اللَّهِ. الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي هَدانا لِهذا وَ ما كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْ لا أَنْ هَدانَا اللَّهُ».[1]
كريمُ السجايا جميلُ الشيم
نبى البرايا شفيعُ الامم
امام رسل پيشواى سبيل
امين خدا مهبط جبرئيل
شفيعالورى خواجه بعث و نشر
امام الهدى صدر ديوان حشر
شفيعٌ مطاعٌ نبىٌّ كريمٌ
قسيمٌ جسيمٌ نسيمٌ وسيمٌ
(سعدى)
85- بركات حج
حج خانه خدا اگر صحيح و با رعايت آداب آن انجام شود، ثمرات و دستاوردهاى بسيار مهم وشيرينى به همراه دارد كه به برخى از آنها اشاره مىشود:
1- پاكى از گناه
حاجى در حج بر گذشته نادرست خود خط بطلان مىكشد و راه را براى داشتن يك زندگى سالم و درست دينى و الهى هموار مىسازد.
[1]- المراقبات، ج 2، ص 233- 237
رسول خدا6فرمود:
«هر مردى كه براى حج ياعمره ازمنزل خود بيرون رود، پس هر قدمى كه برمىدارد و به زمين مىگذارد، گناهان از بدن او فرو مىريزد چونان ريختنِ برگ از درخت. پس آن گاه كه وارد مدينه شده و به وسيله سلام با من مصافحه مىكند، و آن گاه كه وارد ذوالحُليفه (مسجد شجره) گرديده، غسل انجام مىدهد، خداوند وى را از گناهان پاك مىگرداند ...»[1]
امام صادق7نيز فرمود:
«كسى كه حج انجام دهد و خدا را اراده كند و قصد ريا و شهرتطلبى نداشته باشد، به يقين خداوند او را خواهد بخشيد.»[2]
رسول خدا6فرمود:
«كسى كه حج يا عمره انجام دهد و در آن گناه و فسقى مرتكب نگردد، بر مىگردد همانند روزى كه از مادر متولد شده است.»[3]
[1]- الحج فى الكتاب و السنة، ص 148، ح 325.
[2]- وسايل الشيعه، ج 11، ص 109.
[3]- الحج فى الكتاب و السنة، ص 163، ح 392.
و در حديثى ديگر آن حضرت فرمودند:
«اى مردم، هيچ مؤمنى در موقف (عرفات) وقوف نمىكند مگر آنكه گناهان گذشته او تا اين زمان را ببخشايد و آن گاه كه حج وى پايان پذيرفت، عملش از نو آغاز شود.»[1]
از مجموع آنچه گذشت نتيجه مىگيريم كه انجام حج صحيح و مورد قبول خداوند، اولين پاداشش آمرزش گناهان و ورود به يك زندگى جديد است.
2- راهيابى به بهشت
خداوند پاداش حج مقبول و پذيرفته شده را بهشت قرار داده است و دليل آن را شايد بتوان چنين برشمرد كه هر كس به مهمانى مىرود، صاحب خانه معمولًا تلاش مىكند تا بهترين غذا و امكاناتى را كه دارد براى او فراهم سازد. درحج نيز حاجى ميهمان خداوند است و يكى از ويژگىهاى حضرت حق، كريم بودن و بخشندگى است و هميشه در دعاها به او خطاب مىشود:
«يَا أَكْرَمَ الْأَكْرَمِينَ»؛
[1]- سنندار قطنى، ج 2، ص 284.
«اى كريمترين كريمان!»
يكى از بهترين هداياى خداوند، بهشتى است كه به مؤمنان و نيكان و پاكان وعده داده است كه در سفر حج آن را به ميهمانان خانه خود هديه مىدهد.
رسول خدا6فرمود:
«براى حج مبرور پاداشى جز بهشت نيست.»[1]
3- نورانيت
هر انسانى به هنگام تولد از مادر، فطرتى پاك و پاكيزه دارد. قلب كودك نورانى و فاقد هر نوع تيرگى است. ليكن پس از دوران بلوغ و ورود به جامعه و كم كم آلودگى به گناه و معصيت، گرفتار تيرگى شده و گاهى نيز تا آنجا پيش مىرود كه قلب دچار قساوت گرديده و ديگر اميدى به نجات او نيست.
