فصل 11: دعاى وداع با جايگاه نماز و عبادت در منزل نخست
(به درگاه پروردگار) چنين مىگوييم:
اللّهمّ إنّا روّينا في الأخبار النّبويّة و الآثار المرضيّة أنّ كلّ أرض تشهد يوم القيامة لمن قصد إليه او عبدك عليها. اللّهمّ فاجعل هذه الأرض من جملة شهودنا يوم موعودنا أنّك ارتضيتنا فيها لعبادتك و أهّلتنا للتّشريف بطاعتك و وفّقتنا للشّكر لنعمتك و أغننا في اليوم الموعود عن شهادة الشّهود بما أنت أهله من الرّحمة و الجود و اجعل العناية الّتي دلّتنا على هذا التّعريف و التّشريف سببا لحفظنا في طريقنا و زيادة توفيقنا و زوال الأمور المقتضية لتعويقنا؛ برحمتك يا أرحم الرّاحمين. و أشرك في كلّ ما دعوناه و رجوناه من صحبنا من صديقنا و رفيقنا و من كان مسافرا من إخواننا الصّالحين؛ يا أكرم الأكرمين.
خداوندا، در اخبار نبوى و آثار دل پذير براى ما روايت شده است كه روز قيامت هر زمينى براى هر كه به آن روى آورده و بر آن تو را عبادت كرده است، شهادت مىدهد. بار الها، پس اين زمين را از زمرهى گواهان ما در روز قيامت قرار ده؛ زيرا راضى گرديدى كه در آن عبادتت را به جا آوريم و لياقت مفتخر شدن به عبادتت را به ما دادهاى و براى سپاسگزارى نعمتت ما را موفّق ساختهاى. در روز قيامت به سبب آن چه از بخشايش و بخشش كه تو لايق آنى، ما را از گواهى دادن شاهدان بىنياز فرماى و اين توجّه مخصوصى را كه بر اين شناخت و
شرافت رهبرىمان كرده است، وسيلهاى جهت ايمن گرديدن در راهمان و بيشتر شدن توفيق و زدودن چيزهايى كه مايهى عقب افتادگى ما مىشود، گردان؛ به رحمتت، اى مهربانترين مهربانان. در همهى دعاهايى كه خوانديم و اميدهايى كه داريم، هر كه را هم سفر ماست، از دوستان و همراهان ما و هر برادر شايستهى ما كه مسافر است، شريك گردان؛ اى گرامىترين بزرگواران.
فصل 12: دعاى هنگام سوار شدن و حركت از منزل دوم (به جاى آن چه در اوايل كتاب آورديم)
وقتى در منزل دوم خواستى بر مركب سوار شوى، اگر مايل بودى، مىتوانى ذكرهايى را كه قبلا در مورد وقت سوار شدن بر مركب نوشتهايم، بگويى كه بس است و تو را به حق راهنمايى مىكند و اگر نخواستى كتاب را ورق بزنى و به جهت شتابزدگى در حركت يا عجلهى همسفران، دوست نداشتى به صفحات پيشتر مراجعه كنى، چنين بگو:
اللّهمّ إنّك خلقت لنا هذه الدّوابّ و سخّرتها لنا لنسير عليها إلى طلب المحابّ و الظّفر بسعادة يوم الحساب و نعيم دار الثّواب. و جعلت ما تحتاج إليه من العلف و الماء ناشئا عن قدرتك و سعة رحمتك و لم يكن ذلك عن سؤال منّا و لا عمل صالح سابق صدر عنّا.
فيا من ابتدأنا بالنّوال قبل السّؤال و سخّر لنا المطايا قبل أن يتعرّض للعطايا و لم يعاجلنا بالعقوبة عند الخطايا، صلّ على محمّد و آل محمّد و عرّفنا قدر رحمتك و نعمتك و أوزعنا شكرها بعنايتك و هبنا قوّة ربّانيّة للقيام بحقوق عظمتك و ذلّلها لنا تذليل العناية بنا و الرّحمة لنا و ألهمنا أن يكون مسيرنا و تدبيرنا موافقا لإرادتك و تابعا لحكمتك في تدبير خليقتك و إذا غفلنا عن تصريفها في تسييرها بحسب سلامتنا و سعادتنا، فألهمنا أن تسير كما أنت أهله من حفظنا و حراستنا و ما يقتضي ظفرنا بسعادة دنيانا و آخرتنا؛ برحمتك يا أرحم الرّاحمين.
