364-«اوحى اللَّه الىّ ان يا اخا المرسلين، و يا اخا المنذرين، انذر قومك لا يدخلوا بيتا من بيوتى و لاحد من عبادى عند احد منهم مظلمة، فانّى العنه ما دام قائما يصلّى بين يدىّ حتّى يردّ تلك المظلمة فاكون سمعه الّذى يسمع به، و اكون بصره الّذى يبصر به، و يكون من اوليائى، و يكون جارى مع النّبيّين و الصّدّيقين و الشّهداء و الصّالحين في الجنّة
». يعنى: «خداوند متعال بر من وحى فرستاد كه اى برادر انبيا و اى برادر بيم دهندگان! قومت را بترسان از اينكه وارد خانهاى از خانههاى من شوند در حالى كه حقى از بندگان من بر عهده آنان است، چون مادامى كه اين فرد در برابر من نماز مىگزارد، او را لعنت مىفرستم تا زمانى كه آن حق را برگرداند، اگر چنين كند من گوشش مىشوم كه با آن مىشنود و چشمش مىشوم كه با آن مىبيند. او جزء دوستان و برگزيدگان من مىگردد و همراه با پيامبران و صدّيقين و شهداء و صالحين در بهشت، همسايه من مىشود».
از امير المؤمنين-7- روايت شده است كه فرمود:
365-«اوحى اللَّه الى عيسى قل لبنى اسرائيل: لا يدخلوا بيتا من بيوتى الّا بابصار خاشعة، و قلوب طاهرة، و أيد تقيّة، و اخبرهم انّى لا استجيب لاحد منهم دعوة و لاحد من خلقى لديه مظلمة»
. يعنى: «خداوند متعال بر حضرت عيسى-7- وحى فرستاد كه به بنى اسرائيل بگو: داخل خانهاى از خانههاى من نشويد مگر با چشمهاى خاشع و قلبهاى پاك و دستهاى بىگناه، و به آنان خبر بده كه من دعاى احدى از آنان را مستجاب نخواهم كرد در حالى كه حق يكى از مخلوقات من بر عهده اوست».
باب چهارم كيفيّت دعا
- آداب قبل- آداب همراه- آداب بعد- مباهله- خاتمه
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
آداب قبل از دعا
الف- طهارت
ب- استعمال بوى خوش
ج- رو به قبله بودن
د- صدقه دادن
خداوند متعال مىفرمايد:
-فَقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْواكُمْ صَدَقَةً[1].
يعنى: «پيش از نجوا كردنتان، صدقه بدهيد».
ه- اعتقاد به قدرت خداوند سبحان بر انجام كارش كه در قرآن كريم مىفرمايد:
-وَ لْيُؤْمِنُوا بِي[2].
يعنى: «بايد برايشان محقق شود كه من قدرت بر اعطاى درخواستشان را دارم».
از رسول خدا-6- نقل است كه فرمود:
366-«يقول اللَّه عزّ و جلّ: من سألنى و هو يعلم انّى اضرّ و انفع استجيب له».
[1]- سوره مجادله، آيه 12.
[2]- سوره بقره، آيه 186.
يعنى: «خداوند عزيز و جليل مىفرمايد: هر كه از من چيزى بخواهد و يقين داشته باشد كه ضرر و منفعت در دست من است، اجابتش خواهم نمود».
و- حسن ظن به خدا داشتن به اينكه اجابتش خواهد نمود.
رجا و اميدوارى به رحمت حق
خداوند متعال مىفرمايد:
-وَ ادْعُوهُ خَوْفاً وَ طَمَعاً[1].
يعنى: «خداى را از روى بيم و اميد بخوانيد».
367-«انا عند ظنّ عبدى بى فلا يظنّ عبدى بى الّا خيرا»
. يعنى: «گمان بندهام به من هر چه باشد، من نيز همان طور هستم، پس سزاوار نيست كه به من جز حسن ظن داشته باشد».
رسول خدا-6- فرمود:
368-«ادعوا اللَّه و انتم موقنون بالاجابة»
. يعنى: «در حالى كه يقين به اجابت خدا داريد، او را بخوانيد».
در آنچه خداوند متعال بر حضرت موسى-7- وحى فرستاد آمده است:
369-«يا موسى، ما دعوتنى و رجوتنى فانّى ساغفر لك»
. يعنى: «اى موسى! اگر در حالت اميدوارى مرا بخوانى، بزودى تو را خواهم آمرزيد».
«سليمان بن فرّاء» از راويان حديث از امام صادق-7- روايت كرده است كه فرمود:
[1]- سوره اعراف، آيه 56.
- «اذا دعوت فظنّ حاجتك بالباب»
[1].
يعنى: «هر گاه دعا مىكنى، گمانت اين باشد كه حاجتت پشت در آماده است».
و در روايت ديگر آمده است كه فرمود:
370-«فاقبل بقلبك و ظنّ حاجتك بالباب»
. يعنى: «با قلبت به او روى كن و گمانت اين باشد كه حاجتت پشت در آماده است».
