کتاب الاحتجاج - ترجمه جعفری

و امير مؤمنان و پيشواى هدايتگر است ، و با عهدشكنان و ستمكاران و خارجشدگان از حقّ به اذن و فرمان خدا مىجنگد ، حال گفتارى بزبان آورم كه به امر پروردگارم هر سخنى را تغيير دهد :
پروردگارا ، دوستدارانش را دوست بدار ، و با دشمنانش عداوت كن ، و منكر او را لعن ، و به هر كه حقّش را پايمال كند غضب فرما .
پروردگارا ، بنا بر همانچه خود فرمودى اعلام داشتم كه امامت پس از من براى على ابن أبى طالب است و او را به اين مقام منصوب نمودم ، تا شريعت خود را براى بندگانت به كمال رسانى ، و نعمت خود را بر ايشان تمام كنى ، و اسلام را دين آنان بپسندى ، كه خود در قرآن فرموده اى : « و هر كس كه جز اسلام دينى بجويد هرگز از او پذيرفته نشود و او در آخرت از زيانكاران است - آل عمران : 85 » . پروردگارا ! تو را به گواهى مىگيرم و تو را در اين شهادت بس كه تبليغ خود را انجام دادم .
اى گروه مردم ! بىشكّ خداوند دين خود را با امامت او به كمال رساند ، پس كسى كه از او پيروى نكند و به خلفاى پس از او - كه همه تا روز قيامت از فرزندان صلبى منند - اقتدا ننمايد ، كارها و اعمالشان تباه و نابود شود و براى هميشه در آتش بماند ، و عذابشان سبك نشود و مهلت نيابند .
اى گروه مردم ! اين على است ، كه در همهء موارد از شما بالاتر است ، در يارى

رساندن و شايستگى ، و نزديكى و قرب ، و عزّت در نزد من برترى دارد ، و خدا و رسولش از او راضى و خشنودند ، و تمام آيات رضايت و خشنودى در بارهء او نازل شده است ، و خداوند تمام خطابهاى * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ) * در قرآن را به او آغاز نموده است[1]، و تمام آيات مدح در كتاب خدا قرآن كريم در بارهء اوست ، و سورهء هل أتى براى اوست ؛ كه اعتراف به بهشت نموده ، و جز در شأن او نازل نشده ، و هيچ كس جز او بواسطهء اين سوره مدح نشده است .
اى مردم ! او كمككار دين خدا ، و مدافع رسول است ، او تقى ، نقى ، هادى و مهدىّ است ، پيامبر شما بهترين پيامبران ، و وصىّ او بهترين اوصيا و فرزندانش بهترين جانشينانند .
اى گروه مردم ! نسل هر پيامبرى از پشت اوست ، و نسل من از پشت على است .
اى گروه مردم ! براستى ، ابليس به واسطهء حسادت بود كه آدم را از بهشت بيرون فرستاد ، پس حسد نورزيد كه اعمالتان تباه شده و در نهايت منحرف گرديد ، زيرا تنها يك خطا موجب شد آدم صفوة الله از بهشت به زمين هبوط نمايد ، در حالى كه او برگزيدهء خداوند بود ، تا چه رسد به شما كه گروهى عباد الله و گروهى اعداء الله هستيد ، بدانيد كه مبغض على تيره بخت و دوستدار او تقىّ و خدا ترس است . و جز اهل ايمان به او اعتماد ندارد ، و قسم بخدا كه سورهء و العصر در بارهء على نازل شده ، كه : « به نام خداى بخشايندهء مهربان .

[1]يعنى در رأس أهل ايمان ؛ وجود مبارك حضرت أمير عليه السّلام مىباشد .

