کتاب احکام بانوان

زن مضطربه هنگامى كه خون مى‌بيند ممكن است جزء يكى از اين چند قسم باشد.

1- اگر از سه روز بيشتر و از ده روز تجاوز نكنددر صورتى كه نشانه حيض راچداشته باشد حيض حساب مى‌شود.

2- اگر از ده روز بيشتر شود چند صورت دارد 1- ممكن است همه خونها يك‌جور باشد.1- چنانچه عادت خويشان او هفت روز است (بايد هفت روز را حيض و بقيه را استحاضه قرار دهد).[1]

2- و اگر عادت خويشان او از هفت روز كمتر است مثلا پنج روز است (بايد همان را حيض قرار دهد و بنابر احتياط واجب در تفاوت بين شماره عادت آنان و هفت روز كه دور روز است جمع كند بين اعمال مستحاضه و تروك حائض).

3- و اگر عادت خويشانش بيشتر از هفت روز است (بايد هفت روز را حيض و بنابر احتياط واجب در تفاوت بين هفت روز و عادت آنان جمع كند بين اعمال مستحاضه و تروك حائض).

امام (مسئله 494) گلپايگانى (مسئله 500)

[1]- گلپايگانى: بايد

1- به عادت خويشان خود رجوع كند چه عادت آنان‌هفت روز باشد

يا كمتر باشد

يا بيشتر باشد.

2- و اگر خويشانش عادتى ندارند

3- يا در عادت مختلف باشنددر اين صورت بايد در هر ماه از روزى كه خون مى‌بيند سه روز يا هفت روز يا شش روز را به دستور كه در مسئله 497 همين كتاب گذشت حيض و بقيه را استحاضه قرار دهد.( مسئله 500)

2- ممكن است همه خونها يك‌جور نباشد1- چنانچه خونى كه نشانه حيض دارد كمتر از سه روز يا بيشتر از ده روز نباشد همه آن حيض است.

2- و اگر خونى كه نشانه حيض را دارد كمتر از سه روز باشد بايد همان را حيض قرار دهد و تا هفت روز بقيه به دستورى كه در مسئله قبل گفته شد رفتار نمايد.[1]

3- و اگر پيش از گذشتن ده روز از خونى كه آن هم نشانه حيض را داشته باشد مثل اينكه پنج روز خون سياه ببيند، و نه روز خون زرد و دوباره پنج روز خون سياه ببيند بايد[2]خون اول را حيض قرار دهد و بقيه آن را تا هفت روز به دستورى كه در مسئله قبل گفته شد رفتار نمايد.

امام (مسئله 495) گلپايگانى (مسئله 501)

مسئله‌اگر سه روز يا بيشتر خونى ببيند كه نشانه حيض را دارد بعد ده روز يا بيشتر خونى ببيند كه نشانه استحاضه را دارد دوباره سه روز خونى به نشانه‌هاى حيض ببيند بايد خون اول و خون آخر را كه نشانه‌هاى حيض داشته حيض قرار دهد.

امام (مسئله 504) گلپايگانى (مسئله 510)

[1]- صفحه قبل و نيز: توضيح المسائل آية اللّه العظمى گلپايگانى، مسئله 500)

[2]- گلپايگانى: بايد در هر دو خون كه نشانه حيض دارد احتياط كند به ترك آنمچه بر حائض حرام است و بجا آوردن كارهاى مستحاضه.

( مسئله 501)

مبتدئه‌

يعنى زنى كه دفعه اول خون ديدن اوست‌

زنهاى مبتدئه به چند دسته تقسيم مى‌شوند

1 آن زنى كه خون ببيند و نشانه‌هاى حيض در او باشد و از سه روز بيشتر و از ده روز تجاوز نكند.حكم حيض را دارد.

2 آن زنى كه از ده روز بيشتر خون ببيند

1- اگر همه خونهايى كه ديده يك‌جور باشد (بايد عادت خويشان خود را حيض وبقيه را استحاضه قرار دهد).

