صورت پيدا کردن قدرت بر روزه، بايد روزه خود را قضا کنند.[1]
4. در پايان آيه، دوباره يادآوري ميشود که روزه گرفتن براي شما بهتر است. و اگر ميزان و اندازه اين خير و خوبي دانسته شود؛ هيچ کس آرزو نميکند که اي کاش، من هم سالمند بودم و به جاي روزه گرسنهاي را سير ميکردم.[2]
آيه سوم:«شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِيَ أُنزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَبَيِّنَاتٍ مِّنَ الْهُدَى وَالْفُرْقَانِ فَمَن شَهِدَ مِنكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ وَمَن كَانَ مَرِيضًا أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِّنْ أَيَّامٍ أُخَرَ يُرِيدُ اللّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلاَ يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ وَلِتُكْمِلُواْ الْعِدَّةَ وَلِتُكَبِّرُواْ اللّهَ عَلَى مَا هَدَاكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ».[3]
(آن چند روز معدود) ماه رمضان است، ماهي که قرآن براي راهنمايي مردم، همراه با دلائل روشن از هدايت و جداکنندۀ حق از باطل در آن نازل شده است، پس هر کس اين ماه را دريابد؛ بايد روزه بگيرد و آن کس که مريض و يا مسافر باشد؛ روزهاي ديگري را به جاي آن روزه بگيرد، خداوند راحتي برايشما ميخواهد؛ نهزحمت و سختي را، هدف اين است که شما، تعداد اين روزها را تکميل کنيد و خدا را بر اينکه شما را هدايت کرده، بزرگ بداريد، شايد شکرگذاري کنيد.
[1]. تفسير کوثر، ج1، ص 452.
[2]. تفسير نور، ج1، ص 368.
[3]. سوره بقره/185.
نام کتاب :آثار و برکات روزهداري در دنيا، قبر و قيامتنویسنده :مُهری، محمد جوادجلد :1صفحه :21
««صفحهاول«صفحهقبلیجلد :1صفحهبعدی»صفحهآخر»»««اول«قبلیجلد :1بعدی»آخر»»
فرمت PDF
شناسنامهفهرست
توضيح:
پس از بيان حکم و فلسفه روزه و اينکه روزه گرفتن در چند روز معيّن است، اينک آن روزها را تعيين ميکند و ميفرمايد:
آن روزهاي معدود عبارتند از ايام ماه رمضان که داراي امتياز ويژهاي است، ماه رمضان ماه خداست و داراي فضيلتي است که ماه هاي ديگر، آن فضيلت را ندارند.
زمان و مکان به خودي خود، داراي هيچ فضيلتي نيست، بلکه اين حوادث مهم است که به زمان و مکان امتياز ميدهد.
در اين آيه خداوند علت فضيلت ماه رمضان را بيان ميکند و آن اينکه قرآن کريم در اين ماه نازل شده است و ضمناً چند صفت از اوصاف برجسته قرآن را بيان ميکند.
يکي اينکه قرآن هدايتگر است و انسان ها را، به راه راست و درست رهنمون ميشود، ديگر اينکه نشانههاي روشني از هدايت و فرمان در آن است، يعني قرآن ضمن اينکه بشر را هدايت ميکند، به او قدرت تشخيص هم ميدهد و انسان بوسيله قرآن ميتواند حق را از باطل و راه را از چاه تشخيص بدهد و به حقيقت دست يابد.[1]
در اين آيه پس از بيان مطلب فوق؛يک بار ديگر اين حکم را تکرار ميکند که اگر کساني مريض باشند و يا در سفر باشند، در روزهاي ديگري
[1]. تفسير کوثر، ج1 ، ص 453.
