کتاب اعلام اصفهان

عمر سروشانی اصفهانی

ابوبکر عمر بن احمد بن عبداللّه سروشانی اصفهانی، [از محدّثین عامّه اصفهان در قرن ششم هجری.] از: اسماعیل حافظ، ابومطیع محمّد بن عبدالواحد مصری صحّاف و دیگران حدیث شنیده و ابوسعد سمعانی از او استماع حدیث کرده است.

در 14 رمضان سال 557ق وفات یافته است.[1]«سروشان» از قُرای اصفهان است.

عمر معدانی اصفهانی

ابوطاهر عمر بن حامد بن رجاء بن عمر بن محمّد بن علی بن مَعدان مَعدانی اصفهانی، [از محدّثین عامّه اصفهان در قرن ششم هجری.] تولد [او] در حدود سال 480ق [بوده و] از حافظ سلیمان بن ابراهیم و ابوالعباس بن اشته و غیر آنها حدیث شنیده و ابوسعد سمعانی از او حدیث نوشته است.[2]

عمر اصفهانی نیشابوری

ابوحفص عمر بن حسین بن شاذی بن فرج اصفهانی نیشابوری، [از محدّثین عامّه در قرن ششم هجری] و از خاندان علم و حدیث بوده و برادر «ضاحک» است. از ابوالعباس فضل بن عبدالواحد تاجر حدیث شنیده و ابوسعد سمعانی احادیث کمی از او استماع کرده است.[3]

[1]التّحبیر، ج1، ص514.

[2]التّحبیر، ج1، ص516.

[3]التّحبیر، ج1، ص516.

عمر اصفهانی*

عمر به خلیل بن محمّد بن محمّد اصفهانی، از ادباء و فضلاء اصفهان در قرن هفتم هجری است. او کتاب «الکشف عن مشکلات الکشّاف» تألیف: عمر بن عبدالرّحمان بهبهانی را در سال 763ق به خط نسخ کتابت کرده است. این نسخه به شماره 9369 در کتابخانه مجلس شورای اسلامی در تهران موجود است.[1]

عمرو بجلی اصفهانی

عمرو بن مبارک بجلی اصفهانی، [از محدّثین عامّه اصفهان در قرن سوم هجری.] در یهودیه ساکن بوده و تا سال 280ق در قید حیات بوده است. از قیس و عمر بن بشیر ابوهانی و اسرائیل و مَندل حدیث شنیده است.[2]

عمر اُسواری اصفهانی

ابوبکر عمر بن عبدالعزیز بن محمّد بن علی اُسواری اصفهانی، [از محدّثین عامّه اصفهان در قرن چهارم هجری.] از ابوالقاسم عبیداللّه بن عبداللّه و ابی زفر هذلی بن عبداللّه جیرانی ضبّی حدیث شنیده و محمّدبن علی جوزدانی از او روایت می کند.[3]

عمر ورّاق اصفهانی

ابواحمد عمر بن عبیداللّه بن ابراهیم وراق اصفهانی، [از محدّثین عامّه اصفهان در قرن چهارم هجری.] امام مسجد جامع اصفهان بوده و در سال 368ق فوت شده است.

[1]فهرست مختصر مجلس، ص661.

[2]ذکر اخبار اصفهان، ج2، ص27.

[3]معجم البلدان، ج1، ص190.

وی از عبداللّه بن محمّد بن عبدالعزیز روایت می کند و حافظ ابونعیم از وی روایت می نماید.[1]

عمر رُنانی اصفهانی

ابوحفص عمر بن محمّد بن احمد بن ابی الحسین رِنانی اصفهانی، [از محدّثین عامّه اصفهان در قرن ششم هجری.] از ابوالعبّاس احمد بن عبدالغفّار بن علی بن اشته اصفهانی استماع حدیث کرده و جهت ابوسعد سمعانی اجازه نوشته است.[2]

عمر لفتوانی اصفهانی

ابونصر عمر بن محمّد بن شجاع بن ابوبکر بن ابراهیم بن علی لفتوانی اصفهانی، [از محدّثین عامّه اصفهان در قرن ششم هجری.] در عصر روز جمعه 3 ربیع الاوّل سال 500ق در خاندان محدّثین و حافظان حدیث در اصفهان متولّد شده و از ابوسعد محمّد بن محمّد بن عبداللّه مطرز، ابوسعد محمّد بن علی بن محمّد کاتب معروف به «سرفرنج» و ابومنصور محمّد بن عبداللّه بن مندویه و غیر آنان حدیث شنیده است.[3]

[«هفتون» و «لفتون» از دهاب بلوک قُهاب جی اصفهان بوده اند و اکنون به شهر پیوسته و از محلات شهر به شمار می آیند.]

عمر خرقی اصفهانی

ابوطاهر عمر بن محمّد بن علی بن عمر بن یوسف بن محمّد بن عمرو بن زاده خرقی دلال اصفهانی، [از محدّثین عامّه اصفهان در قرن پنجم هجری.] از ابوبکر بن مقری

[1]ذکر اخبار اصفهان، ج1، ص357.

[2]التّحبیر، ج1، ص529.

[3]التحبیر، ج1، ص536.

حدیث شنیده است.[1]

مشارٌ الیه جدّ اعلای ابوطاهر عمر بن منصور بن محمّد بن عمر می باشد.

عمر معدانی اصفهانی*

ابوطاهر عمر بن محمّد بن علی بن معدان ادیب ورّاق اصفهانی معدانی، از محدّثین و ادبای قرن پنجم هجری. از ابوعبداللّه بن منده (محمّد بن اسحاق بن یحیی) و ابوعمرو عبدالوهاب بن محمّد بن اسحاق بن محمّد بن منده اصفهانی و دیگران حدیث شنیده و در حدود سال 450ق وفات یافته است.[2]

عمر خرقی اصفهانی

ابوطاهر عمر بن منصور بن محمّد بن عمر بن محمّد بن علی بن عمر بن یوسف بن محمّد بن عمرو بن زاده خرقی بزّاز اصفهانی، [از محدّثین عامّه اصفهان در قرن ششم هجری.] از خاندان علم و حدیث بوده و از ابوالمظفّر محمود بن جعفر بن محمّد تمیمی دلال، ابوالخیر محمّد بن احمد بن رزاء و دیگران حدیث شنیده و ابوسعد سمعانی در سال 530ق در اصفهان از وی حدیث استماع کرده است.[3]

عمر اصفهانی

عمر بن نُصیر اصفهانی، [از محدّثین عامّه اصفهان در قرن سوم هجری.] از ابومسعود [احمد بن فرات رازی] روایت می کند.[4]

[1]التّحبیر، ج1، ص542.

[2]اللّباب، ج3، ص232.

[3]التّحبیر، ج1، ص542.

[4]ذکر اخبار اصفهان، ج1، ص356.

عمر اصفهانی

عمر بن یحیی بن احمد بن عصام (اصفهانی) [از محدّثین عامّه اصفهان در قرن چهارم هجری.] از جدّ خود احمد بن عصام روایت می کند و ابوعبداللّه محمّد بن عبداللّه مؤدب از وی روایت می نماید.[1]

عمر هرندی

عمر هرندی ادیب، [از ادباء و فضلای قرن هفتم هجری.] مؤلّف کتاب «الدّره و الصّدقه» متضمّن نظم و نثر اوست که جهت محبوب خود نوشته است. حافظ ابن نجّار از او روایت می کند.[2]

عمران بکری اصفهانی

شریف ابومحمّد عمران بن علی بن معروف بکری اصفهانی، [از محدّثین عامّه اصفهان در قرن ششم هجری.] از ابوحرب نمنام بن ملک بکری حدیث شنیده و ابوسعد سمعانی از او استماع حدیث نموده و در سال 545 عمران بکری جهت او اجازه نوشته است.[3]

عمرانی اصفهانی*

عمرانی اصفهانی، از شاعران پارسی گوی ایران در قرن نهم و اوایل قرن دهم هجری است. او از یهودیان اصفهان است که از اصفهان به کاشان مهاجرت کرده است. عمرانی و

[1]ذکر اخبار اصفهان، ج1، ص356.

[2]معجم البلدان، ج5، ص403.

[3]التّحبیر، ج1، ص611.

شاهین را از شاعران بزرگ پارسی گوی یهودی ایران دانسته اند. عمرانی در اشعارش از خیام، سعدی و حافظ تأثیر گرفته است. از او منظومه های و اشعار زیادی به جای مانده است که از آن جمله است:

1. «فتح نامه» 2. «حنوکانامه» 3. «انتخاب نخلستان»4. «ساقی نامه»5. «قصه هفت برادران»6. «مناجات نامه عمرانی»7. «گنج نامه» و غیره[1]

میرزا عنایت خوزانی

میرزا عنایت بن میرزا مؤمن خوزانی اصفهانی، ادیب شاعر [از شاعران قرن یازدهم هجری.] در هند متولّد شده و همراه پدرش به اصفهان آمده و پس از تحصیل در دفترخانه مستوفی موقوفات چهارده معصوم به محرری پرداخته است. علاوه بر شاعری در سیاق هم مهارت داشته است.

از اوست:

زاهدان را ناله مستانه ز هر قاتل است نعره شیر است تکبیر فنا روباه را[2]

عنایت اللّه اصفهانی

عنایت اللّه اصفهانی، خطاط [در قرن سیزدهم و چهاردهم هجری.] نمونه خط نسخ او مورخ چهارشنبه 11 شعبان 1322ق کتاب «ترجمه تاریخ رشیدی» است که در کتابخانه عمومی اصفهان موجود است.[3]

[1]متنخب اشعار فارسی از یهودیان ایران، صص 40-45.

[2]تذکره نصرآبادی، ج1، صص 159 و 160؛ خمینی شهر، شهری که از نو باید شناخت، ص365.

[3]فهرست عمومی اصفهان، ص30.

آقا عنایت اللّه اصفهانی*

آقا عنایت اللّه اصفهانی، از نقاشان معروف عهد صفوی است که نمونه کارش در کتاب «پوپ» کلیشه شده است.[1]

آقا عنایت اللّه اصفهانی*

آقا عنایت اللّه اصفهانی، از مینیاتورسازان اصفهان در سده یازدهم هجری قمری است که در تشعیر و تذهیب و حل کاری نیز استاد بوده است.[2]

میرزا عنایت اللّه نجفی جزن آبادی*

میرزا عنایت اللّه نجفی جزن آبادی فرزند شیخ محمّدرضا، عالم فاضل جلیل. در سال 1312ش در اصفهان متولّد شد و پس از تحصیلات مقدماتی در درس حضرات آیات: حاج آقا صدرالدّین کوپائی، شیخ محمّدحسن عالم نجف آبادی، سیّد حسن مدرس هاشمی، سیّد علی اصغر برزانی و شیخ احمد فیاض حاضر شد.

پس از آن به قم رفته و در درس حضرات آیات: حاج آقا حسین بروجردی و سیّد محمّدمحقّق داماد حضور یافت. امّا پس از مدّتی به خاطر بیماری پدر به اصفهان مراجعت نموده و به پرستاری از او پرداخت. در اصفهان نزد حضرات آیات: سیّد ابوالحسن شمس آبادی، سیّد محمّدرضا خراسانی و میر سیّد علی بهبهانی دروس خارج را طی نمود و حکمت و فلسفه را از حاج آقا صدرالدین کوپائی و شیخ محمود مفید فرا

[1]تاریخ اصفهان (هنر و هنرمندان) ، ص304.

[2]دانشنامه هنرمندان ایران و جهان اسلام، ص482.

گرفت و سال ها از محضر عالم ربّانی شیخ محمّدباقر زند کرمانی بهره گرفت.

او پس از وفات پدرش در مسجد شیره پزها (در محلّه مسجد جامع اصفهان) به اقامه جماعت پرداخت و تا پایان عمر به وعظ و خطابه و ارشاد مردم مشغول بود، تا اینکه در روز 19 آذر 1381ش وفات نمود و در صحن امامزاده ابوالعباس خوراسکان مدفون شد.[1]

ملاّ عنایت اللّه قهپائی

مولی رکن الدّین عنایت اللّه بن شرف الدّین علی بن محمود بن شرف الدّین علی قهپائی اصفهانی نجفی، [از دانشمندان بزرگ علم رجال در قرن یازدهم هجری.] عالم فاضل محقّق، رجالی کبیر معروف به «زکی نجفی». از شاگردان مقدّس اردبیلی، ملاّ عبداللّه شوشتری و شیخ بهائی و جمعی دیگر بوده و در جمیع علوم متداوله بالاخص رجال و درایه تبحّر و بصیرتی داشته[2][است.]

کتب چندی تألیف نموده، از آن جمله است:

1. «ترتیب رجال شیخ طوسی» [که در سال 1016ق تألیف شده و نسخه ای از آن به شماره 2/15692 در کتابخانه مجلس شورای اسلامی موجود است.[3]] 2. «ترتیب اختیار الرّجال» یا «ترتیب رجال کشّی» [که در دوشنبه 17 محرّم 1011ق به اتمام

[1]گلزار فضیلت، صص 285 و 286.

[2]دانشمندان و بزرگان اصفهان، ج2، ص845؛ ریاض العلماء، ج4، صص 302-304؛ روضات الجنّات، ج4، ص393؛ الکنی و الالقاب، ج3، صص 96 و 97؛ فوائد الرضویه، ج1، ص343؛ ریحانه الادب، ج4، صص 497 و 498؛ اعیان الشیعه، ج42، ص225؛ معجم المؤلفین، ج8، ص14؛ لغت نامه دهخدا: ذیل «قهپائی»، ص537؛ رجال اصفهان (دکتر کتابی) ، ج1، ص11؛ فرهنگ بزرگان اسلام و ایران، ص404؛ روضه النضره، صص 420 و 421؛ مصفی المقال، ص343.

[3]فهرست مختصر مجلس، ص154.