کتاب احکام روابط زن و مرد و مسائل اجتماعی

درس پنجم: موسِیقِی39موسِیقِی مشکوک40موسِیقِی عرفانِی41غنا41درس ششم ارتباطات (1)45(صحبت با نامحرم - تماسها احکام شغلِی)451. صحبت با نامحرم462.احکام تماس بدنِی473.احکام شغلِی49درس هفتم ارتباطات (2)53ارتباطات تحصِیلِی ورزشِی شرکت در مجامع بِین المللِی - دفاع)534. ارتباطات تحصِیلِی535. ورزش بانوان566.شرکت زنان در عرصه هاِی اجتماعِی و مجامع بِین المللِی577. زنان و دفاع59درس هشتم احکام پزشکِی - پاسخ به چند پرسش631.احکام پزشکِی631-1 احکام نگاه کردن631-2 فرزند دار شدن64پاسخ به پرسشها و شبهات64منابع و مآخذ71

پيشگفتار

انقلاب اسلامى ايران يگانه انقلاب ارزشى‌ دوران معاصر است كه به همّت و پايمردى سلاله پاك رسول اكرم6و پيرو مخلص مكتب سيدالشهداء7، حضرت امام خمينى (ره)، با هدف احياى سنّت نبوى و سيره علوى و نجات امت اسلامى از ستم قدرت‌هاى استكبارى و نظام سلطه جهانى، تكوين يافت و به پيروزى رسيد.

سپاه پاسداران انقلاب اسلامى از خجسته نهادهايى است كه همزمان با پيروزى انقلاب با تدابير داهيانه امام راحل (ره) تشكيل شد و رسالت خطير پاسدارى و حراست از دستاوردهاى انقلاب را برعهده گرفت. وظيفه سنگين پاسدارى از انقلاب اسلامى و دستاوردهاى آن داراى جنبه‌هاى مختلفى است كه ورود سپاه را به عرصه‌هاى متفاوت نظامى، امنيتى، فرهنگى، سياسى و اجتماعى تمنّا مى‌كند؛ زيرا نوع و عرصه دفاع و حراست از انقلاب و دستاوردهاى آن تابعى از نوع و عرصه تهاجم و تهديد دشمنان است. بنابراين از آنجا كه حضور فعّال، مؤثر و همه‌جانبه سپاه در تمام عرصه‌هاى دفاع از انقلاب و نظام اسلامى ضرورى است، بايد براى تقويت و تثبيت عوامل اصلى و كارساز اين نهاد مقدّس همّت گماشت.

يكى از عوامل اساسى تحقق پاسدارى و كارآمدسازى سپاه، تقويت روحيه معنوى و افزايش بصيرت و فهم عميق آحاد كاركنان آن است كه اين مهم در پرتو مراقبت، تذكر و آموزش، تحقّق مى‌پذيرد.

براى افزايش دانش و بينش پاسداران، آموزش عقيدتى سياسى نقش فعال و كارسازى را برعهده دارد. در اين باره ولى امر مسلمين، فرمانده معظم كل قوا (مدّظلّه‌العالى) مى‌فرمايد:

واحدهاى عقيدتى سياسى را تقويت فرماييد تا با روشهاى برنامه‌ريزى شده و شيوه‌هاى ابتكارى، معنويت و آگاهى و معرفت اسلامى را در سپاه رشد و عمق بخشند.

در ماده 54 قانون استخدامى سپاه نيز آمده است:

سپاه موظف است براى تقويت بينش عقيدتى سياسى و بالا بردن دانش و توان نظامى پرسنل در حين خدمت، نسبت به انتشار نشريات و برگزارى اردوهاى آموزشى، سفرهاى علمى و دوره‌هاى كوتاه مدت توجيهى و نيز تداوم آموزش اقدام نمايد.

