اللّهمّ قد نزلنا في أرضك الّتي خلقتها لسعادتنا و جعلتها محلّا لعبادتنا و قد شرّفتنا بالظّفر فيما مضى من العبادة؛ فظفّرنا في نزولنا بكمال السّعادة و أجر بنا على أحسن عادة و اختم على جوارح المؤذيات من سائر المخلوقات، و اجعلنا في حصون واقية من المحذورات و ألهمنا حسن صحبتنا و مجاورتنا و مساعدتنا على صواب الإرادات و كمال المسرّات؛ برحمتك يا أرحم الرّاحمين.
پروردگارا، در زمين تو فرود آمدهايم كه آن را جهت كاميابى ما آفريدهاى و آن را عبادتگاه ما ساختهاى؛ چنان كه در گذشته افتخار پرستش را نصيبمان ساختى، در اين جا نيز وسيلهى دستيابى به كمال خوش بختى را بر ايمان فراهم گردان و به بهترين روش با ما رفتار كن و اعضاى ديگر مخلوقات آزار دهنده را از كار انداز و ما را در دژهاى حفظكنندهى از حوادث ترسناك جاى ده و نيك رفتارى با موجودات لطيف نر و مادّهى اين منزل را به ما الهام كن و نيك بودن معاشرت و همسايگى با ما و يارى دادن ما در ارادههاى خوب و خوش حالىهاى بىنقص را به آنها بياموز؛ به رحمتت، اى مهربانترين مهربانان.
در منزل پنجم- زمانى كه مىخواهى به غذا خوردن مشغول گردى- بگو:
اللّهمّ إنّا نحمد حلمك و رحمتك و جودك الّذي أخرجنا من العدم إلى الوجود و سيّرنا إلى كلّ مقصود و هيّأ لنا ما نحتاج من المطاعم و المشارب و تولّى ما نريده من المطالب و حفظنا و حفظ ما معنا من المواهب. اللّهمّ فبتلك المراحم سيّر طعامنا هذا في أعضائنا تسييرا يقتضي طول بقائنا و سداد آرائنا بعد تطهيره من الحرامات و الشّبهات و الأسقام المؤذيات و ألهمنا زيادة الشّكر و الثّناء و تفضّل علينا بإنجاز وعدك لمن شكرك من زيادة النّعماء و بلوغ الرّجاء.
پروردگارا، بردبارى و رحمت و بخششت را مىستاييم كه ما را از نيستى به هستى در آورده به جانب هر خواستهاى روان ساختى و نيازمندىهايمان را، از خوراكىها و آشاميدنىها، فراهم ساختى و در خواستهايمان را به عهده گرفتى و خود ما و نعمتهاى هم را همان را نگه داشتى. خداوندا، با اين مهرورزىها از تو مىخواهيم كه اين غذاى ما را، بعد از آن كه از حرامها و شبهات و بيمارىهاى رنج آور پاك كردى، چنان بگردانى كه موجب درازى عمر و برومندى افكارمان گردد.
سپاسگزارى و ثنا گويى بيشتر را به ما الهام فرما و با انجام وعدههايى كه به سپاسگزارانت دادهاى، مانند دادن نعمت بيشتر و رسيدن به آرزوها، در حقّ ما بزرگوارى فرما.
هنگام خوابيدن در منزل پنجم بگو:
اللّهمّ إنّك تولّيت حفظ آبائنا و الأمّهات من آدم-7- و إلى هذه الغايات، فيما تجدّد لهم من النّوم و اليقظة و الغفلات و عند وقوع السّيّئات و في ظهور و بطون من ولدنا من الكافرين و الكافرات.
فبتلك المراحم الّتي سلّمتهم حتّى أخرجتنا بالسّلامة و العافية التّامّة، صلّ على محمّد و آل محمّد و كن لنا حافظا في منا منا و يقظتنا و حفظ ما اشتملت عليه يد عنا بيتنا و جميل عادتنا؛ برحمتك يا أرحم الرّاحمين.
پروردگارا، تو همواره- از زمانى كه آدم7آفريده شد تا به اين زمان- عهدهدار نگه دارى پدران و مادران ما بودهاى در هر چه از خواب و بيدارى و غفلتها و هنگام وقوع گناهان برايشان پيش آمده است و نيز آن گاه كه در پشت مردان و زنان كافر كه ما را زادهاند، بودهايم. پس به آن شفقتها كه آنان را از خطرات ايمن داشتى تا ما را به سلامت و عافيت كامل پديد آوردهاى، بر محمّد و خاندانش درود فرست و در خواب و بيدارى ما را حفظ فرما و هر چه را دست توجّه خاصّ ما و خوى نيك ما به آن مىرسد، نگهدار؛ به رحمتت، اى مهربانترين مهربانان.
هنگامى كه سر از خواب برداشتى و سجدهى شكر گزاردى- چنان كه از پيامبر اكرم6نقل كرديم- و تصميم به كوچ از منزل پنجم گرفتى، به موجودات لطيف سلام كن و بگو:
السّلام على من بهذه الأرض من أهلها، المشمولين بعناية اللَّه- جلّ جلاله- و فضله. قد عزمنا على الرّحيل الآن و نحن نستودعكم اللَّه- جلّ جلاله- الّذي هو- جلّ جلاله- أهل للأمان و تمام الإحسان و نسألكم أن تستودعونا اللَّه- جلّ جلاله- بلسان الإخلاص و الاختصاص و تسألونه ما نحتاج إليه في أسفارنا من مسارّنا و السّلامة من أكدارنا و أخطارنا؛ إنّه أرحم الرّاحمين و أكرم الأكرمين.
