کتاب اعلام اصفهان

نسخ کتابت نموده است. نسخه به شماره 7340 در کتابخانه آیت اللّه مرعشی در قم موجود است.[1]

شاید کاتب شاگرد مرحوم شهشهانی باشد.

[همچنین] در قرن 13 مجموعه ای شامل چند رساله را به خط نسخ نوشته که به شماره 3740 در کتابخانه مجلس شورای ملّی ایران موجود است.[2]

علی اصغر اصفهانی

علی اصغر بن عبدالجبّار اصفهانی [از فضلای قرن سیزدهم هجری] بین سال های 1265 و 1273ق کتاب «السّامی فی الاسامی» میدانی را با چند نسخه تطبیق نموده و لغات عربی را از «قاموس» و ترجمه آن و لغات فارسی آن را از «برهان» استخراج و تصحیح نموده (و بنا به قول آقای منزوی گاهی تصحیف) و در طهران به چاپ سنگی منتشر ساخته است.[3]

دکتر علی اصغر انصاری

دکتر علی اصغر انصاری [فرزند علی]، طبیب ماهر. [در سال 1300ش در اصفهان متولّد شد. او از دانشگاه اصفهان و شیراز تخصص چشم پزشکی گرفت و دوره طبّ قانونی را در دانشگاه پاریس گذراند و همچنین در رشته قضایی دارالفنون تهران تحصیل کرد. سپس در خدمت دادگستری در مشاغل مختلف از جمله دادستان کل در استان های فارس، کرمانشاه و اصفهان خدمت نمود. آخرین سمت او ریاست یکی از

[1]فهرست مرعشی، ج19، ص133.

[2]فهرست مجلس، ج10، بخش چهارم، ص1724.

[3]فرهنگنامه های عربی به فارسی، ص34.

شعب دیوان عالی کشور و رئیس پزشکی قانونی کشور بود. وی به زبان های انگلیسی و فرانسه کاملاً مسلّط بود و اطلاعات زیادی در تاریخ ادبیات فارسی و علم انساب داشت. از او مقالاتی درباره «تراخم» موجود است.[1]]

وی در سال 1387ق وفات یافته و در اراضی غربی تکیه بابا رکن الدّین در تخت فولاد اصفهان مدفون شد. مادّه تاریخ وفاتش را شاعر توانا و ادیب گرانقدر میرزا فضل اللّه خان اعتمادی خوئی (بُرنا) گوید:

زد رقم سال وفاتش «برنا» «دکتر انصاری ما شد ز جهان»[2]

سیّد علی اصغر طباطبائی زواره ای

سیّد علی اصغر بن محمّدقاسم [بن علی عسکر بن قاسم بن علی] طباطبائی زواره ای، [عالم فاضل جلیل، از سادات طباطبایی مدینه السادات زواره است. پدرانش از زواره به کاشان مهاجرت کردند و صاحب عنوان در کاشان متولّد شده و جهت تحصیل به اصفهان آمد و نزد عدّه ای از اعلام آن شهر خصوصا ملاّ علی اکبر اژه ای تحصیل کرد. وی در چهارشنبه 20 ذی القعده 1235ق کتاب «مفاتیح الشرایع» را به خط نسخ کتابت کرد.[3]]

او در سال 1229ق کتاب «زبده المعارف» استادش اژه ای را به خط نسخ نوشته که به شماره 3952 در کتابخانه مجلس شورای ملی ایران موجود است.[4]

[1]دانشنامه تخت فولاد، ج1، ص240.

[2]سیری در تاریخ تخت فولاد، ص74.

[3]تراجم الرجال، ج1، ص395.

[4]فهرست مجلس، ج10، بخش چهارم، ص2087.

علی اصغر نصرآبادی جرقویه ای*

علی اصغر بن محمّدکریم نصرآبادی جرقویه ای، از خوشنویسان قرن سیزدهم هجری است. او در 13 رجب 1253ق کتاب «جنّات الوصال» نورعلی شاه اصفهانی را به خط نستعلیق کتابت کرده که به شماره 6315 در کتابخانه آستان قدس رضوی موجود است.[1]

استاد علی اصغر صانعی پور*

استاد علی اصغر صانعی پور فرزند آقامحمّد، از هنرمندان توانای معاصر در اول اردیبهشت 1300ش در محلّه «شیش» بیدآباد اصفهان متولّد شد و در این شهر تحصیل در مکتب خانه و سپس ابتدائی و متوسّطه را انجام داد. از حدود 8 سالگی نزد استاد یداللهی به فراگیری رسم و گره (از تزئینات هنری نقاشی) مشغول شده و پس از آن گچبری را آموخت. همچنین نزد استاد حسین خوشنویس زاده، مینیاتور، سوخت، تذهیب و تشعیر را یاد گرفت و از تجارب اساتید نقاشی اصفهان حاج مصور الملکی، میرزا آقا امامی و میرزا عبداللّه مصوّر طاهری بهره گرفت. و در تهیه رنگ و روغن کمان، طلاکوبی نقاشی آبرنگ و رنگ روغن مهارت به سزایی یافت.

