کتاب احکام بانوان

زنى كه پيش از ده روز پاك شده‌

اگر احتمال دهد خون در باطن هست، بايد خود را وارسى كند، پس اگر معلوم شد پاك است (يا از اول يقين داشت كه پاك است). 1- بايد براى عبادتهاى خود غسل كند هر چند گمان داشته كه پيش از تمام شدن ده روز دوباره خون مى‌بيند.

2- ولى اگر يقين داشته باشد كه پيش از تمام شدن ده روز دوباره خون مى‌بيند بايد به احكام حائض عمل كند.

امام (مسئله 505)

* گلپايگانى: احتياطا غسل كند و در پاكى در بين عبادتهاى خود را بجا آورد و آنچه را كه بر حائض حرام است ترك نمايد.

(مسئله 511)

اگر بداند كه در باطن خون هست يا احتمال دهد و پس از وارسى معلوم شود كه خون هست اگرچه به آب زرد رنگى هم آلوده باشد. 1- اگر در حيض عادت مشخص ندارد

2- يا عادت او ده روز است‌بايد صبر كند كه اگر پيش از ده روز پاك شد بايد غسل كند و اگر سر ده روز پاك شد يا خون او از ده روز گذشت سر ده روز غسل كند.

3- و اگر عادتش كمتر از ده روز است.

صفحه بعد

3- و اگر عادتش كمتر از ده روز است‌

1- اگر احتمال دهد خون او از ده روز مى‌گذرد احتياط واجب آن است كه تا يك روز (گلپايگانى: بعد از عادت يك روز يا دو روز) عبادت را ترك كند (گلپايگانى: يا جمع كند بين تروك حائض و اعمال مستحاضه) و بعد از آن تا ده روز مى‌تواند عبادت را ترك كند ولى بهتر است كه تا ده روز كارهائى را كه بر حائض حرام است ترك كند و كارهاى استحاضه را انجام دهد (گلپايگانى: و بعد از آن دو روز، تا روز دهم جمع كند بين تروك حائض و اعمال مستحاضه).

پس اگر پيش از تمام شدن ده روز يا سر ده روز پاك شد تمامش حيض است.

2- و در صورتى كه بداند پيش از تمام شدن ده روز يا سر ده روز پاك مى‌شود (نبايد غسل كند).

و اگر از ده روز گذشت بايد عادت خود را حيض و بقيه را استحاضه قرار دهد و عبادتهائى را كه بعد از روزهاى عادت بجا نياورده قضاء نمايد.

امام (مسئله 506 و 505)

گلپايگانى (مسئله 512 و 511)

شك در خون‌

اگر زنى در اصل خون شك كرد

1- اگر شك كرد كه اصلا چيزى از رحم خارج شده يا نه؟

2- اگر مى‌داند چيزى بيرون آمده ولى نداند كه خون است يا چيز ديگر؟

در اين دو صورت پاك است‌

3- مى‌داند چيزى كه خارچ شده حيض است چند قسم مى‌شود

1 از رحم يا غير آن‌يعنى نمى‌داند از رحم خارج شده يا از غير رحم، خون نجس مى‌باشد ولى غسل ندارد.

امام (تحرير الوسيله ج 1، ص 45 مسئله 4 و عروة الوثقى ج 1، ص 317، مسئله 5)

گلپايگانى (وسيلة النجاة ج 1، ص 54، مسئله 4)

2 شك بين حيض و نفاس‌اگر شك كند ه خون حيض است يا نفاص، چنانچه شرائط حيض را داشته باشد بايد حيض قرار دهد.[1]امام (مسئله 447) گلپايگانى (مسئله 453)

3 شك بين حيض و بكارت‌اگر شك كند كه خون حيض است يا بكارت بايد خود را با مقدارى پنبه وارسى نمايد اگر اطراف آن آلوده باشد خون بكارت است و اگر به همه آن رسيده حيض مى‌باشد.

امام (مسئله 448) گلپايگانى (مسئله 454)

4 شك بين حيضو استحاضه‌1- اگر از ده روز بيشتر نشود همه حيض است.