سلام بر اهل اين زمين كه عنايت و فضل خدا شامل حالشان گرديده است. ما تصميم داريم هم اكنون از اين جا برويم و شما را به خدايى مىسپاريم كه او شايستگى امان دادن و كامل كردن احسان را دارد.
از شما مىخواهيم با زبان اخلاص ما را به خدا بسپاريد و از او بخواهيد تا نيازهاى ما در سفرهايمان، از خوش وقتى و ايمنى دادن از سختىها و حوادث ناگوار را به ما مرحمت فرمايد؛ همانا او مهربانترين مهربانان و گرامىترين بزرگواران است.
در منزل پنجم هر گاه خواستى زمين را بدرود گويى، بگو:
اللّهمّ إنّا سمعنا في القرآن المبين أنّ الأرض لمّا دعوتها قالت:
أَتَيْنا طائِعِينَ[1]فنحن نخاطبها ببيان المقال و نسأل أن تجيبنا بلسان الحال و كما جعلت لها من إجابة السّؤال أن تكون شاهدة لنا.
برحمتك لنا و عنايتك بنا و عبادتنا لك و تعلّقنا بك، و أن تغنينا عن شهادة كلّ شاهد بفضلك و ما عوّدتنا من جميل العوائد؛ برحمتك يا أرحم الرّاحمين.
[1]فصّلت( 41): 12.
پروردگارا، ما شنيديم كه در قرآن روشنگر فرمودهاى: وقتى زمين فرا خوانده شد گفت: (فرمان فرمانبردارانه آمديم). پس ما به زبان گفتار آن را مخاطب مىسازيم و مىخواهيم به زبان حال ما را پاسخ دهد. به رحمتت بر ما و توجّه ويژهات به ما و عبادت ما براى تو و دلبستگى ما به تو، چنان كه قدرت پاسخ گويى به آن دادى، او را شاهد ما قرار ده و به فضلت و بهرهها و نيكىهاى سودمندى كه به ما باز گرداندى، ما را از شهادت هر شاهد ديگرى بىنياز گردان؛ به رحمتت، اى مهربانترين مهربانان.
هنگامى كه به قصد كوچ از منزل پنجم، سوار مركب شدى، بگو:
اللّهمّ قد تكرّر ركوبنا بين المنازل و نحن مشمولون بالفضل الكامل و محفوظون بظلّك الشّامل. اللّهمّ و قد ركبنا الآن فاجعله ركوبا مقرونا بالأمان و الحفظ الّذي يغني عن تحفّظ الإنسان و احفظ علينا جميع ما أحسنت به إلينا، و اجعل رحمتك و هدايتك تسير بالدّلالة بين يدينا بكلّ ما نحتاج إليه من المهمّات و سعادة الحركات و السّكنات؛ برحمتك يا أرحم الرّاحمين.
پروردگارا، در بين منزلها چندين بار سوار و پياده شديم و فضل كاملت شامل حالمان بود و به قدرت فراگيرت نگهدارى شديم. خدايا، باز هم سوار شديم؛ سوارى ما را زير پوشش امنيّت و حفظى قرار ده كه به محافظت بشرى نياز نداشته باشيم و هر آن چه به ما احسان كردهاى را نگه دار و رحمت و راهنمايىات را به هر چه از مهمّات و سعادتمندى كه در حركات و سكناتمان نيازمند آنايم، پيش روىمان قرار ده؛ به رحمتت، اى مهربانترين مهربانان.
هر گاه راه افتادن از پنجمين استراحتگاه را قصد كردى، بگو:
اللّهمّ هذا آخر المسير الّذي قصدناه و قد قربنا من المنزل الّذي أردناه؛ فاجعل لنا من الاقتدار و الأنوار و طهارة الأسرار ما نكون من أسعد السّائرين و أحمد الشّاكرين و أبلغهم ظفرا بسعادة الدّنيا و الدّين؛ برحمتك يا أرحم الرّاحمين.
بار الاها، اين آخرين منزلى است كه ما آن را در نظر گرفته بوديم و (اكنون) به مقصد مورد نظرمان نزديكشدهايم. پس چنان لياقت و روشنى و پاك باطنىاى به ما مرحمت فرما كه از زمرهى خوش بختترين روندگان و سپاسگزارترين ثنا گويان و از بهترين افرادى كه به كاميابى دنيا و دين رسيدهاند، باشيم؛ به مهربانىات، اى مهربانترين مهربانان.
مؤلّف اين كتاب، علىّ بن موسى بن جعفر بن محمّد بن محمّد، گويد:
آن چه را كه از آداب اين پنج منزل ذكر كردم، همگى پرداختهى انديشهى خودم بود؛ به حسب آن چه اعتقاد دارم كه آنها موافق با طاعت خداوند بزرگ و مايهى خشنودى اوست. ما اكنون در بغداد اقامت داريم و دورترين سفرهاى ما به مرقد مطهّر مولايمان، حضرت علىّ بن ابى طالب7و بارگاه عسكريّين سامرّاست- كه سلام خداوند بزرگ بر آنان كه آن جا به آنها منسوب است باد!- و اين راه براى مسافر، چه سواره و چه پياده، كمتر از پنج منزل است؛ لذا به اين مقدار بسنده كرديم. إن شاء اللَّه تعالى همين مقدار نياز اهل دانش و بينش را بر آورده خواهد ساخت.
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
بخش يازدهم آن چه ما خود تجربه كردهايم و به صحّت نزديك است
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة