ص191.