سوگند به روزگار [ پيروزى حقّ بر باطل ] . كه هر آينه آدمى در زيانكارى است . مگر كسانى كه ايمان آوردند و كارهاى نيك و شايسته كردند و يك ديگر را به راستى و درستى اندرز دادند و يك ديگر را به شكيبايى سفارش كردند » .
اى گروه مردم ! نقل قول خداوند نمودم و پيام خود را به شما رساندم ، و بر پيامبر جز رساندن آشكار پيام نيست .
اى گروه مردم ! ترس از خداى را چنان كه شايستهء ترس از اوست پيشه كنيد ، و مميريد مگر در حالى كه مسلمان باشيد .
اى گروه مردم ! به خدا و پيامبرش و نورى كه با او نازل شده - قرآن - ايمان بياوريد پيش از آنكه چهره هايى را محو و ناپديد كنيم آن گونه كه آنها را به پشت سرشان بگردانيم .
اى گروه مردم ! نور خداوند در من راه يافته ، سپس در على ، و پس از آن در نسل او تا قائم مهدى جارى خواهد بود ، مهدى ، همو كه حقّ خدا و هر حقّى را مىگيرد از ماست ، زيرا خداوند ما را حجّتى بر اهل تقصير و عناد و خلاف و خيانت و گناه و ستم و خلاصه بر همهء جهانيان قرار داده است .
اى گروه مردم ! شما را انذار مىكنم كه من فقط پيامبر و رسول خدا هستم ، كه پيش از او پيامبران و فرستادگان گذشتند ، پس اگر من بميرم يا كشته شوم آيا شما به دوران جاهليّت - پيش از اسلام - برخواهيد گشت ؟ و هر كس كه عقبگرد كند هرگز به خدا گزند و زيانى نرساند ، و زودا كه خدا سپاسگزاران را پاداش دهد .

بدانيد در اين سوره علىّ موصوف بصبر و شكر شده ، و پس از او فرزندانش كه از صلب منند .
اى گروه مردم ! بواسطهء اسلامتان بر خداوند منّت مگذاريد كه مشمول خشم خدا گرديد و شما را عذاب كند زيرا او در كمينگاه است .
اى گروه مردم ! پس از درگذشت من پيشوايانى ظهور كنند كه شما را به سوى آتش جهنّم مىخوانند ، و در روز رستاخيز هيچ يارى و كمكى نشوند .
اى گروه مردم ! براستى كه خداوند و من از آنان بيزارم .
اى گروه مردم ! آنان و تمام انصار و اعوان و پيروانشان در فروترين طبقهء دوزخند و براستى بد است جايگاه گردنكشان ! بدانيد كه آنان اصحاب صحيفه‌اند ، پس بايد هر يك از شما در صحيفه اش نظر كند .
راوى حديث ، امام باقر عليه السّلام فرمود : جز گروهى اندك بقيّهء مردم ؛ ماجراى صحيفه را فراموش كردند .
اى گروه مردم ! من امامت را در ذرّيّهء خودم تا روز قيامت باقى گذاشتم ، و من هر آنچه گفتنى بود گفتم و مأموريتم را كاملا به انجام رساندم ، تا آنجا كه براى هيچ كس ؛ چه حاضر و چه غايب ، چه آنان كه متولَّد شده‌اند و چه آيندگان جاى عذر و بهانه اى باقى نماند ، پس سفارشات مرا به ديگران ابلاغ كنيد ، حاضر به غايب ، و پدر به فرزند خود تا روز قيامت برسانند . و امامت را ظالمانه غصب كرده و بصورت سلطنت در خواهند آورد ،

