بايد نماز را به نيّت ادا بخواند ولى نبايد عمداً نماز را تا اين وقت تأخير بيندازد.
14- 12- كسى كه مسافر نيست اگر تا مغرب به اندازه خواندن پنج ركعت نماز وقت دارد بايد نماز ظهر وعصر هر دو را بخواند و اگر كمتر وقت دارد، بايد فقط نماز عصر را بخواند و بعداً نماز ظهر را قضا كند و همچنين اگر تا نصف شب به اندازه خواندن پنج ركعت نماز وقت دارد، بايد نماز مغرب وعشا را بخواند و اگر كمتر وقت دارد بايد فقط عشا را بخواند و بعداً مغرب را انجام دهد ونيّت اداء وقضا نكند و به قصد ما فى الذمّة بخواند.
14- 13- كسى كه به اندازه خواندن يك ركعت نماز وقت دارد، بايد نماز را به نيّت ادا بخواند ولى نبايد عمداً نماز را تا اين وقت تأخير بيندازد.
نمازهايى كه بايد به ترتيب خوانده شود
14- 14- انسان بايد نماز عصر را بعد از نماز ظهر، ونماز عشا را بعد از نماز مغرب بخواند و اگر عمداً نماز عصر را پيش از نماز ظهر ونماز عشا را پيش از نماز مغرب بخواند باطل است.
14- 15- اگر به نيّت نماز ظهر، مشغول نماز شود و در بين نماز يادش بيايد كه نماز ظهر را خوانده است، نمىتواند نيّت را به نماز عصر برگرداند، بلكه بايد نماز را بشكند ونماز عصر را بخواند وهمينطور است در نماز مغرب وعشا.
14- 16- اگر در نماز عشاء پيش از ركوع ركعت چهارم شك كند كه
نماز مغرب را خوانده يا نه، چنانچه وقت به قدرى كم است كه بعد از تمام شدن نماز نصف شب مىشود، بايد به نيّت عشا نماز را تمام كند و همچنين اگر بيشتر وقت دارد، به نيّت عشا نماز را تمام كند گرچه اگر مغرب را بعد از عشا به نيّت ما فى الذّمه انجام دهد بسيار شايسته است.
14- 17- اگر در نماز عشا بعد از رسيدن به ركوع ركعت چهارم، شك كند كه نماز مغرب را خوانده يا نه، بايد نماز را تمام كند، بعد نماز مغرب را بخواند و بنابر احتياط مستحبّ نماز مغرب را به قصد ما فى الذّمه انجام دهد.
14- 18- برگرداندن نيّت از نماز قضا به نماز ادا و از مستحبّ به نماز واجب جائز نيست.
نمازهاى مستحب
14- 19- نمازهاى مستحبّى زياد است و آنها را نافله گويند وبين نمازهاى مستحبّى، بخواندن نافلههاى شبانه روز بيشتر سفارش شده و آنها در غير روز جمعه سى وچهار ركعتند كه هشت ركعت آن نافله ظهر وهشت ركعت نافله عصر وچهار ركعت نافله مغرب ودو ركعت نافله عشا ويازده ركعت نافله شب و دو ركعت نافله صبح مىباشد ودو ركعت نافله عشا كه نشسته خوانده مىشود و يك ركعت حساب مىشود ولى در روز جمعه بر شانزده ركعت نافله ظهر وعصر، چهار ركعت اضافه مىشود.
14- 20- از يازده ركعت نافله شب، هشت ركعت آن بايد به نيّت نافله شب ودو ركعت آن به نيّت نماز شفع ويك ركعت آن به نيّت نماز
وتر خوانده شود، ودستور كامل نافله شب در كتابهاى دعا گفته شدهاست.
14- 21- نمازهاى نافله را مىشود نشسته خواند، ولى بهتر است دو ركعت نماز نافله نشسته را يك ركعت حساب كند، مثلا كسى كه مىخواهد نافله ظهر را كه هشت ركعت است نشسته بخواند، بهتر است شانزده ركعت بخواند و اگر مىخواهد نماز وتر را نشسته بخواند، دو نماز يك ركعتى نشسته بخواند.
