ولى پدر بواسطه امور مادى اجازه نمىدهد آيا دختر بدون اذن پدر مىتواند ازدواج كند يا خير؟
ج- اذن پدر در ازدواج دختر باكره شرط است مگر در صورتى كه از تزويج به كفو منع كند و دختر نياز به ازدواج داشته باشد و بترسد كه اگر از اين ازدواج صرفنظر كند شوهر خوبى براى او پيدار نشود.
25- دخترى هستم كه علاقه دارم بخاطر خدمت به انقلاب در سپاه پاسدران وارد شوم ولى پدرم موافقت نمىكند خواهشمندم حكم شرعى را بيان فرمائيد.
ج- پاسدار شده خواهران هم با مراعات وظائف شرعيه مانع ندارد ولى شما مراعات رضايت پدرتان را بكنيد.
26- رانندگى اتومبيل براى بانوان چه صورتى دارد؟
ج- با حفظ حجاب و وظائف شرعيه مانع ندارد.
27- طلاقهائى كه در رژيم گذشته توسط دادگاههاى حمايت خانواده با حكم عدم سازش انجام گرفته چه حكمى دارد؟
ج- اگر طلاق از روى اكراه زوج واقع شده يا بدون اذن او بوده صحيح نيست.
28- شخصى چند ماه پيش در حمله فتح المبين توسط بعثيان به آرزوى ديرينه خود (يعنى شهادت) رسيد، همسر وى نيز دختر باكره مىباشد كه هنوز به خانه شوهر نيامده و در منزل پدر بسر مىبرد، حال خاستيم ببينيم آيا به چنين همسر از حقوق شهيد چيزى مىرسد و همچنين مىخواستيم ببينيم كه از مهر چقدر مىرسد و همچنين از اموال شهيد ارث مىبرد؟ و اگر اموالى از شهيد و خانواده او نزد عروس و خانوادهاش به رسم امانت سپرده شده كه موقع عروسى بمنزل داماد بياورد مىتوانيم مطالبه و استرداد نمائيم؟
ج- نصف مهريه را حق دارد و از اموال شهيد ارث مىبرد و آنچه را شهيد به او بخشيده ملك اوست و نمىتوانند پس بگيرند و ديگران اگر چيزى به او دادهاند تا عين آن باقى است مىتوانند پس بگيرند و حقوقى كه به خانواده شهيد داده مىشود از كسى است كه بحسب مقررات به او مىرسد.
29- اگر از روى ميل جنسى بغير خود نگاه كند و بداند كه به حرام نميافتد آيا باز هم حرام است؟ يا مثلا به حيوانات يا مجسمه و يا حجم بدن از روى پوشش، حرام است؟
ج- نظر به ريبه حرام است و احوط ترك نظر شهوت است به مجسمه.
30- زنى كه مىخواهد به تحصيل خود ادامه دهد كه بعدها شغلى انتخاب كند (البته شغل حلال) ولى فعلا ادامه تحصيل ملازم با اين است كه با مرد نامحرم روبرو شود مثلا در دانشگته نزد مرد درس بخواند يا اينكه با مردها در يك كلاس باشد همچو تحصيل جايز است يا خير؟
ج- ادامه تحصيل در رشتههاى حلال اشكال ندارد و ليكن تستّر از اجانب و خوددارى از اختلاط با آنها لازم است و اگر ادامه تحصيل مستلزم اختلاط با اجانب باشد و مفاسد دينى و اخلاقى در برداشته باشد ترك كند.
31- دختر و پسرهاى امروزه كه در مدارس و دبيرستانها و دانشگاهها و مؤسسات با هم معاشر هستند و براى محرميت صيغه براى خودشان يا پدر و فرزندانشان قصد دارند جارى كنند كه اين معاشرتها حرام نباشد، چون حضرت عالى اذن پدر را در باكره احتياط واجب مىفرمائيد و در اين موارد چه بسا هست كه پدرها راضى نمىشوند و يا آنكه نمىشود اذن گرفت اجازه مىفرماييد كه اين احتياط ترك شود و بدون اذن ولى صيغه جارى گردد يا خير؟
و ديگر آنكه بعضى موارد هست كه پسر و دختر بهم علاقه دارند و تحصيل اذن از پدر بواسطه شرم و حياء و موانع ديگر مشكل است آيا ترك اين احتياط در اين صورت حايز است يا خير؟
ج- اذن پدر ساقط نمىشود بلكه اخيرا اذن پدر را شرط مىدانم بحسب فتوى.
