پاك نمىشود.
8. تبعيت
6- 31- تبعيت آن است كه چيز نجسى به واسطه پاك شدن چيز نجس ديگر پاك شود.
6- 32- اگر شراب سركه شود ظرفى كه شراب در آن بوده پاكمىشود.
6- 33- تخته يا سنگى كه ميت را روى آن غسل مىدهند و يا پارچهاى را كه روى آن مىاندازند بعد از تمام شدن غسلهاى ميت پاكمىشود.
6- 34- اگر لباس و مانند آن را با آب قليل تطهير كنند و غساله آن را خارج كنند آب باقى مانده در آن پاك است
9. برطرف شدن عين نجاست
6- 35- اگر بدن حيوان به عين نجاست مثل خون يا متنجسى مثل آب نجس آلوده شود چنانچه آنها برطرف شود بدن آن حيوان پاكمىشود.
6- 36- باطن بدن انسان مثل داخل دهان يا بينى با برطرف شدن عين نجاست پاك مىشود مثلًا اگر دهان بوسيله خون لثه آلوده به خون شود بعد از برطرف شدن خون آب كشيدن توى دهان لازم نيست ولى اگر دندان مصنوعى در دهان نجس شود در صورتيكه بوسيله نجاست
از خارج نجس شود بايد آب كشيده شود ولى اگر بوسيله نجاست داخل دهان آلوده شود طاهر است.
10. استبراء حيوان نجاست خوار
6- 37- بول و غائط حيوانى كه به خوردن نجاست انسان عادت كرده نجس است و اگر بخواهند پاك شود بايد آن را استبراء كرد يعنى تا مدتى نگذارند كه آن حيوان نجاست بخورد و غذاى پاك به او بدهند و براى شتر چهل روز و گاو بيست روز، گوسفند ده روز و مرغابى و مرغ خانگى سه روز استبراء لازم است.
11. غائب شدن مسلمان
6- 38- اگر بدن يا لباس مسلمان يا چيز ديگرى كه مانند ظرف و فرش در اختيار اوست نجس شود و آن مسلمان غائب شود بشرط آنكه احتمال پاك شدن آن را ولو بنحو اتفاق بدهد پاك است.
6- 39- اگر انسان حالى دارد كه در آب كشيدن چيز نجس يقين پيدا نمىكند مىتواند به گمان اكتفا نمايد اگر تطهير را بنحو متعارف انجاممىدهد.
12. انقلاب
6- 40- اگر شراب بخودى خود يا به واسطه آنكه چيزى مثل سركه و نمك به آن اضافه كردهاند سركه شود پاك مىشود.
6- 41- شرابى كه از انگور نجس درست كنند و بعد سركه شود و يا سركهاى كه از انگور و يا كشمش يا خرما درست كنند پاك نمىشود.
وضو
7- 1- در وضو واجب است صورت و دستها را بشويند و روى سر و روى پا مسح شود.
7- 2- درازاى صورت را بايد از بالاى پيشانى جائى كه مو مىرويد تا آخر چانه و پهناى آن به مقدارى كه بين انگشت وسط و شست قرار مىگيرد شستشو شود و اگر مختصرى از اين مقدار را نشويد وضو باطل است و براى آنكه يقين كند كه اين مقدار كاملًا شسته شده بايد كمى اطراف آن را هم بشويد.
لازم به توضيح است كه اين مقدار كه گفته شد در انسانهاى متعارف است كه دست و صورت آنها متعارف است پس اگر كسى دستش كوچك است يا صورتش بسيار پهن است بايد طورى بشويد كه اگر متعارف بود بايد مىشست.
7- 3- اگر احتمال عقلايى بدهد كه چرك و يا چيزى كه مانع از رسيدن آب به صورت و گوشه چشم و لب او مىشود، وجود دارد قبل از شروع به وضو بايد وارسى نمايد و در صورت نياز آن را پاك نمايد.
7- 4- شستن توى بينى و مقدارى از لب و چشم كه در وقت بستن ديده نمىشود واجب نيست ولى براى اينكه يقين شود مقدار
لازم را شسته بايد مقدارى از آنها را بشويد.