ألا لعنت خدا بر آن دو گروهى كه اين مقام را بزور ستانده و غصب نمودند ، اى پريان و آدميان ، زودا كه به حساب شما پردازيم و بر شما پاره اى از آتش و دودى - يا مسى گداخته - فرستاده شود كه نتوانيد از يك ديگر دفاع كنيد ! اى گروه مردم ! براستى خداوند پيوسته شما را غربال مىكند تا پاكدلان و خوبان را از بدكرداران جدا نمايد ، و خداوند شما را از غيب با خبر نمىسازد .
اى گروه مردم ! هيچ قريه و شهرى را خداوند جز به جهت تكذيبشان نابود نكرد ، و همچنين شهرهائى را كه ظلم و ستم در آن رسوخ نمايد ، ويران و خراب مىكند ، و اين فرد « على » است كه امام و سرپرست شماست ، او از وعده‌هاى الهى است ، و البتّه خداوند متعال به عهد و وعده‌هاى خود عمل خواهد كرد .
اى گروه مردم ! بسيارى از گذشتگان شما گمراه شدند ، و بهمين خاطر بدست خداوند هلاك شدند ، پس پسينيان نيز مشمول آن هلاك گردند ، خداوند متعال فرموده :
« آيا پيشينيان را هلاك نكرد . سپس پسينيان - مانند كفّار مكَّه - را از پى آنها درآريم . با بزهكاران چنين مىكنيم . در آن روز واى بر دروغانگاران - مرسلات : 16 - 19 » .
اى گروه مردم ! خداوند مرا امر و نهى فرموده ، و من نيز على را ، پس او امر و نهى را از پروردگارش دريافته ، بنا بر اين به سخنانش گوش دهيد تا سالم بمانيد ، و او را اطاعت كنيد تا هدايت شويد ، و از نواهيش دست برداريد تا براه راست افتيد ، و مطابق ميل او

حركت كنيد تا مبادا راههاى مختلف شما را از راه او بازداشته و متفرّق و پراكنده شويد .
اى گروه مردم ! من همان صراط مستقيم و راه راستى هستم كه خداوند به شما امر فرموده از آن پيروى كنيد .
و بعد از من على بن أبى طالب ، سپس فرزندان من از صلب او صراط مستقيماند .
همان پيشوايانى كه مردم را به راه حقّ هدايت مىنمايند ، و بدان وسيله دادگرى مىكنند .
سپس آيات مباركهء سورهء حمد را تلاوت نمود : « سپاس و ستايش خداى راست . پروردگار جهانيان . آن بخشايندهء مهربان . خداوند و فرمانرواى روز پاداش . تو را مىپرستيم و بس ، و از تو يارى مىخواهيم و بس . ما را به راه راست راه بنماى . راه كسانى كه به آنان نعمت دادى - نيكويى كردى - نه راه خشم گرفتگان بر آنها و نه راه گمراهان » ، و اشاره فرمود به اينكه اين آيات شريفه در حقّ من و در بارهء آنان نازل شده است ، آنان دوستان خدايند ، نه بيمى بر آنهاست و نه اندوهگين مىشوند ، بدانيد كه براستى گروه خدا پيروزند ، بدانيد كه دشمنان « على » همان اهل شقاق و نفاقند ، آنان دشمن و مخالف و از حدّ گذشتگانند ، آنان برادران شيطانند ، همانهايى كه برخىشان به برخى ديگر با گفتار آراسته و فريبنده پيام نهانى مىفرستند تا فريب دهند .
بدانيد كه دوستان آنان در قرآن مذكورند ، آنجا كه فرمايد : « مردمى را نيابى كه به خداى و روز واپسين ايمان آورند در حالى كه با كسانى كه با خداى و پيامبرش دشمنى و مخالفت كرده‌اند دوستى بدارند ، اگر پدران با پسران يا برادران يا خويشانشان باشند ، اينانند كه [ خداوند ] ايمان را در دلهاشان نوشته - پايدار ساخته - است و ايشان را به روحى از نزد خويش نيرومند گردانيده و به بهشتهايى در آورد كه از زير آنها جويها روان است ، در آنجا جاويدانند ، خدا از آنها خشنود است و ايشان از خدا خشنودند ، ايشانند گروه خدا ؛ آگاه باشيد كه گروه خدا رستگارانند - مجادله : 22 » .

