آن تيمّم نمايد، بعد بفهمد تيمّم به آن باطل بوده، نمازهايى را كه با آن تيمّم خوانده بايد دوباره بخواند.
مسأله 21- چيزى كه بر آن تيمّم مىكند ومكان آن چيز، بايد غصبى نباشد، پس اگر بر خاك غصبى تيمّم كند، يا خاكى را كه مال خود اوست بىاجازه در ملك ديگرى بگذارد وبر آن تيمّم كند تيمّم او باطل مىباشد.
احكام تيمّم
مسأله 22- اگر مختصرى از پيشانى وپشت دستها را هم مسح نكند، تيمّم باطل است چه عمداً مسح نكند يا مسأله را نداند يا فراموش كرده باشد، ولى دقّت زياد هم لازم نيست وهمينقدر كه بگويند تمام پيشانى وپشت دست مسح شده كافىاست.
مسأله 23- براى آن كه يقين كند تمام پشت دست را مسح كرده، بايد مقدارى بالاتر از مچ را هم مسح نمايد، ولى مسح بين انگشتان لازم نيست.
مسأله 24- پيشانى وپشت دستها را بايد از بالا به پايين مسح نمايد و كارهاى آن را بايد پشت سر هم بجا آورد و اگر بين آنها به قدرى فاصله دهد، كه نگويند تيمّم مىكند باطل است.
مسأله 25- در تيمّم بايد پيشانى وكف دستها وپشت دستها پاك باشد و اگر كف دست نجس باشد ونتواند آن را آب بكشد، اگر نجاست او مسرى نباشد بنابر احتياط واجب تيمّم را با كف دست نجس و
همچنين با پشت دست مسح نمايد، و اگر مسرى باشد تيمّم به پشت دست كافى است.
مسأله 26- انسان بايد براى تيمّم انگشتر را از دست بيرون آورد و اگر در پيشانىيا پشت دستها يا در كف دستها مانعى باشد مثلًا چيزى به آنها چسبيده باشد، بايد برطرف نمايد.
مسأله 27- اگر پيشانى يا پشت دستها زخم است وپارچه يا چيز ديگرى را كه بر آن بسته نمىتواند باز كند، بايد دست را روى آن بكشد و نيز اگر كف دست زخم باشد و پارچه يا چيز ديگرى را كه بر آن بسته نتواند باز كند، بايد دست را با همان پارچه به چيزى كه تيمّم به آن صحيح است بزند و به پيشانى وپشت دستها بكشد.
مسأله 28- اگر بعد از مسح دست چپ شك كند كه درست تيمّم كرده يا نه، تيمّم او صحيح است.
مسأله 29- كسى كه وظيفهاش تيمّم است بنابر احتياط واجب نمىتواند پيش از وقت نماز براى نماز تيمّم كند، ولى اگر براى كار واجب ديگر يا مستحبّى تيمّم كند وتا وقت نماز عذر باقى باشد، اگر مأيوس از پيدا كردن آب باشد، مىتواند با همان تيمّم نماز بخواند.
مسأله 30- اگر به واسطه نداشتن آب يا عذر ديگرى تيمّم كند، بعد از برطرف شدن عذر تيمّم او باطل مىشود.
مسأله 31- چيزهائى كه وضو را باطل مىكند، تيمّم بدل از وضو را هم باطل مىكند وچيزهائى كه غسل را باطل مىنمايد، تيمّم بدل از غسل را هم باطل مىنمايد.
مسأله 32- اگر بدل از غسل جنابت تيمّم كند، لازم نيست براى نماز وضو بگيرد ولى اگر بدل از غسلهاى ديگر تيمّم كند بايد وضو بگيرد و اگر نتواند وضو بگيرد، بايد تيمّم ديگرى هم بدل از وضو بنمايد.
+/ استفتائات تيمّم
سئوال 1: شخصى كه چشمش را عمل كرده كه هم آب براى آن ضرر دارد و هم تيمّم مضرّ است چه وظيفهاى دارد؟
جواب: اگر نمىتواند وضو و حتى تيمّم كند بايد نماز را بخواند و بعد هم قضا نمايد
سئوال 2: آيا با تيمّم بدل از غسل مىشود قرآن را لمس كرد و وارد مسجد شد؟
جواب: اگر عذر او فقط براى يك روز باقى است احتياطاً از مسّ كتاب و دخول در مسجد اجتناب نمايد و اگر عذر او ادامهدار باشد اشكال ندارد.
