کتاب اعلام اصفهان

علی اشرف اصفهانی

علی اشرف بن محمّدقاسم اصفهانی [کاتب نستعلیق نویس قرن دوازدهم هجری] در 4 جمادی الثّانی 1174ق کتابت نسخه ای از زادالمعاد علاّمه مجلسی را به خط نستعلیق به پایان رسانیده و کتاب به شماره 628 در کتابخانه آیت اللّه مرعشی در قم موجود است.

روی برگ اوّل این جمله دیده می شود: ««اعمال السنه» للعلامه المیر علی اشرف بن المولی محمّدقاسم الاصفهانی و هو کتاب نفیس جدّا فرغ من تألیفه سنه 1170»[1]و این گفته اشتباه محض است. [و کتاب همان «زادالمعاد» تألیف: علاّمه مجلسی است.]

علی اصغر اصفهانی*

علی اصغر اصفهانی، از صنعتگران هنرمند قرن دوازدهم هجری است. او در شمشیرسازی و فلزکاری زبردست بوده است. از آثار او شمشیر بسیار زیبا و هنرمندانه ای است که در سال 1189ق برای کریم خان زند ساخته است.[2]

دکتر علی اصغر اعتمادی

دکتر علی اصغر اعتمادی دانشمند و محقّق معاصر در سال 1293ش در اصفهان متولّد شد و در این شهر تحصیلات ابتدائی و متوسّطه را انجام داده و سپس در رشته علوم، به تحصیل در دانشگاه تهران مشغول شد و پس از اخذ لیسانس و انجام خدمت سربازی به تدریس در دبیرستان های اصفهان پرداخت. چندی بعد در رشته زیست شناسی در

[1]فهرست مرعشی، ج2، ص229.

[2]دانشنامه هنرمندان ایران و جهان اسلام، ص434.

دانشکده پزشکی اصفهان ادامه تحصیل داده و دکترا اخذ نمود و به تدریس در آنجا پرداخت.

کتاب های: 1. «گیاه شناسی» 2. «راهنمای کارهای عملی زیست شناسی جانوران»3. «کارهای آزمایشگاهی بیولوژی گیاهی» از آثار اوست.

سیّد علی اصغر بقاء شهرضائی*

سیّد علی اصغر هاشمی متخلّص به «بقا» از شعرای معاصر اصفهان در سال 1335ش در روستای امین آباد شهرضا متولّد شد. تحصیلات ابتدایی را در شهرضا و متوسطه را در تهران (در کنار کار در کارگاه فرش) انجام داد. در نوجوانی به سرودن شعر پرداخت. او در سال 1362ش به اصفهان بازگشت.[1]

استاد علی اصغر صنیعی آباده ای*

استاد حاج علی اصغر صنیعی آباده ای فرزند احمد، هنرمند معاصر، در منبّت کاری و معرّق چوب استاد بوده است. در سال 1314ش متولّد شده و در 8 مهرماه 1372ش در اصفهان درگذشت و در قطعه هنرمندان واقع در قبرستان باغ رضوان به خاک سپرده شد. او یکی از هنرمندانی است که به همراه استاد محمّد گلریز خاتمی کارهای منبّت و خاتم کاخ مرمر در تهران را انجام داد.[2]

[1]تذکره شعرای استان اصفهان، (ویرایش دوم) ، ص119.

[2]بزرگان فرهنگ و تاریخ اصفهان: خطی.

سیّد علی اصغر میر محمّد صادقی

سیّد علی اصغر میر محمّد صادقی فرزند سیّد جعفر، عالم فاضل [از علمای اواخر دوره قاجاریّه] ساکن در قریه زمان آباد بُرخوار اصفهان و امام جماعت و پیشوای اهل محل بود. در جمعه 20 شعبان 1331ق وفات یافته و در حرم امامزاده نرمی [در زمان آباد[ مدفون گردید.[1]

علی اصغر فومنی

علی اصغر بن حسن فومنی جیلانی [از فضلای قرن سیزدهم هجری] در سال 1227ق «شرح هیئت» قوشچی تألیف: مصلح الدّین لاری را در مدرسه شیخ لطف اللّه اصفهان کتابت نموده است. نسخه به شماره 907 در کتابخانه آیت اللّه گلپایگانی در قم موجود است.[2]

علی اصغر کافی

علی اصغر افرهی متخلّص به «کافی» فرزند میرزا حسن خان شیرازی، از کارمندان اداره دارایی اصفهان بوده و گاهی شعر می گفته است.

از اوست:

آن شنیدم که گفت برزگری با خداوند مال بی هنری

کای به جاه و جلال خود مغرور وی شده از طریق معرفت دور

[1]دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج2، ص820؛ مزارات اصفهان، ص75.