14- 22- نافله ظهر وعصر را در سفر نبايد خواند ولى نافله عشا را مىتواند برجاء مطلوبيّت بخواند.
نماز غفيله
14- 23- يكى از نمازهاى مستحبّى نماز غفيله است كه بين نماز مغرب وعشا خوانده مىشود، و وقت آن بنابر احتياط پيش از آن است كه سرخى طرف مغرب از بين برود، و در ركعت اوّل بعد از حمد بايد به جاى سوره اين آيه را بخوانند:
(وَذَالنُّونِ إذْ ذَهَبَ مُغاضِبَاً فَظَنَّ أنْ لَنْ نَقْدِرَ عَلَيْهِ فَنادى فِى الظُّلُماتِ أنْ لا إلهَ إلا أنْتَ سُبْحانَكَ إنّى كُنْتُ مِنَ الظّالمِين فَاسْتَجَبْنا لَهُ وَنَجيّناهُ مِنَ الغَمِّ وَكَذلِكَ نُنْجِىالمُؤمِنينَ)و در ركعت دوم بعد از حمد به جاى سوره اين آيه را بخوانند:(وَعِنْدَهُ مَفاتِحُ الغَيْبِ لا يَعْلَمُها إلّا هُو وَيَعْلَمُ مافى البَرِّ وَالبَحْرِ وَماتَسْقُطُ مِنْ وَرَقَة إلّا يَعْلَمُها وَلا حَبَّة فى ظُلُماتِ الأرْضِ وَلا رَطْب وَلا يابِس إلّا فِى كِتاب مُبين)، و در قنوت آن بگويند: «اللّهُمَّ إنّى أسْئَلُكَ
بِمَفاتِح الغَيْبِ التى لا يَعْلَمُها إلا أنْتَ أنْ تُصَلّيَ عَلى مُحَمَّد وَآلِ مُحَمَّد وَأنْ تَفْعَلَ بى كَذا وَكَذا»
، و به جاى كلمه كذا وكذا حاجتهاى خود را بگويند و بعد بگويند:
«اللّهُمَّ أنْتَ وَلِيُّ نِعْمَتي وَالقادِرُ عَلي طَلِبَتي تَعْلَمُ حاجَتى فَاسْئَلُكَ بِحَقِّ مُحَمَّد وَآلِ مُحَمَّد عَلَيْهِ وَعَلَيْهِمُ السَّلام لَمّا قَضَيْتَها لِى».
احكام قبله
15- 1- خانه كعبه كه در مكّه معظّمه مىباشد قبله است، و بايد روبروى آن نماز خواند ولى كسى كه دور است اگر طورى بايستد كه بگويند رو به قبله نماز مىخواند كافيست، و همچنين است كارهاى ديگرى كه بايد رو به قبله انجام گيرد، مانند سر بريدن حيوانات.
15- 2- كسى كه نماز واجب را ايستاده مىخواند، بايد صورت وسينه وشكم وجلوى پاهاى او رو به قبله باشد ولازم نيست كه انگشتان پاى او هم رو به قبله باشد ولى مستحبّ است.
15- 3- نماز احتياط وسجده وتشهّد فراموش شده را بايد رو بهقبله بجا آورد، و بنابر احتياط وجوبى سجده سهو را هم رو به قبلهبجاآورد.
پوشانيدن بدن در نماز
16- 1- مرد بايد در حال نماز اگرچه كسى او را نمىبيند، عورتين خود را بپوشاند و بهتر است از ناف تا زانو را هم بپوشاند.
16- 2- زن بايد در موقع نماز تمام بدن حتّى سر و موى خود را بپوشاند؛ ولى پوشاندن صورت به مقدارى كه در وضو شسته مىشود ودستها تا مچ و پشت پاها تا مچ پا لازم نيست و احتياط واجب آنست كه كف پا را بپوشاند، امّا براى آن كه يقين كند كه مقدار واجب را پوشانده است، بايد مقدارى از اطراف صورت وقدرى پايين تر از مچ را هم بپوشاند.
16- 3- موقعى كه انسان قضاى سجده فراموش شده يا تشهّد فراموششده را بجا مىآورد، بلكه بنابر احتياط در موقع سجده سهو هم بايد خود را مثلموقع نماز بپوشاند.
16- 4- اگر انسان عمداً در نماز مواضعى كه بايد در نماز بپوشاند را نپوشاند، نماز باطل است و همچنين اگر از روى ندانستن مسأله بوده باشد، نماز او باطلاست.
16- 5- اگر در بين نماز بفهمد كه جايى كه لازم است بپوشاند، پيداست، بايد آن را بپوشاند و احتياط مستحبّ آن است كه نماز را تمام كند و دوباره بخواند، ولى اگر بعد از نماز بفهمد كه در نماز اين مواضع پيدا بوده، نمازش صحيح است.
16- 6- زن بايد بدنو موى خود را از مرد نامحرم در همه حال بپوشاند.
لباس نمازگزار
لباس نمازگزار شش شرط دارد
1- پاك باشد
2- مباح باشد
3- از اجزاء حيوان مردار نباشد
4- از حيوان حرام گوشت نباشد
5 و 6- اگر نمازگزار مرد است لباس او از ابريشم خالص و طلابافنباشد
شرط اوّل:
17- 1- كسى كه نمىداند با بدن ولباس نجس نماز باطل است، اگر با بدن يا لباس نجس نماز بخواند، نمازش باطل مىباشد.
17- 2- اگر به واسطه ندانستن مسأله، چيز نجسى را نداند نجس است، مثلا نداند عرق جنب از حرام نجس است و با آن نماز بخواند، نمازش باطلاست.
17- 3- اگر نداند كه بدن يا لباسش نجس است و بعد از نماز بفهمد نجس بوده نماز او صحيح است، ولى احتياط مستحبّ آن است كه اگر وقت دارد، دوباره آن نماز را بخواند.
17- 4- اگر فراموشكند كهبدن يا لباسش نجس است و در بين نماز يا بعد از آن يادش بيايد، بايد نماز را دوباره بخواند و اگر وقتگذشته قضانمايد.
17- 5- كسى كه در پاك بودن بدن يا لباس خود شك دارد، چنانچه نماز بخواند و بعد از نماز بفهمد كه بدن يا لباسش نجس بوده نماز او صحيح است.
17- 6- اگر لباس را آب بكشد و يقين كند كه پاك شده است و با آن نماز بخواند و بعد از نماز بفهمد پاك نشده، نمازش صحيح است اگر چه مستحبّ است كه اعاده كند.
17- 7- كسى كه غير از لباس نجس لباس ديگرى ندارد، بايد نماز را برهنه بخواند و احتياطاً اعاده يا قضا نمايد و اگر به واسطه سرما ومانند آن نمىتواند لباسش را بيرون آورد، بايد با لباس نجس نماز بخواند ونماز او صحيح است واعاده نمىخواهد.
شرط دوم:
17- 8- كسى كه مىداند پوشيدن لباس غصبى حرام است، ولى نمىداند نماز را باطل مىكند، اگر عمداً با لباس غصبى نماز بخواند، نمازش باطلاست.
17- 9- اگر نداند يا فراموش كند كه لباس او غصبى است و با آن نماز بخواند، نمازش صحيح است ولى اگر كسى خودش لباس را غصب نمايد وفراموش كند كه غصب كرده است و با آن نماز بخواند، بنابر احتياط واجب، نماز را اعاده نمايد و هرگاه از روى بىمبالاتى باشد به طورى كه اگر يادش بيايد اعتنايى نمىكند، بنابر اقوى نمازش