امام (مسئله 496) گلپايگانى (مسئله 503)

2- خونهايى كه ديده اگر يك‌جور نباشد دو صورت دارد. 1- اگر بيشتر از ده روز خون ببيند كه چند روز آن نشانه حيض و چند روز ديگر نشانه استحاضه داشته باشد چنانچه خونى كه نشانه حيض دارد از سه روز كمتر يا از ده روز بيشتر باشد (بايد[1]از اولى كه خون نشانه حيض دارد حيض قرار دهد و در عدد، رجوع به خويشاوندان خود كند و بقيه را استحاضه قرار دهد).

امام (مسئله 498) گلپايگانى (مسئله 504)

2- ولى اگر پيش از گذشتن ده روز از خونى كه نشانه حيض دارد دوباره خونى ببيند كه آن هم نشانه خون حيض داشته باشد.

(مثل اينكه پنج روز خون سياه و نه روز خون زرد و دوباره پنج روز خون سياه ببيند)[2]بايد از اول خون اول كه نشانه حيض دارد حيض قرار دهد و در عدد، رجوع به خويشاوندان خود كند و بقيه را استحاضه قرار دهد.

امام (مسئله 497) گلپايگانى (مسئله 503)

[1]- گلپايگانى: بايد عادت خويشان خود حيض و بقيه را استحاضه قرار دهد.( مسئله 504)

[2]- گلپايگانى: بايد در هر دو خون كه نشانه حيض دارد احتياط كند به ترك آنچه بر حائض حرام است و انجام كارهاى مستحاضه.

( مسئله، 503)

ناسيه‌

يعنى زنى كه عادت خود را فراموش كرده است:

اگر بيشتر از ده روز خون ببيند بايد روزهايى كه خون او نشانه حيض را دارد، تا ده روز حيض قرار دهد و بقيه را استحاضه قرار دهد.

و اگر نتواند حيض را بواسطه نشانه‌هاى آن تشخيص دهد[1]در صورتى كه خويشانى نداشته باشد كه عادتشان يك‌جور باشد. بنابر احتياط واجب بايد هفت روز اول را حيض و بقيه را استحاضه قرار دهد و اگر خويشانى داشته باشد بايد به عدد ايّام عادت خويشان خود حيض قرار دهد.

امام (مسئله 499 و تحرير الوسيله، ج 1، ص 45)

گلپايگانى (مسئله 505)

احكام مشترك مبتدئه و مضطربه و ناسيه و زنى كه عادت عدديه دارد.

اگر خونى ببينند

اگر خونى ببينند كه نشانه‌هاى حيض داشته باشد يا يقين كنند كه سه روز طول مى‌كشد (بايدعبادت را ترك كنند و چنانچه بعد بفهمند حيض نبوده بايد عبادتهايى را كه بجا نياورده‌اند قضاء نمايند).

ولى اگر يقين نكنند كه تا سه روز طول مى‌كشد و نشانه‌هاى حيض را هم نداشته باشد (بنابر احتياط واجب بايد تا سه روز كارهاى استحاضه را بجا آورند و كارهايى را كه بر حائض حرام است ترك نمايند[2]و چنانچه پيش از سه روز پاك نشدند بايد آن را حيض قرار دهند).

امام (مسئله 500) گلپايگانى (مسئله 506)

[1]- گلپايگانى: بايد سه روز يا شش روز يا هفت روز اول را حيض و بقيه را استحاضه قرار دهد و اختيار اول بنابر احتياط است و اقوى تخيير بين سه عدد است مطلقا يعنى مقيّد به اول نيست.( مسئله 505)

[2]- گلپايگانى: اگرچه تا ده روز طول بكشد.( مسئله 506)

نفاس (خون ولادت)

از وقتى كه اوّلين جزء بچه از شكم مادر بيرون مى‌آيد (هنگام زائيدن) هر خونى كه زن مى‌بيند اگر پيش از ده روز يا سر ده روز قطع شود خون نفاس است و زن را در حال نفاس نفساء مى‌گويند. امام (مسئله 508) گلپايگانى (مسئله 514)

خونى كه زن در ايام زائيدن مى‌بيند

1- قبل از زائيدن‌

2- بعد از ده روز نفاس نيست.

