گفت: در آغاز آفرينش فروردين فارسى با ماه عربى برابر بوده و سعد و نحس در هر دو سرايت كرده و چون از هم جدا شدند در هر دو بجا مانده يا مخصوص يكى شده و بسا كه اختلاف اخبار در سعد و نحس روزها بنا بر اينست كه در يكى مقصود روز و ماه فارسى است و در ديگرى عربى ولى تميز مشكل است و احتياط رعايت هر دو است در صورت امكان و تمام سخن در باب آينده است ان شاء اللَّه
باب بيست و دوم نوروز و تشخيص آن، سعد و نحس روزهاى ماه فرس و روم و برخى نوادر
1- بسندى از معلّى بن خنيس كه در نوروز نزد امام صادق7رفتم، فرمود: امروز را ميشناسى؟ گفتم روزيست كه عجمها بزرگش دارند و بهم هديه دهند قربانت، فرمود: بكعبهاى كه در مكّه است، اين شيوه براى امريست ديرين كه تفسيرش كنم برايت تا بفهمى، گفتم: اى آقايم، آن را از شما بدانم دوستتر است نزد من از اينكه مردههايم زنده شوند و دشمنانم بميرند، فرمود: در نوروز بود كه خدا از بندههايش پيمان گرفت او را بپرستند و شريك با او نياورند، و برسولان و حججش بگروند، و بائمّه:ايمان آرند.
نخست روز است كه خورشيد تابيده، باد وزيده، گل شكفته در زمين، روزى كه كشتى نوح بر جودى استوار شده، روزى كه خدا در آن هزارها كه از ترس مرگ گريخته و مرده بودند زنده كرد، روزى كه جبرئيل به پيغمبر فرود آمد روزى كه پيغمبر6على7را بدوش گرفت تا بتهاى قريش را از فراز كعبه افكند و خرد كرد، و همچنين بود ابراهيم7، روزى كه پيغمبر فرمود تا اصحابش
با أمير المؤمنين بيعت كردند، روزى كه پيغمبر6على7را بوادى پريان فرستاد تا از آنها بيعت گيرد: روزى كه دوباره مردم با على7بيعت كردند، روزى كه بخوارج نهروان پيروز شد و ذو الثدية را كشت، روزى كه قائم ظهور كند و روزى كه بدجّال پيروز شود و او را در زبالهدان كوفه بدار زند، نو روزى نيايد جز اينكه ما توقع فرج داريم زيرا از روزهاى ما و روزهاى شيعيان ما است، حججش نگهداشتند و شما آن را گم كرديد.
فرمود: يكى از پيغمبران از پروردگارش پرسيد چگونه اينها كه برون شدند زنده كنى؟ خدا در اين روز باو وحى كرد آب بر مرقدشان بپاشد كه نخست روز سال پارسيانست و آنان كه 30 هزار بودند زنده شدند، و آب پاشيدن در آن روز سنّت شد گفتم: اى آقايم، قربانت نام روزهاى پارسى را بمن نگوئى؟ فرمود: آنها 30 روزند از ماههاى قديم بىكم بيش در هر ماه.
1- هر مزد روز نامى از نامهاى خدا تعالى كه آدم را در آن آفريد، پارسيان گويند: خوبست و نوشيدن و شادى را شايد.
امام صادق7ميفرمود: سعد است و مبارك: روز شاديست، با أميران و سروران در آن سخن گوئيد، حوائج را بخواهيد كه برآورده شوند باذن خدا، نوزادش مبارك است، نزد سلطان برويد، بخريد، بفروشيد، زراعت كنيد، درخت بكاريد بنا كنيد، سفر كنيد كه همه كار را شايد و تزويج را، بيمارش بزودى به شود گمشدهاش يافت شود ان شاء اللَّه.
