کتاب احکام بانوان

زنهاى كه عادت وقتيه دارند

اين چند دسته بايد روز اول ماه را روز اول حيض خود قرار دهند.1- زنى كه دو ماه پشت سر هم روز اول ما خون ببيند ولى ما ه اول روز هفتم و ماه دوم روز هشتم از خون پاك شود.

2- زنى كه از خو پاك نمى شود ولى دو ماه پشت سر هم در وقت معين خون او نشانه هاى حيض را دارد و بقيه خونهاى او نشانه استحاضه را دارد.

مثلا در ماه اول از اول ماه تا هفتم و در ماه دوم از اول ماه تا هشتم خون او نشانه هاى حيض و بقيه نشانه استحاضه را داشته باشد.

زنى كه دو ماه پشت سر هم در وقت معين سه روز يا بيشتر خون حيض ببيند و بعد پاك شود و دو مرتبه خون ببيند و تمام روزهايى كه خون ديده با روزهايى كه در وسط پاك بوده از ده روز بيشتر نشود ولى ماه دوم كمتر يا بيشتر از ماه اول باشد.

مثلا در ماه اول هشت روز و در ماه دوم نه روز باشد.

امام (مسئله 487) گلپايگانى (مسئله 493)

صاحب عادت وقتيه اگر نتواند حيض را بواسطه نشانه هاى آن تشخيص دهد:

خويشاوند ندارددر اين صورت بايد هفت روز ايام عادتش را حيض و بقيه را استحاضه قرار دهد[1].

امام (مسئله 491) گلپايگانى (مسئله 497)

خويشاوند دارد1- چنانچه روزهاى حيض آنان مساوى باشد بايد مقدار عادت آنان را حيض قرار دهد.

2- اگر روزهاى حيض آنان مساوى نيست دو قسم دارد:

الف: اكثريت يكسان است در اين صورت عادت اكثريت آنان را عادت خود قرار دهد.

ب: اكثريت يكسان نيست اگر شماره عادت خويشاوندان او مثل هم نباشد بايد در هر ماه از روزى كه خون مى بيند تا[2]هفت روز را حيض و بقيه را استحاضه قرار دهد. امام (مسئله 489 و 491)

توجّه‌زنى كه عادت وقتيه دارد و شماره عادت خويشان خود را حيض قرار مى دهد (بايد روزى را كه در هر ماه، اول عادت او بوده، اول حيض خود قرار دهد) مثلا زنى كه هر ماه روز اول ماه خون مى ديده و گاهى روز هفتم و گاهى روز هشتم پاك مى شده چنانچه يك ماه دوازده روز خون ببيند و عادت خويشان او هفت روز باشد (بايد هفت روز اول ماه را حيض و باقى را استحاضه قرار دهد). امام (مسئله 490) گلپايگانى (مسئله 496)

[1]- گلپايگانى: بايد در هر ماه از روزى كه خون مى بيند سه روز يا شش روز يا هفت روز را حيض و بقيه را استحاضه قرار دهد و احوط آن است كه آنچه را ماه اول حيض قرار داد، در ماههاى بعد هم همان مقدار را حيض قرار دهد.( مسئله 497)

[2]- گلپايگانى: بايد در هر ماه از روزى كه خون مى بيند سه روز يا شش روز يا هفت روز را حيض و بقيه را استحاضه قرار دهد و احوط آن است كه آنچه را ماه اول حيض قرار داد، در ماههاى بعد هم همان مقدار را حيض قرار دهد.( مسئله 497)

زنهايى كه عادت عدديه دارند

1- زنى كه شماره روزهاى حيض او در دو ماه پشت سر هم يك اندازه باشد. بايد همان چند روز را عادت خود قرار دهد.