بار خدايا، اين مركبها را براى ما آفريدهاى و در اختيار ما نهادهاى تا ما براى رفتن به جست و جوى دوست داشتنىهاى خود از آنها استفاده كنيم و به سعادت روز حسابگرى و نعمتهاى سراى پاداش دست يابيم و نيازمندىهاى آنها را، از علف و آب، به قدرت و گستردگى شفقتت پديد آوردهاى و آن به جهت درخواست ما و مزد كار نيكى كه قبلا از ما سرزده، نبوده است. پس اى كسى كه پيش از آن كه از تو بخواهيم به ما عطا فرمودهاى و مركبها را براى ما رام ساختهاى قبل از آن كه عطايى درخواست كنيم و وقتى از ما خطايى سر زند، در كيفر آن شتاب نمىنمايى، بر محمّد و خاندانش درود فرست و ارزش رحمت و نعمت خود را به ما بشناسان و به عنايتت توفيق سپاسگزارى از آن را به ما الهام فرما و براى پاس دارى از حقوق عطاهايت نيرويى مدد گرفته از توان خودت به ما مرحمت فرما و با توجّه خاصّى به ما، آن مركب را براى ما رام گردان و به ما الهام فرما كه مسير ما و چاره انديشى ما هم آهنگ ارادهى تو و پيرو حكمت تو در تدبير آفرينش باشد. هر گاه از به كار بردن آن در جهت ايمنى و كاميابىمان غفلت ورزيديم، به ما الهام فرما تا راهى در پيش گيريم كه از جهت نگهدارى و نگهبانى ما شايستهى توست و موجب دستيابى به سعادت دنيا و آخرت ماست؛ به رحمتت، اى مهربانترين مهربانان.
آن گاه كه راه افتادى و در جادّه گام نهادى، بگو:
اللّهمّ تسلّم منّا ما وهبت لنا من الاختيار، و اجعل اختيارنا في مسيرنا و ليلنا و نهارنا صادرا عن الإلهام الواقي من أخطارنا و أكدارنا و حل بيننا و بين من يمكن أن يؤذينا في طريقنا بما تمدّنا به من حسن توفيقنا و صلاح رفيقنا، و اجعل حولنا حجابا من أستارك و حصنا من كفايتك و مبارّك و ألبسنا دروغ حمايتك و انتصارك و أملأ قلوبنا من كنوز التّوكّل و التّقوى الواقية من البلوى؛ برحمتك يا أرحم الرّاحمين.
خدايا، زمام اختياراتى را كه به ما بخشيدهاى، خود به دست گير و انتخاب ما در مسيرمان و روز و شب ما را از الهامى صادر گردان كه از خطرها و آسيبها نگه دارنده باشد و ميان ما و آن كه ممكن است در طول راه در صدد آزار ما باشد حايل باشد و در اطراف ما از پوششهايت از سرپرستى و بخششهايت پردهاى بكش و زرههاى حمايت و يارىات را بر ما بپوشان و دلهاى ما را از گنجينههاى توكّل و تقوايى كه نگه دارنده از حادثههاى ناگوار باشد، پر گردان؛ به رحمتت، اى مهربانترين مهربانان.
[فصل 13: دعاهاى مربوط به منزل سوم]
هر وقت به شهر يا توقّف گاهى رسيدى كه قصد دارى جهت رفع خستگى در آن جا پياده شوى، بگو:
اللّهمّ قد أريتنا من حفظك و حياطتك و عوائد رحمتك و ظاهر إجابتك ما أطمعنا في زيادة الدّعاء و الابتهال و الظّفر بإجابة السّؤال و بلوغ الآمال و قد وصلنا إلى المنزل الثّالث من حيث خرجنا من منازل العيال، فاجعله اللّهمّ من منازل البشارات و مناهل العنايات و موارد السّعادات و ضاعف لنا عند نزوله و عند الإقامة به و عند الرّحيل منه مواهب الكرامات و البركات و الخيرات و اصرف عنّا فيه جميع المكروهات و المحذورات و احفظ علينا ما صحبناه و ما خلّفناه و ما نحتاج إلى حفظه ممّا ذكرناه و أهملناه و أصلح قلوب أهله لنا. ألهمهم العناية بنا و اجعل ما ننتفع منه من الغذاء و غيره من الأشياء في مقام الدّواء و الشّفاء و طهره من الأدناس و الأقذاء و سلّمنا من كيد الأعداء و سائر أنواع البلاء و الابتلاء؛ برحمتك يا أرحم الرّاحمين.
پروردگارا، از نگهدارى و احاطه و سودهاى نعمتت و آشكار نمودن پذيرايىات اثرى به ما نماياندى كه ما را به دعا و نيايش بيشتر براى دستيابى به پذيرش در خواست و آرزوهايمان آزمندتر كرده است.
