يعنى: «هر كس كه قرآن را در حال ايستاده، در نمازش قرائت كند، خداوند در برابر هر حرف، يك صد حسنه مىنويسد. و هر كس در حال نشسته، در نماز، قرآن تلاوت نمايد، خداوند در برابر هر حرف، پنجاه حسنه برايش مىنويسد.
و هر كه در غير نماز آن را تلاوت نمايد، در برابر هر حرف، ده حسنه برايش خواهد نوشت».
ب- از حضرت صادق-7- روايت شده است كه فرمود:
749-«من قرأ حرفا و هو جالس في صلاته كتب اللَّه به خمسين حسنة، و محا عنه خمسين سيّئة، و رفع له خمسين درجة، و من قرأ حرفا و هو قائم في صلاته كتب اللَّه له مائة حسنة، و محا عنه مائة سيّئة، و رفع له مائة درجة، و من ختمه كانت له دعوة مستجابة مؤخّرة او معجّلة، قال: قلت: جعلنى اللَّه فداك ختمه كلّه قال: ختمه كلّه»
. يعنى: «هر كس كه يك حرف را در حال نشسته در نماز قرائت كند، خداوند در برابرش پنجاه حسنه برايش مىنويسد و پنجاه گناه را از او پاك مىگرداند و پنجاه درجه برايش بالا خواهد برد. و هر كسى كه حرفى را در حال ايستاده در نماز بخواند، خداوند يك صد حسنه برايش مىنويسد و يك صد گناه را از او پاك مىكند و يك صد درجه برايش بالا مىبرد و هر كس كه قرآن را ختم كند، يك دعايش مستجاب است يا با تأخير و يا فورى. راوى گويد: عرض كردم فدايت شوم! كلّ قرآن را ختم كند؟
فرمود: كل قرآن را ختم كند».
از «منصور» از حضرت صادق-7- روايت شده است كه فرمود:
750-«سمعت ابى قال: يقول رسول اللَّه-6- ختم القران الى حيث علم».
يعنى: «شنيدم پدرم مىگفت: رسول خدا مىفرمود: قرآن را تا آنجا كه مىداند ختم كند».
ل- از امام صادق-7- روايت شده است كه فرمود:
751-«من استمع حرفا من كتاب اللَّه من غير قراءة كتب اللَّه له حسنة، و محا عنه سيّئة، و رفع له درجة»
. يعنى: «كسى كه حرفى از كتاب خدا را بشنود ولى نخواند، خداوند متعال حسنهاى به او خواهد داد و گناهى را از او پاك خواهد كرد و برايش درجهاى بالا خواهد برد».
م- «خالد بن مارد قلانسى» از «ابى حمزه» از امام باقر-7- نقل كرده است كه فرمود:
752-«من ختم القران بمكّة من جمعة الى جمعة او اقلّ من ذلك، او اكثر، و ختمه في يوم الجمعة كتب اللَّه له من الاجر و الحسنات من اوّل جمعة كانت في الدّنيا الى آخر جمعة تكون فيها، و ان ختمه في سائر الايّام فكذلك»
. يعنى: «كسى كه در مكه از يك جمعه تا جمعه ديگر، قرآنى ختم كند يا كمتر يا بيشتر از آن، ولى پايانش در روز جمعه باشد، خداوند برايش از اولين جمعهاى كه در دنيا بود تا آخرين جمعهاى كه در دنيا خواهد آمد، پاداش و حسنه مىنويسد، و اگر در ساير روزها نيز قرآن را ختم نمايد، اين چنين خواهد بود».
