اى زن به تو از فاطمه اينگونه خطاب است
ارزندهترين زينت زن حفظ حجاب است
فرمان خدا، قول نبى (ص) نص كتاب است
از بهر زنان افضل طاعات حجاب است
حجاب
يكى از بزرگترين عوامل سلامت خانوادهها (هستههاى مركزى اجتماع) حفظ حجاب و عفّت خانمهاست كه از اهمّ وظايف آنان محسوب مىشود و در تحكيم بخشيدن به روابط زناشويى هم سهم بسزايى دارد.
و به عبارتى ديگر، گرچه ريشههاى تربيتى از زندگى خانوادگى سرچشمه مىگيرد اما به يك معنى گاهى رفتار و اخلاق داخل و بيرون منزل اثر متقابل دارد. يعنى مثلا اگر زن با قيافههاى مختلف بيرون منزل در معرض ديد مردم قرار گيرد بطور قطع در روابط زناشويى و محيط خانوادگى اثر منفى خواهد داشت و در اين صورت چيزى براى جلب توجّه شوهر خود باقى نمىگذارد و بىتوجّهى به پوشش اسلامى هم، جامعه را مختلّ ساخته و هم خانواده را از عظمت و اصالت ساقط مىگرداند، همچنان كه محيط خانوادگى در اخلاق جامعه كاملا مؤثر خواهد بود.
با توجه به سازمان وجودى و خصوصيات روحى و جسمى و لطافت خاص زن،
حجاب نه تنها موجب حفظ شخصيت وى شده بلكه همين امر سعادت جامعه را هم تأمين مىكند و در صورتى كه حريم عفاف و حجاب شكسته شود و حرمت زن بازيچه شهوات و در معرض چشم چرانيها قرار گيرد، و زن هم طبق قانون اسلام به پوشش صحيح خود مقيّد و متعهّد نباشد، با در نظر گرفتن غريزه حبّ جمال و تظاهر و جلوهگرى، طبعا به نگاههاى ناروا آلوده گشته و با نماياندن خويش و نمايش زر و زيور خود، زمينه خود باختگى و سوء استفاده براى افراد بىبندوبار فراهم خواهد شد.
معلوم است كه در چنين صورتى چه بلاها و فسادهاى اجتماعى رخ خواهد داد و چگونه با از بين رفتن حياء و عفّت زن و مرد، عظمت و عفّت عمومى نيز بسرعت تمام، در جوامع بزرگتر بخطر مىافتد.
از يك سو خانواده دچار سردرگمى و آشفتگى و بالا رفتن آمار طلاق و جدايى مىشود. از سوى ديگر بدبختى و فتنههايى اجتماعى به بار خواهد آمد.
اين نكته هم قابل توجه است كه شيطان به حسب فسلهاى مختلف عمر و حالات و نيازهاى خاص آدمى با حيلهها و نقشههاى مرموز و خاصى كمين كرده و درصدد نفوذ و فاسد نمودن افراد بشر بر مىآيد.
مثلا در سنّ جوانى كه دورانى بس عجيب و پرتحرك بوده و عطش غريزه و شهوت جنسى با شدّت به اوج خود رسيده، شيطان هم از همين فرصت استفاده كرده و با استفاده از امكانات خود اين انسان، يعنى از كانال چشم و بينايى، و وسوسه كردن، قلب با صفاى آدمى را ويران و تيره و تاريك مىسازد.
از اين رو يكى از نخستين دريچههاى گناه، همين نگاههاى عميق و شهوت انگيز و از روى قصد چشم چرانى مىباشد كه از مهمترين سلاحهاى شيطان بوده و هنگامى كه چشم انسان در استخدام چنين دشمنى قرار گرفت از دور و نزديك با ايجاد وسوسههاى مختلف مفاسد زيادى بوجود مىآيد.