در تحقق اوامر ولى امر مسلمين، آموزش عقيدتى سياسى سپاه، نظام آموزشهاى عقيدتى سياسى را طراحى نمود. در اين نظام، دوره‌هاى آموزشى پايوران، سربازان، بسيجيان، خواهران، كارمندان، كاركنان پيمانى و قراردادى به دو مرحله طولى و تداوم آموزش تفكيك شده و فراگيران بايد دوره‌هاى طولى را در ابتداى ورود به سپاه و هر مقطع از روند خدمتى گذرانده و در طول خدمت و براى نيل به درجه بعدى، دوره‌هاى ضمن خدمت يا «تداوم آموزش» را بگذرانند.

دوره‌هاى آموزشى غالباً در سطح 1 و 2 سطح‌بندى شده‌اند. سطح 1 افراد داراى تحصيلات ديپلم و پايين‌تر و سطح 2 تحصيلات فوق ديپلم و بالاتر را شامل مى‌شود.

موضوعات آموزشى بيش‌تر دوره‌ها در هفت موضوع كلى اعتقادات، احكام، اخلاق، معارف قرآن، تاريخ اسلام، دانش سياسى و نظام دفاعى اسلام تنظيم شده است. كليه دوره‌ها كدگذارى شده است به‌طورى كه به وسيله هر يك از ارقام آن مى‌توان نوع دوره، سطح و موضوع آن را تشخيص داد.

دوره‌هاى تداوم آموزش خواهران‌

در نظام آموزش ع. س. اگرچه خواهران در طيف كارمندان قرار مى‌گيرند، ولى به واسطه ويژگيهاى خاص فردى و شغلى آنها، دوره آموزش ويژه‌اى براى آنان طراحى شده است.

خواهران در آغاز ورود به سپاه دوره بدو خدمت را مى‌گذرانند. اين دوره داراى دو سطح آموزشى است. سطح 1 آن با تحصيلات ديپلم و پايين‌تر داراى 42 ساعت و سطح 2 آن با تحصيلات فوق ديپلم و بالاتر داراى 35 ساعت آموزش عقيدتى سياسى است.

دوره‌هاى تداوم آموزش خواهران از ديگر دوره‌هايى است كه خواهران شاغل در سپاه بايد در طول دوره خدمت خويش سپرى نمايند. سطح 1 اين دوره‌ها از كد 112 براى رتبه‌هاى 9 آغاز شده و تا كد 134 براى رتبه‌هاى 11 پايان مى‌پذيرد. تعداد ساعات آموزشى هر دوره 64 ساعت بوده كه در 4 موضوع كلى عقايد، اخلاق، احكام و سياسى هر يك به ميزان 16 ساعت تقسيم شده است.

سطح 2 دوره‌هاى تداوم آموزش نيز مجموعاً داراى 6 دوره آموزشى بوده كه از كد 211 براى رتبه‌هاى 11 آغاز شده و تا كد 233 براى رتبه‌هاى 16 پايان مى‌پذيرد. تعداد ساعات آموزشى هر دوره در اين سطح نيز 64 ساعت است كه در 4 موضوع كلى عقايد، اخلاق، احكام و دانش سياسى و هر يك به ميزان 16 ساعت پيش‌بينى شده است.

پژوهشكده تحقيقات اسلامى، عهده‌دار تدوين متون آموزشى مورد نياز حوزه نمايندگى ولى فقيه در سپاه است كه با توجه به سطح معلومات و تخصّص نيروهاى آموزشى و نوع و حوزه مأموريت آنان، متن مورد نياز را تهيه و تدوين مى‌نمايد.

متون و جزوات اين پژوهشكده توسط گروه‌هاى تحقيقاتى، تدوين و مورد بررسى علمى و نظارت شرعى قرار مى‌گيرد.

كتاب حاضر با شماره كد 3/ 124 دوره تداوم آموزش خواهران، از نظام آموزش عقيدتى سياسى سپاه پاسداران انقلاب اسلامى مى‌باشد.

نظرات، پيشنهادها و تجربيات شما مربيان ارجمند و خواهران محترم متربّى راهگشا و مشوق ما در رفع نقايص و كاستي‌هاى متون آموزشى خواهد بود.

