این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
خلاصه بخش چهارم
روند تحولات اوايل دهه 1350، در ظاهر نشاندهنده سركوب جريانهاى مبارز و مخالف رژيم و تثبيت نفوذ و سلطه آمريكا بود، در حالى كه اركان حكومت مستبد و فاسد در حال لرزش و شكاف بود. در سال 1355 با انتخاب كارتر و دگرگونى در سياست خارجى ايالات متحده، فشار داخلى و خارجى بر رژيم شاه تشديد شد؛ بهگونهاى كه بسيارى از سياستهاى رژيم دستخوش تغيير گرديد.
افزايش ناگهانى قيمت نفت، در حالى كه فرصت بىسابقهاى براى هيئت حاكم بود، به دليل فساد قدرت تبديل به زمينهاى براى افزايش تهديد بر ضد رژيم شد. افزايش فاصله طبقاتى، تورم شديد، تشديد وابستگى به نفت و تضعيف كشاورزى، بخشى از آثار فساد ناشى از درآمدهاى فوقالعاده نفتى بود. رواج شاهپرستى، تغيير تاريخ رسمى كشور از هجرى شمسى به شاهنشاهى، تشكيل حزب دولتى رستاخيز و اعلام غيرقانونى بودن هرگونه تشكل ديگر، اعدامها و كشتار بسيارى از مبارزان، افزايش خشم و نفرت عمومى از رژيم را در پى داشت. در اثر شدتگيرى فساد سياسى زمينههاى گسترش مبارزه و قيام بر ضدرژيم در ميان تودههاى مردم بيش از پيش به وجود آمد.
وقايع سال 1356 فضاى سياسى- مبارزاتى كشور را دگرگون ساخت. از ابتداى سال 1357 شعارهاى جديد كه نشاندهنده خواست عمومى براى ايجاد دگرگونىهاى بنيادى بود، شكل
گرفت. كارشناسان و مديران سياسى و امنيتى رژيم شاه و مقامات آمريكايى و اسرائيلى، به دليل اطمينان از ثبات و بقاى حكومت وابسته، وقايع سال 1356 را چندان جدى نمىدانستند و حتى تا اواسط سال 1357 نيز تصور روشنى از اوضاع كشور نداشتند.
در سال 1357 نيروهاى مبارز، با پشتوانه مبارزات گذشته، و نيروهايى كه از زندان آزاد شده بودند، توانستند تحت رهبرى امام، تودههاى ميليونى مردم را با شعارهاى اسلامى و انقلابى به صحنه مقابله با رژيم تا سرنگونى آن هدايت و رهبرى كنند. در 22 بهمن 1357 (11 فوريه 1979) مردم مسلمان ايران بدون حمايت شرق و غرب، متكى به رهبرى دينى و در يك حركت متحد و منسجم، نادرترين متحد آمريكا در جهان را ساقط كردند.
پس از پيروزى انقلاب اسلامى، قدرتهاى بزرگ، اطلاعات چندانى از ويژگىها، ماهيت، اهداف و نيروهاى عملكننده آن نداشتند؛ از اين رو تصور مىكردند كه انقلاب اسلامى، يك شورش عمومى بر ضد رژيمى فاسد و وابسته بود كه با سقوط آن، همه چيز به پايان مىرسد و پس از چند ماه اوضاع به حال عادى باز مىگردد، اما بازتاب و پىآمدهاى انقلاب و گسترش فرهنگ اسلامى و ظهور قدرت اسلام سياسى، پديده جديد و ناشناختهاى بود كه به تدريج جغرافياى فرهنگى و سياسى منطقه و تا حدودى صحنه بينالمللى را تحت تأثير قرار داد.
پرسشها
1. شعار كارتر، رئيسجمهور آمريكا چه بود؟ چرا اين شعار را برگزيد؟ بازتاب آن در ايران چه بود؟
2. جريان قيام نوزدهم دى 56 و پىآمدهاى آن را تحليل كنيد.
3. نقش فرهنگ و نهادهاى سنتى و عقايد دينى را در انقلاب اسلامى بررسى و علت عدم شناخت و برخوردهاى غيرواقعبينانه مستكبران را توضيح دهيد.
4. ويژگىهاى شخصيتى حضرت امام و رهبرى ايشان و تأثير آن بر روند انقلاب و تداوم آن را تبيين كنيد.
5. جريان هفدهم شهريور و پىآمدهاى آن را با قيام پانزدهم خرداد سال 1342 مقايسه نماييد.
6. عوامل پيروزى انقلاب و نقش آنها در تداوم آن و طرح دشمنان براى به شكست كشاندن انقلاب اسلامى را تحليل و نتيجهگيرى كنيد.
7. صدور انقلاب يعنى چه و چرا تفسيرهاى بىارتباط و تحريكآميز از آن مىشود؟
8. اصلىترين شعار انقلاب چه بود و چرا چنين شعارى داده شد و معناى آن چيست؟
9. مهمترين محورهاى توطئه بر ضدجمهورى اسلامى و چالشهاى فراروى آن را توضيح دهيد.
10. نظريه «جنگ تمدنها» چه ارتباطى با گسترش موج گرايش به اسلام سياسى دارد؟ و چرا مطرح شد؟
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
كتابنامه
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
كتابنامه
1. آذرى، على، قيام شيخ محمد خيابانى، [تهران]، صفىعليشاه، 1352، 1354.
2. آلاحمد، جلال، خدمت و خيانت روشنفكران، [بىجا]، نشر بهروز، 1357.
3.-، غربزدگى، تهران، فردوس، 1372.
4. آيت، حسن، چهره حقيقى مصدقالسلطنه، قم، دفترتبليغات اسلامى، 1360.
5.-، درسهايى از تاريخ سياسى ايران، تهران، حزب جمهورى اسلامى، 1363.
6. ابوالحسنى (منذر)، على، ديدهبان بيدار، ديدگاهها و مواضع سياسى و فرهنگى شيخ فضلالله نورى، تهران، موسسه مطالعات تاريخ معاصر ايران، 1385.
7. ا. بيل، جيمز، شير و عقاب، ترجمه فيروزه برليان، تهران، نشر فاخته، 1371.
8. اخگرى، محمدرضا، ريشهيابى مختصرى از تاريخچه گروهها، تهران، بىنا، چاپ اول، 1363.
9. اسدى، بيژن، علائق و استراتژى ابرقدرتها در خليج فارس، تهران، دانشگاه شهيدبهشتى، 1371.
10. الموتى، ضياءالدين، فصولى از تاريخ مبارزات سياسى و اجتماعى ايران (جنبشهاى چپ)، تهران، چاپخش، 1370.