قبول كردم)، چون در موقع عقد، دختر را معيّن نكردهاند عقد باطلاست؛
پنجم: زن و مرد به ازدواج راضى باشند ولى اگر زن ظاهراً به سختى اذن دهد ومعلوم باشد قلباً راضى است، عقد صحيح است.
30- 9- اگر در عقد يك حرف غلط خوانده شود كه معنى آن را عوض كند، عقد باطل است.
30- 10- دخترى كه بحدّ بلوغ رسيده و رشيده است يعنى مصلحت خود را تشخيص مىدهد اگر بخواهد شوهر كند چنانچه باكره باشد، بنابر احتياط واجب بايد از پدر يا جدّ پدرى خود اجازه بگيرد و اجازه مادر و برادر لازم نيست.
30- 11- اگر پدر و جدّ پدرى غائب باشند و دختر نيز احتياج به تزويج داشته باشد يا دختر باكره نباشد، اجازه پدر وجدّ لازم نيست.
عدّهاى از زنها كه ازدواج با آنان حرام است
30- 12- ازدواج با زنهايى كه مثل مادر وخواهر ومادر زن با انسان محرم هستند، حرام است.
30- 13- اگر كسى زنى را براى خود عقد نمايد اگرچه با او نزديكى نكند، مادر ومادر مادر آن زن و مادر پدر او به آن مرد محرم مىشوند.
30- 14- اگر زنى را عقد كند و با او نزديكى نمايد دختر و نوه دخترى و پسرى آن زن هرچه پايين روند چه در وقت عقد باشند يا بعداً به دنيا بيايند، به آن مرد محرم مىشوند.
30- 15- عمّه وخاله پدر وعمّه وخاله پدر پدر وعمّه وخاله مادر
وعمّه وخاله مادر مادر هرچه بالا روند، به انسان محرمند.
30- 16- پدر وجدّ شوهر هرچه بالا روند وپسر ونوه پسرى ودخترى او هرچه پايين آيند چه در موقع عقد باشند يا بعداً به دنيا بيايند، به زن او محرم هستند.
30- 17- اگر زنى را براى خود عقد كند، دائمه باشد يا صيغه، تا وقتى كه آن زن در عقد اوست نمىتواند با خواهر آن زن ازدواج نمايد بلكه همچنين است اگر در عدّه متعه باشد.
30- 18- زن مسلمان نمىتواند به عقد كافر درآيد، مرد مسلمان هم نمىتواند با زنهاى كافره بطور دائم ازدواج كند ولى صيغه كردن زنهاى اهل كتاب مانند يهود ونصارى مانعى ندارد.
30- 19- اگر انسان بداند زنى شوهر دارد و با او ازدواج كند، بايد از او جدا شود ونمىتواند بعداً هم او را براى خود عقد كند.
احكام عقد دائم
30- 20- زنى كه عقد دائمى شده نبايد بدون اجازه شوهر از خانه بيرون رود و بايد خود را براى هر لذّتى كه او مىخواهد تسليم نمايد وبدون عذر شرعى از نزديكى كردن او جلوگيرى نكند و اگر در اينها از شوهر اطاعت كند تهيّه غذا ولباس ومنزل او بر شوهر واجب است و اگر تهيّه نكند چه توانايى داشته باشد يا نداشته باشد، مديون زن است.
30- 21- اگر زن در كارهائى كه در مسأله پيش گفته شد اطاعت شوهر را نكند، گناهكار است و حقّ غذا و لباس و منزل و همخوابى ندارد ولى مهر او از بين نمىرود.
30- 22- مرد حقّ ندارد زن خود را به خدمت خانه مجبور كند.
30- 23- مرد بنابر احتياط واجب بايد در هر چهار شب يك شب نزد زن دائمى خود بماند.
30- 24- شوهر نمىتواند بيش از چهار ماه نزديكى با عيال دائمى خود را ترك كند.
متعه يا صيغه
30- 25- صيغه كردن زن اگرچه براى لذّت بردن هم نباشد، صحيحاست.
30- 26- احتياط واجب آن است كه شوهر بيش از چهار ماه نزديكى با متعه خود را ترك نكند مگر با رضايت او باشد.