از خدا مى‌خواهيم كه بر بينش و آگاهي‌هاى اسلامى ما روز به روز بيفزايد، و آنها را عميق‌تر سازد.

اداره آموزش‌هاى عقيدتى سياسى‌

ستاد نمايندگى ولىّ فقيه در سپاه‌

این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة

مقدمه‌

«خداوند به وسيله رسول اكرم6، ... براى همه امور قانون و آداب آورده است. و نه تنها براى وظايف عبادى، بلكه براى امور اجتماعى، سياسى، حقوقى وخانواده داراى قوانين مترقى متكامل و جامع است.»[1]از جمله اين قوانين، قوانين مربوط به نحوه ارتباط زنان و مردان مسلمان در خانواده و در اجتماع است كه همه انواع آن را بيان مى‌دارد؛ از ارتباط زن با همسر خود تا ارتباط با ديگر محرمان و نامحرمان و بر عكس. يك جا زن را به آرايش و زينت و دلربايى و شاهدى در برابر همسر شرعى‌اش فرا مى‌خواند و در جايى كه خطر فتنه و خروج از صراط پاك انسانى و الهى است، حتى به پوشاندن چهره طبيعى و پرده نشينى از ديگران فرمان مى‌دهد. در موقعيت خاصى به مرد اجازه مى‌دهد به زيبايى زن نامحرم (همسر آينده) نظر دوزد و در جايى از نگاه به چهره خواهر هم منع مى‌كند! در باب «گفت و گو» و «لمس بدن» نيز چنين است و انسان مؤمن با ايمان و باور قلبى به هر آنچه رنگ خدايى دارد، لبيك گويان كمر خدمت به او را مى‌بندد و مى‌داند كه تحصيلات عالى در دانشگاه‌هاى بزرگ و معتبر جهان، داشتن مقامات و موقعيت‌ها و شهرت جهانى و ثروت كلان و خارج از حد شمار نيز او را از قلمرو حكمرانى قوانين شرع مقدس بيرون نمى‌برد.

امروزه حضور بانوان در فعاليت‌هاى اجتماعى، ارتباط و برخورد زنان و مردان در جامعه را اجتناب‌ناپذير ساخته است. از همين رو آشنايى با احكام ارتباطات زن و مرد نيز

[1]. ولاِیت فقِیه (حکومت اسلامِی)، امام خمِینِی، مؤسسه تنظِیم و نشر آثار امام خمِینِی، ص 6.

ضرورى گشته و هر مسلمانى بايد بداند با زنان و مردان محرم و نامحرم در محيط كار، دانشگاه و دبيرستان، محيطهاى ورزشى و هنرى در كوچه و خيابان و حتى در ميادين نبرد و مانند آن چگونه برخورد كند كه طبق دستور خداوند و مورد رضايت او باشد.

شرع مقدس اسلام، درباره همه انواع متصور ارتباط زن و مرد، قانون وضع كرده و همه را به اطاعت از آن فرا خوانده است. گزيده اين قوانين كه بيشتر مورد مراجعه و به اصطلاح «مبتلا به» است، در رساله‌هاى عمليه (توضيح المسائل) مراجع معظم تقليد و يا در كتابهايى كه استفتائات از ايشان و پاسخ آنان جمع‌آورى گرديده، بيان شده است.

در كتاب حاضر، ابتدا مطلبى درباره موقعيت اجتماعى زن بيان مى‌گردد و سپس احكام نگاه كردن، پوشش، ارتباطات تحصيلى و شغلى و اجتماعى مردان و زنان، موسيقى، پزشكى و مانند آن مى‌آيد. همه موارد، بر اساس نظرات حضرت امام خمينى (ره) و مقام معظم رهبرى ايده اللَّه تنظيم گرديده و اگر بين فتاواى ايشان اختلافى وجود داشته، در پاورقى ياد آور شده است. گاه به جهت اهميت موضوع، نظر برخى ديگر از مراجع معظم تقليد نيز زينت بخش صفحات شده است.