3- در اولى هنگام كه اولين جزء بچه از شكم مادر بيرون مى‌آيد (هر خونى بيايد نفاس است).

4- ممكن است خون نفاس يك آن بيشتر نيايد ولى بيشتر از ده روز نمى‌شود. امام (مسئله 511) گلپايگانى (مسئله 517)

5- اگر خون بسته‌اى از رحم خارج شود: و معلوم شود كه اگر در رحم مى‌ماند انسان مى‌شد خونى كه اين زن تا ده روز مى‌بيند نفاس است. امام (مسئله 510) گلپايگانى (مسئله 516)

زنى كه شك دارد چيزى سقط شده يا نه، يا چيزى كه سقط شده اگر مى‌ماند انسان مى‌شد يا نه‌خونى كه از او خارج مى‌شود نفاس نيست.

امام (مسئله 512) گلپايگانى (مسئله 518)

اگر زن نفساء بيشتر از ده روز خون ديد

1- يا در حيض عادت معينى داشته‌

1- بعد از زائيد همان روزهاى عادت را نفاس و بقيه را استحاضه حساب كند. امام (مسئله 517) گلپايگانى (مسئله 523)

2- و اگر بعد از زائيدن تا يك ماه يا بيشتر از يك ماه پى‌درپى خون ببيند به اندازه روزهاى عادت او نفاس است و ده روز بعد استحاضه است. اگرچه در روزهاى عادت ماهانه‌اش باشد.

مثلا زنى كه عادت حيض او از بيستم هر ماه تا بيست و هفتم آن است اگر روز دهم ماه زاييد و تا يك ماه يا بيشتر پى‌درپى خون ديد تا روز هفدهم نفاس، و از روز هفدهم تا ده روز حتى خونى كه در روزهاى عادت خود كه از بيستم تا بيست و هفتم مى‌بيند استحاضه مى‌باشد و بعد از گذشتن ده روز اگر خونى را كه مى‌بيند در روزهاى عادتش باشد حيض است چه نشانه‌هاى حيض را داشته باشد يا نداشته باشد، و اگر در روزهاى عادتش نباشد[1]اگرچه نشانه‌هاى حيض را داشته باشد بايد آن را استحاضه قرار دهد.

امام (مسئله 519) گلپايگانى (مسئله 525)

2- ياعادت معينى نداشته‌

1- تا ده روز نفاس و بقيه استحاضه مى‌باشد.

امام (مسئله 517) گلپايگانى (مسئله 523)مسئله‌

احتياط مستحب آن است كه كسى كه عادت دارد از روز بعد از عادت و كسى كه عادت ندارد بعد از روز دهم تا روز هيجدهم زايمان كارهاى استحاضه را بجا آورد و كارهايى را كه بر نفساء حرام است ترك كند.

امام (مسئله 517) گلپايگانى (مسئله 523)

[1]- گلپايگانى: ولى نشانه حيض داشته باشد و اگر بعد از گذشتن ده روز از نفاس، در روزهائى كه عادت حيض او نباشد، خونى بيند كه نشانه حيض نداشته باشد، بايد احتياطا تا وقتى كه ممكن است آن خون حيض باشد آنچه را بر حائض حرام است ترك كند و كارهاى مستحاضه را بجا آورد.( مسئله 525)

2- و اگر بعد از زايمان تا يك ماه يا بيشتر از يك ماه خون ببيند. ده روز اول آن نفاس‌

و ده روز بعد عمل كند به وظيفه مستحاضه، اگرچه احتياط تا هيجده روز جمع است بين وظيفه نفساء و مستحاضه و ترك سزاوار نيست.