2- بهمن روز، شايسته و پاك، خدا در آن حواء را آفريد، يك دنده از آدم7بود، نام فرشته گماشته بحجب قدس و كرامت است فرس گفتهاند: خوب و پسند است امام صادق فرمايد: مبارك است تزويج كنيد. از سفر بخانه آئيد، سفر كنيد، بخريد بفروشيد هر نوع حاجت بخواهيد، روزيست پسنديده بيمار آغازش سبك است و از آخرش سخت، و در خطر مرگ.
3- «ارديبهشت روز» نام فرشته گماشته بدرمان و درد، فرس گويند:
سنگين است و امام صادق فرمايد: نحس مستمر است از همه حوائج و كارها بپرهيزيد، نزد سلطان نرويد نخريد نفروشيد تزويج نكنيد حاجت مخواهيد بكسى تكليف نكنيد خود را باشيد از كارهاى سلطان بپرهيزيد تا توانيد صدقه بدهيد كه هر كه در آن بيمار شود خطر دارد، روزيست كه خدا عزّ و جلّ آدم و حوّا را از بهشت دور كرد، لخت كرده، مسافرش دچار راهزن شود.
4- «شهريور روز» نام فرشتهاى كه جواهر از آن آفريده شده و گماشته بر آنها است، و بدرياى روم، فرس گويند پسند است.
امام صادق7فرمايد: مبارك است نوزادش هابيل پسر آدم است تزويج و شكار خشكى و دريا را شايد، نوزادش شايسته مبارك و محبوب مردم است جز اينكه سفر را نشايد و در آن خطر راهزنست و بلاء و اندوه بيمارش زود به شود ان شاء اللَّه تعالى.
5- «اسفندار مذروز» نام فرشته گماشته بزمينها.
فرس گفتهاند: سنگين است امام صادق7فرمايد نحس است و بد، نوزادش قابيل پسر آدم است كه ملعون و كافر كشنده برادر خود، نفرين كن بخاندانش بود غم و گريه بر آنها وارد كرد، از آن كناره كنيد كه شوم و نحس و مذموم است حاجت نخواهيد، نزد سلطان نرويد، در منزل خود بمانيد و بخوبى از درندهها و آهن حذر كنيد.
6- «خرداد روز» نام فرشته گماشته بر كوهها، فرس گويند: سبك است امام صادق7فرمايد: مبارك است تزويج و كوشش در هر كار خير در خشكى و دريا و شكار و كسب در هر دو را شايد و هر حاجتى را، مسافرش زود و با هر چه خواهد بخانه برگردد، در هر حاجت داريد بكوشيد كه برآورده است ان شاء اللَّه.
7- «مرداد روز» نام فرشته گماشته بمردم و روزيشان، فرس گويند: نيك است و امام صادق فرمايد: سعد است و مبارك هر كار خواهيد بكنيد از بناء
درخت كارى، زراعت، شكار نزد سلطان رفتن، سفر كه پسند و شايسته هر حاجت است ان شاء اللَّه.
8- «ديبار روز» از نامهاى خدا است، فرس گويند: نيك است، امام صادق7فرمايد مبارك است و شايسته كوشش در هر حاجت و فروش و خريد و شكار جز سفر كه نرويد بيمارش زود به شود نزد سلطان و جز او برويد كه حاجت در آن روا است و از سلطان بخواه.
9- «آذر روز» نام فرشته گماشته بر آتش روز قيامت فرس گفتهاند:
سبك است، صادق7فرمايد: صالح، سبك، مبارك است همهاش، سفر و هر چه را خواهى شايد مسافرش مال بسيار يابد و هر چيزى بيند بيمارش زود به شود و بد نبيند ان شاء اللَّه حاجت خواهيد كه باذن خدا برآورده است ان شاء اللَّه.
10- «ابان روز» نام فرشته گماشته بدريا و آبها فرس گويند سنگين است صادق7فرمايد: همه چيز را شايد جز رفتن نزد سلطان روز ولادت نوح است نوزادش روزيمند است سختى نكشد نميرد تا پير شود بينوا نشود هر كه از سلطان يا ديگرى گريزد گرفته شود گمشدهاش يافت شود براى فروش و خريد و سفر نيك است بيمارش زود به شود ان شاء اللَّه.