30- 27- زنى كه صيغه مىشود اگر در عقد شرط كند كه شوهر با او نزديكىنكند، عقد و شرط او صحيح است و شوهر فقط مىتواند لذّتهاى ديگر از او ببرد ولى اگر بعداً به نزديكى راضى شود، شوهر مىتواند با او نزديكى نمايد.
30- 28- زنى كه صيغه شده اگرچه آبستن شود، حق خرجى ندارد.
30- 29- زنى كه صيغه شده حقّ همخوابى ندارد و از شوهر ارث نمىبرد و شوهر هم از او ارث نمىبرد.
30- 30- زنى كه صيغه شده اگر نداند كه حقّ خرجى وهمخوابى ندارد عقد او صحيح است وبراى آن كه نمىدانسته حقّى به شوهر پيدانمىكند.
30- 31- اگر مرد مدّت صيغه زن را ببخشد، چنانچه با او نزديكى كرده بايد تمام چيزى را كه قرار گذاشته به او بدهد و اگر نزديكى نكرده
بايد نصف آن را بنابر اظهر بدهد.
استفتائات ازدواج
سئوال 1: شخصى زنى را در حال حيض به عقد خود درآورده است آيا عقد اشكال دارد؟ و آيا نزديكى در زمان حيض اشكال دارد
جواب: عقد صحيح است اما نزديكى در زمان حيض حرام است
سئوال 2: خواندن خطبه عقد با تلفن چه حكمى دارد؟
جواب: اگر اطمينان به مخاطب دارد اشكال ندارد
سئوال 3: آيا در اجراى صيغه عقد دائم مرد بايد مقدم شود يا زن؟
جواب: هر كدام مقدّم شود اشكالى ندارد ولى به نظر ما اگر زن مقدّم شود بهتر است
سئوال 4: آيا ايجاب از طرف زن است يا مرد؟
جواب: ايجاب از جانب زن است
سئوال 5: آيا در عقد موقّت نذر زن منوط به اذن شوهر است؟
جواب: در عقد موقت اينگونه امور نياز به اذن شوهر ندارد
سئوال 6: دختر و پسرى هم شأن هم هستند آيا در ازدواج دختر اجازه پدر شرط است؟
جواب: اجازه پدر لازم است
استفتائات محرميّت
سئوال 1: آيا زن برادر به انسان محرم است
جواب: محرم نيست
سئوال 2: آيا در شرع اسلام صيغهاى بنام صيغه خواهر و برادرى وجود دارد كه باعث محرميّت شود
جواب: در شرع اسلام چنين صيغهاى وجود ندارد و دو نفر نامحرم فقط از طريق عقد دائم يا موقت باهم محرم مىشوند.
سئوال 3: آيا دختر عمو و دختر دايى به انسان محرم هستند؟
جواب: محرم نيستند
احكام نگاه كردن
30- 32- نگاه كردن مرد به بدن زن نامحرم ودخترى كه نه سالش تمام نشده ولى خوب وبد را مىفهمد و همچنين نگاه كردن به موى آنان چه با قصد لذّت وچه بدون آن، حرام است ونگاه كردن به صورت ودستها اگر به قصد لذّت باشد حرام است، بلكه احتياط واجب آن است كه بدون قصد لذّت هم به آنها نگاه نكند، و نيز نگاه كردن زن به بدن مرد نامحرم حرام مىباشد.
30- 33- اگر انسان بدون قصد لذّت بصورت و دستهاى زنهاى اهل كتاب مثل زنهاى يهود ونصارى نگاه كند در صورتى كه نترسد كه بحرام بيفتد، اشكال ندارد بلكه همچنين زنهاى ديگر از كفّار، و نيز نگاه به غير صورت و دستهاى آنان كه معمولًا آنها آن قسمتها را نمىپوشانند بدون قصد لذّت بىاشكال است.
30- 34- زن بايد بدن وموى خود را از مرد نامحرم بپوشاند، بلكه احتياط واجب آن است كه بدن وموى خود را از پسرى هم كه بالغ نشده ولى خوب و بد را مىفهمد بپوشاند.
30- 35- مرد و زنى كه با يكديگر محرمند اگر قصد لذّت نداشته باشند مىتوانند غير از عورت به تمام بدن يكديگر نگاه كنند.
30- 36- مرد نبايد با قصد لذّت به بدن مرد ديگر نگاه كند ونگاه كردن زن هم به بدن زن ديگر با قصد لذّت حرام است.
