کتاب الاحتجاج - ترجمه جعفری

على بن أبى طالب ؛ پيشواى پرهيزگاران و امام مبين تعليم نمودم .
اى گروه مردم ! از على غافل نشويد و او را ترك مكنيد ، و از ولايتش خوددارى مكنيد ، او راهنماى به حقّ و راستى و عامل به آن است ، باطل و پوچ را نابود و از آن منع مىكند ، و در راه خدا از ملامت ديگران متزلزل نمىشود ، او اوّلين مؤمن بخدا و رسول و فدايى پيامبر است ، او در حالى با رسول خدا به عبادت خداوند پرداخت كه همهء شما بتپرست بوديد .
اى گروه مردم ! على را بزرگ و محترم شماريد كه خداوند او را تفضيل و تكريم فرموده است و بدو روى آوريد كه خداوند او را به اين مقام منصوب فرموده است .
اى گروه مردم ! او از جانب خداوند امام و رهبر است ، و منكر ولايت او از پذيرش و غفران الهى بدور ، و بطور قطع و يقين مشمول عذاب الهى و آتش سوزان است .
از مخالفت با او برحذر باشيد و گر نه به آتشى رويد كه سوخت و هيمه اش آدميان و سنگهايند ، و براى كافران مهيّا شده است .
اى گروه مردم ! همهء انبياء و مرسلين گذشته به نبوّت من بشارت داده شده‌اند ، و من خاتم انبياء و مرسلين ، و حجّت خدا بر همهء أهل آسمان و زمين هستم ، پس هر كس در اين مورد ترديد كند همچون كفر دوران جاهليّت كافر است . و هر كس در بارهء قسمتى از گفتار من شك نمايد به همهء گفتارم ترديد نموده است و مستحقّ آتش خواهد بود .

اى گروه مردم ! اين فضيلت و نعمتى است كه خداوند متعال مرا اعطا فرموده ، هيچ معبودى جز او نيست ، او را پيوسته حمد و سپاس گفته و از انعام و احسان خداوند براى هميشه تشكَّر مىكنم .
اى گروه مردم ! على را تفضيل دهيد كه او پس از من افضل همهء مردم است ، بوسيلهء ما است كه مردم مشمول نعمت و رحمت خداوند قرار مىگيرند ، و جبرئيل مرا خبر داده است كه خداوند متعال مىفرمايد : هر كه با على مخالفت و دشمنى كند ملعون و مغضوب بوده و از رحمت من دور مىشود . و هر كسى بايد بنگرد كه براى فرداى قيامت چه پيش فرستاده است ، و بترسيد از اينكه دوباره دچار لغزش شويد كه خداوند بدان چه مىكنيد آگاه است .
اى گروه مردم ! بدانيد كه على بن أبى طالب جنب پروردگار است ، و او مصداق اين آيهء است : « تا كسى نگويد : دريغا بر آن كوتاهى كه در بارهء خدا كردم - زمر : 56 » .
اى گروه مردم ! در بارهء قرآن بيانديشيد ، و از آياتش سر درآوريد ، و هميشه به محكمات آن ناظر باشيد ، و نبايد از آيات متشابه پيروى كنيد ، و قسم بخدا كه كسى نمىتواند حقائق و دقائق قرآن را تفسير و بيان كند مگر على بن أبى طالب كه برادر و وصىّ من است - و همزمان دست على را گرفته و بالا برد ؛ بحدّى كه زير بازوى آن حضرت هويدا شد - و من به شما اعلام مىكنم : « كسى كه من مولاى اويم على مولاى او است ، و موالات او

از جانب خداوند با عزّت و جلال بر من نازل شده است .
اى گروه مردم ! على و أولاد پاكش ثقل اصغرند ، و قرآن مجيد ثقل اكبر است .
و هر كدام از آن دو مؤيّد و موافق ديگرى خواهد بود ، و هرگز از همديگر جدا نخواهند شد تا روزى كه در جانب حوض بمن رسند ، آنان امنا و حكماى خداوند در روى زمينند .
اى گروه مردم ! آگاه باشيد ، همه و همه آگاه باشيد كه من تمام اين مطالب را ادا نمودم و ابلاغ كردم و به گوش همه رساندم ، همه و همه كلام خدا بود و من از جانب او گفتم ، كه بجز برادرم على بن أبى طالب كسى سزاوار منصب امارت و امامت نيست ، و پس از من كسيرا نشايد كه عنوان امير المؤمنين را بجز او به ديگرى نسبت دهد .
سپس دست مبارك خود را دراز كرده و از بازوى على بن أبى طالب عليه السّلام گرفته و بلند نمود تا آنجا كه پاهاى آن حضرت در موازات زانوى پيامبر قرار گرفت و فرمود :
اى گروه مردم ! اين على است ، كه برادر و وصىّ ، و حافظ علم من ، و جانشينم بر امّت است ، او مفسّر قرآن و داعى بسوى خدا و عامل به مرضات الهى است ، با دشمنان خدا در جنگ ؛ و طرفدار طاعت ؛ و نهىكنندهء از نافرمانى او است ، او جانشين پيامبر

و امير مؤمنان و پيشواى هدايتگر است ، و با عهدشكنان و ستمكاران و خارجشدگان از حقّ به اذن و فرمان خدا مىجنگد ، حال گفتارى بزبان آورم كه به امر پروردگارم هر سخنى را تغيير دهد :
پروردگارا ، دوستدارانش را دوست بدار ، و با دشمنانش عداوت كن ، و منكر او را لعن ، و به هر كه حقّش را پايمال كند غضب فرما .
پروردگارا ، بنا بر همانچه خود فرمودى اعلام داشتم كه امامت پس از من براى على ابن أبى طالب است و او را به اين مقام منصوب نمودم ، تا شريعت خود را براى بندگانت به كمال رسانى ، و نعمت خود را بر ايشان تمام كنى ، و اسلام را دين آنان بپسندى ، كه خود در قرآن فرموده اى : « و هر كس كه جز اسلام دينى بجويد هرگز از او پذيرفته نشود و او در آخرت از زيانكاران است - آل عمران : 85 » . پروردگارا ! تو را به گواهى مىگيرم و تو را در اين شهادت بس كه تبليغ خود را انجام دادم .
اى گروه مردم ! بىشكّ خداوند دين خود را با امامت او به كمال رساند ، پس كسى كه از او پيروى نكند و به خلفاى پس از او - كه همه تا روز قيامت از فرزندان صلبى منند - اقتدا ننمايد ، كارها و اعمالشان تباه و نابود شود و براى هميشه در آتش بماند ، و عذابشان سبك نشود و مهلت نيابند .
اى گروه مردم ! اين على است ، كه در همهء موارد از شما بالاتر است ، در يارى

رساندن و شايستگى ، و نزديكى و قرب ، و عزّت در نزد من برترى دارد ، و خدا و رسولش از او راضى و خشنودند ، و تمام آيات رضايت و خشنودى در بارهء او نازل شده است ، و خداوند تمام خطابهاى * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ) * در قرآن را به او آغاز نموده است[1]، و تمام آيات مدح در كتاب خدا قرآن كريم در بارهء اوست ، و سورهء هل أتى براى اوست ؛ كه اعتراف به بهشت نموده ، و جز در شأن او نازل نشده ، و هيچ كس جز او بواسطهء اين سوره مدح نشده است .
اى مردم ! او كمككار دين خدا ، و مدافع رسول است ، او تقى ، نقى ، هادى و مهدىّ است ، پيامبر شما بهترين پيامبران ، و وصىّ او بهترين اوصيا و فرزندانش بهترين جانشينانند .
اى گروه مردم ! نسل هر پيامبرى از پشت اوست ، و نسل من از پشت على است .
اى گروه مردم ! براستى ، ابليس به واسطهء حسادت بود كه آدم را از بهشت بيرون فرستاد ، پس حسد نورزيد كه اعمالتان تباه شده و در نهايت منحرف گرديد ، زيرا تنها يك خطا موجب شد آدم صفوة الله از بهشت به زمين هبوط نمايد ، در حالى كه او برگزيدهء خداوند بود ، تا چه رسد به شما كه گروهى عباد الله و گروهى اعداء الله هستيد ، بدانيد كه مبغض على تيره بخت و دوستدار او تقىّ و خدا ترس است . و جز اهل ايمان به او اعتماد ندارد ، و قسم بخدا كه سورهء و العصر در بارهء على نازل شده ، كه : « به نام خداى بخشايندهء مهربان .

[1]يعنى در رأس أهل ايمان ؛ وجود مبارك حضرت أمير عليه السّلام مىباشد .

