ناخن بيشتر از معمول بلند باشد، بايد چرك زير مقدارى را كه از معمول بلندتر است برطرف نمايند.
مسأله 11- اگر انسان شك كند كه به اعضاى وضوى او چيزى چسبيده يا نه بايد وارسى كند يا به قدرى دست بمالد كه اطمينان پيدا كند كه اگر بوده برطرف شده يا آب بزير آن رسيده است
مسأله 12- اگر بعد از وضو چيزى كه مانع از رسيدن آب است در اعضاء وضو ببيند ونداند موقع وضو بوده يا بعد پيدا شده، وضوى او صحيح است.
احكام وضو
مسأله 1- كسى كه در كارهاى وضو و شرائط آن مثل پاك بودن آب و غصبى نبودن آن خيلى شك مىكند، بايد به شكّ خود اعتنا نكند.
مسأله 2- اگر شك كند كه وضوى او باطل شده يا نه بنا مىگذارد كه وضوى او باقيست ولى اگر بعد از بول استبراء نكرده ووضو گرفته باشد و بعد از وضو رطوبتىاز او بيرون آيد كه نداند بول است يا چيز ديگر وضوى او باطل است.
مسأله 3- كسى كه مىداند وضو گرفته وحدثى هم از او سر زده، مثلًا بول كرده، اگر نداند كدام جلوتر بوده، چنانچه پيش از نماز است، بايد وضو بگيرد، و اگر در بين نماز است بايد نماز را بشكند ووضو بگيرد، و اگر بعد از نماز است نمازى كه خوانده صحيح است وبراى نمازهاى بعد بايد وضوبگيرد.
چيزهايى كه بايد براى آنها وضو گرفت
مسأله 1- براى پنج چيز وضو گرفتن واجب است:
اوّل براى نمازهاى واجب غير از نماز ميّت،
دوم براى سجده وتشهد فراموش شده، اگر بين آنها و نماز حدثى از او سر زده مثلًا بول كرده باشد و احتياط واجب آن است كه براى سجده سهو هم وضو بگيرد،
سوم براى طواف واجب خانه كعبه،
چهارم اگر نذر يا عهد كرده يا قسم خورده باشد كه وضو بگيرد،
پنجم براى آب كشيدن قرآنى كه نجس شده، يا بيرون آوردن آن از مستراح ومانند آن، در صورتى كه مجبور باشد، دست يا جاى ديگر بدن خود را بخط قرآن برساند، ولى چنانچه معطّل شدن به مقدار وضو بىاحترامى به قرآن است، بايد بدون اين كه وضو بگيرد، قرآن را از مستراح ومانند آن بيرون آورد، يا اگر نجس شده آب بكشد.
مسأله 2- مس نمودن خط قرآن، يعنى رساندن جايى از بدن بخط قرآن براى كسى كه وضو ندارد حرام است، و احتياط استحبابى آن است كه موى خود را هم بخطّ قرآن نرساند، ولى اگر قرآن را به زبان فارسى يا به زبان ديگر ترجمه كنند مسّ آن اشكال ندارد.
مسأله 3- كسى كه وضو ندارد، حرام است اسم خداوند متعال را به هر زبانى نوشته شده باشد مسّ نمايد و احتياط وجوبى آن است كه اسم مبارك پيغمبر و ائمه:و حضرت زهرا3را هم مس ننمايد.
مسأله 4- اگر پيش از وقت نماز به قصد اين كه با طهارت باشد،
وضو بگيرد يا غسل كند صحيح است و اگر نزديك وقت نماز به قصد مهيّا بودن براى نماز وضو بگيرد اشكال ندارد.
چيزهايى كه وضو را باطل مىكند
مسأله 1- هفت چيز وضو را باطل مىكند:
اوّل بول،
دوم غائط،
سوم باد معده،
چهارم خوابى كه به واسطه آن چشم نبيند وگوش نشنود ولى اگر چشم نبيند وگوش بشنود وضو باطل نمىشود،
پنجم چيزهائى كه عقل را از بين مىبرد مانند: ديوانگى ومستى وبيهوشى،
ششم استحاضه زنان كه بعداً گفته مىشود،
هفتم كارىكه براى آن بايد غسل كرد مانند جنابت.