گلپايگانى (وسيلة النجاة، ج 1، ص 70، مسئله 2)

و خونى كه بعد از آن مى‌بيند.[1]

اگر نشانه حيض را داشته باشد (حيض است) و اگر نشانه حيض را نداشته باشد اگر خويشانى دارد بعدد ايام آنها حيض قرار دهد و اگر ندارد بايد هفت روز اول حيض و بقيه را استحاضه قرار دهد.

امام (تحرير الوسيله، ج 1، ص 55) گلپايگانى (وسيلة النجاة، ج 1، ص 70)

تذكر: 1- اگر هنگام ولادت تا روز دهم خون نبيند ولى روز يازدهم خون ببيند و يا اصلا خون نبيند آن خون نفاس نيست. (تحرير الوسيله، ج 1، ص 61) (وسيله النجاة، ج 1، ص 69)

تذكر: 2- خون نفاس بيشتر از ده روز نمى‌شود و ابتداء حساب كردن بعد از بدنيا آمدن بچه است. (تحرير الوسيله، ج 1، ص 61) (وسيلة النجاة، ج 1، ص 69)

احكام بعد از زايمان‌آنچه بر حائض حرام و واجب و مستحب و مكروه بود بر زن نفساء هم هست.

امام (تحرير الوسيله، ج 1، ص 62، مسئله 6) گلپايگانى (وسيلة النجاة، ج 1، ص 70، مسئله 5)

[1]- گلپايگانى: و بعد از گذشتن ده روز( دوم) اگر خونى را كه مى‌بيند در روزهاى عادتش باشد حيض است چه نشانه حيض داشته باشد يا نداشته باشد. و هم همچنين است اگر در روزهاى عادتش نباشد ولى نشانه حيض داشته باشد و اگر بعد از گذشتن ده روز از نفاس در روزهايى كه عادت حيض او نباشد خونى ببيند كه نشانه حيض نداشته باشد بايد احتياطا تا وقتى كه ممكن است آن خون حيض باشد آنچه را بر حائض حرام است ترك كند و كارهاى مستحاضه را بجا آورد.( توضيح المسائل، مسئله 525)

چيزهايى كه بر نفساء حرام است‌

احكام و وظايف زن نفساء

در حال نفاس‌

1- توقف در مساجد. (عروة الوثقى، ج 1، ص 364، مسئله 10)

2- رفتن در مسجد الحرام و مسجد پيغمير (ص) اگرچه از يك در داخل و از ديگر خارج شود.

3- گذاشتن چيزى در مسجد.

4- رساندن جايى از بدن را به خط قرآن يا به اسم خدا و بنابر احتياط واجب به اسم پياميران و امامان (ع).

5- خواندن سوره‌هايى كه سجده واجب دارد.[1]

6- جماع (نزديكى) كردن و اگر جماع كرد بنابر احتياط واجب كفاره دارد.[2]امام (مسئله 514) گلپايگانى (مسئله 520)

7- عبادتهايى كه مانند نماز با وضو يا غسل يا تيمم بجا آورده شود.

امام (مسئله 513) گلپايگانى (مسئله 519)

توجّه‌طلاق دادن زن هم در حال نفاس باطل مى‌باشد. امام (مسئله 514)

گلپايگانى (مسئله 530)

كارهايى كه بايد انجام دهد

وقتى در ظاهر پاك‌

شد اگر احتمال دهد كه در باطن خون هست بايد مقدارى پنبه داخل فرج نمايد و كمى صبر كند كه اگر پاك است براى عبادتهاى خود غسل كند. امام (مسئله 516) گلپايگانى (مسئله 522)

وقتى پاك شد

1- بايد غسل كند (به نيست غسل نفاس).

2- عبادتهاى خور را بجا آورد.

3- اگر دوباره خون ببيند چنانچه روزهايى كه خون ديده با

[1]- گلپايگانى: خواندن آيه‌هائى كه سجده واجب دارند.( مسئله 520)

[2]- گلپايگانى: بنابر احتياط مستحب كفاره دارد. مسئله 520)