مسأله 4- مجتهدى كه از او تقليد مىشود بايد داراى شرائط زير باشد:
1- مرد باشد 2- بالغ باشد 3- عاقل باشد 4- شيعه دوازده امامى باشد 4- حلالزاده باشد 5- زنده باشد
مسأله 5- عادل كسى است كه داراى ملكه عدالت باشد و كارهايى را كه بر او واجب است بجا آورد و كارهايى را كه بر او حرام است ترك كند و اگر از اهل محل يا همسايگان او يا دوستان او حال او را بپرسند خوبى او را تصديق نمايند.
مسأله 6- بهتر است انسان از مجتهدى كه اعلم است تقليد كند و در صورتيكه اعلميت مجتهدى احراز شود واجب است از او تقليد شود گرچه احراز اعلميت مشكل است
مسأله 7- مجتهد و اعلم را از سه راه مىتوان شناخت:
1- خود انسان يقين به اجتهاد يا اعلميت او پيدا كند
2- دو نفر عادل اجتهاد يا اعلميت او را تصديق كنند به شرط آن كه دو نفر عادل ديگر با گفته آنان مخالفت نكند
3- بطورى شايع شود كه انسان اطمينان پيدا كند
مسأله 8- تقليد ابتدايى از مجتهد مرده جايز نيست و اگر مجتهدى كه انسان از او تقليد مىكند بميرد احوط اين است كه از مجتهد زنده تقليد كند گرچه اگر مجتهد مرده اعلم باشد باقى ماندن بر تقليد او در مسائل عمل كرده شده جايز است
مسأله 9- راههاى بدست آوردن فتواى مجتهد بدين گونه است
1- ديدن در رساله مجتهد
2- شنيدن از خود مجتهد
3- شنيدن فتواى مجتهد از دو نفر عادل
4- شنيدن از فردى كه به گفته او اطمينان دارد
مسأله 10- زمانى تقليد بر انسان واجب مىشود كه به سن بلوغ برسد
مسأله 11- علائم بلوغ پسران يكى از اين امور است:
1- خروج منى 2- روييدن موى خشن در زير شكم (بالاى عورت) 3- كامل شدن پانزده سال قمرى
مسأله 12- علائم بلوغ دختران يكى از اين دو امر است
1- روييدن موى خشن در زير شكم (بالاى عورت)
2- تمام شدن 9 سال قمرى
مسأله 13- واجب است انسان مسائلى را كه غالباً به آنها احتياج دارد، ياد بگيرد
مسأله 14- در موارديكه مجتهد در مسألهاى احتياط واجب كند و فتوا ندهد مقلّد مىتواند در آن مسئله رجوع به مجتهد ديگر كند.
مسأله 15- اگر فتواى مجتهدى عوض شود و مقلّد به آن فتوا آگاهى پيدا كند بايد طبق آن عمل كند و نمىتواند به فتواى سابق عمل كند اما تا زمانيكه علم به فتواى جديد پيدا نكرده مىتواند به فتواى قبلى عمل كند و در موارديكه شك كند كه فتواى مجتهد عوض شده جستجو لازم نيست.
+/ استفتائات تقليد
سئوال: آيا زن در انتخاب مرجع تقليد خود تابع شوهر است؟
جواب: زن در انتخاب مرجع تقليد مستقل است
سئوال: حكم ولايت امر يا فتواى او در صورت مخالفت با رأى مرجع تقليد كدام رجحان دارد؟
جواب: در صورتيكه فتواى مجتهد با فتواى ولايت فقيه متفاوت باشد مقلد هر كدام بايد به فتواى مجتهد خود عمل كند ولى اگر حكم حكومتى ولى فقيه با حكم مجتهد متفاوت باشد حكم ولىّ فقيه مقدم است.
مطَهّرات (پاككنندهها)
از نظر اسلام طهارت و پاكى بدن و محيط اطراف در زندگى انسان اهميت فراوانى دارد و لذا دانستن مطهرات براى هر مكلّفى لازم است.
دوازده چيز نجاست را پاك مىكند و آنها را مطهرات گويند
1- آب
2- زمين
3- آفتاب
4- استحاله
5- كم شدن دو سوم انگور
6- انتقال
7- اسلام
8- تبعيّت
9- برطرف شدن عين نجاست
10- استبراء حيوان نجاستخوار
11- غائب شدن مسلمان
12- انقلاب
1- آب
يكى از بهترين وسايل پاك كننده آب است و آن يا مطلق است و يا مضاف و آب مطلق بر پنج قسم است: 1- آب كر 2- آب قليل 3- آب جارى 4- آب باران 5- آب چاه
مسأله 1- آب كر در صورتى نجس مىشود كه بو يا رنگ يا مزه آن بوسيله نجاست تغيير كند اما آب قليل به محض اتصال با نجاست، نجس مىشود
مسأله 2- آب قليلى كه براى برطرف كردن عين نجاست روى چيز نجس ريخته مىشود و از آن جدا مىگردد نجس است و اگر به بدن يا لباس هم ترشح كند آن را نجس مىكند
مسأله 3- اگر مخرج بول يا غائط را با آب قليل بشويند، اين آب با پنج شرط پاك است:
1- بو يا رنگ يا مزه نجاست نگرفته باشد
2- نجاست ديگرى از خارج به آن نرسد
3- نجاست ديگرى مثل بو يا خون يا غائط از مخرج بول يا غائط بيرون نيامده باشد
4- ذرههاى غائط در آب پيدا نباشد
5- بيشتر از مقدار معمول نجاست به اطراف مخرج بول يا غائط نرسيده باشد
مسأله 4- آب جارى مثل آب نهر يا لوله و امثال آن نجاست را پاك مىكند مگر اينكه بو يا رنگ يا مزه آب تغيير كند
مسأله 5- آب باران اگر به چيزى كه عين نجاست در آن نيست يك مرتبه ببارد آن را پاك مىكند و اگر آب باران از روى نجاست ترشح به جاى ديگر كند در صورتيكه عين نجس در آن نباشد يا بو يا رنگ يا مزه آن تغيير نكند، پاك است.