30- 37- مرد نبايد عكس زن نامحرم را بيندازد و اگر در بين عكس گرفتن قصد لذّت داشته باشد، حرام است و اگر زن نامحرمى را بشناسد، نبايد به عكس او نگاه كند.
30- 38- زن و شوهر به همه جاى بدن يكديگر حتى به عورت هم مىتوانند نگاه كنند گرچه نگاه به عورت يكديگر كراهت دارد
مسائل متفرقه زناشويى
30- 39- كسى كه به واسطه نداشتن زن به حرام مىافتد، واجب است زن بگيرد گرچه در هر حال واجب است از حرام دورى كند.
30- 40- ماندن مرد و زن نامحرم در محلّ خلوتى كه كسى در آنجا نيست و ديگرى هم نمىتواند وارد شود حرام است چه به ذكر خدا مشغول باشند يا به صحبت ديگر، خواب باشند يا بيدار، ولى اگر طورى باشد كه كس ديگر بتواند وارد شود يا بچهاى كه خوب وبد را مىفهمد در آنجا باشد، اشكال ندارد.
30- 41- اگر زن در عقد با مرد شرط كند كه او را از شهرى بيرون نبرد و مرد هم قبول كند نبايد زن را از آن شهر بيرون ببرد.
30- 42- مسلمانى كه منكر خدا يا پيغمبر شود يا حكم ضرورى دين يعنىحكمى را كه مسلمانان جزء دين اسلام مىدانند مثل واجب
بودن نماز وروزه را انكار كند در صورتى كه بداند آن حكم ضرورى دين است مرتدّ مىشود.
استفتائات نگاه كردن
سئوال 1: ديدن زنهاى بىحجاب در فيلمها چه حكمى دارد؟
جواب: اگر زنان، مسلمان هستند و آنها را نمىشناسند و مفسدهاى هم بر آن بار نمىشود نگاه كردن اشكال ندارد و اگر زنان، مسلمان نيستند در صورتى كه ديدن فيلم آنها مفسدهاى نداشته باشد ديدن فيلم آنان اشكال ندارد البته اگر فيلمهايى را بصورت مستقيم پخش مىكنند و زنان مسلمان بدحجاب را نشان مىدهند از نگاه كردن به آنان بايد اجتناب شود
سئوال 2: نگاه كردن مرد به دست زنى كه به قصد زينت انگشتر بدست نموده چه حكمى دارد؟
جواب: حرام است
سئوال 3: ديدن عكس زن و مرد نامحرم چه حكمى دارد؟
جواب: ديدن عكس زن و مرد اگر شناخته نشده و موجب هيجان نباشد اشكال ندارد
غصب
غصب آن است كه انسان از روى ظلم بر مال يا حق كسى مسلط شود كه از گناهان بزرگ استو غاصب در قيامت به عذاب سختى گرفتار مىشود
31- 1- اگر انسان چيزى را غصب كند بايد به صاحبش برگرداند و اگر آن چيز از بين برود، بايد عوض آن را به او بدهد.
31- 2- هرگاه دو نفر باهم چيزى را غصب كنند اگر هريك به تنهايى مىتوانستهاند آن را غصب نمايند، هركدام آنان ضامن تمام آن است در صورتى كه فعلًا عين مال در تصرّف هر دو باشد و اگر هر كدام نصف آن را تحت قدرت دارند ضامن نصف هستند.
31- 3- اگر چيزى را كه غصب كرده به طورى تغيير دهد كه از اوّلش بهتر شود مثلا طلايى را كه غصب كرده گوشواره بسازد، چنانچه صاحب مال بگويد مال را به همين صورت بده، بايد به او بدهد ونميتواند براىزحمتى كه كشيده مزد بگيرد، بلكه بدون اجازه مالك حقّ ندارد آن رابهصورت اوّلش در آورد و اگر بدون اجازه او آن چيز را مثل اوّلش كند، بايد مزد ساختن آن را به صاحبش بدهد بلكه تفاوت قيمت هم را ضامناست.
31- 4- هرگاه مالى را از فروشنده بگيرد كه آن را ببيند يا مدّتى نزد خود نگهدارد تا اگر پسنديد بخرد، در صورتى كه آن مال تلف شود، بايد عوض آن را به صاحبش بدهد.