11- «خور روز» نام فرشته گماشته بخورشيد فرس گويند: چون پيش از خود سنگين است صادق فرمايد: روز ولادت شيث پسر آدم7است كه پيغمبر بوده فروش و خريد هر كار و حاجت را شايد و سفر را جز رفتن نزد سلطان كه نشايد و نهانى از او بهتر است كناره كنيد نوزادش مبارك روزيمند پر عمر است بينوا نشود هرگز حاجات خود را جز رفتن نزد سلطان بجوئيد.
12- «ماه روز» نام فرشته گماشته بر ماه فرس گويند: سبك است روزبه نام دارد صادق فرمايد: نيك است و خوب و پسند چون 11 نوزادش عمر طولانى دارد حوائج را بخواهيد آغازش نزد سلطان رويد نه پايانش از خدا كمك خواهيد كه بخواست خدا بگذرد.
13- «تير روز» نام فرشته گماشته باختران فرس گويند: روزيست جدّا سنگين: صادق فرمايد: نحس مستمر است از هر كار بپرهيزيد تا توانيد حاجت مخواهيد نزد سلطان و جز او مرويد لا حول و لا قوة الا باللَّه:
14- «جوش روز» فرشته گماشته بآدمى و چهارپا و دام فرس گويند:
سبك است صادق فرمايد: نيك است براى هر چه خواهى ديدار اشراف و علماء را شايد و طلب حوائج نوزادش با كمال و دانش دوست و دراز عمر است در پايان عمر مال فراوان دارد بيمارش بخواست خدا به شود.
15- «ديمهر روز» نام خدا است فرس گويند: سبك است صادق فرمايد: خوب است و مبارك براى هر كار و حاجت كه خواهى جز اينكه نوزادش لال يا زبان گرفته است حاجت خواهيد كه برآورده است ان شاء اللَّه.
16- «مهر روز» فرشته گماشته برحمت فرس گويند: بسيار سبك است صادق فرمايد: منحوس بد مذموم است، حاجت مخواهيد، سفر مكنيد كه مسافرش هلاك است، نوزادش بناچار ديوانه است بيمارش بسا رها نشود، حاجت و حركت را وانه كه اگر هم برآورده شود سخت است، و بسا بمقصد نرسد تا توانيد بپرهيزيد و صدقه بدهيد.
17- «نمروش روز» فرشته گماشته بويرانى جهان كه جبرئيل است، فرس گويند: پسند و سبك و ميانه است.
صادق فرمايد: نيك است براى هر چه خواهى، موافق و پاك پسند هر حاجت بخواهيد، تزويج كنيد، خريد، فروش، زراعت، بناء انجام دهيد، نزد سلطان و جز او برويد كه بخواست خدا حاجت روا شويد.
18- «رش روز» فرشته گماشته به آتش، فرس گويند: سبك است.
صادق فرمايد: پسند و نيك است براى تزويج، سفر، زراعت، خواست حاجت و هر كار، هر كه با دشمن خصومت كند پيروز گردد بقدرت خدا تعالى.
19- «فروردين روز» فرشته گماشته بجان خلائق و ستاندن آن، فرس گويند: سنگين است، صادق فرمايد: پسند و نيك است براى تزويج، خواست حاجت، هر كه با دشمنى درآويزد بقدرت خدا بدو چيره شود، هر كار را شايد اسحاق در آن زاده، نوزادش مبارك است ان شاء اللَّه.
20- «بهرام روز» فرشته گماشته به پيروزى و شكست در نبرد، فرس گويند:
سبك است، صادق فرمايد: نيك است براى سفر، و خصوص طلب حوائج، و بناء و تزويج و عروسى و رفتن نزد سلطان و جز او، روز مباركى است ان شاء اللَّه.
21- «رام روز» فرشته گماشته بشادى و خرّمى، فرس گويند: نيك است و مبارك، صادق فرمايد: نحس مستمر است، روز خون گرفتن است، تا توانيد بپرهيزيد، حاجت مخواهيد، با دشمن نستيزيد، نوزادش بيشتر نيازمند و بينوا است مسافرش سود نبرد و در خطر است.
22- «باد روز» فرشته گماشته ببادها، فرس گفتند: سنگين است، صادق فرمايد: پسند و نيك براى هر حاجت بويژه فروش و خريد، صدقه ثواب شايان دارد نوزادش مبارك و محبوب است، بيمارش بزودى به شود، مسافرش سودمند و سالم بخانه برگردد، هر كه نزد سلطان رود بخواستههاى خود رسد و كامياب گردد.
23- «ديبدين روز» فرشته گماشته بخواب و بيدارى، فرس گويند: سبك است، صادق فرمايد: پسند است روز ولادت يوسف7است، هر كار و حاجت را شايد بويژه تزويج و تجارات و رفتن نزد سلطان و درخواست حاجت، نوزادش مبارك است و نيك، مسافرش بهرهمند و خيرجو است بخواست خدا عزّ و جلّ.
24- «دين روز» فرشته گماشته بكوشش و جنبش و فرس گويند: سبك است و نيك، صادق فرمايد: نحس است و زادگاه فرعون- لعنه اللَّه- سخت است و بد، تا توانيد بپرهيزيد، مسافرش بميرد، در نسخهاى، نوزادش در سفر بميرد يا كشته يا غرق شود و عمرانه غمگين، رنجبر و دژم باشد و بىتوفيق، بيمارش طولانى و بمقصد نرسد هر چه كوشد.
25- «ارد روز» فرشته گماشته بپريان و ديوان، فرس گويند سنگين است صادق فرمايد: نحس و بد و مذموم است، روزيست كه هفت آفت بمصر زد، بلايش سخت است، بيمارش بسا رها نشود و به نشود، مسافرش برنگردد و سود نبرد، حاجت نخواهيد، خود را باشيد، و تا توانيد بپرهيزيد.
26- «اشتاد روز» فرشته گماشته هنگام ظهور دين، فرس گويند: خوب است، صادق فرمايد: شايسته و مبارك است، موسى در آن دريا را شكافت، هر حاجت را شايد جز تزويج و سفر: هر كه تزويج كند ناتمام ماند و جدا شود، هر كه سفر كند سود نبرد و برنگردد، صدقه بدهيد كه سودش فراوانست، و زيانها مردود بخواست خدا.
27- «آسمان روز» فرشته گماشته بآسمانها، فرس گويند: پسند است صادق فرمايد: نيك است و پسند براى هر حاجت و هر چه خواهى، نوزادش خوب زيبا و نمكين است، بناء، زراعت فروش، خريد، رفتن نزد سلطان را شايد، در حوائج خود بكوشيد.
28- «رامياد روز» فرشته گماشته بقضاوت ميان خلق، فرس گويند: سنگين است و نحس، صادق فرمايد: سعد است و مبارك و ستوده روز ولادت يعقوب پيغمبر7است، سفر و هر حاجت را شايد، نوزادش روزيمند و محبوب مردم و خانواده است و بدانها نيكى كند جز اينكه غمنده باشد و در آخر عمر مبتلا شود و ديدهاش در خطر است.
29- «مهر اسفند روز» فرشته گماشته بر فناها، روزگاران، خردها، گوشها و ديدهها، فرس گويند: نيك است، صادق فرمايد: پسند است براى هر حاجت جز براى نويسنده كه در آن نوشتن بد است، و بنظرم در حاجت خود نكوشد اگر تواند بيمارش زود به شود، مسافرش مال فراوان يابد جز نويسنده كه او را بد باشد گريختهاش زود برگردد، گمشدهاش يافت شود.
30- «انيران روز» فرشته گماشته بروزگارها، فرسش مبارك دانند، صادق