فصل سوم: آثار عيادت
عيادت بيمار و دلجويى از او به عنوان يك رفتار پسنديده اخلاقى و اجتماعى كه با عواطف و احساسات درونى و فطرى انسان نيز هماهنگ است، آثار و بركات دنيوى و اخروى فراوانى دارد. اين كار نيك از سويى موجب مىشود كه روحيّه بيمار تقويت شده، از بار سنگين بيمارى كه جسم و جانش را فرا گرفته، كاسته شود و زودتر سلامت از دست رفته را بازيابد و از سوى ديگر دلهاى افراد جامعه را به هم نزديكتر كرده، برادرى و همدلى را در بينشان افزايش مىدهد، تا آن جا كه هم فرد و هم جامعه به واسطه اين رفتار الهى و انسانى مورد لطف و رحمت پروردگار قرار مىگيرد.
رسول خدا6با تأكيد بر عيادت بيمار، پاداش آن را در پيشگاه خداى متعال چنين يادآور مىشود:
كسى كه بيمارى را عيادت كرده، ساعتى نزد او بنشيند، خداوند پاداش عمل هزار سال را كه لحظهاى در آن معصيت نكرده باشد، به او ارزانى مىدارد.[1]
[1]- فروع كافى، ج 3، ص 118- 119.
امام صادق7، غوطهور شدن عيادت كننده در رحمت الهى و استغفار فرشتگان براى او را، از آثار عيادت مىداند:
هر مؤمنى كه برادر دينشاش را در هنگام بيمارى، عيادت كند، اگر صبح باشد، هفتاد هزار فرشته او را همراهى مىكنند و هنگامى كه كنار بيمار بنشيند، رحمت الهى او را فرا گرفته، تمامى آن فرشتگان تا شب برايش طلب آمرزش مىكنند و اگر شب باشد همين پاداش (رحمت و استغفار) تا صبح ادامه خواهد داشت.[1]
در جاى ديگر با اشاره به نيّت خالص عيادت كننده، دعاى بيمار براى او را اثربخش و اجابت شده قلمداد مىكند:
كسى كه براى رضاى خدا، بيمارى را عيادت كند، هر چيزى را بيمار براى او درخواست كند، خداوند برآورده خواهد كرد.[2]
[1]- مكارم الاخلاق، ص 361.
[2]- محجة البيضاء، ج 3، ص 411.
منابع و مآخذ
قرآن كريم
نهج البلاغه (فيض الاسلام)
الآداب الطبّيه، سيد جعفر مرتضى، عاملى، جامعه مدرسين قم.
اجوبة الاستفتائات، آيتاللّه خامنهاى، ترجمه فارسى، انتشارات بينالمللى الهدى.
استفتائات، امام خمينى (ره)، جامعه مدرسين قم.
بحار الانوار، محمدباقر مجلسى، بيروت.
تاريخ تمدن اسلامى، علىاصغر حلبى، بنياد.
تاريخ طبرى، محمد بن جرير طبرى، اساطير.
تحرير الوسيله، امام خمينى (ره)، جامعه مدرسين قم.
تحف العقول، شعبه الحرانى، بيروت.
تفسير مجمع البيان، فضل بن حسن طبرسى، بيروت.
تفسير نمونه، زير نظر آيت ا ... ناصر مكارم شيرازى، دار الكتب الاسلاميه.
احكام بيماران، پزشكان و پرستاران، ص: 110
توضيح المسائل، امام خمينى (ره)، آستان قدس رضوى.
ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، شيخ صدوق، مكتبه صدوق.
حج، محسن قرائتى، جامعه مدرسين حوزه علميه قم.
دائرة المعارف القرن العشرين، محمد فريد وجدى، بيروت.
راهنماى پزشكى خانواده، ترجمه احمد آرام، بنياد فرهنگى امام رضا7.
رساله نوين فقهى پزشكى، عبد الكريم بىآزار شيرازى، فرهنگ اسلامى.
سخنى درباره اخلاق پزشكى، علامه حسن حسنزاده آملى، مركز مطالعات و تحقيقات اخلاق پزشكى.
سفينة البحار، شيخ عباس قمى، دار الاسوه (اوقاف).
سنن ابى داود، سليمان بن اشعث سجستانى، بيروت.
شرح نهج البلاغه، ابن ابى الحديد، بيروت.
صحيفه نور، امام خمينى (ره)، مركز مدارك فرهنگى انقلاب، وزارت ارشاد اسلامى.
عروة الوثقى، سيد محمدكاظم طباطبايى يزدى، مكتبه اسلاميه.
شرح غرر الحكم و درر الكلم، آمدى، دانشگاه تهران.
فروع كافى، كلينى، ترجمه سيد جواد مصطفوى، مكتبه اسلاميه.
فرهنگ پرستارى، اكبر اسدى، بنياد جانبازان.
فرهنگ فارسى معين، محمد معين، امير كبير.
قاموس القرآن، علىاكبر قرشى بنايى، دار الكتب الاسلاميه.
كشف الاسرار، امام خمينى (ره)، آزادى.
كنز العمال، حسام الدين الهندى، حيدرآباد.
مجمع المسائل، سيد محمدرضا گلپايگانى، دار القرآن.
محجّة البيضاء، ملا محسن فيض كاشانى، مكتبة الصدوق.
احكام بيماران، پزشكان و پرستاران، ص: 111
مرآة العقول، محمدباقر مجلسى، دار الكتب الاسلاميه.
مسأله حجاب، شهيد مرتضى مطهرى، صدرا، قم.
مستدرك الوسائل، حسين نورى طبرسى، اسماعيليان.
مستدرك سفينة البحار، على نمازى شاهرودى، بنياد بعثت.
مصباح المنير، على مشكينى، ياسر، قم.
مغازى، واقدى، مركز نشر دانشگاهى.
مفردات الفاظ القرآن، راغب اصفهانى، مرتضوى.
مكارم الاخلاق، طبرسى، بيروت.
مناسك حج، امام خمينى با حواشى مراجع، انتشارات مشعر، سال 1372.
من لا يحضره الفقيه، شيخ صدوق، بيروت.
مهارتهاى اساسى در مراقبتهاى پرستارى، لوورن ولف ولويس، ترجمه هيأت مترجمان، مركز نشر دانشگاهى.
الميزان فى تفسير القرآن، علامه طباطبائى، جامعه مدرسين قم.
ميزان الحكمه، محمد محمّدى رىشهرى، دفتر تبليغات اسلامى حوزه علميه قم.
نور الثقلين، على بن جمعه حويزى، اسماعيليان.
نهج الفصاحه (مجموعه كلمات قصار پيامبر6)، مترجم ابو القاسم پاينده، جاويدان نيايش، دكتر الكيس كارل، ترجمه پرويز دبيرى.
وسائل الشيعه، شيخ حر عاملى، بيروت.
قاسميان، حسن، احكام بيماران، پزشكان و پرستاران، 1جلد، زمزم هدايت - قم، چاپ: اول، 1383 ه.ش.