هم اكنون از هنگامى كه از جايگاههاى زن و فرزندانمان بيرون آمدهايم، به سومين منزل رسيدهايم. پس خدايا، آن را از منازل خبرهاى خوش و
محلّ توجّهات خاصّت و جاى رسيدن به خوش بختىها قرار ده و هنگام فرود آمدن و ماندن در آن جا و وقت كوچ كردن از آن، كرامتها و بركتها و نيكىهايت را بر ما چند برابر گردان و در آن جا تمامى سختىها و مشكلات را از ما باز گردان و همهى آن چه با خود داريم و آن چه به جا گذاشتهايم و هر آن چه را كه نيازمند به نگهدارى آنايم- چه از آن ياد كرده و چه فراموش كردهايم- براى ما حفظ فرما و دلهاى ساكنانش را براى ما صالح و نيك گردان و به آنها الهام فرما تا به ما عنايت كنند و هر آن چه از خوراكى و چيزهاى ديگر را كه از آن بهرهمند مىگرديم، به جاى دارو و درمان قرار ده و از پليدىها و ناپاكىها پاكش گردان و ما را از حيلهى دشمنان و دردها و گرفتارىهاى گوناگون ايمن بدار؛ به رحمتت، اى مهربانترين مهربانان.
آن هنگام كه در منزل سوم توقّف كردى، چنين بگو:
اللّهمّ اجعل نزولنا في هذا المنزل الثّالث محروسا من خطر الحوادث و نزّهه من الأكدار و أخطار الأسفار و املأه من المسارّ و أنوار الأسرار و اجعلنا فيه و من صحبنا ممّن يعزّ علينا و جميع ما أحسنت به إلينا من المحفوظين بعينك الّتي لا تنام و المحروسين بركنك الّذي لا يرام و المحميّين بدرعك الّذي لا يضام و وفّقنا منه لما تريد منّا و ترضى به عنّا على الكمال و التّمام؛ برحمتك يا أرحم الرّاحمين.
بار خدايا، فرود آمدن ما در اين منزل سوم را از آسيب حوادث بيمه گردان و از آلوده شدن به ناملايمات و خطرات سفرها پاك گردان و از شادىها و فروغ اسرار پر كن. در آن (منزل) ما و همسفران گرانقدرمان و تمامى چيزهايى را كه به ما لطف كردهاى، زير پوشش نگهبانى شده به چشمت- كه خواب به آن راه ندارد- و حراست شده به عزّتت- كه جاودان است- و حمايت شده به زره آسيب ناپذيرت، قرار بده. پروردگارا، در آن (منزل) ما را به انجام خواستههايت كه به سبب آن كاملا از ما خشنود مىگردى، موفّق بدار؛ به شفقتت، اى مهربانترين مهربانان.
اگر خواستى، براى امنيّت و تن درستى سجدهى شكرى به جاى آور و در آن چنين بگو:
اللّهمّ إنّك جعلت السّجود محلّا للقرب بمنطق قرآنك و أنا أسألك دوام ما أعطيتنا من إحسانك و أمانك و مكاشفتنا بجلالة سلطانك و ثبوتنا على مرادك إلى أن تكمل لنا ما أنت أهله من دوام رضوانك؛ برحمتك يا أرحم الرّاحمين.
خداوندا، به منطق قرآنت، سجده را جايگاهى جهت نزديك شدن به خودت قرار دادهاى. من از تو مىخواهم احسانهايى را كه به ما عطا كردهاى و امنيّتى را كه به ما بخشيدهاى، پاى دار سازى و جلوهى شكوه قدرتت را به ما بنمايانى و ما را بر خواستهات آن قدر استوار دارى تا آن چه را كه تو سزاوار انجام آنى، بر ما كامل گردانى؛ به رحمتت، اى مهربانترين مهربانان.
در وقت غذا خوردن در منزل سوم بگو:
اللّهمّ قد كنت تضيّفت على موائد رحمتك و تولّيت- يا ربّ- تسييره في أعضائي على جميل عادتك و لم تعاجلني بعقوبة على إهمال لشكر نعمتك و لا تهوين بمراقبتك.
فأنا أحمدك كما تستحقّه منّي و ترضى به عنّي و قد جلست الآن على هذه المائدة الصّادرة عن عواطفك و عوارفك، متضيّفا و مسترحما و مستعطفا؛ فاجعلها ضيافة مقرونة بما أوصيت به من إكرام الضّيوف و الأمان من كلّ أمر مخوف، فقد رأينا من مناقب عبيدك الّذين تعلّموا الفضائل منك أنّ الضّيف إذا أكل من طعامهم أمن منهم و صدر بالسّلامة عنهم و أنت أحقّ بما علمتهم من صفات الكمال، فنسألك أن تضيفنا بضيافة مائدتك، أفضل ما بلغ إليه ضيف من الإقبال و الآمال؛ برحمتك يا أرحم الرّاحمين.