مسأله 6- آب مضاف به آبى گفته مىشود كه آن را از چيز ديگر بگيرند مثل آب هندوانه و آب پرتقال
مسأله 7- آب مضاف نجاست را پاك نمىكند هرچند زياد هم باشد و اگر ذرهاى نجاست در آب مضاف بريزد تمام آب نجس مىشود هر چند آن آب زياد هم باشد
مسأله 8- آب با چهار شرط چيز نجس را پاك مىكند:
اوّل آن كه مطلق باشد، پس آب مضاف مانند گلاب و عرق بيد چيز نجس را پاك نمىكند،
دوم آن كه پاك باشد،
سوم آن كه وقتى چيز نجس را مىشويند، آب مضاف نشود وبو يا رنگ يا مزه نجاست هم نگيرد،
چهارم آن كه بعد از آب كشيدن چيز نجس، عين نجاست در آن نباشد
پاك شدن چيز نجس با آب قليل يعنى آب كمتر از كر شرطهاى ديگرى هم دارد كه بعداً گفته مىشود.
مسأله 9- ظرف نجس را با آب قليل بايد سه مرتبه شست، و شستن آن در آب كر و جارى يك مرتبه كافى است، ولى ظرفى را كه سگ
ليسيده يا از آن ظرف آب يا چيز روان ديگر خورده، بايد اوّل با خاك پاك، خاك مال كرد و بعد يك مرتبه در آب كر يا جارى يا دو مرتبه با آب قليل شست و همچنين ظرفى را كه آب دهان سگ درآن ريخته باشد.
مسأله 10- ظرف نجس را با آب قليل دو گونه مىشود آب كشيد:
1- آن كه سه مرتبه پر كنند وخالى كنند، 2- آن كه سه دفعه قدرى آب در آن بريزند و در هر دفعه آب را طورى در آن بگردانند كه به جاهاى نجس آن برسد و بيرون بريزند.
مسأله 11- اگر چيز نجس را بعد از برطرف كردن عين نجاست يك مرتبه در آب كر يا جارى فرو برند كه آب به تمام جاهاى نجس آن برسد، پاك مىشود، و در فرش ولباس ومانند اينها فشار لازم نيست.
مسأله 12- اگر بخواهند چيزى را كه به بول نجس شده با آب قليل آب بكشند ابتدا يك مرتبه آب روى آن بريزند بطوريكه بول در آن چيز نماند و سپس دو مرتبه ديگر آب روى آن بريزند تا پاك شود ولى در لباس و فرش و مانند اينها بايد بعد از هر دفعه فشار دهند تا غساله آن بيرون آيد (وغساله آبى است كه معمولًا در وقت شستن و بعد از آن از چيزى كه شسته مىشود، خود بخود يابوسيله فشار مىريزد).
مسأله 13- اگر چيزى به بول پسر شيرخوارى كه غذاخور نشده نجس شود و يك مرتبه آب روى آن بريزند كه به تمام جاهاى نجس آب برسد پاك مىشود
مسأله 14- اگر چيزى بغير بول نجس شود، چنانچه بعد از برطرف كردن نجاست يك مرتبه آب روى آن بريزند و از آن جدا شود پاك
مىگردد و نيز اگر در دفعه اوّل كه آب روى آن مىريزند نجاست آن برطرف شود و بعد از برطرف شدن نجاست هم آب روى آن بريزند پاك مىشود ولى در هر دو صورت لباس ومانند آن را بايد فشار دهند تا غساله آن بيرون آيد.
مسأله 15- هر چيز نجس، تا عين نجاست را از آن برطرف نكنند پاك نمىشود، ولى اگر بو يا رنگ نجاست در آن مانده باشد اشكال ندارد، پس اگر خون را از لباس برطرف كنند ولباس را آب بكشند ورنگ خون در آن بماند پاك مىباشد، اما چنانچه به واسطه بو يا رنگ يقين كنند يا احتمال بدهند كه ذرههاى نجاست در آن چيز مانده، نجس است.
مسأله 16- غذاى نجسى كه لاى دندانها مانده اگر آب در دهان بگردانند و به تمام غذاى نجس برسد پاك مىشود.
مسأله 17- اگر موى سر و صورت زياد باشد و آب هم قليل، احتياطاً بايد فشار دهند كه غساله آن جدا شود.
2- زمين
مسأله 1: زمين با سه شرط كف پا وته كفش نجس را پاك مىكند:
اوّل آن كه زمين پاك باشد، دوم آن كه خشك باشد، سوم آن كه اگر عين نجس مثل خون و بول، يا متنجس مثل گلى كه نجس شده در كف پا و ته كفش باشد، به واسطه راه رفتن يا ماليدن پا بزمين برطرف شود، و نيز زمين بايد خاك يا سنگ يا آجرفرش ومانند اينها باشد و با راه رفتن