بدانيد ، دوستان آنان در اين آيه نيز مذكورند كه فرموده : « كسانى كه ايمان آوردند و ايمانشان را به ستمى نياميختند ، ايشانند كه ايمنى دارند و آنان راه يافتگانند - انعام : 82 » .
بدانيد ، دوستان آنان به سلامت در بهشت در آيند ، و ملائكه با سلام به پيشبازشان آيند [ و گويند : ] « خوش باشيد پس به بهشت در آييد [ و در آن ] جاودانه باشيد - زمر : 39 » . بدانيد ، دوستان آنان همان گروهى هستند كه خداوند در باره اشان فرموده : « به بهشت در آيند و در آن بىحساب روزى داده شوند - غافر : 40 » .
بدانيد ، دشمنان آنان به آتش افروختهء دوزخ درآيند .
بدانيد ، دشمنان آنان در حالى كه جهنّم مىجوشد ، آوازى دلخراش مانند صداى خران از آن بشنوند .
بدانيد ، دشمنان آنان در اين آيه مذكورند : « هر گاه كه گروهى [ بر جهنّم ] در آيد گروهى همكيش خود را نفرين كند ، تا چون همگى در آن به هم رسند گروه پسين ( پيروان ) در بارهء گروه پيشين ( رهبران ) خود گويند : خداوندا ! اينان ما را گمراه كردند ، پس آنها را دو چندان عذاب آتش بده ، خداى فرمايد : هر كدام را [ عذاب ] دو چندان است و ليكن نمىدانيد - اعراف : 38 » .
بدانيد ، دشمنان آنان در اين آيه مذكورند كه : « هر گاه گروهى در دوزخ افكنده شوند ، نگهبانانش [ به نكوهش و سرزنش ] از آنها پرسند : مگر شما را بيمكننده اى نيامد ؟ .
گويند چرا ، همانا ما را بيمكننده آمد ، ولى تكذيب كرديم و گفتيم : خدا هيچ چيز فرو نفرستاده است ، شما جز در گمراهى بزرگ نيستيد - ملك : 8 و 9 « .

بدانيد ، دوستانشان آنانند كه از پروردگارشان در نهان مىترسند ، آمرزش و مزد بزرگ دارند .
اى گروه مردم ! چقدر فاصلهء زيادى است در ميان جهنّم و بهشت ، دشمنان ما مشمول ذمّ و لعن خدايند و دوستانمان مورد مدح و دوستى پروردگارند .
اى گروه مردم ! بدانيد كه من انذاركننده و على هدايتكننده است ، اى گروه مردم ! من نبى و على وصى است . بدانيد كه خاتم امامان : قائم مهدى ، از ما است ، بدانيد كه او مسلَّط و قاهر در دين است . بدانيد ، او از ستمكاران انتقام خواهد گرفت . بدانيد ، او فاتح قلعه‌ها و شهرها است . بدانيد او مشركان و دشمنان دين را نابود مىكند . بدانيد ، او خونبهاى اولياى خدا را مىگيرد ، بدانيد ، او يارى رسان دين خدا است ، بدانيد ، او از درياى وسيع حقيقت و معرفت مىنوشد ، بدانيد ، كه او هر كس را به فراخور حال و استعداد و كردارش مقام و رتبه مىدهد ، بدانيد ، او برگزيده و منتخب خداوند است . بدانيد ، او وارث علوم [ انبياء ] و محيط بر [ حقائق ] آن است . بدانيد ، او مخبر پروردگار و معرّف ايمان به او است ، بدانيد ، او صاحب عقل سليم و ثبات در رأى و عمل است . بدانيد ، امور دين الهى به او واگذار مىشود ، بدانيد ، كه پيامبران گذشته به وجود او بشارت داده‌اند . بدانيد ، او حجّت باقى خدا است و پس از او حجّتى نيست ، و حقّ تنها با اوست ، و نور تنها نزد او مىباشد . بدانيد ، او هميشه پيروز است و شكست در او راهى ندارد .
بدانيد ، او ولىّ خدا در زمين ، و حاكم او در ميان بندگان ، و امين به اسرار و ظواهر خدا است .