افرادى كه هنوز در اين مرحله قرار نگرفته و توفيق انجام حج راپيدا مىكنند، پس از آنكه روح و جان خود را در درياى شفاف و زلال حج شستشو داده و خود را پاك كردند، باز به فطرت اوليه بازگشته، نورانيت را از خداوند جايزه مىگيرند و مىتوانند با عمل به اسلام آن را حفظ كنند، ليكن آلودگى به گناه بار ديگر اين
[1]- مستدرك الوسائل، ج 2، ص 8
نورانيت را كم مىكند و با ادامه آن، به طور كلّى از ميان مىرود.
امام صادق7فرمود:
«حج گزار تا زمانى كه به گناه آلوده نشده، نور حج را پيوسته دارا خواهد بود.»[1]
4- دستيابى به خير دنيا و آخرت
رسول خدا6فرمود:
«هركس دنيا و آخرت را مىخواهد، آهنگ اين خانه كند، همانا بندهاى به آن جا نيامده و از خداوند دنيا را نخواسته مگر آنكه بدان دست يافته و خداوند حاجت او را برآورده ساخته است و نيز از خداوند آخرت را طلب نكرده مگر آنكه پذيرش اين درخواست را براى وى ذخيره كرده است.»[2]
در حديث ديگرى رسول خدا6به عثمان بن ابىالعاص فرمود:
«بدان، عمره همان حج اصغر است و همانا يك عمره از دنيا و آنچه در آن است بهتر و بالاتر
[1]- كافى، ج 4، ص 255
[2]- مسند الامام زيد، ص 197
است و نيز بدان كه حج از عمره برتر و بهتر است.»[1]
5- آرامش دل
يكى از فلسفههاى تشريع حج، اقامه ياد و ذكر خداوند است.
رسول خدا6در حديثى فرمود:
«انَّما جُعِلَ الطَّوافُ بالْبَيْتِ وَبَيْنَ الصَّفا وَالمَرْوَةِ وَرَميُ الجِمار لِإقامَةِ ذِكْرِ اللَّهِ.»[2]
«همانا طواف خانه خدا و سعى ميان صفا و مروه و رمى جمراتِ سه گانه، فقط براى اقامه ياد خدا قرار داده (و تشريع) شده است.»
قرآنِ كريم، تأثير ياد خدا در انسان را «آرامش قلب» ذكر مىكند و مىفرمايد:
«... أَلَا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ»[3]
«همانا با ياد خدا دلها آرام مىگيرد.»
حال باتوجه به اين مقدمه و نيز فرموده امام باقر7
[1]- معجم الكبير طبرانى، ج 9، ص 44
[2]- الحج فى الكتاب و السنة، ص 133، ح 280
[3]- رعد: 28
كه: «الْحَجُّ تَسْكِينُ الْقُلُوبِ»[1]
نتيجه مىگيريم كه يكى از ثمرات حج، آرامش دل است، چيزى كه امروز بشريت شديداً به آن نيازمند مىباشند.
6- همنشينى باپيامبران و صالحان
امام صادق7فرمود:
هنگامى كه موسى7حج انجام داد، جبرئيل به وى نازل شد. موسى به او گفت: اى جبرئيل! براى كسى كه حج اين خانه را با نيتى صادق و هزينهاى پاك به جاى آورد، چه پاداشى مقرر شده است؟
جبرئيل بدون پاسخ به سوى خداوند- عزّوجلّ- بازگشت (و پاسخ آن را جويا شد) خداوند به او وحى كرد و فرمود:
به موسى بگو:
«او را در ملكوت اعلى همراه و همنشين با پيامبران و صديقان و شهيدان و صالحان قرار خواهم داد و اينها همراهان خوب و شايستهاى هستند.»[2]
[1]- بحار الانوار، ج 75، ص 183
[2]- من لايحضره الفقيه، ج 2، ص 235
7- درامان بودن از عذاب
امام باقر7فرمود:
«هر كس داخل اين خانه شود و نسبت به همه آنچه خداوند بر او واجب فرموده، آگاه باشد، ازعذابهميشگىروز قيامت ايمن خواهد بود.[1]
در دنيا نيز اگر كسى به حرم پناه برد، از خشم خدا در امان است.»[2]
امام صادق7فرمود:
«بر شما باد به زيارت اين خانه، پس پيوسته حج اين خانه كنيد، كه با حج پيوسته، گرفتارىهاى دنيا و هول و هراسهاى روز قيامت از شما دفع گردد.»[3]
8- علوّ درجه در بهشت
رسول خدا6فرمود:
«حج گزار دررفتن به حج و بازگشتن از آن،
[1]- عوالى اللآلي، ج 2، ص 84، ح 227
[2]- كافى، ج 4، ص 226
[3]- امالى طوسى، ص 668