[2]فهرست گلپایگانی، ج2، ص123.

ای نکوهیده خوی بی فرهنگ همچو طبل تهی پر از آهنگ

هیچ دانی ز چیست سیم و زرت این همه حشمت و جلال و فرت

سیمت از اشک دیدگان من است زرت از خون طفلکان من است

صبحگاه آن که خوش به بستر ناز بوده ای با پری رخی دمساز

موسم دی به فصل تابستان بوده ام من به سوی دشت روان

شب و روزم گذشته با غم و رنج تا که حاصل مراشد این همه گنج

چون زنی مایه حیات تو راست اینقدر نخوت و غرور چراست

گر که خواهی که رستگار شوی بایدت نیک و راستکار شوی

نیست مردی و رسم دینداری که دلی را ز خود بیازاری

علی اصغر نجف آبادی

علی اصغر بن حاج محمّدحسن نجف آبادی [از کاتبان قرن سیزدهم هجری] در سال 1225ق کتابت سه مُجَلَّد کتاب «تذکره الفقهاء» علاّمه حلّی را به خط نسخ به پایان رسانیده و نسخه به شماره های 3328 و 3329 و 3330 در کتابخانه مجلس شورای ملّی ایران موجود است.[1]

سیّد علی اصغر برزانی

آقا سیّد علی اصغر برزانی (مدرس نجفی) فرزند سیّد محمّدحسین حسینی برزانی، عالم فاضل زاهد، فقیه مجتهد محقّق [از علماء و مدرسین عالیقدر اصفهان در قرن چهاردهم هجری] در حدود سال 1310ق در اصفهان متولّد شده و نزد جمعی از علماء اصفهان از

[1]فهرست مجلس، ج10، بخش دوم، ص810.

جمله: آقا سیّد محمّدباقر درچه ای تحصیل کرد. سپس در نجف اشرف از محضر درس آیات عظام: آقا ضیاءالدّین عراقی و آقا سیّد ابوالحسن اصفهانی بهره برده و به مقام عالی اجتهاد نائل شده و به اصفهان مراجعت نمود.

او سال ها در مدرسه چهارباغ و مدرسه صدر بازار تدریس می نمود. و در تدریس کتاب «قوانین الاصول» استاد منحصر به فرد و بی نظیر و در تدریس «فرائد» فرید و وحید بود.

وی در روز جمعه 17 ذیقعده الحرام سال 1395ق [مطابق با 30 آبان 1354ش[ وفات یافته و در تکیه صاحب روضات در تخت فولاد مدفون شد.[1]

[مشارٌ الیه داماد شاعر و عالم ادیب ملاّ محمّدکاظم مروّج بیدآبادی است. «بَرزان» قبلاً از دهات ماربین در غرب اصفهان بوده و اکنون به شهر پیوسته و در شمار محلاّت اصفهان است. «برز» به معنی کشت و زرع و زمین زراعتی است. حاشیه جنوبی اصفهان به «بَرز رود» جِی معروف بوده و دهی به همین نام «برز رود» از توابع شهرستان نطنز است.]

علی اصغر نجف آبادی

علی اصغر بن زین العابدین نجف آبادی [از کاتبان قرن سیزدهم هجری] در ذیقعده 1256ق کتاب «شرح منظومه خلاصه الابحاث» [تألیف:] شیخ محمّدفاضل مشهدی را نوشته است که ضمن مجموعه شماره 4332 در کتابخانه مجلس شورای ملّی موجود است.[2]

او در سال 1265ق رساله «عیشه راضیه» مرحوم آقا سیّد محمّد شهشهانی را به خط

[1]ارمغان اصفهان، ص84؛ تاریخ علمی و اجتماعی اصفهان، ج3، ص255؛ میراث اسلامی ایران، ج10، ص97.

[2]فهرست مجلس، ج12، ص23.

نسخ کتابت نموده است. نسخه به شماره 7340 در کتابخانه آیت اللّه مرعشی در قم موجود است.[1]

شاید کاتب شاگرد مرحوم شهشهانی باشد.

[همچنین] در قرن 13 مجموعه ای شامل چند رساله را به خط نسخ نوشته که به شماره 3740 در کتابخانه مجلس شورای ملّی ایران موجود است.[2]

علی اصغر اصفهانی

علی اصغر بن عبدالجبّار اصفهانی [از فضلای قرن سیزدهم هجری] بین سال های 1265 و 1273ق کتاب «السّامی فی الاسامی» میدانی را با چند نسخه تطبیق نموده و لغات عربی را از «قاموس» و ترجمه آن و لغات فارسی آن را از «برهان» استخراج و تصحیح نموده (و بنا به قول آقای منزوی گاهی تصحیف) و در طهران به چاپ سنگی منتشر ساخته است.[3]

دکتر علی اصغر انصاری

دکتر علی اصغر انصاری [فرزند علی]، طبیب ماهر. [در سال 1300ش در اصفهان متولّد شد. او از دانشگاه اصفهان و شیراز تخصص چشم پزشکی گرفت و دوره طبّ قانونی را در دانشگاه پاریس گذراند و همچنین در رشته قضایی دارالفنون تهران تحصیل کرد. سپس در خدمت دادگستری در مشاغل مختلف از جمله دادستان کل در استان های فارس، کرمانشاه و اصفهان خدمت نمود. آخرین سمت او ریاست یکی از

[1]فهرست مرعشی، ج19، ص133.

[2]فهرست مجلس، ج10، بخش چهارم، ص1724.

[3]فرهنگنامه های عربی به فارسی، ص34.

شعب دیوان عالی کشور و رئیس پزشکی قانونی کشور بود. وی به زبان های انگلیسی و فرانسه کاملاً مسلّط بود و اطلاعات زیادی در تاریخ ادبیات فارسی و علم انساب داشت. از او مقالاتی درباره «تراخم» موجود است.[1]]

وی در سال 1387ق وفات یافته و در اراضی غربی تکیه بابا رکن الدّین در تخت فولاد اصفهان مدفون شد. مادّه تاریخ وفاتش را شاعر توانا و ادیب گرانقدر میرزا فضل اللّه خان اعتمادی خوئی (بُرنا) گوید:

زد رقم سال وفاتش «برنا» «دکتر انصاری ما شد ز جهان»[2]

سیّد علی اصغر طباطبائی زواره ای

سیّد علی اصغر بن محمّدقاسم [بن علی عسکر بن قاسم بن علی] طباطبائی زواره ای، [عالم فاضل جلیل، از سادات طباطبایی مدینه السادات زواره است. پدرانش از زواره به کاشان مهاجرت کردند و صاحب عنوان در کاشان متولّد شده و جهت تحصیل به اصفهان آمد و نزد عدّه ای از اعلام آن شهر خصوصا ملاّ علی اکبر اژه ای تحصیل کرد. وی در چهارشنبه 20 ذی القعده 1235ق کتاب «مفاتیح الشرایع» را به خط نسخ کتابت کرد.[3]]

او در سال 1229ق کتاب «زبده المعارف» استادش اژه ای را به خط نسخ نوشته که به شماره 3952 در کتابخانه مجلس شورای ملی ایران موجود است.[4]

[1]دانشنامه تخت فولاد، ج1، ص240.

[2]سیری در تاریخ تخت فولاد، ص74.

[3]تراجم الرجال، ج1، ص395.

[4]فهرست مجلس، ج10، بخش چهارم، ص2087.

علی اصغر نصرآبادی جرقویه ای*

علی اصغر بن محمّدکریم نصرآبادی جرقویه ای، از خوشنویسان قرن سیزدهم هجری است. او در 13 رجب 1253ق کتاب «جنّات الوصال» نورعلی شاه اصفهانی را به خط نستعلیق کتابت کرده که به شماره 6315 در کتابخانه آستان قدس رضوی موجود است.[1]

استاد علی اصغر صانعی پور*

استاد علی اصغر صانعی پور فرزند آقامحمّد، از هنرمندان توانای معاصر در اول اردیبهشت 1300ش در محلّه «شیش» بیدآباد اصفهان متولّد شد و در این شهر تحصیل در مکتب خانه و سپس ابتدائی و متوسّطه را انجام داد. از حدود 8 سالگی نزد استاد یداللهی به فراگیری رسم و گره (از تزئینات هنری نقاشی) مشغول شده و پس از آن گچبری را آموخت. همچنین نزد استاد حسین خوشنویس زاده، مینیاتور، سوخت، تذهیب و تشعیر را یاد گرفت و از تجارب اساتید نقاشی اصفهان حاج مصور الملکی، میرزا آقا امامی و میرزا عبداللّه مصوّر طاهری بهره گرفت. و در تهیه رنگ و روغن کمان، طلاکوبی نقاشی آبرنگ و رنگ روغن مهارت به سزایی یافت.

او در سال 1318ش به تهران رفت و از تجارب استاد حسین بهزاد بهره گرفت.

او پس از بازگشت به اصفهان در کنار نقاشی، به دکورسازی برای صحنه های نمایش پرداخت و به تئاتر اصفهان خدمات ارزنده ای نمود. همچنین با علاقه ای که به تئاتر داشت، به همکاری با هنرمندان نمایش پرداخت و چندین نمایشنامه نوشت و در

[1]فهرست الفبائی رضوی، ص169.