روزه بگيرند، اين تکرار براي تأکيد است؛چون با توجه به فوائدي که براي روزه و امتيازاتي که براي ماه رمضان گفته شد، ممکن بود کساني به خاطر درک اين فضيلت، باز در حال بيماري و سفر هم روزه ميگرفتند، لذا يکبار ديگر به آن ها يادآوري ميشود که مريض و مسافر بايد روزۀ خود را بخورند و در روزهاي ديگري آن را قضا کنند،چون خداوند ميخواهد کار را بر مردم آسان کند و سخت گيري نباشد.
در پايان، آيه شريفه به سه مطلب اشاره ميکند و اشعار ميدارد که خداوند احکام روزه را براي شما بيان نمود تا شما چند کار را انجام دهيد:[1]
نخست:اينکه تعداد روزهاي،روزهداري را تکميل کنيد و اگر به علت بيماري و سفر،روزۀ خود را خوردهايد، به تعداد آن روزها، در ايام ديگر، روزه بگيرد.
دوم:خدا را به خاطر اين هدايتي که کرد، تکبير بگوييد و بزرگ بداريد و شايد اين، اشاره به تکبيرهاي نماز عيد فطر باشد که پس از پايان ماه رمضان خوانده ميشود و نيز تکبيرهايي که مستحب است بعد از نمازهاي واجب در روزه عيد فطر گفته شود.
سوم: اينکه خدا را سپاسگزار باشيد، که اين حکم مهم را به شما بيان کرد و
[1]. تفسير کوثر، ج1 ، ص 454.
شما از اين نعمت استفاده خواهيد نمود.
پيامها و نکتهها:[1]
1. از شيوههاي تبليغ آن است که دستورات مشکل را آسان جلوه دهد، مثلاً در آيه 183 سوره بقره ميفرمايد:
اين فرمان روزه مختص شما مسلمانان نيست، در امت هاي پيشين هم اين قانون عمل ميشد.
2. از شيوههاي ديگر، بازگوئي آثار و نتايج دعوت است، اگر مردم نتيجه کاري را بدانند، در انجام آن نشاط بهتر و بيشتر از خود نشان ميدهند (لعلکم تتقون).
3. تسليم فرمان خدا بودن، ارزش واقعي است، اگر دستور روزه گرفتن داده است، بايد روزه گرفت و اگر حکم افطار کردن است، بايد روزه را شکست، که در آيه 184 به آن اشاره شده است.
4. اسلام براي هر فرد، در هر شرايطي، قانون مناسب خودش را دارد و در آيه 184، حکم مسافران، بيماران و سالمندان بيان شده است.
5. روزه گرفتن، اگر زحمت دارد ،خيال نکنيد که فقط براي فشار به شما يا اظهار قدرت خدايي است، نه، اگر توجه کنيد خير و خوبي آن به خود شما بر ميگردد.
[1]. تفسير نور، ج1 ، ذيل آيات مورد بحث.
6. اسلام دين آساني است و بناي اسلام بر سهولت و عدم سخت گيري است،مثلاً اگر وضو گرفتن مشکل است، تيمم را جايگزين ميکند،در اين جا هم ، کساني که نميتوانند روزه بگيرند،ميتوانند در خارج از ماه رمضان قضاي آن را بجا آورند و يا فديه دهند که در آيه 185 و 184 به آن اشاره شده است.
7. ارزش ماه رمضان، به خاطر نزول قرآن است، ارزش انسان ها نيز ميتواند به مقداري باشد که روح قرآن در آنها نفوذ کرده باشد.
8. ماه رمضان با توجه به قداستهايي که در آن است، بهترين ماه خداست؛رسول خداصلياللهعلیهوآلهدر جمعه آخر ماه شعبان خطبه مفصلّي در عظمت ماه رمضان ايراد کرده
اند که در بعضي از تفاسير و کتب روائي آمده است.[1]
[1]. رک: بحارالانوار، ج96 ،ص 356.
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
فصل دوم
اهميت روزه در روايات
§اهميت ماه رمضان
§فضايل و برکات ماه رمضان
§ثواب و برکات روزهداري
§آفات روزه
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة