3- «ارديبهشت روز» نام فرشته گماشته بدرمان و درد، فرس گويند:
سنگين است و امام صادق فرمايد: نحس مستمر است از همه حوائج و كارها بپرهيزيد، نزد سلطان نرويد نخريد نفروشيد تزويج نكنيد حاجت مخواهيد بكسى تكليف نكنيد خود را باشيد از كارهاى سلطان بپرهيزيد تا توانيد صدقه بدهيد كه هر كه در آن بيمار شود خطر دارد، روزيست كه خدا عزّ و جلّ آدم و حوّا را از بهشت دور كرد، لخت كرده، مسافرش دچار راهزن شود.
4- «شهريور روز» نام فرشتهاى كه جواهر از آن آفريده شده و گماشته بر آنها است، و بدرياى روم، فرس گويند پسند است.
امام صادق7فرمايد: مبارك است نوزادش هابيل پسر آدم است تزويج و شكار خشكى و دريا را شايد، نوزادش شايسته مبارك و محبوب مردم است جز اينكه سفر را نشايد و در آن خطر راهزنست و بلاء و اندوه بيمارش زود به شود ان شاء اللَّه تعالى.
5- «اسفندار مذروز» نام فرشته گماشته بزمينها.
فرس گفتهاند: سنگين است امام صادق7فرمايد نحس است و بد، نوزادش قابيل پسر آدم است كه ملعون و كافر كشنده برادر خود، نفرين كن بخاندانش بود غم و گريه بر آنها وارد كرد، از آن كناره كنيد كه شوم و نحس و مذموم است حاجت نخواهيد، نزد سلطان نرويد، در منزل خود بمانيد و بخوبى از درندهها و آهن حذر كنيد.
6- «خرداد روز» نام فرشته گماشته بر كوهها، فرس گويند: سبك است امام صادق7فرمايد: مبارك است تزويج و كوشش در هر كار خير در خشكى و دريا و شكار و كسب در هر دو را شايد و هر حاجتى را، مسافرش زود و با هر چه خواهد بخانه برگردد، در هر حاجت داريد بكوشيد كه برآورده است ان شاء اللَّه.
7- «مرداد روز» نام فرشته گماشته بمردم و روزيشان، فرس گويند: نيك است و امام صادق فرمايد: سعد است و مبارك هر كار خواهيد بكنيد از بناء
درخت كارى، زراعت، شكار نزد سلطان رفتن، سفر كه پسند و شايسته هر حاجت است ان شاء اللَّه.
8- «ديبار روز» از نامهاى خدا است، فرس گويند: نيك است، امام صادق7فرمايد مبارك است و شايسته كوشش در هر حاجت و فروش و خريد و شكار جز سفر كه نرويد بيمارش زود به شود نزد سلطان و جز او برويد كه حاجت در آن روا است و از سلطان بخواه.
9- «آذر روز» نام فرشته گماشته بر آتش روز قيامت فرس گفتهاند:
سبك است، صادق7فرمايد: صالح، سبك، مبارك است همهاش، سفر و هر چه را خواهى شايد مسافرش مال بسيار يابد و هر چيزى بيند بيمارش زود به شود و بد نبيند ان شاء اللَّه حاجت خواهيد كه باذن خدا برآورده است ان شاء اللَّه.
10- «ابان روز» نام فرشته گماشته بدريا و آبها فرس گويند سنگين است صادق7فرمايد: همه چيز را شايد جز رفتن نزد سلطان روز ولادت نوح است نوزادش روزيمند است سختى نكشد نميرد تا پير شود بينوا نشود هر كه از سلطان يا ديگرى گريزد گرفته شود گمشدهاش يافت شود براى فروش و خريد و سفر نيك است بيمارش زود به شود ان شاء اللَّه.
11- «خور روز» نام فرشته گماشته بخورشيد فرس گويند: چون پيش از خود سنگين است صادق فرمايد: روز ولادت شيث پسر آدم7است كه پيغمبر بوده فروش و خريد هر كار و حاجت را شايد و سفر را جز رفتن نزد سلطان كه نشايد و نهانى از او بهتر است كناره كنيد نوزادش مبارك روزيمند پر عمر است بينوا نشود هرگز حاجات خود را جز رفتن نزد سلطان بجوئيد.
12- «ماه روز» نام فرشته گماشته بر ماه فرس گويند: سبك است روزبه نام دارد صادق فرمايد: نيك است و خوب و پسند چون 11 نوزادش عمر طولانى دارد حوائج را بخواهيد آغازش نزد سلطان رويد نه پايانش از خدا كمك خواهيد كه بخواست خدا بگذرد.
13- «تير روز» نام فرشته گماشته باختران فرس گويند: روزيست جدّا سنگين: صادق فرمايد: نحس مستمر است از هر كار بپرهيزيد تا توانيد حاجت مخواهيد نزد سلطان و جز او مرويد لا حول و لا قوة الا باللَّه:
14- «جوش روز» فرشته گماشته بآدمى و چهارپا و دام فرس گويند:
سبك است صادق فرمايد: نيك است براى هر چه خواهى ديدار اشراف و علماء را شايد و طلب حوائج نوزادش با كمال و دانش دوست و دراز عمر است در پايان عمر مال فراوان دارد بيمارش بخواست خدا به شود.
15- «ديمهر روز» نام خدا است فرس گويند: سبك است صادق فرمايد: خوب است و مبارك براى هر كار و حاجت كه خواهى جز اينكه نوزادش لال يا زبان گرفته است حاجت خواهيد كه برآورده است ان شاء اللَّه.
16- «مهر روز» فرشته گماشته برحمت فرس گويند: بسيار سبك است صادق فرمايد: منحوس بد مذموم است، حاجت مخواهيد، سفر مكنيد كه مسافرش هلاك است، نوزادش بناچار ديوانه است بيمارش بسا رها نشود، حاجت و حركت را وانه كه اگر هم برآورده شود سخت است، و بسا بمقصد نرسد تا توانيد بپرهيزيد و صدقه بدهيد.
17- «نمروش روز» فرشته گماشته بويرانى جهان كه جبرئيل است، فرس گويند: پسند و سبك و ميانه است.
صادق فرمايد: نيك است براى هر چه خواهى، موافق و پاك پسند هر حاجت بخواهيد، تزويج كنيد، خريد، فروش، زراعت، بناء انجام دهيد، نزد سلطان و جز او برويد كه بخواست خدا حاجت روا شويد.
18- «رش روز» فرشته گماشته به آتش، فرس گويند: سبك است.
صادق فرمايد: پسند و نيك است براى تزويج، سفر، زراعت، خواست حاجت و هر كار، هر كه با دشمن خصومت كند پيروز گردد بقدرت خدا تعالى.
19- «فروردين روز» فرشته گماشته بجان خلائق و ستاندن آن، فرس گويند: سنگين است، صادق فرمايد: پسند و نيك است براى تزويج، خواست حاجت، هر كه با دشمنى درآويزد بقدرت خدا بدو چيره شود، هر كار را شايد اسحاق در آن زاده، نوزادش مبارك است ان شاء اللَّه.
20- «بهرام روز» فرشته گماشته به پيروزى و شكست در نبرد، فرس گويند:
سبك است، صادق فرمايد: نيك است براى سفر، و خصوص طلب حوائج، و بناء و تزويج و عروسى و رفتن نزد سلطان و جز او، روز مباركى است ان شاء اللَّه.
21- «رام روز» فرشته گماشته بشادى و خرّمى، فرس گويند: نيك است و مبارك، صادق فرمايد: نحس مستمر است، روز خون گرفتن است، تا توانيد بپرهيزيد، حاجت مخواهيد، با دشمن نستيزيد، نوزادش بيشتر نيازمند و بينوا است مسافرش سود نبرد و در خطر است.
22- «باد روز» فرشته گماشته ببادها، فرس گفتند: سنگين است، صادق فرمايد: پسند و نيك براى هر حاجت بويژه فروش و خريد، صدقه ثواب شايان دارد نوزادش مبارك و محبوب است، بيمارش بزودى به شود، مسافرش سودمند و سالم بخانه برگردد، هر كه نزد سلطان رود بخواستههاى خود رسد و كامياب گردد.
23- «ديبدين روز» فرشته گماشته بخواب و بيدارى، فرس گويند: سبك است، صادق فرمايد: پسند است روز ولادت يوسف7است، هر كار و حاجت را شايد بويژه تزويج و تجارات و رفتن نزد سلطان و درخواست حاجت، نوزادش مبارك است و نيك، مسافرش بهرهمند و خيرجو است بخواست خدا عزّ و جلّ.