2- زنى كه از خون پاك نمى‌شود ولى دو ماه پشت سر هم چند روز ار خونى كه مى‌بيند نشانه- حيض و بقيه نشانه استحاضه را دارد و شماره روزهايى كه خون نشانه حيض دارد در هر دو ماه يك اندازه است اما وقت آن يكى نيست.در اين صورت هرچند روزى كه خون او نشانه حيض دارد عادت او مى‌شود، (مثلا اگر يك ماه از اول تا پنجم و ماه بعد از يازدهم تا پانزدهم خون او نشانه حيض و بقيه نشانه استحاضه را داشته باشد شماره روزهاى عادت او پنج روز مى‌شود).

3- زنى كه دو ماه پشت سر هم سه روز يا بيشتر خون ببيند و يك روز يا بيشتر پاك شود و دو مرتبه خون ببيند وقت ديدن خون، در ماه اول يا ماه دوم فرق داشته باشد.

(اين مسئله دو صورت پيدا مى‌كند كه هر كدام حكم جدائى دارد)

1 جمعا از ده روز بيشتر نشوداگر تمام روزهايى كه خون ديده روزهايى كه در وسط پاك بوده از ده روز بيشتر نشود و شماره روزهاى آن هم به يك اندازه باشد[1]تمام روزهايى كه خون ديده با روزهاى وسط كه پاك بوده عادت حيض او مى‌شود و لازم نيست روزهايى كه در وسط پاك بوده در هر ماه به يك اندازه باشد. مثلا اگر ماه اول‌

[1]- گلپايگانى: تمام روزهايى كه بطور متفرق خون ديده عادت او مى‌شود و در پاكى در بين، احتياط كند به ترك آنچه بر حائض حرام است و بجا آوردن عبادتهاى خود ولى اگر روزهايى كه در وسط پاك بوده در هر دو ماه به يك اندازه نباشد تحقق عادت عدديه محل اشكال و ترك نشود احتياط به اينكه در روزهاى پاكى جمع بين وظيفه طاهر و حائض كند و در روزهايى كه خون مى‌بيند جمع بين وظيفه حائض و مستحاضه نمايد.( مسئله 498)

از روز اول ماه تا سوم خون ببيند و دو روز پاك شود و دوباره سه روز خون ببيند و ماه دوم از يازدهم تا سيزدهم خون ببيند و دو روز يا بيشتر يا كمتر پاك شود و دوباره خون ببيند و روى هم از هشت روز بيشتر نشود عادت او هشت روز مى‌شود. امام (مسئله 492) گلپايگانى (مسئله 498)

2- جمعا از ده روز بيشتر شود1- اگر بيشتر از شماره عادت خود خون ببيند واز ده روز بيشتر شود چنانچه همه خونهايى ك ديده يك‌جور باشد بايد از موقع ديدن خون به شماره روزهاى عادتش حيض و بقيه را استحاضه قرار دهد.[1]

2- و اگر همه خونهايى كه ديده يك جور نباشد بلكه چند روز از آن نشانه حيض و چند روز ديگر نشانه استحاضه را داشته باشد. (چند صورت دارد):

1- اگر روزهايى كه خون نشانه حيض دارد با شماره روزهاى عادت او يك اندازه است بايد همان روزها را حيض و بقيه را استحاضه قرار دهد.

2- و اگر روزهايى كه خون نشانه حيض دارد از روزهاى عادت او بيشتر است فقط به اندازه روزهاى عادت او حيض و بقيه استحاضه است.

3- و اگر رزهايى كه خون نشانه حيض دارد از روزهاى عادت او كمتر است بايد آن روزها را با چند روز ديگر كه روى هم باندازه روزهاى عادتش شود حيض و بقيه را استحاضه قرار دهد. امام (مسئله 493) گلپايگانى (مسئله 499)

[مضطربه‌]

مضطربه (نامنظم)

يعنى زنى كه چند ماه خون ديده ولى عادت معيّنى پيدا نكرده. (و يا عادت داشته و بعدا بهم خورده).

[1]- گلپايگانى: مى‌تواند به شماره روزهايى عادتش را از اول يا وسط حيض و بقيه را استحاضه قرار دهد.( مسئله 499)

زن مضطربه هنگامى كه خون مى‌بيند ممكن است جزء يكى از اين چند قسم باشد.

1- اگر از سه روز بيشتر و از ده روز تجاوز نكنددر صورتى كه نشانه حيض راچداشته باشد حيض حساب مى‌شود.

2- اگر از ده روز بيشتر شود چند صورت دارد 1- ممكن است همه خونها يك‌جور باشد.1- چنانچه عادت خويشان او هفت روز است (بايد هفت روز را حيض و بقيه را استحاضه قرار دهد).[1]

2- و اگر عادت خويشان او از هفت روز كمتر است مثلا پنج روز است (بايد همان را حيض قرار دهد و بنابر احتياط واجب در تفاوت بين شماره عادت آنان و هفت روز كه دور روز است جمع كند بين اعمال مستحاضه و تروك حائض).

3- و اگر عادت خويشانش بيشتر از هفت روز است (بايد هفت روز را حيض و بنابر احتياط واجب در تفاوت بين هفت روز و عادت آنان جمع كند بين اعمال مستحاضه و تروك حائض).

امام (مسئله 494) گلپايگانى (مسئله 500)

[1]- گلپايگانى: بايد

1- به عادت خويشان خود رجوع كند چه عادت آنان‌هفت روز باشد

يا كمتر باشد

يا بيشتر باشد.

2- و اگر خويشانش عادتى ندارند

3- يا در عادت مختلف باشنددر اين صورت بايد در هر ماه از روزى كه خون مى‌بيند سه روز يا هفت روز يا شش روز را به دستور كه در مسئله 497 همين كتاب گذشت حيض و بقيه را استحاضه قرار دهد.( مسئله 500)

2- ممكن است همه خونها يك‌جور نباشد1- چنانچه خونى كه نشانه حيض دارد كمتر از سه روز يا بيشتر از ده روز نباشد همه آن حيض است.

2- و اگر خونى كه نشانه حيض را دارد كمتر از سه روز باشد بايد همان را حيض قرار دهد و تا هفت روز بقيه به دستورى كه در مسئله قبل گفته شد رفتار نمايد.[1]

3- و اگر پيش از گذشتن ده روز از خونى كه آن هم نشانه حيض را داشته باشد مثل اينكه پنج روز خون سياه ببيند، و نه روز خون زرد و دوباره پنج روز خون سياه ببيند بايد[2]خون اول را حيض قرار دهد و بقيه آن را تا هفت روز به دستورى كه در مسئله قبل گفته شد رفتار نمايد.

امام (مسئله 495) گلپايگانى (مسئله 501)

مسئله‌اگر سه روز يا بيشتر خونى ببيند كه نشانه حيض را دارد بعد ده روز يا بيشتر خونى ببيند كه نشانه استحاضه را دارد دوباره سه روز خونى به نشانه‌هاى حيض ببيند بايد خون اول و خون آخر را كه نشانه‌هاى حيض داشته حيض قرار دهد.

امام (مسئله 504) گلپايگانى (مسئله 510)

[1]- صفحه قبل و نيز: توضيح المسائل آية اللّه العظمى گلپايگانى، مسئله 500)

[2]- گلپايگانى: بايد در هر دو خون كه نشانه حيض دارد احتياط كند به ترك آنمچه بر حائض حرام است و بجا آوردن كارهاى مستحاضه.

( مسئله 501)

مبتدئه‌

يعنى زنى كه دفعه اول خون ديدن اوست‌

زنهاى مبتدئه به چند دسته تقسيم مى‌شوند

1 آن زنى كه خون ببيند و نشانه‌هاى حيض در او باشد و از سه روز بيشتر و از ده روز تجاوز نكند.حكم حيض را دارد.