چگونه انسان حسن ظنّ به خدا پيدا نكند در حالى كه او اكرم الاكرمين و ارحم الراحمين مىباشد و اوست كه رحمتش بر غضبش پيشى گرفته است.
روايت شده است كه:
371-«انّ اللَّه سبحانه لمّا نفخ في آدم من روحه و صار بشرا فعند ما استوى جالسا عطس فالهم ان قال:الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ، فقال اللَّه تعالى: يرحمك اللَّه يا آدم»
. يعنى: «هنگامى كه خداوند متعال از روحش در آدم دميد و آدم به صورت بشر در آمد، نشست و عطسهاى كرد، به او الهام شد كه بگويد:الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ، خداوند متعال در پاسخش گفت: يرحمك اللَّه يا آدم، يعنى: اى آدم خدا! تو را رحمت كند».
بنا بر اين، اولين خطاب خداوند متعال به حضرت آدم-7- توأم با رحمت بود.
در روايت آمده است كه:
372-«انّ اللَّه سبحانه قال لموسى حين ارسله الى فرعون يتوعّده و اخبره انّى الى العفو و المغفرة اسرع منّى الى الغضب و العقوبة»
[1]- در حديث 17 گذشت.
يعنى: «خداوند سبحان حضرت موسى-7- را به سوى فرعون فرستاد تا تهديدش كند و به او بگويد: سرعت من به رحمت و مغفرت بيشتر است تا به خشم و عقوبت».
در روايت ديگر آمده است:
373-«انّه استغاث بموسى حين ادركه الغرق و لم يستغث باللَّه فاوحى اليه:
يا موسى، لم تغث فرعون لانّك لم تخلقه و لو استغاث بى لاغثته»
. يعنى: «فرعون هنگام غرق شدن، به جاى كمك خواستن از خداوند متعال، از حضرت موسى-7- كمك خواست، خداوند متعال به او وحى كرد كه:
اى موسى! او را يارى ننمودى، چون تو او را خلق نكردهاى اما اگر از من يارى مىطلبيد، كمكش مىكردم».
«محمد بن خالد» در كتابش از رسول خدا-6و سلّم- روايت كرده است كه فرمود:
374- «وقتى حضرت يونس-7- به دريايى رسيد كه «قارون» در آن بود، قارون به فرشتهاى كه مأمور او بود گفت: اين صدا و ترس و وحشت چيست كه مىشنوم؟
فرشته گفت: اين يونس است كه خداوند او را در شكم ماهى زندانى كرده و در درياهاى هفتگانه او را گردانده تا به اين دريا رسيده است، اين صدا و وحشت به خاطر وجود اوست.
قارون گفت: آيا اجازه مىدهى با او سخن بگويم؟
فرشته گفت: اجازه دادم.
آنگاه قارون به حضرت يونس-7- گفت: چرا به سوى پروردگارت توبه نمىكنى؟
يونس در جواب گفت: چرا تو به سوى پروردگارت توبه نكردى؟
قارون گفت: من به سوى موسى-7- توبه كردم ولى از من
نپذيرفت، اما اگر تو به سوى خدا توبه كنى و بازگردى، در اولين قدمى كه به سويش بردارى، رحمتش را مىيابى. مگر نمىبينى كه او با بندگانش چه نيك رفتار مىكند و چگونه احسان و رحمتش را بر آنان ارزانى مىدارد؟».
از جمله نشانههاى رحمتش اين است كه مؤمنين را تحريك كرده كه براى برادران ايمانى خود دعا كنند و فرموده است كه: با زبانى كه مرا با آن معصيت نكردهاى دعا كن و آن زبان ديگران است[1].
هم آن دعا را مستجاب مىكند و هم چندين برابرش را به تو مىدهد، كه اين مطلب ان شاء اللَّه به طور مفصل خواهد آمد»[2].
از ديگر نشانههاى رحمتش، رواياتى است كه در ترغيب اهداى ثواب طاعات و عبادات براى مردگان آمده و ثواب آن را چندين برابر قرار داده تا جايى كه از رسول خدا-6- روايت شده است كه فرمود:
375-«من دخل المقابر فقرأ سورة يس خفّف اللَّه عنهم يومئذ و كان له بعدد من فيها حسنات»
. يعنى: «اگر كسى وارد قبرستان شود و سوره يس بخواند، خداوند متعال در آن روز (عذاب را) بر مردگان آن قبرستان تخفيف مىدهد و در مقابل، به تعداد آن مردهها براى اين فرد، حسنه خواهد بود».
امام صادق-7- فرمود:
376-«تدخل على الميّت في قبره الصّلاة و الصّوم و الحجّ و الصّدقة و الدّعاء و البرّ و يكتب اجره للّذي يفعله و للميّت»
. يعنى: «بعد از مرگ، ثوابهاى نماز و روزه و حج و صدقه و دعا و نيكهايى كه براى ميت انجام مىگيرد به او مىرسد و پاداشش هم براى كسى كه آنها را انجام
[1]- در حديث 333 گذشت.
[2]- از حديث شماره 483 تا شماره 491.