سوگند به روزگار [ پيروزى حقّ بر باطل ] . كه هر آينه آدمى در زيانكارى است . مگر كسانى كه ايمان آوردند و كارهاى نيك و شايسته كردند و يك ديگر را به راستى و درستى اندرز دادند و يك ديگر را به شكيبايى سفارش كردند » .
اى گروه مردم ! نقل قول خداوند نمودم و پيام خود را به شما رساندم ، و بر پيامبر جز رساندن آشكار پيام نيست .
اى گروه مردم ! ترس از خداى را چنان كه شايستهء ترس از اوست پيشه كنيد ، و مميريد مگر در حالى كه مسلمان باشيد .
اى گروه مردم ! به خدا و پيامبرش و نورى كه با او نازل شده - قرآن - ايمان بياوريد پيش از آنكه چهره هايى را محو و ناپديد كنيم آن گونه كه آنها را به پشت سرشان بگردانيم .
اى گروه مردم ! نور خداوند در من راه يافته ، سپس در على ، و پس از آن در نسل او تا قائم مهدى جارى خواهد بود ، مهدى ، همو كه حقّ خدا و هر حقّى را مىگيرد از ماست ، زيرا خداوند ما را حجّتى بر اهل تقصير و عناد و خلاف و خيانت و گناه و ستم و خلاصه بر همهء جهانيان قرار داده است .
اى گروه مردم ! شما را انذار مىكنم كه من فقط پيامبر و رسول خدا هستم ، كه پيش از او پيامبران و فرستادگان گذشتند ، پس اگر من بميرم يا كشته شوم آيا شما به دوران جاهليّت - پيش از اسلام - برخواهيد گشت ؟ و هر كس كه عقبگرد كند هرگز به خدا گزند و زيانى نرساند ، و زودا كه خدا سپاسگزاران را پاداش دهد .

بدانيد در اين سوره علىّ موصوف بصبر و شكر شده ، و پس از او فرزندانش كه از صلب منند .
اى گروه مردم ! بواسطهء اسلامتان بر خداوند منّت مگذاريد كه مشمول خشم خدا گرديد و شما را عذاب كند زيرا او در كمينگاه است .
اى گروه مردم ! پس از درگذشت من پيشوايانى ظهور كنند كه شما را به سوى آتش جهنّم مىخوانند ، و در روز رستاخيز هيچ يارى و كمكى نشوند .
اى گروه مردم ! براستى كه خداوند و من از آنان بيزارم .
اى گروه مردم ! آنان و تمام انصار و اعوان و پيروانشان در فروترين طبقهء دوزخند و براستى بد است جايگاه گردنكشان ! بدانيد كه آنان اصحاب صحيفه‌اند ، پس بايد هر يك از شما در صحيفه اش نظر كند .
راوى حديث ، امام باقر عليه السّلام فرمود : جز گروهى اندك بقيّهء مردم ؛ ماجراى صحيفه را فراموش كردند .
اى گروه مردم ! من امامت را در ذرّيّهء خودم تا روز قيامت باقى گذاشتم ، و من هر آنچه گفتنى بود گفتم و مأموريتم را كاملا به انجام رساندم ، تا آنجا كه براى هيچ كس ؛ چه حاضر و چه غايب ، چه آنان كه متولَّد شده‌اند و چه آيندگان جاى عذر و بهانه اى باقى نماند ، پس سفارشات مرا به ديگران ابلاغ كنيد ، حاضر به غايب ، و پدر به فرزند خود تا روز قيامت برسانند . و امامت را ظالمانه غصب كرده و بصورت سلطنت در خواهند آورد ،

ألا لعنت خدا بر آن دو گروهى كه اين مقام را بزور ستانده و غصب نمودند ، اى پريان و آدميان ، زودا كه به حساب شما پردازيم و بر شما پاره اى از آتش و دودى - يا مسى گداخته - فرستاده شود كه نتوانيد از يك ديگر دفاع كنيد ! اى گروه مردم ! براستى خداوند پيوسته شما را غربال مىكند تا پاكدلان و خوبان را از بدكرداران جدا نمايد ، و خداوند شما را از غيب با خبر نمىسازد .
اى گروه مردم ! هيچ قريه و شهرى را خداوند جز به جهت تكذيبشان نابود نكرد ، و همچنين شهرهائى را كه ظلم و ستم در آن رسوخ نمايد ، ويران و خراب مىكند ، و اين فرد « على » است كه امام و سرپرست شماست ، او از وعده‌هاى الهى است ، و البتّه خداوند متعال به عهد و وعده‌هاى خود عمل خواهد كرد .
اى گروه مردم ! بسيارى از گذشتگان شما گمراه شدند ، و بهمين خاطر بدست خداوند هلاك شدند ، پس پسينيان نيز مشمول آن هلاك گردند ، خداوند متعال فرموده :
« آيا پيشينيان را هلاك نكرد . سپس پسينيان - مانند كفّار مكَّه - را از پى آنها درآريم . با بزهكاران چنين مىكنيم . در آن روز واى بر دروغانگاران - مرسلات : 16 - 19 » .
اى گروه مردم ! خداوند مرا امر و نهى فرموده ، و من نيز على را ، پس او امر و نهى را از پروردگارش دريافته ، بنا بر اين به سخنانش گوش دهيد تا سالم بمانيد ، و او را اطاعت كنيد تا هدايت شويد ، و از نواهيش دست برداريد تا براه راست افتيد ، و مطابق ميل او