ديده فروپوش چه دُر در صدف
تا نشوى تير بلا را هدف
آرى در اين ميان تنها انسانهاى با تقوى مىباشند كه از اين دام بلا و خانمانسوز رهايى يافته و شكار شيطان مكّار نمىگردند و با سلاح تقوى بر او غلبه مىيابند. و به پيروى از فرموده مولاى متّقيان امير المؤمنين (عليه السلام):
غضّوا ابصارهم عمّا حرّم اللّه عليهم.[1]
«ديده از هرچه خداوند بر ايشان حرام و ناپسند دانسته پوشانده و خود را از شر شيطان بر كنار مىسازند.»
ز دست ديده و دل هر دو فرياد
كه هر چه ديده بيند دل كند ياد
بسازم خنجرى نيشش ز فولاد
زنم بر ديده تا دل گردد آزاد
براستى اگر جامعه ما اعمّ از زن و مرد در همين يك مسئله اخلاقى و دينى درست عمل مىكرد و بطور كامل توجّه مىنمود و زنها در پوشش اسلامى و همه افراد در نگهدارى چشم خود از معصيت، كوشش بعمل مىآوردند، شاهد بسيارى از نابسامانيها و مشكلات اجتماعى و اخلاقى نبوديم.
اما آيا براستى همه خانمها در موقع بيرون از منزل، يا در محيط كار و يا هنگام رجوع به در مغازهها بمنظور خريد و امثال اينها رعايت كامل حجاب را مىنمايند؟
و آيا مىتوان ادّعا كرد كه بعضى از اين حجابها واقعا همان پوشش اسلامى است؟
و آيا فكر نمى كنيد اين كلمه مقدس در بسيارى از موارد حقيقت خود را از دست داده باشد و حجاب اسلامى معناى ديگرى پيدا كرده باشد؟
و آيا اين صريح آيه قرآن نيست كه ظاهر كردن زينت را براى زنها (جز آنچه بدون اختيار ظاهر مىشود) در برابر نامحرمان حرام دانسته؟
بنابراين اگر زن از جلوه دادن اندام و زيباييهاى خويش، و از راه رفتن چشمگيرانه و از گفتار عشوهگرانه و تحريكآميز(فلا تخضعن بالقول ..)[2]نهى شده و آن همه تأكيد بر رعايت
[1]- نهج البلاغه، خطبه 184
[2]- سوره احزاب آيه 31
حجاب وى آمده، پس چگونه زن مسلمان حاضر مىشود، آنچنان آراسته و معطّر و با وضعى جدّا زننده و تحريكآميز و با استفاده از كفشهاى مخصوص محرك و با لباسهاى بدننما و زننده كه عامل تحريك بيگانگان بشود از خانه بيرون آيد؟!
شما را به خدا قسم اى خانمها و دخترهاى مسلمان آيا با چنين وضعى در پيشگاه پروردگار حجّتى داريد؟ و آيا فرداى قيامت در حضور فاطمه زهرا (عليها السّلام) شرمنده نخواهيد شد؟
آيا براستى راضى هستيد شخصيت عالى خود را در معرض هوسهاى شيطانى ديگران و نگاههاى مسموم و آلوده قرار دهيد؟ و با اين حال جوانها را به صحنه گناه بكشيد؟ و يا افراد جوانى را كه امكانات ازدواج براى آنها فراهم نيست در آتش شهوت بسوزانيد؟
البته مسلّم است كه با وجود غرايز قوى و تمايلات جنسى كه در باطن افراد نهفته است چنانچه با عوامل گوناگون از جمله عدم رعايت كامل حجاب، تحريك گردد و در شرايطى از كنترل خارج شود چه خرابيها ببار خواهد آمد كه بسادگى قابل جبران و ترميم نخواهد بود.
ميلها همچون سگان خفتهاند
اندر ايشان خير و شر بنهفتهاند
چون در آن كوچه خرى مردار شد
صد سگ خفته به دان بيدار شد[1]
در اين باره حديث مفصّلى از پيامبر اكرم (صلّى اللّه عليه و آله) نقل شده كه در قسمتى از آن از عقوبت بعضى از زنها خبر دادند.