7- 5- بايد صورت را از بالا به پائين و دستها را از آرنج تا نوك انگشتان بشويد و اگر برعكس عمل كند وضو باطل است.
7- 6- بعد از شستن صورت بايد دست راست و بعد دست چپ را از آرنج و براى تحصيل يقين يك مقدار بالاتر از آرنج تا سرانگشتان بشويد و اگر تا سر انگشتان نشويد بخاطر آنكه قبل از وضو تا مچ را شسته وضو باطل است.
7- 7- در وضو شستن صورت و دستها مرتبه اوّل واجب است و مرتبه دوّم مستحب است الا دست چپ كه به احتياط مستحب يك مرتبه بايد شست و مرتبه سوم حرام است.
7- 8- شستن يعنى رساندن آب به تمام عضوى كه مىخواهد بشويد با نيت و قصد، پس اگر ده مرتبه آب بريزد و قصد يك مرتبه را كند يك مرتبه حساب مىشود.
7- 9- بعد از شستن دست چپ بايد جلوى سر را با ترى آب وضو كه در دست مانده مسح كند و احتياط واجب آن است كه با داخل دست مسح كند و همچنين احتياط واجب آن است كه از بالا به پائين مسح انجام شود.
7- 10- يك قسمت از چهار قسمت سر كه مقابل پيشانى قرار دارد جاى مسح سر مىباشد و عرض مسح به اندازه عرض يك انگشت و بلندى آن به بلندى يك انگشت كافى است گرچه احتياط مستحب آن است كه پهناى آن به اندازه سه انگشت كنارهم باشد.
7- 11- لازم نيست مسح سر به پوست سر انجام شود بلكه بر موى
جلو سر هم كفايت مىكند ولى بانوان كه موهاى آنان بلند است بايد فرق باز نمايند و در قسمتى كه فرق باز شده مسح نمايند.
7- 12- بعد از مسح سر بايد پاها بوسيله باقى مانده ترى دست از سرانگشتان تا برآمدگى روى پا مسح شود و احتياط واجب آن است كه تا مفصل هم مسح شود و احتياط واجب آنست كه تمام روى پا مسحشود.
7- 13- جاى مسح چه سر و چه پا بايد خشك باشد ولى ترى كم كه اگر مسح شود بگويند ترى مسح است اشكال ندارد.
7- 14- وضوى ارتماسى آنست كه انسان صورت و دستها را به قصد وضو در آب فرو برد و يا در زمان خروج صورت و دست از آب، نيّت وضو كند و تا زمانيكه تمام صورت و دست از آب خارج مىشود قصد وضو داشته باشد كه در اين صورت وضوى او صحيح است ولى در دست حتما بايد در زمان خروج از آب نيت وضو كند و بعد مسح سر و پا نمايد.
7- 15- اگر بعضى از اعضاء را وضوى ترتيبى و بعضى را ارتماسى بگيرد اشكال ندارد.
شرائط وضو
7- 16- براى وضو سيزده شرط لازم مىباشد تا وضو صحيح انجامشود.
شرط اوّل: آب وضو پاك باشد
شرط دوّم: آب وضو مطلق باشد
7- 17- اگر انسان نجس بودن يا مضاف بودن آب را نداند يا فراموش كرده باشد وضو با آن آب باطل است و اگر هم نمازى با آن خوانده بايد دوباره بخواند
شرط سوم: آب وضو و به احتياط واجب فضايى كه در آن وضو مىگيرد مباح باشد يعنى غصبى نباشد.
7- 18- وضو با آبى كه معلوم نيست صاحب آن راضى است يا نه حرام و وضو باطل است و احوط آنست كه محل ريزش آب وضو مباح باشد بشرط آنكه ريختن آب وضو مقدّمه از براى رسيدن آب به محل ريزش باشد.
7- 19- وضو گرفتن از آب محلهاى وقفى مثل مدارس و مساجد اگر ندانيم كه مخصوص محصلين آن مدرسه يانمازگزاران آن مسجد وقف شده نمىتوان وضو گرفت ولى اگر نشانههايى وجود دارد كه نشان مىدهد كه جهت مخصوص اهالى آن محل وقف نشده مثل اينكه مردم عادى هم از آن وضو مىگيرند وضو گرفتن اشكال ندارد و همچنين از آب مسافرخانهها و هتلها و تيمچهها
7- 20- وضو گرفتن از نهرهاى بزرگ و كوچك اشكال ندارد مگر آنكه صاحب آن نهى نمايد.