احكام وضوى جبيره
چيزى كه با آن زخم و شكسته را مىبندند و دوايى كه روى زخم و مانند آن مىگذارند جبيره ناميده مىشود.
مسأله 1- اگر در يكى از جاهاى وضو، زخم يا دمل يا شكستگى باشد، چنانچه روى آن باز است وآب براى آن ضرر ندارد، بايد بطور معمولى وضو گرفت.
مسأله 2- اگر زخم يا دمل يا شكستگى در صورت ودستها است وروى آن باز است و آب ريختن روى آن ضرر دارد، چنانچه كشيدن دست تر بر آن ضرر ندارد، احتياط واجب آن است كه دست تر بر آن بكشد و احتياط استحبابى آن است كه بعد پارچه پاكى روى آن بگذارد ودست تر را روى پارچه هم بكشد و اگر اين مقدار هم ضرر دارد يا زخم نجس است ونميشود آب كشيد، بايد اطراف زخم را به طورى كه در وضو گفته شد، از بالا به پايين بشويد و بنابر احتياط پارچه پاكى روى زخم بگذارد ودست تر روى آن بكشد، و اگر گذاشتن پارچه ممكن نيست بايد اطراف زخم را بشويد و بنابر احتياط استحبابى تيمّم هم بنمايد.
مسأله 3- اگر روى دمل يا زخم يا شكستگى بسته باشد، چنانچه باز كردن آن ممكن است وآب هم براى آن ضرر ندارد، بايد باز كند ووضو بگيرد، چه زخم ومانند آن در صورت ودستها باشد يا جلوى سر وروى پاها.
مسأله 4- اگر نمىشود روى زخم را باز كرد ولى زخم وچيزى كه روى آن گذاشته پاك است ورسانيدن آب بزخم ممكن است وضرر هم ندارد، بايد آب را به روى زخم برساند، و اگر زخم يا چيزى كه روى آن گذاشته نجس است، چنانچه آب كشيدن آن ورساندن آب بروى زخم ممكن باشد، بايد آن را آب بكشد وموقع وضو آب را بزخم برساند و در صورتى كه آب براى زخم ضرر دارد، يا آن كه رساندن آب بروى زخم ممكن نيست، يا زخم نجس است ونميشود آن را آب كشيد، بايد
اطراف زخم را بشويد و اگر جبيره پاك است بايد روى آن را مسح كند و اگر جبيره نجس است، يا نمىشود روى آن را دست تر كشيد، مثلًا دوايى است كه به دست مىچسبد، پارچه پاكى را به طورى كه جزء جبيره حساب شود، روى آن بگذارد ودست تر روى آن بكشد و اگر اين هم ممكن نيست، احتياط واجب آن است كه وضو بگيرد به شستن اطراف آن و تيمّم هم بكند.
مسأله 5- اگر جبيره تمام صورت يا تمام يكى از دستها يا تمام هر دو دست را گرفته باشد، بايد وضوى جبيرهاى بگيرد و بنابر احتياط واجب تيمّم همبنمايد.
مسأله 6- اگر جبيره تمام اعضاى وضو را گرفته باشد بنابر احتياط واجب بايد وضوى جبيرهاى بگيرد وتيمّم هم بنمايد.
مسأله 7- اگر جبيره بيشتر از معمول اطراف زخم را گرفته وبرداشتن آن ممكن نيست، بايد به دستور جبيره عمل كند، و به احتياط واجب تيمّم هم نمايد و اگر برداشتن جبيره ممكن است بايد جبيره را بردارد، پس اگر زخم در صورت ودستها است اطراف آن را بشويد و اگر در سر است اطراف آن را مسح كند و اگر روى پاها باشد اطراف آن را مسح كند وبراى جاى زخم به دستور جبيره عمل نمايد.
مسأله 8- اگر در جاى وضو يا غسل چيزى چسبيده است كه برداشتن آن ممكن نيست، يا به قدرى مشقّت دارد كه نمىشود تحمّل كرد، بايد به دستور جبيره عمل كند، و بنابر احتياط مستحبّ تيمّم هم بنمايد.
مسأله 9- غسل جبيرهاى مثل وضوى جبيرهاى است و بنابر احيتاط واجب بايد آن را ترتيبى بجا آورد.