از جمله دستهاى از زنها با موهاى آويزان در جهنّم معذّب هستند و آنها كسانى مىباشند كه موهاى خود را از نامحزمان نمىپوشاندند.
و بعضى ديگر با پاهاى معلّق در عذاب الهى گرفتارند و آنها دستهاى هستند كه بدون اذن شوهر از منزل خارج مىگشتند.
و عدهاى ديگر هم كه خود را براى مردم زينت دادهاند در حال خوردن گوشتهاى بدن
[1]- از جلال الدّين مولوى.
خود بوده و همگى در آتش جهنّم بسر مىبرند.[1]
واقعا مايه بسى تأسّف است كه در بعضى از مجالس جشن و سرور و عقد و عروسى آنچنان كه در خور يك زن مسلمان و زيبنده او باشد حجاب به خوبى مراعات نمىشود، و حتى بعضى اوقات در اين نوع مجالس از زيباترين لباسهايى كه ممكن است براى شوهر خود هم نپوشيده باشند، استفاده شود.
[1]- وسائل الشيعه، ج 14، ص 156.
براى اطّلاع بيشتر به: وسائل الشيعه، ج 14، ص 155 و 173 و فروع كافى، ج 5، ص 535 و 538 رجوع شود.
وظايف زن نسبت به شوهر
1- خوب شوهر دارى كردن و اطاعت از شوهربطور طبيعى وظايف و مسئوليتهاى سنگين اجتماعى به دوش مرد است، همچنين مسئوليت تأمين و نفقه و لباس و مسكن خانواده را هم بعهده دارد، گاهى در ميدان مبارزه زندگى و تحمّل مسئوليتهاى بزرگ ممكن است خسته شود و براى استراحت و آرامش، محيط خانواده مناسبترين محل براى اين منظور مىباشد.
زن هم وظايفى دارد كه يكى از آنها خوب شوهردارى كردن و فرمانبردارى از اوست، و همانگونه كه ممكن است گاهى زن در برخورد با شوهر از روى غفلت و بىتوجّهى و يا خستگى از كارهاى خانه و بچّهدارى و غير ذلك سخنى تند بگويد و بر شوهر است كه در اين موارد جزئى روح گذشت از خود نشان دهد، بعكس آن هم اگر اتّفاق افتاد يعنى شوهر بخاطر مشكلات و ناراحتيها مختلف به ندرت سخنى كه در شأن او نيست به همسرش گفت بايد گذشت نموده و هر دو طرف با حسن تفاهم و گذشت از يكديگر در موارد اشتباه و خطا، زندگى شيرين را تبديل به تلخى و نفرت از يكديگر ننمايند.
و البته در اين ميان كسى كه زودتر گذشت و عفو و اغماض نمايد اجر و پاداش زيادترى خواهد داشت.
در حديثى آمده كه از امام صادق (عليه السلام) نقل شده كه فرمود: هر زنى كه به شوهرش بگويد من هرگز از تو نيكى نديدهام ثواب عملهايش همه بر طرف مىشود.[1]
جابر از امام صادق (عليه السلام) نقل مىكند كه فرمود:
«خداوند بر مرد و زن جهاد را واجب كرد، جهاد مرد همان بذل مال و جان بوده تا در راه خدا شهيد شود، و جهاد زن، شوهردارى خوب است.»[2]
و نظير اين سخن را امير المؤمنين (عليه السلام) مىفرمايد:
و جهاد المرأة حسن التّبعل.
«و جهاد زن، خوشرفتارى با شوهر و اطاعت از اوست»[3]
اگر واقعا زن بر اين اعتقاد باشد كه جهاد او اين مسئله است طبعا هرچه بيشتر در اين راه سعى و كوشش نمايد، اجر و پاداش زيادتر و بهترى نزد خداوند خواهد داشت.