7- 21- اگر فراموش كند آب غصبى است و با آن وضو بگيرد صحيح است ولى اگر خودش آب را غصب كرده و فراموش كرده و وضو گرفته به احتياط واجب وضو باطل است.
شرط چهارم و پنجم: ظرف آب وضو غصبى و از طلا و نقره نباشد.
7- 22- اگر آب وضو در ظرف غصبى يا طلا و نقره باشد و آب را با
دست از آنها بردارد و به صورت و دستها بريزد وضو صحيح است اما اگر بخواهد در اينها وضوى ارتماسى بگيرد صحت آن مشكل است.
شرط ششم: اعضاء وضو موقع شستن و مسح كردن پاك باشد
7- 23- اگر بعد از شستن عضوى از وضو و قبل از تمام شدن وضو آن عضو نجس شود وضو صحيح است.
7- 24- اگر غير از اعضاء وضو جايى از بدن نجس باشد وضو صحيح است.
7- 25- اگر يكى از اعضاء وضو نجس باشد و بعد از وضو شك كند كه قبل از وضو آن را پاك كرده يا نه در صورتيكه هنگام وضو توجه به پاك و يا نجس بودن آن عضو نداشته وضو باطل است ولى اگر توجه داشته است يا شك دارد كه توجه داشته يا نه، وضو صحيح است ولى آن عضو را بايد پاك نمايد.
شرط هفتم: وقت براى وضو و نماز كافى باشد
7- 26- اگر وقت به اندازه كافى براى وضو نباشد بطورى كه اگر وضو بگيرد تمام نماز يا قسمتى از آن خارج وقت انجام مىشود بايد تيمّم كند ولى اگر وقت جهت گرفتن وضو و تيمم يكسان است بايد وضو بگيرد.
شرط هشتم: آن كه به قصد قربت وضو را انجام دهد پس اگر براى غيرخدا وضو بگيرد وضو باطل است.
7- 27- لازم نيست نيت وضو را به زبان بياورد يا از قلب خود بگذراند ولى همين مقدار كه متوجّه باشد كه وضو مىگيرد كافى است.
شرط نهم: وضو را به ترتيبى كه قبلًا گفته شد انجام دهد.
شرط دهم: كارهاى وضو را پشت سرهم انجام دهد.
7- 28- اگر بين كارهاى وضو به قدرى فاصله بيندازد كه عرفاً موالات (پشت سر هم بودن) به هم بخورد وضو باطل است مثلًا آنقدر بين اعضا فاصله بيندازد كه اعضاء قبلى خشك شود ولى اگر عضو قبلى خشك شود ولى اعضاء ديگر تر باشد وضو صحيح است گرچه احتياط مستحب آن است كه وضو را باطل كند و دوباره وضو بگيرد.
7- 29- راه رفتن چند قدم كه موالات را به هم نزند وضو را باطلنمىكند.
شرط يازدهم: آنكه اعضاء وضو را خود بشويد.
7- 30- كسى كه نمىتواند وضو بگيرد بايد نائب بگيرد كه او را وضو دهد و در صورتيكه مزد هم بخواهد بايد بدهد ولى بايد خود او نيّت كند و مسح را هم خودش انجام دهد مگر آنكه مسح هم نتواند انجام دهد كه بايد نايب دست شخص را به سر و پا برساند تا مسح انجام شود و در صورتيكه اين هم امكان ندارد بايد از ترى دست او دست خود را خيس كند و مسح سر شخص را انجام دهد.
شرط دوازدهم: استعمال آب براى او مانعى نداشته باشد.
7- 31- كسى كه مىترسد آب وضو باعث مريضى او شود بايد تيمم كند ولى اگر وضو بگيرد و بعد معلوم شود براى او ضرر داشته است به احتياط واجب وضو باطل است.
شرط سيزدهم: در اعضاء وضو مانعى جهت رسيدن آب به عضونباشد
7- 32- اگر مىداند كه چيزى در اعضاء وضو وجود دارد كه