2 آن زنى كه از ده روز بيشتر خون ببيند

1- اگر همه خونهايى كه ديده يك‌جور باشد (بايد عادت خويشان خود را حيض وبقيه را استحاضه قرار دهد).

امام (مسئله 496) گلپايگانى (مسئله 503)

2- خونهايى كه ديده اگر يك‌جور نباشد دو صورت دارد. 1- اگر بيشتر از ده روز خون ببيند كه چند روز آن نشانه حيض و چند روز ديگر نشانه استحاضه داشته باشد چنانچه خونى كه نشانه حيض دارد از سه روز كمتر يا از ده روز بيشتر باشد (بايد[1]از اولى كه خون نشانه حيض دارد حيض قرار دهد و در عدد، رجوع به خويشاوندان خود كند و بقيه را استحاضه قرار دهد).

امام (مسئله 498) گلپايگانى (مسئله 504)

2- ولى اگر پيش از گذشتن ده روز از خونى كه نشانه حيض دارد دوباره خونى ببيند كه آن هم نشانه خون حيض داشته باشد.

(مثل اينكه پنج روز خون سياه و نه روز خون زرد و دوباره پنج روز خون سياه ببيند)[2]بايد از اول خون اول كه نشانه حيض دارد حيض قرار دهد و در عدد، رجوع به خويشاوندان خود كند و بقيه را استحاضه قرار دهد.

امام (مسئله 497) گلپايگانى (مسئله 503)

[1]- گلپايگانى: بايد عادت خويشان خود حيض و بقيه را استحاضه قرار دهد.( مسئله 504)

[2]- گلپايگانى: بايد در هر دو خون كه نشانه حيض دارد احتياط كند به ترك آنچه بر حائض حرام است و انجام كارهاى مستحاضه.

( مسئله، 503)

ناسيه‌

يعنى زنى كه عادت خود را فراموش كرده است:

اگر بيشتر از ده روز خون ببيند بايد روزهايى كه خون او نشانه حيض را دارد، تا ده روز حيض قرار دهد و بقيه را استحاضه قرار دهد.

و اگر نتواند حيض را بواسطه نشانه‌هاى آن تشخيص دهد[1]در صورتى كه خويشانى نداشته باشد كه عادتشان يك‌جور باشد. بنابر احتياط واجب بايد هفت روز اول را حيض و بقيه را استحاضه قرار دهد و اگر خويشانى داشته باشد بايد به عدد ايّام عادت خويشان خود حيض قرار دهد.

امام (مسئله 499 و تحرير الوسيله، ج 1، ص 45)

گلپايگانى (مسئله 505)

احكام مشترك مبتدئه و مضطربه و ناسيه و زنى كه عادت عدديه دارد.

اگر خونى ببينند

اگر خونى ببينند كه نشانه‌هاى حيض داشته باشد يا يقين كنند كه سه روز طول مى‌كشد (بايدعبادت را ترك كنند و چنانچه بعد بفهمند حيض نبوده بايد عبادتهايى را كه بجا نياورده‌اند قضاء نمايند).

ولى اگر يقين نكنند كه تا سه روز طول مى‌كشد و نشانه‌هاى حيض را هم نداشته باشد (بنابر احتياط واجب بايد تا سه روز كارهاى استحاضه را بجا آورند و كارهايى را كه بر حائض حرام است ترك نمايند[2]و چنانچه پيش از سه روز پاك نشدند بايد آن را حيض قرار دهند).

امام (مسئله 500) گلپايگانى (مسئله 506)

[1]- گلپايگانى: بايد سه روز يا شش روز يا هفت روز اول را حيض و بقيه را استحاضه قرار دهد و اختيار اول بنابر احتياط است و اقوى تخيير بين سه عدد است مطلقا يعنى مقيّد به اول نيست.( مسئله 505)

[2]- گلپايگانى: اگرچه تا ده روز طول بكشد.( مسئله 506)