او در سال 1318ش به تهران رفت و از تجارب استاد حسین بهزاد بهره گرفت.

او پس از بازگشت به اصفهان در کنار نقاشی، به دکورسازی برای صحنه های نمایش پرداخت و به تئاتر اصفهان خدمات ارزنده ای نمود. همچنین با علاقه ای که به تئاتر داشت، به همکاری با هنرمندان نمایش پرداخت و چندین نمایشنامه نوشت و در

[1]فهرست الفبائی رضوی، ص169.

طراحی لباس، گریم و ماکت سازی برای نمایش فعالیّت نمود.

او در نقاشی از رنگ های سنّتی به جای رنگ های شیمیایی و به شیوه سنّتی، از روغن کمان برای نقاشی روغنی استفاده می کرد و در مینیاتور صاحب سبک مخصوص بود و به خاطر آثار هنرمندانه خود چندین تقدیرنامه از مقامات استانی و کشوری دریافت نمود.

استاد صانعی در هفتم آذر 1383ش بدرود حیات گفت و در قبرستان باغ رضوان اصفهان (قطعه نام آوران) به خاک سپرده شد.

از آثار ارزنده او نقاشی های تزئینی هتل شاه عباس اصفهان است. بسیاری از آثار او در نمایشگاه هایی در ایران، انگلستان، فرانسه، آلمان و ایالات متّحده آمریکا به نمایش گذاشته شده است. او شاگردان زیادی پرورش داده و سال ها در مراکز هنری و دانشگاهی خصوصا دانشکده پردیس اصفهان و دانشگاه هنر تهران به تدریس نقاشی و راهنمایی هنرجویان مشغول بوده است.[1]

سیّد علی اصغر قریشی سمیرمی*

سیّد علی اصغر قریشی فرزند سیّد محمّد، عالم فاضل جلیل، از علمای قرن چهاردهم هجری. در سال 1276ش در روستای «ونک» سمیرم متولّد شد. در نوجوانی به اصفهان آمد و نزد علمای این شهر خصوصا حکیم جهانگیرخان قشقائی و آخوند ملاّ محمّد کاشانی تحصیل کرد، آنگاه به دهاقان رفت. او در نواحی سمیرم و بختیاری به تبلیغ دین مشغول بود و از طرف آیت اللّه بروجردی مسؤول پاسخگویی به مسائل شرعی و جمع آوری وجوهات بود.

[1]تاریخ اصفهان (هنر و هنرمندان) ، صص 316 و 317؛ گلشن نام آوران، صص 200-205.

سرانجام در سال 1322ش در روستای «سونک و بوگر» از توابع لُردگان درگذشت و همانجا مدفون شد.[1]

علی اصغر اصفهانی

علی اصغر بن بابا مرتضی اصفهانی [از خوشنویسان قرن یازدهم و دوازدهم هجری[ در سال 1078ق کتاب «الزّوراء» تألیف: ملاّ جلال دوانی را کتابت نموده و نسخه ضمن مجموعه شماره 649 در کتابخانه دانشکده الهیات و معارف اسلامی مشهد موجود است.[2]

[همچنین در سال 1115ق «گلشن خیال» تألیف: میرزا محمّدطاهر نصرآبادی را کتابت کرده است و به شماره 1/12144 در کتابخانه آیت اللّه مرعشی نجفی در قم موجود است.[3]]

علی اصغر چهارمحالی

علی اصغر چهارمحالی [از کاتبان قرن سیزدهم هجری] در تاریخ شنبه 23 محرّم 1235ق کتابت نسخه ای از «نهایه الوصول الی علم الاصول» تألیف: علاّمه حلّی را به خط نسخ به پایان رسانیده است و نسخه تصحیح شده و به شماره 1927 در کتابخانه آیت اللّه مرعشی در قم موجود است.[4]

[1]سیمای دهاقان، ص289.

[2]فهرست الهیات مشهد، ج1، ص435.

[3]فهرست مرعشی، ج30، ص604.

[4]فهرست مرعشی، ج5، ص296.

علی اصغر دهنوی

علی اصغر دهنوی از فضلاء و نویسندگان کتاب در قرن سیزدهم هجری بوده است. از آثارش کتابت نسخه ای است از: «شرح نفیسی» که کتابت آن را در ربیع الاوّل سال 1262ق به خط نسخ به پایان رسانیده است. نسخه به شماره 22460[1522]در کتابخانه دانشکده الهیات و معارف اسلامی مشهد مقدس موجود است.[1]

ملاّ علی اصغر قهپایه ای

ملاّ علی اصغر قهپایه ای اصفهانی، شاعر ادیب [از شاعران قرن یازدهم هجری] در شیراز ساکن بوده و همانجا فوت شده است. شاعری ملایم طبع و نمکین و خوش صحبت بوده و در زمان وزارت محمّدخان، تصدی محال حومه شیراز را به عهده گرفته است.

از اوست:

بی وفا دلبر ما حرف وفا نشنیده است جز جفا نام دگر نام خدا نشنیده است[2]

علی اکبر اصفهانی*

علی اکبر اصفهانی، از خوشنویسان خط نستعلیق در قرن سیزدهم هجری است. از او دو قطعه خوشنویسی، به تاریخ 1266ق به خط نستعلیق خوش در کتابخانه سلطنتی سابق در تهران موجود است.[3]

[1]فهرست کتابخانه الهیات و معارف اسلامی، ج2، ص665.

[2]تذکره نصرآبادی، ج1، ص550.

[3]احوال و آثار خوشنویسان، ج2، ص435.

علی اکبر بیک ارمنی اصفهانی

علی اکبر بیک ارمنی اصفهانی، مؤلّف رساله «شناخت» در شرح آزارهایی که از ارمنیان به او رسیده است. کتاب اعتراف نامه مانند است. نسخه فیلم آن به شماره 3024 در کتابخانه مرکزی دانشگاه طهران موجود است.[1]

میرزا علی اکبر اصفهانی قائنی

میرزا علی اکبر اصفهانی قائنی، شاعر ادیب. معاصر نادرشاه افشار بوده و بیرجندی در «بغیه الطالب» (در شرح حال علمای قائن) او را نام برده است.

وی را تألیفاتی است از جمله:

1. «مقامات حسینی» منظومه فارسی در دوازده هزار بیت که نسخه ای از آن در کتابخانه دانشکده الهیات و معارف اسلامی مشهد موجود است. 2. «مناقب الشیعه» منظومه ای به فارسی در دوازده هزار بیت.[2]

ملاّ علی اکبر خوانساری

آخوند ملاّ علی اکبر بن ابراهیم خوانساری اصفهانی، عالم فاضل زاهد متقی [از علمای قرن سیزدهم هجری] از خواص اصحاب و شاگردان حاج سیّد محمّدباقر حجه الاسلام شفتی بوده و از محضر سیّد صدرالدّین محمّد عاملی و حاج سیّد محمّد قصیر در وقتی که در اصفهان سکونت داشته بهره برده و احتمالاً درک محضر مرحوم بحرالعلوم را نیز

[1]فهرست میکروفیلم های دانشگاه، ج2، ص20.

[2]الذریعه، ج22، صص 9 و 328؛ فهرست الهیات مشهد، ج2، ص207.

نموده است و ظاهرا از آقا شیخ محمّدتقی بن ابی طالب اردکانی نیز بهره های علمی یافته و از مرحوم صدر و آقا سیّد محمّد قصیر مجاز بوده و حاج سیّد شفیع جاپلقی از او اجازه داشته است.

مرحوم جاپلقی در روضه البهیه درباره او می نویسد: «و من مشایخ المعاصرین الّذین استجزت منهم و اجازتی العالم العامل الزّاهد المحقّق المدقّق الاخ المسدّد و الرّفیق الممجد الاکبر آخوند ملاّ علی اکبر الخوانساری اصلاً الاصفهانی موطنا».

مرحوم سیّد حجه الاسلام در اوایل امر در مسجد میرزا باقر (در محلّه بیدآباد) اقامه جماعت می نمود و چون مسجد سیّد را بنا کرد مرحوم مولی علی اکبر را به جای خود نصب نمود و پس از فوت صاحب عنوان، فرزند او آخوند ملاّ حسین و پس از مرگ او مرحوم آقا کمال الدّین فرزندش به جای او امامت می نمود.

او سرانجام در سال 1271ق وفات یافته و جنازه به نجف اشرف منتقل شده و در وادی السّلام مدفون گردید.

کتب و رسایل زیر از تألیفات صاحب عنوان است:

1. «ادعاء المریض الطّلاق فی حال الصّحه» و آن را به دستور استادش سیّد حجه الاسلام تألیف نموده و کتابت نسخه در 24 شعبان 1247ق پایان یافته است.2. «اعطاء بدل المغصوب ان فقد» که در محضر سیّد حجه الاسلام طرح شده و تاریخ نسخه ذی القعده 1264ق می باشد.3. «حجیّت ظن مجتهد مطلق نه مجتهد متجزی» در اصول، به عربی و استدلالی مفصّل در 9 مقدمه و 3 وجه نسخه به خط فرزند مؤلف مولی محمّدحسین بن مولی علی اکبر از روی خط مؤلف نوشته شده است.4. «حجیّت ظن» از تقریرات آقا سیّد محمّدتقی اردکانی5. «الزکوه» فقه استدلالی متوسّطی است.6. «شرح ارشاد الاذهان» فقه استدلالی متوسطی است. دو قسمت آن در کتابخانه آیت اللّه گلپایگانی موجود است.7. «شرح الجعفریه» شرح مزجی استدلالی متوسّطی است بر