2- اگر از ده روز بيشتر بشود فقط خونى را كه در روزهاى عادت خود ديده حيض است و خونى كه پيش از آن و بعد از آن ديده استحاضه است. امام (مسئله 481 و 486 و عروة الوثقى، ج 1، ص 317، مسئله 5)

گلپايگانى (مسئله 487)

[1]- گلپايگانى: اگر خون ببيند و شك كند كه خون حيض است يا نفاس بر احكام حيض و نفاس عمل كند و غسل را به قصد ما فى الذمّه از حيض يا نفاس بجا آورد( مسئله 453).

5 شك بين حيض، دمل و جراحت‌

1 اگر ممكن است به اين صورت وارسى كند:مقدارى پنبه داخل كند و بيرون آورد پس اگر خون از طرف چپ بيون آيد حيض است.

وگرنه خون دمل است.

2 و چنانچه ممكن نباشد وارسى كنددر صورتى كه مى داند خون سابق حيض بوده حيض قرار دهد.

و اگر دمل بوده خون دمل قرار دهد.

و اگر نمى‌داند حيض بوده يا دمل بايد جمع كند بين عبادات و تروك حائض.[1]امام (مسئله 445 و تحرير ج 1، ص 46، مسئله 5)

[1]- اگر در ايّام‌عادت خونى ببيند:

1- كه از سه روز بيشتر و از ده روز كمتر باشد و نداند خون دمل و زخم است يا خون حيض بايد آن را حيض قرار دهد.

2- اگر صاحب عادت وقتيه در ايام عادت خونى ببيند كه نداند خون زخم است يا حيض بايد آن ار حيض قرار دهد.( گلپايگانى( 451 و 452)

زمانهايى كه زن حيض مى‌شود

اصولا زنها قبل از آنكه ايام قاعدگى و رگل شدن آنها برسد غالبا متوجّه مى‌شوند لكن تا خون حيض نبينند نمى‌توانند عبادات را ترك نموده و در صورتى كه تخلف نمايند و قبل از ديدن خون عباداتى مثل نماز را ترك كنند هيچ عذرى در پيشگاه خدا نخواهند داشت.

مواقعى كه ممكن است زن حائض شود چند صورت دارد.

1 قبل از نماز(هرگاه وقت نماز داخل شود و بداند كه اگر نماز را تأخير بيندازد حائض مى‌شود بايد فورا نماز بخواند).

امام (مسئله 470) گلپايگانى (مسئله 476)

2 بعد از نمازمسلّم نمازى را كه خوانده صحيح بوده.

3 در بين نمازاگر زن در بين نماز خون ببيند يكى از دو صورت ممكن است باشد. 1- (اگر قطع پيدا كند به حيض) نماز او باطل است.

امام (مسئله 464)

گلپايگانى (مسئله 469)

2- اگر شك كند كه حائض شده يا نه نماز او صحيح است ولى اگر بعد از نماز بفهمد كه در بين نماز حائض شده نمازى كه خوانده باطل است.

امام (مسئله 465)

گلپايگانى (مسئله 470 و 471)

دو مسئله قابل توجه‌

1- اگر زن چند روز را حيض قرار دهد و بعد بفهمد حيض نبوده بايد نمازو روزه‌اى را كه در آن روزها بجا نياورده قضا نمايد.

2- و اگر چند روز را بگمان اينكه حيض نيست عبادت كند بعد بفهمد حيض بود هچنانچه آن روزها را روزه گرفته بايد قضا نمايد.

امام (مسئله 507) گلپايگانى (مسئله 513)

تكاليف زن حائض‌

1 محرمات‌

چند چيز بر زن حائض حرام است‌

1- عباداتى كه شرط آنها طهارت است‌

2- تمام چيزهايى كه بر جنب حرام است-

1- رساندن جايى از بدن به خط قرآن يا به اسم خدا و همچنين بنابر احتياط واجب اسم پيامبران و امامان (عليهم اسلام).[1]

امام (تحرير، ج 1، ص 52) گلپايگانى (وسيلة النجاة ج 1، ص 61)

2- رفتن در مسجد الحرام و مسجد پيغمبر (صلّى اللّه عليه و آله) مطلقا

3- توقف در مساجد ديگر.[2]

4- گذاشتن چيزى در مسجد.[3]

[1]- گلپايگانى: و حضرت الزهرا( عليها السلام).

[2]- ولى اگر از يك در داخل و از در ديگر خارج شود يا براى برداشتن چيزى برود مانعى ندارد و احتياط واجب نرفتن در حرم ائمه عليهم السلام است اگرچه از يك در وارد و از در ديگر خارج شود.( توضيح المسائل، اعماليكه بر جنب حرام است.)

[3]- گلپايگانى: بلكه بنابر احتياط لازم از خارج هم چيز در مسجد نگذارد.

5- خواندن سوره‌اى كه سجده واجب دارد و لو يك حرف از آن.[1]

الم تنزيل حم سجده نجم اقرء

تذكّر

وطى (نزديك) كردن در دبر (عقب) زن حائض كراهت دارد البته كفاره ندارد و احتياط مستحب آن است كه وطى نكند.[2].

امام (مسئله 453 و تحرير، ج 1، ص 52 القول فى احكام الحائض)

گلپايگانى (مسئله 456- سوم-)

توجه‌جماع كردن در روزهايى هم كه حيض زن قطعى نيست ولى شرعا بايد براى خود حيض قرار دهد حرام است.

امام (مسئله 451) گلپايگانى (مسئله 457)

(بحث كفّاره در صحفه 39 مفصل ذكر مى‌شود.)

2 مكروهات‌

كارهايى كه براى زن حائض مكروه است‌

1- خواندن قرآن امام (عروة الوثقى، ج 1، ص 349، مسئله 42)

2- همراه داشتن قرآن‌

3- رساندن جايى از بدن به حاشيه و مابين خطهاى قرآن.

4- خضاب كردن امام (مسئله 477) گلپايگانى (مسئله 483)

ضمنا: بودن زن حائض نزد محتضر مكروه مى‌باشد.

امام (مسئله 540) گلپايگانى (مسئله 546)

3 مستحبات‌

آنچه براى زن حائض مستحب است‌

- مستحب است زن حائض در وقت نماز خود را از خون پاك نمايد و پنبه و دستمال را عوض كند.

[1]- گلپايگانى: خواند آيات سجده واجب دارند و لو يك حرف از آن، و احتياط مستحب آن است كه آيات ديگر سوره سجده را نخواند.( توضيح المسائل مسئله 361)

[2]- گلپايگانى: و اما الوطى فى دبرها فالاحوط اجتنابه- و احتياط واجب آن است كه در دبر وطى نكند( وسيلة النجاة، ج 1، ص 61)

2- و وضو بگيرد و اگر نمى‌تواند تيمم نمايد.

3- و در جاى نماز رو به قبله بنشيند و مشغول ذكر و دعا و صلوات شود.

امام (مسئله 476) گلپايگانى (مسئله 482)

4- قرائت قرآن در وقت نماز و بهتر اين است كه تسبيحات اربعه را اختيار كند.

(عروة الوثقى، ج 1، ص 348، مسئله 41)

5- غسلهاى مستحب مثل غسل جمعه و احرام و توبه و نظير آنها براى زن حائض مستحب است. وضوهاى مستحب هم مستحب است. (عروة الوثقى، ج 1، ص 349، مسئله 43)

4 واجبات‌

تكليف زن بعد از پاك شدن‌

1- از نظر طهارت غسل- وضوء1- بايد غسل كند و براى عبادات وضو هم بگيرد و نماز بخواند.

امام (مسئله 466) گلپايگانى (مسئله 472)

توضيح:اگر آب براى وضو و غسل كافى نباشد[1](بنابر احتياط واجب) بايدغسل كند و بدل از وضو تيمم نمايد.

* اگر آب فقط براى وضو كافى باشد بايد وضو بگيرد و عوض غسل تيمم نمايد.

و اگر براى هيچ‌يك از آنها آب ندارد بايد بدل از هر دو تيمم نمايد. امام (مسئله 468) گلپايگانى (مسئله 474)

2- اگر به اندازه غسل و وضو وقت ندارد كه يك ركعت آن را هم در وقت بخواند نماز بر او واجب نيست. امام (مسئله 473)

گلپايگانى (مسئله 478)

3- اگر به اندازه غسل و وضو وقت ندارد، ولى مى‌تواند با تيمم نماز را در وفت بخواند، نماز بر او واجب نيست.

امام (مسئله 473) گلپايگانى (مسئله 479)

[1]- گلپايگانى: بايد غسل كند.