32- وظيفه زنان مسلمان در امر جهاد حق عليه باطل چيست؟
ج- جهاد بر زنها واجب نيست ولى دفاع بر هر شخصى «چه مرد چه زن» در حدّ توانائى و امكانات واجب است.
33- در موقع ازدواج با شوهر پاسدارم به او قول داده بودم كه بعد از شهادت او ازدواج نكنم حال كه امام دستور دادند همسران شهدا ازدواج كنند آيا وظيفه شرعى من چيست؟
ج- اختيار با خودتان است، مىتوانيد ازدواج نكنيد.
34- زنى كه معمولا حيض مىشود ولى از قرص جلوگيرى استفاده كرده تا روزهاش را نخورد آيا صحيح است يا خير؟
ج- اگر با خوردن قرص حيض بند آمده روزه صحيح است.
35- تعليم رانندگى را براى زن در چه صورت مشروع مىدانيد و در چه صورت نامشروع است؟
ج- بسمه تعالى- زن وظايف ديگرى دارد كه لازم است اهتمام به آن وظايف واجبه داشته باشد و رانندگى اتومبيل از وظايف زن نيست.
36- زيارت رفتن زن را به مشاهد مشرفه يا امامزادهها يا عتبات عاليات اجازه مىفرماييد يا خير؟
ج- بسمعه تعالى- با رعايت مقرّرات شرعيه اشكال ندارد.
37- نگاه كردن مرد بموى سر زن نامحرم كه جدا شده و بالعكس مشروع است؟
ج- بسمه تعالى- احوط ترك است گرچه مانع ندارد مگر در صورتى كه وصل شود به موى زن ديگر
38- در مسئله حجاب از نظر حضرت آيت الله آيا حجاب بشره كافى است يا حجاب حجمى لازم است؟
ج- بسمعه تعالى- در صورت خوف فتنه و فساد پوشاندن حجم نيز به مقدار و نحو متعارف لازم است.
39- قرآن خواندن زن به صداى بلند يا سخنرانى خواهران در حضور نامحرمان و شركت مردان در اينگونه جلسات و نظائر آن مشروع است؟
ج- بسمعه تعالى- ميزان در مشروع بودن و نبودن نداشتن مفسده و داشتن آن است.
40- ازدواج زن مسلمان با مرد بهائى چه صورت دارد؟
ج- ازدواج با فرقه ضالّه بهائيه باطل است.
41- از قديم در مساجد حائلى مثل پرده بين زنان و مردان بوده و اكنون عدهاى مىگويند پرده و ديوار بين زنان و مردان در حال نماز خواندن و موعظه كردن لزوم ندارد، نظر امام در اين باره چيست؟
ج- در صورتى كه مفسدهاى نيست، پرده لزوم ندارد، بلى در احتياط مستحب آن است كه زن عقبتر از مرد باشد مگر در صورتيكه بين آنها حائلى مثل پرده باشد.
42- در بعضى از مناطق ايران در مورد ازدواج برنامهاى دارند و آن اين است كه از طرف مقامات مسئول دستور مىدهند كه ورقه آزمايش خون تهيه كنند، چنانچه دكتر زن براى اين آزمايش وجود نداشته باشد دكتر مرد مىتواند اين وظيفه را انجام دهد يا خير؟ و نيز اگر دكتر زن وجود دارد ولى در اثر بىتوجّهى يا غيره دكتر مرد انجام مىدهد. اشكال دارد يا خير؟
ج- اگر آزمايش مستلزم لمس يا نظر حرام باشد جايز نيست.
43- آيا بعد از انعقاد نطفه از بين بردن آن جايز است يا نه؟
ج- بعد از انقعاد نطفه جايز نيست.
44- بفرمائيد زن شوهردار چگونه بايد تقليد كند؟ و مىتواند مجتهد ديگرى داشته باشد؟ و اگر مىتواند منافاتى با لزوم اطاعت زن از شوهر دارد يا نه؟
ج- زن در تقليد مستقل است ولى در امور زناشوئى بايد از شوهر اطاعت كند و بدون اجازه شوهر نمىتواند از منزل خارج شود.
45- آيا بستن رحم به منظور جلوگيرى از حمل چه حكمى دارد؟
ج- در صورتى كه موجب عقيم شدن نيست اشكال ندارد.
46- با عرض معذرت از گرفتن وقت جنابعالى خواهشمند است بفرمائيد شنيدن صوت قرآن خواهران بصورت ترتيل يا قرائت چه حكمى دارد يا توجه به زيبائى كه در اينصورت صدا پيدا مىكند و شنيدن آن توجه خواهران ديگر را هم جلب مىكند چه رسد
به برداران؟
ج- بسمه تعالى- اگر خوف فتنه در بين نباشد بر خواننده اشكال ندارد و شنيدنش براى مرد اجنبى هم بدون قصد تلذّذ و ريبه مانع ندارد.
استفتاآت از حضرت آية الله العظمى گلپايگانى «دامت بركاته»
احكام حيض و استحاضه و نفاس
س 269- زن حامل در حمل گاهى يك لحظه خون مىبيند حكم آن خون چيست؟
ج- اگر در ايام عادت است و يا اوصاف خون حيض دارد آن خون را حيض قرار دهد تا خلاف آن معلوم شود و الّا جمع كند بين تروك حائض و اعمال مستحاضه تا وقتى كه يقين به استحاضه پيدا كند مثل اينكه قبل از سه روز قطع شود.
س 270- زنى يك مرتبه چند روز تلفيقى خون حيض ديده، و مرتبه ديگر بمقدار همان عدد معين، جند روز غير تلفيقى خون ديده كه ايام تلفيقى ممكن است يك شب از ايام غير تلفيقى مقدارش زيادتر باشد در اين صورت عادت عدديه براى آن زن به ديدن اين دو خون حاصل مىشود يا نه؟
ج- ميزان در تحقق عادت اتحاد ايام آن است و توافق در شب اول و آخر لازم نيست.
س 271- زنى براى اينكه حيض نشود هر شب قرص مىخورد يك شب فراموش كرد قرص نخورد، روزش خونريزى كرد شب بعد كه قرص خورد خون قطع شد و خلاصه از ايام عادت همان يك روز را خون ديد تكليف او چيست؟
ج- يك روز حيض نيست.
س 272- هرگاه زنى در ايّام عادت ماهانه بوسيله خوردن قرص از آمدن خون حيض
جلوگيرى نمايد حكمش چيست؟
ج- تا موقعى كه خون خارج نشده به حكم طاهر عمل كند.
س 273- گاهى زن بعد از ايام عادت و پس از اينكه غسل كرد باز يك قطره خون مىبيند آيا آن خون چه حكمى دارد؟
ج- تا ده روز اول زمانى كه خون ديده هر وقت خون ببيند محكوم به حيض است و لو يك قطره باشد و اگر بعد از يك قطره قطع شود واجب است ثانيا غسل كند.
س 274- زنى كه هر ماه بصورت عادت پنج روز يا شش روز از دبر خون مىبيند و از قبل اصلا خون نمىبيند آن خون محكوم به حيض است يا نه؟
ج- در فرض مسئله اگر بداند همان خون حيض است و از اين مجرى خارج مىشود اشكال ندارد و تمام احكام حيض بر آن مترتب است و اگر يقين ندارد اعتبار صفات در خون خارج از دبر مشكل است و احتياط در واجد صفات جمع بين تروك حائض و افعال مستحاضه است.
س 275- خونى كه زن بر اثر ضربه يا حمل نمودن بار سنگين در غير ايام عادت مىبيند حيض است يا استحاضه و اگر در ايام عادت بر اثر تصادم و پيش آمدى خونريزى كرد چه صورت دارد؟
ج- در هر صورت اگر داراى صفات حيض است و با حيض سابق ده روز فاصله دارد حكم حيض را دارد و اگر صفات حيض را ندارد و در عادت هم نيست احتياط كند به جمع بين تروك حائض و اعمال مستحاضه.
س 276- زنى كه در نفاس عادت عرفيه پيدا كرده اگر اتفاقا خون او از ده روز تجاوز كند بايد رجوع به عادتى كه در حيض دارد بكند يا به عادتى كه در نفاس دارد؟
ج- بايد رجوع به عادت نمايد.
س 277- زنانى كه با عمل جراحى اطفال را از رحم ايشان خارج مىكنند بعد از آن خون از مجراى طبيعى بيرون مىآيد آيا اين خون با آنكه منشأش را نمىدانند فقط مىدانند بواسطه اخراج بيرون آمده است محكوم به نفاس است يا نه؟
ج- خون مفروض كه بعد از ولادت از محل ولادت خارج مىشود خون نفاس است و فرق نيست كه طفل
بنحو طبيعى خارج بشود يا به جراحى- بلى خون موضع جراحى كه بواسطه بريدن محل خارج مىشود خون نفاس نيست.
س 278- زن حامل ترسيد و يا صدمهاى به او رسيد، چند روز خون ديد و بعد سقط كرد آن خون چه حكمى دارد؟
ج- خون قبل از سقط محكوم به استخاضه است مگر آنكه شرائط حيض را واجد باشد مانند استمرار سه روز فصل اقل طهر و واجد بودن صفات حيض يا در عادت بودن. كه در اين صورت محكوم به حيض است و بعد از سقط تا ده روز خون نفاس است مگر اينكه بيشتر از ده روز خون ببيند كه در اين صورت به مقدار ايام عادت حيض خود، نفاس قرار مىدهد و بقيه استحاضه است.[1]
حكم نظر كردن و صحبت نمودن مرد و زن نامحرم و خنثى با يكديگر.
س 644- اگر مرد سر برهنه باشد و زن نامحرم او را با اين وضع نگاه كند در اين صورت مرد هم كمك به گناه كرده و براى او سر برهنه بودن حرام است يا نه؟ و همچنين پيراهن آستين كوتاه كه كمى بالاتر از آرنج تا نوك انگشتان پيدا باشد در صورتى كه زن به مرد نگاه كند براى مرد حرام است يا نه؟
ج- احتياط اين است كه مرد غير از مواضعى را كه پوشيده آن در بين مردها متعارف و معمول نيست در صورتى كه بداند زن اجنبيه با التذاذ به آن نظر مىكند بپوشاند.
س 645- زن نامحرمى نسبت فاميلى با مردى دارد آيا مىتواند بدون قصد لذّت با هم صحبت كنند در حالى كه همديگر نگاه كنند يا نه؟
ج- بدون قصد التذاذ و با وجود حاجب عرفى مانعى ندارد.
س 646- اگر كسى بميرد و مجلس عزاى زنانه و مردانه در يك حياط تشكيل شود چنانچه زنى باسواد در مجلس عزاى زنانه قرآن و روضه و مصيبت و نوحه بخواند كه صداى او
[1]- نقل از: مجمع المسائل ج 1.
را مردها كه در آنجا هستند بشنوند چه صورت دارد؟
ج- با اينكه خداوند متعال مىفرمايد: «فاسئلوهن من وراء حجاب» خوب است كه مجلس زنانه طورى باشد كه كاملا مراعات عفت بشود.
س 647- نگاه كردن به زن اجنبيه حرام است ولى در موقع ازدواج با زن چه دائم و چه انقطاعى، مىشود او را نگاه كرد يا نه؟
ج- زن مخصوصى را كه قصد دارد ازدواج كند جايز است نگاه كند به مقدارى كه زشتى و زيبايى او را تشخيص دهد و اما اگر بخواهد زنهاى متعدد را نگاه كند كه هركدام را پسنديد انتخاب كند جايز نيست.
س 648- براى كسى كه مىخواهد ازدواج كند جايز است نگاه كردن به زن و بالعكس يا نه؟
ج- جهت ازدواج يكمرتبه بصورت نگاه كردن براى زن و مرد بدون قصد ريبه و التذاذ جايز است.
س 649- در اجتماع آلوده ما معمولا از موى سر زنها كلاه گيسو درست مىكنند و خريد و فروش مىنمايند كسى كه عيال او از چنان گيسوانى استفاده مىكند تكليفش چيست؟ آيا مىتواند چنان مويى را كه مربوط به زن اجنبيه است لمس و يا نگاه كند يا نه؟ و در صورت منع شرعى گناهكار، زن اوليه است كه گيسوانش را به بازار كرده يا خريدار يا هر دو؟
ج پس از جدا شدن مو از سر زن، نگاه اجنبى به آن مانعى ندارد و همچنين دست كشيدن مرد اجنبى به آن و خريد و فروش و سر گذاشتن زن ديگر اشكال ندارد.
س 650- اشخاصى كه در يك خانه و يك طبقه عمارت باشند از حيث محرم و نامحرم ولى اقوام هستند و هيچگونه خطرى از جهت ريبه و غيرها در كار نيست و هميشه با هم نشست و برخاست دارند و از لحاظ خورد و خواب و خريد لوازم منزل مخلوط هستند دست و صورت باز و از حيث حجاب محجوب نيستند و چون از اين حيث برايشان دشوار است آيا ترخيصى هست و يا بايد مثل خارج منزل وظيفه نامحرم كه اجنبيه بايد از اجنبى مستور باشد در اينجا هم جارى است؟
ج- دليلى بر تفاوت حكم بين غير محارم بنظر نرسيده است.