مسأله 10- نمازهايى را كه انسان با وضوى جبيرهاى خوانده صحيح است اگر عذرش تا آخر وقت مستمرّ باشد و اگر در اثناء وقت عذرش برطرف شود اعاده با وضوء واجب است، و اگر بعد از وقت عذرش برطرف شد، براى نمازهاى بعد بايد وضو بگيرد.
+/ استفتائات وضو
سئوال 1: اگر در وضو گرفتن سهواً دستها از پايين به بالا شسته شود چه حكمى دارد مثلًا از نوك انگشتان به طرف آرنج شسته است؟
جواب: اگر سهواً انجام گيرد بشرط آنكه آب را دوباره از طرف آرنج به سر دست برساند وضو صحيح است
سئوال 2: كشيدن مسح سر از پائين به بالا چه صورت دارد؟
جواب: بنظر ما به احتياط واجب بايد از بالا به پايين سر مسح شود
سئوال 3: اگر روى اعضاء مسح كمىترى باشد آيا مسح كشيدن صحيح است يا خير؟
جواب: اگر ترى دست بر پا يا سر غالب شود اين مقدار رطوبت اشكال ندارد
سئوال 4: اگر هنگام مسح كشيدن سر، رطوبت دست با صورت تماس پيدا كند چه صورت دارد؟
جواب: احتياطاً دوباره وضو بگيرد
سئوال 5: كسى كه بعد از اتمام شستن دست چپ در وضو و قبل از اينكه مسح كند دست چپ او به دست راست تماس حاصل كند يا دست راست به دست چپ آيا مىتواند با آن دست مسح كند
جواب: اگر آب سر دست غلبه كند به آب دست ديگر مسح اشكال ندارد ولى اگر آب دست بر آب سر دست ديگر غلبه كند مسح اشكال دارد و به احتياط واجب نبايد آب دست به دست ديگر برسد
سئوال 6: در مكانهاى عمومى يا صحن ائمه يا امامزادگان بعضى خانمها در كنار حوض در حضور نامحرم وضو مىگيرند آيا وضوى آنها صحيح است.
جواب: وضو گرفتن در محلى كه نامحرم زن را مىبيند جايز نيست و وضو باطل است.
سئوال 7: اگر وضو گرفتن زن منحصر به حضور نامحرم باشد تكليف چيست؟
جواب: بايد تيمم كند
سئوال 8: اگر محل زخم بيش از حدّ معمول با پارچه بسته شده است آيا وضوى جبيره احتياج به تيمّم هم دارد؟
جواب: بعد از وضوى جبيره بايد تيمم هم انجام دهد.
سئوال 9: اگر زخم در محل مسح سر باشد و امكان پاك كردن آن نيست وظيفه چيست؟
جواب: در صورتى كه امكان مسح بر يكى از دو طرف سر امكان دارد بايد بر آن طرف مسح كند و الّا بر جبيره مسح نمايد
سئوال 10: اگر خون مردگى زيرپوست جمع شود چگونه بايد وضو گرفت؟
جواب: لازم نيست خون را از زيرپوست خارج كند مگر آنكه پوست سوراخ شده باشد بطورى كه خون زيرپوست موجب گردد اطراف آن نجس شود در اين صورت بايد خون را خارج كنند و اگر امكان نداشته باشد وضوى جبيره بگيرد.
سئوال 11: آيا بستن شير با توجه به اينكه شير آب تر مىباشد پيش از تمام شدن شستن دست چپ در صحت وضو اشكالى وارد مىكند يا خير؟
جواب: در صورتى كه ترى دست غلبه بر آب شير كند اشكالى ندارد گرچه خلاف احتياط است
سئوال 12: آيا رنگ خودكار و قلم و لكههاى رنگ و چربى مانع از وضو مىباشد؟
جواب: اگر رنگ خودكار و امثال آن داراى جرم باشد و روى پوست را گرفته باشد مانع وضو هست و بايد برطرف شود والا مانع وضو نيست
سئوال 13: وضو گرفتن در زير باران چه حكمى دارد؟
جواب: چنانچه براى او امكان دارد كه زير سقف برود يا باران بحدى كم است كه آب وضو بر آب باران غلبه مىكند وضوى او صحيح است ولى اگر باران شديد باشد بطوريكه بر آب وضو غلبه كند بايد در همان حال وضو بگيرد و نيت كند و احتياطاً بعد از آن تيمم هم بكند.