و با اين توجه، قطعا درصدد جلب رضايت شوهر آمده و با برخوردهاى مهرانگيز و خوشرفتارى و همكارى در زندگى، كانون خانواده را محكمتر خواهد كرد. بدون آنكه موجبات اذيّت و آزار شوهر را فراهم آورد، در حضور و غياب آبرو و حيثّيت و اسرار و اموال و خلاصه حقوق ظاهرى و معنوى او را با روحيهاى بلند و رضايت كامل حفظ نموده و در خانهدارى و امور زندگى كمك حال وى و مددكار و دوست واقعى او خواهد بود.
و براساس حكم خداوند بدون اذن شوهر از منزل خارج نمىشود.
از امام باقر (عليه السلام) روايت شده كه زنى آمد نزد رسول خدا (صلّى اللّه عليه و آله) و عرضه داشت حقوق شوهر بر زن چيست؟ حضرت فرمود:
«از جمله آنكه از شوهر اطاعت نمايد و مخالفت او را نكند و از مال شوهر جز با اذن او حتّى صدقه ندهد و در امر همبسترى تمكين نمايد ...».[4]
[1]- حلية المتقين، ص 77.
[2]- من لايحضره الفقيه
[3]- نهج البلاغه، حكمت 131، ص 1142.
[4]- وسائل الشيعه، ج 14، ص 112.
امام صادق (عليه السلام) فرمود:
در زمان رسول اكرم (صلّى اللّه عليه و آله) مردى از انصار به مسافرت رفت و به همسر خود سفارش نمود تا من برنگردم از خانه خارج مشو، پس مسافرت شوهر طول كشيد و پدر آن زن مريض شد، هنگامى كه زن خبر بيمارى پدر را شنيد، قاصدى نزد نبى اكرم (صلّى اللّه عليه و آله) فرستاد تا بدين وسيله به او اجازه بدهد كه بديدن پدرش برود.
پيامبر (صلّى اللّه عليه و آله) جواب فرمود: در خانه بمان و از اطاعت شوهر سرپيچى مكن اطاعت شوهر از هر كارى بالاتر است. چند روز گذشت و كسالت پدر سخت شد، زن پيغام داد و دوباره اجازه خواست، ولى حضرت اجازه نفرمود، چند روز ديگر سپرى شد به زن خبر دادند پدرش از دنيا رفته است.
زن بوسيله قاصدى از رسول خدا (صلّى اللّه عليه و آله) اجازه خواست تا در نماز بر جنازه پدر شركت نمايد، باز هم پيامبر (صلّى اللّه عليه و آله) موافقت نكردند، پدر را بخاك سپردند و بالاخره طبق سفارش شوهر، آن زن قدم از خانه بيرون نگذاشت، سپس پيامبر (صلّى اللّه عليه و آله) پيغام داد، در برابر فرمانبردارى تو از شوهر، خدواند، تو را و پدرت را آمرزيد.[1]
به اين داستان هم توجه كنيد:
«ابو طلحه انصارى» فرزندى خرد سال داشت كه از دنيا رفت در حالى كه او در منزل نبود. همسر ابو طلحه انصارى هنگامى كه بالاى سر بچه گريه مىكرد متوجه شد كه موقع بازگشت شوهرش به خانه مىباشد، لذا فرزند را به كنارى گذاشت و خود را آماده پذيرائى از او نمود و بدون اظهار هيچ غم و اندوهى مانند هميشه با چهرهاى باز و مسرور شوهر خود را ملاقات نمود، هنگام سحر كه ابو طلحه براى نماز به مسجد مىرفت به او گفت اگر كسى به تو امانتى بدهد و سپس آن را طلب كند، آيا آن را پس مىدهى يا نه؟ آنگاه اضافه كرد، خداوند سه سال پيش امانتى به ما داد و ديروز هم او را از ما گرفت پس از نماز بيا تا فرزندمان
[1]- وسائل الشيعه، ج 14، ص 145.