ن- «سعد بن طريف» از امام باقر-7- روايت كرده است كه فرمود:
753-«قال رسول اللَّه-6-: من قرأ عشر ايات في ليلة لم يكتب من الغافلين، و من قرأ خمسين آية كتب من الذّاكرين، و من قرأ مائة آية كتب من القانتين، و من قرأ مائتى آية كتب من الخاشعين، و من قرأ ثلاثمائة آية كتب من الفائزين، و من قرأ خمسمائة آية كتب من المجتهدين، و من قرأ الف آية كتب له قنطار من برّ، و القنطار خمس عشرة الف مثقال من الذّهب، و المثقال اربعة و عشرون قيراطا اصغرها مثل جبل احد و اكبرها ما بين السّماء و الارض»
. يعنى: «رسول خدا-6- فرمود: كسى كه ده آيه در يك شب بخواند، نامش جزء غافلين نوشته نخواهد شد، و هر كسى كه پنجاه آيه بخواند، از ذاكرين خواهد بود. و هر كس كه صد آيه بخواند، از قانتين
(فرمانبرداران) است. و هر كس كه دويست آيه بخواند، جزء خاشعين نوشته مىشود، و هر كس كه سيصد آيه بخواند از فائزين (رستگاران) محسوب مىشود و هر كس كه پانصد آيه بخواند از مجتهدين مىباشد. و هر كس كه هزار آيه بخواند قنطارى از نيكوكارى برايش نوشته مىشود كه يك قنطار پانزده هزار مثقال از طلاست و يك مثقال، بيست و چهار قيراط است كه كمترينش مانند كوه احد و بزرگترينش ما بين آسمان و زمين است».
فصل اوّل: قرائت قرآن قبل از خواب
سزاوار است كه انسان تا چيزى از قرآن نخوانده، نخوابد.
«فضيل بن يسار» از حضرت صادق-7- روايت كرده است كه فرمود:
754-«ما يمنع التّاجر منكم المشغول في سوقه اذا رجع الى منزله ان لا ينام حتّى يقرأ سورة من القران فيكتب له مكان كلّ آية يقرأها عشر حسنات و يمحى عنه عشر سيّئات».
يعنى: «تاجر مشغول در بازارتان را چه چيز مانع مىشود كه وقتى به منزل بازگشت، تا سورهاى از قرآن را نخوانده، نخوابد كه در اين صورت در برابر هر آيهاى كه قرائت مىكند، ده حسنه برايش نوشته مىشود و ده سيّئه از او محو مىگردد».
فصل دوّم: داشتن قرآن در خانه و از روى آن خواندن
داشتن قرآن در خانه مستحب است كه حضرت صادق-7- فرمود:
755-«انّه ليعجبنى ان يكون في البيت مصحف يطرد اللَّه عزّ و جلّ به الشّياطين»
. يعنى: «دوست دارم در خانه قرآنى باشد كه خداوند عزيز و جليل به واسطه آن، شياطين را طرد نمايد».
و سزاوار است كه هنگام قرائت قرآن در آن بنگرد اگر چه داراى قرائتى نيكو و حافظ قرآن باشد و غلط نخواند كه حضرت صادق-7- فرمود:
756-«ثلاثة تشكو الى اللَّه العزيز الجليل: مسجد خراب لا يصلّى فيه اهله، و عالم بين جهّال، و مصحف معلّق قد وقع عليه الغبار لا يقرأ فيه»
. يعنى: «سه گروه هستند كه به درگاه خداوند عزيز و جليل شكايت مىبرند:
مسجد خرابى كه اهلش در آن نماز نخوانند، عالمى كه ميان جاهلان باشد (و از او استفادهاى نشود) و قرآنى كه رها شده و بر آن گرد و غبار نشسته و كسى از رويش نخواند».
«اسحاق بن عمار» گويد به حضرت صادق-7- عرض كردم:
فدايت شوم! من قرآن را از بر هستم، آيا از حفظ بخوانم بهتر است يا از روى كتاب؟
فرمود:
757-«لا، بل اقرأه و انظر في المصحف فهو افضل، اما علمت انّ النّظر في المصحف عبادة؟»
. يعنى: «نه، بلكه بخوان و در قرآن نظر كن كه اين بهتر است، آيا نمىدانى كه نگاه كردن در قرآن عبادت است؟».
و از آن حضرت است كه:
758-«من قرأ في المصحف متّع ببصره، و خفّف عن والديه و لو كانا كافرين»
. يعنى: «كسى كه از روى قرآن بخواند، عمر چشمش زياد مىگردد و براى پدر و مادرش تخفيف داده مىشود اگر چه كافر باشند».
و از آن حضرت نقل شده است كه از قول پيامبر اكرم-6- فرمود:
759-«ليس شيء اشدّ على الشّيطان من القراءة في المصحف نظرا و المصحف في البيت يطرد الشّيطان»
. يعنى: «چيزى بر شيطان سختتر از اين نيست كه قرآن خوانده شود در حالى كه در آن نظر مىگردد و قرآنى كه در خانه باشد، شيطان را طرد مىنمايد».
فصل سوّم: مداومت بر حفظ قرآن
بر كسى كه قرآن را حفظ كرده، سزاوار است بر تلاوتش مداومت داشته باشد و آن را فراموش نكند تا مبادا از اين راه روز قيامت، تأسف و حسرت گريبانگيرش گردد.
«عبد اللَّه بن مسكان» از «يعقوب احمر» روايت كرده است كه گفت: به حضرت صادق-7- عرض كردم: فدايت شوم! رنجها و مصيبتهايى به من مىرسد كه بسيارى از چيزهاى خوب را فراموش مىكنم و برايم باقى نمىماند، حتى مقدارى از قرآن نيز از دستم رفته است- راوى گويد: نام قرآن را كه بردم حضرت ناراحت شده فرمودند:
760-«انّ الرّجل لينسى السّورة من القران فتأتيه يوم القيامة حتّى تشرّف عليه من درجة من بعض الدّرجات فتقول: السّلام عليك، فيقول: و عليك السّلام، من أنت؟ فتقول: انا سورة كذا و كذا ضيّعتنى و تركتنى، اما لو تمسّكت بى بلغت بك هذه الدّرجة ثمّ اشار باصبعه ثمّ قال: عليكم بالقران فتعلّموه فانّ من النّاس من يتعلّم ليقال: فلان قارئ، و منهم من يتعلّمه و يطلب به الصّوت ليقال: فلان حسن الصّوت و ليس في ذلك خير، و منهم من يتعلّمه فيقوم به في ليله و نهاره و لا يبالى من علم ذلك و من لم يعلمه».
يعنى: «فردى سورهاى از قرآن را فراموش مىكند، روز قيامت همان سوره در درجهاى از درجات بر او مشرف مىشود و مىگويد: السّلام عليك. او در جواب مىگويد: و عليك السّلام، تو كيستى؟ مىگويد: فلان سوره و فلان سورهاى
هستم كه مرا واگذاشتى و تركم نمودى، اگر نگاهم مىداشتى تو را به اين درجه مىرساندم- در اين حال با انگشتش اشاره كرد، آنگاه فرمود:- بر شما باد به قرآن تا آن را فرا گيريد كه بعضى از مردم آن را مىآموزند تا گفته شود: فلانى قارى است.
و برخى آن را مىآموزند و هدفشان فقط صداست كه گفته شود فلانى خوش صوت است، در اينها خيرى نيست، اما برخى هم قرآن را مىآموزند و شبانه روز بر اين كار مداومت دارند و برايشان فرقى نمىكند كه كسى اين را بداند يا نداند».
و از آن حضرت است كه:
761-«من نسى سورة من القران مثّلت له في صورة حسنة و درجة رفيعة في الجنّة فاذا رءاها قال: من انت؟ ما احسنك ليتك لى، فتقول: اما تعرفنى؟ انا سورة كذا و كذا لو لم تنسنى لرفعتك الى هذا»
. يعنى: «كسى كه سورهاى از قرآن را فراموش كند، آن سوره در يك چهره زيبا و درجهاى بالا در بهشت برايش تمثّل مىيابد، وقتى آن را ديد، به او مىگويد:
تو كيستى؟ چه زيبايى! اى كاش براى من بودى! مىگويد: آيا مرا نمىشناسى؟ من فلان سوره و فلان سورهام، اگر فراموشم نكرده بودى، تو را تا اينجا بالا مىآوردم».
و از حضرت صادق-7- نقل است كه فرمود:
762-«القران عهد اللَّه الى خلقه فينبغى للمسلم ان ينظر في عهده و ان يقرأ في كلّ يوم خمسين آية».
يعنى: «قرآن، عهد خدا به سوى خلق اوست، پس سزاوار است براى يك مسلمان كه در عهدش نظر كند و در هر روز، پنجاه آيه بخواند».
.