منابع اين كتاب، رساله‌ها و كتابهاى استفتاء از حضرت امام و مقام معظم رهبرى[1]است. در مواردى كه به جز اين كتابها آدرس داده شده، پرسش در استفتائاتى بوده كه نويسنده آن كتاب‌ها شخصاً از مقام معظم رهبرى داشته و اصل استفتاء و پاسخ آن در نزد وى موجود مى‌باشد.

بديهى است نظرات، انتقادها، پيشنهادها و پرسش‌هاى شما فراگيران محترم و مربيان عزيز، بهترين ياور ما در رفع نواقص و تكميل كتاب خواهد بود.

پژوهشكده تحقيقات اسلامى

[1]. در اِین‌جا مناسب است پرسشِی که از دفتر مقام معظم رهبرِی شده و نِیز پاسخ دفتر، عِیناً آورده شود:

پرسش: من به سن تکلِیف رسِیده‌ام و ماِیل به تقلِید از مقام معظم رهبرِی – دام ظله – هستم. با توجه به اِین‌که رساله معظم له در دسترس نِیست چگونه باِید به فتاواِی اِیشان عمل کنم؟

پاسخ: ترجمه کتاب اَجوِبة الاستفتائات (احکام عبادات و معاملات به صورت پرسش و پاسخ)، مناسک حج و جزوه راهنماِی فتاوا (برخِی از موارد که نظر مقام معظم رهبرِی «مدظله» با فتاواِی حضرت امام خمِینِی (ره) تفاوت دارد) چاپ شده است و در دسترس همگان مِی‌باشد و در مسائلِی که علم به اختلاف فتاوِی ندارِید، مِی‌توانِید به رساله حضرت امام قدس سره مراجعه نموده ِیا به صورت کتبِی ِیا شفاهِی ِیا از طرِیق اِینترنت استفتا نماِیِید. (ساِیت hayaliw، بخش ساِیر استفتائات)

درس اول

موقعيت اجتماعى زنان‌

آنگاه كه نهال اسلام در سرزمين وحى روييد و بالنده شد، دست زنان را گرفت و تا مرتبه مردان بالا آورد؛ همان مرتبه‌اى كه شايستگى‌اش را داشتند و خداوند هستى بخش براى آنان مقرر كرده بود. اما ظلمت انديشانى كه به گزاف بر جاى رهبران اسلام و خاندان وحى تكيه زدند، دوباره كرسى منزلت زن را كه با تلاش طاقت فرساى پيامبر اكرم و امامان معصوم استوار گشته بود، شكستند و او را به پايين‌ترين درجات ممكن در حد حيوانات تنزل دادند و در نگه داشتن زن در اين رتبه پست اصرار ورزيدند. تا بتوانند با شكستن شخصيت و عزت و مقام اين مربى انسان[1]و مظهر تحقق آمال بشر،[2]از وجود او براى رسيدن به لذات دنيايى خود بيشترين سود را ببرند و نقش او را در سرنوشت جامعه بى اثر كنند.

تا پيش از وقوع انقلاب اسلامى، «فريبايى»[3]و «آزادى»[4]زن (از قيودات مذهبى)، تنها رسالت زن مدرن اعلام شد و كوشيده مى‌شد با برداشتن همه موانع موجود در اين راه، او را در رسيدن به نهايت فريبا بودن و جلوه‌گرى و بى قيدى، يارى رسانند: برداشتن پوشش اسلامى و حتى ملى از دختران و زنان، اختلاط دختران و پسران جوان در تشكيلات گوناگون و از جمله شير و خورشيد سرخ و پيشاهنگى، صدور مجوز رسمى براى دانسينگ‌ها، كاباره‌ها، مشروب فروشى‌ها، قمارخانه‌ها و خانه‌هاى فساد و

[1]. صحِیفه نور، ج 6، ص 186 و ج 9، ص 155

[2]. همان، ج 9، ص 155

[3]. همان، ج 6، ص 186

[4]. همان، ص 194