24- «دين روز» فرشته گماشته بكوشش و جنبش و فرس گويند: سبك است و نيك، صادق فرمايد: نحس است و زادگاه فرعون- لعنه اللَّه- سخت است و بد، تا توانيد بپرهيزيد، مسافرش بميرد، در نسخهاى، نوزادش در سفر بميرد يا كشته يا غرق شود و عمرانه غمگين، رنجبر و دژم باشد و بىتوفيق، بيمارش طولانى و بمقصد نرسد هر چه كوشد.
25- «ارد روز» فرشته گماشته بپريان و ديوان، فرس گويند سنگين است صادق فرمايد: نحس و بد و مذموم است، روزيست كه هفت آفت بمصر زد، بلايش سخت است، بيمارش بسا رها نشود و به نشود، مسافرش برنگردد و سود نبرد، حاجت نخواهيد، خود را باشيد، و تا توانيد بپرهيزيد.
26- «اشتاد روز» فرشته گماشته هنگام ظهور دين، فرس گويند: خوب است، صادق فرمايد: شايسته و مبارك است، موسى در آن دريا را شكافت، هر حاجت را شايد جز تزويج و سفر: هر كه تزويج كند ناتمام ماند و جدا شود، هر كه سفر كند سود نبرد و برنگردد، صدقه بدهيد كه سودش فراوانست، و زيانها مردود بخواست خدا.
27- «آسمان روز» فرشته گماشته بآسمانها، فرس گويند: پسند است صادق فرمايد: نيك است و پسند براى هر حاجت و هر چه خواهى، نوزادش خوب زيبا و نمكين است، بناء، زراعت فروش، خريد، رفتن نزد سلطان را شايد، در حوائج خود بكوشيد.
28- «رامياد روز» فرشته گماشته بقضاوت ميان خلق، فرس گويند: سنگين است و نحس، صادق فرمايد: سعد است و مبارك و ستوده روز ولادت يعقوب پيغمبر7است، سفر و هر حاجت را شايد، نوزادش روزيمند و محبوب مردم و خانواده است و بدانها نيكى كند جز اينكه غمنده باشد و در آخر عمر مبتلا شود و ديدهاش در خطر است.
29- «مهر اسفند روز» فرشته گماشته بر فناها، روزگاران، خردها، گوشها و ديدهها، فرس گويند: نيك است، صادق فرمايد: پسند است براى هر حاجت جز براى نويسنده كه در آن نوشتن بد است، و بنظرم در حاجت خود نكوشد اگر تواند بيمارش زود به شود، مسافرش مال فراوان يابد جز نويسنده كه او را بد باشد گريختهاش زود برگردد، گمشدهاش يافت شود.
30- «انيران روز» فرشته گماشته بروزگارها، فرسش مبارك دانند، صادق
فرمايد: پسند و نيك است براى همه چيز، روز ولادت اسماعيل بن ابراهيم8است، همه كار و همه حاجت را شايد از خريد و فروش و زرع و غرس و تزويج و بناء، بيمارش زود به شود ان شاء اللَّه، أمير المؤمنين7فرمود: نوزادش فرزانه بردبار، راستگو و مبارك است و كارش بالا گيرد و شأنش برآيد، زبانش راست و وفادار باشد، گريختهاش را يابند، گمشدهاش يافت شود ان شاء اللَّه.
2- در مناقب (ج 4 ص 319) حكايت است كه منصور موسى بن جعفر را پيش داشت تا روز نوروز جلوس كند، و آنچه عيدى نزد او آرند دريافت كند فرمود: من اخبار از جدّم رسول خدا6را بازرسى كردم، از اين عيد خبرى نيافتم اين روش پارسيان بوده و اسلام آن را محو كرده معاذ اللَّه چيزى را زنده سازيم كه اسلام محوش كرده، منصور گفت: براى سياست سپاه اين كار را ميكنيم بحق خداى بزرگ از تو خواهش دارم كه جلوس كنى، و جلوس كرد، تا آخر آنچه در باب تاريخ آن حضرت آوردم.
بيان: اين خبر مخالف اخبار معلى است، و دلالت دارد بر بىاعتبارى نوروز شرعا، ولى اخبار معلّى سندش قوىتر و ميان اصحاب مشهورتر است، و ممكن است اين خبر حمل بر تقيه شود، چون خبر معلى مشتمل بر مطالبى است كه تقيه داشته و امروز هم در بلاد مخالفان از اظهار تبرك بدان بايد تقيّه كرد، يا مقصود از آن تعظيم روز ديگريست جز روزى كه در خبر معلى است.
3- المتهجّد: معلى بن خنيس از امام صادق7در يوم نوروز آورده كه:
غسل كن، پاكترين جامه خود را بپوش عطر بزن و آن روز روزه باش (الخبر).
مىگويم: در برخى كتب منجّمان بروايت از امام صادق7روزهاى ماههاى فرس را چنين يافتم.
1- «هرمز» كه نام خداست: آدم و حوّاء در آن خلق شدند، تجارت و صحبت ملوك شكار بناء و نو پوشيدن را شايد، حمام و فصد و قرض و نبرد و مناظره را نشايد.
2- «بهمن» مبارك است، بيشتر كارها را شايد فصد و حجامت و حمام را نشايد.
3- «ارديبهشت» فرشته گماشته بدرمان، آدم و حوّاء از بهشت بدر شدند تنها شكار و نوشيدن دارو را شايد.
4- «شهريور» روز خوبيست زادگاه هابيل است عمارت بناء صلح نكاح تجارت و صيد را شايد سفر نقل مكان و تحويل و سر تراشيدن را نشايد.
5- اسفندار [مذ] نحس است هابيل كشته شده جز عمارت و شرب دواء را نشايد.
6- «خرداد» فرشته گماشته بكوهها مبارك و نيك است از فصد و تعليم و نبرد حذر كن.
7- «مرداد» فرشته گماشته بجانوران فصد و حجامت و زراعت و طلاق را نشايد.
8- «ديبازر» از نامهاى خدا سفر و شكار و مناظره و حمام را نشايد.
9- «آذر» فرشته گماشته بآتش آغازش نيك و آخرش بد است ملك نخرند كه زود ويران شود.
10- «آبان» نام فرشته گماشته بدرياها زادگاه نوح7است ديدار بزرگان نوشتن نامه خوب است و ارسال رسول سفر شكار درمان بالا رفتن جاى بلند را نشايد كه خطر سقوط دارد.
11- «خور» فرشته گماشته بخورشيد زادگاه موسى است فصد حمام، نكاح، نو پوشيدن بنده خريدن را نشايد.
12- «ماه» فرشته گماشته بارزاق اين روز را مخزن الاسرار گويند: از گريز پرهيز شود كه دستگير گردد.
13- «تير» گماشته بر اختران روز نحس است تنها مجالست خوبان را شايد و اشتغال بدعاء.
14- «جوش» فرشته گماشته ببهائم زادگاه ابراهيم7است كارهاى بد را حذر بايد.
15- «ديب مهر» فرشته گماشته بعرش روز نجات ابراهيم7از آتش از فصد حذر كن.
16- «مهر» فرشته گماشته بدوزخ روز نحس مستمر جز حمام و سر تراشيدن را نشايد سفرش خطر هلاك دارد.
17- «سروش» از نامهاى خدا و گفتهاند جبرئيل، از جز طلب حاجت و كار خير حذر كن.
18- «رشن» فرشته گماشته بآتش از فسق و فجور و كارهاى بد حذر كن.
19- «فروردين» نام ملك الموت زادگاه اسحاق از خون گرفتن و سر- تراشيدن حذر كن.
20- «بهرام» فرشته گماشته به نبرد از خصومت و شكار و تقاضاى كارشناس حذر كن.
21- «رام» فرشته گماشته به جان نحس است از هر كارى حذر كن در برخى نسخهها فرشته گماشته بأبر است مبارك است شكار معالجه و حمام را نشايد.
22- «باد» فرشته گماشته بابرها و در برخى نسخهها نام خدا است از فسق و فجور حذر بايد.
23- «ديبدين» از نامهاى خدا نيك است و شايسته در نسخهاى زادگاه فرعونست از خوراك بد و هر كار بويژه سفر حذر بايد.
24- «دين» نحس و زادگاه فرعونست جز فصد را نشايد و از خوراكها و هر كار حذر بايد.
25- «ارد» فرشته گماشته بديوها، روز هلاك مصريان تنها باش و بكارى مرو، ويژه سفر تجارت، نكاح حمام و شكار.