سئوال 3: در ماه رمضان فردى عمداً غسل نمىكند تا وقت تنگ شود سپس تيمّم مىكند و تا طلوع آفتاب كارى كه مبطل طهارت باشد انجام نمىدهد آيا با تنگى وقت مىشود با همين تيمم نماز خواند يا خير؟
جواب: با آن تيمّم نمىتواند نماز بخواند و بايد غسل كند و اگر از غسل كردن هم معذور است بايد مجدّداً تيمّم كند مگر آنكه عذرش از اول كه تيمم كرده تا وقت تنگى نماز باقى بوده باشد
سئوال 4: آيا تيمم بر موزائيك و سنگ مرمر صحيح است؟
جواب: تيمم بر سنگ مرمر اشكال ندارد اما تيمم بر موزائيك صحيح نيست
سئوال 5: آيا به جهت كسالت و تنبلى مىتوان بجاى غسل تيمم نمود يا خير؟
جواب: صحيح نيست مگر آنكه وقت تنگ شود
سئوال 6: اگر كسى تا به حال تيمم را اشتباه مىگرفته آيا بايد نماز و روزههاى خود را قضا كند؟
جواب: بايد اعمالى را كه با آن تيمم اشتباه انجام گرفته، قضا كند
سئوال 7: اگر كسى نمازش را با تيمّم بخواند و بعداً معلوم شود كه وقت براى وضو يا غسل داشته نمازش چه صورت دارد؟
جواب: احتياط واجب آن است كه نماز را اعاده كند.
نماز
نماز مهمترين دستور دينى است كه اگر قبول درگاه خداوند شود عبادتهاى ديگر هم قبول مىشود و اگر پذيرفته نشود اعمال ديگر هم قبول نمىشود حضرت صادق7فرمودند: محبوبترين اعمال در نزد خداوند نماز است و آن آخرين وصاياى پيغمبران خدا است و حضرت رسول اكرم6فرمودند هر چيزى را چهرهاى است و چهره دين شما نماز است و سعى كنيد كمال و زيبايى اين چهره را حفظ كنيد
نمازهاى واجب
نمازهاى واجب شش است اول: نمازهاى يوميّه دوم: نماز آيات سوم: نماز ميّت چهارم: نماز طواف واجب خانه كعبه پنجم: نماز قضاى پدر و مادر كه بر پسر بزرگتر واجب است ششم: نمازى كه بواسطه اجاره و نذر و قسم و عهد واجب مىشود
نمازهاى واجب يوميه
نمازهاى واجب يوميه پنج است
نماز ظهر و عصر كه هر كدام چهار ركعت است
نماز مغرب سه ركعت است
نماز عشا چهار ركعت است
نماز صبح دو ركعت است
مسأله 1- در سفر بايد نمازهاى چهار ركعتى را با شرائطى كه گفته مىشود دو ركعت خواند.
وقت نمازهاى يوميّه
مسأله 2- وقت نماز صبح از طلوع فجر تا طلوع آفتاب است و وقت نماز ظهر و عصر از ظهر شرعى تا مغرب است و وقت نماز مغرب و عشا از مغرب تا نصف شب است
طلوع فجر
نزديك اذان صبح از طرف مشرق سفيدهاى رو به بالا حركت مىكند كه آن را فجر اول گويند و هنگامى كه آن سفيده پهن شد فجر دوّم و ابتداى وقت نماز صبح است.
ظهر شرعى
اگر چوب يا چيزى مانند آن را عمود بر زمين قرار دهيم، صبح كه خورشيد طلوع مىكند سايه آن به طرف مغرب مىافتد و هرچه آفتاب بالا مىآيد سايه كم مىشود و وقتى كه سايه آن به كمترين مقدار رسيد و
رو به افزايش گذاشت ظهر شرعى است كه ابتداى وقت نماز ظهر است.
مغرب
مغرب موقعى است كه سرخى طرف مشرق كه بعد از غروب آفتاب پيدا مىشود از بالاى سر بگذرد.
نيمه شب
براى محاسبه نيمه شب كه پايان وقت نماز عشا است احتياط واجب آن است كه فاصله بين غروب تا اذان صبح را دو نيم كنيم.
احكام اوقات نماز
مسأله 1- نماز ظهر وعصر هر كدام وقت مخصوص و مشتركى دارند.
وقت مخصوص نماز ظهر از اوّل ظهر است تاوقتى كه از ظهر به اندازه خواندن نماز ظهر بگذرد، كه اگر كسى سهواً تمام نماز عصر را در اين وقت بخواند، نمازش صحيح است ولى احتياطاً يك نماز چهار ركعتى به قصد ما فى الذمّة بخواند وقصد ظهر وعصر را بالخصوص ننمايد ووقت مخصوص نماز عصر موقعى است كه به اندازه خواندن نماز عصر، وقت به مغرب مانده باشد، كه اگر كسى تا اين موقع نماز ظهر را نخواند، نماز ظهر او قضا شده و بايد نماز عصر رابخواند، ومابين وقت مخصوص نماز ظهر ووقت مخصوص نماز عصر، وقت
مشترك نماز ظهر ونماز عصر است، كه اگر كسى در اين وقت اشتباهاً تمام نماز عصر را پيش از نماز ظهر بخواند نمازش صحيح است و بايد نماز ظهر را بعد از آن بجا آورد.
مسأله 2- اگر پيش از خواندن نماز ظهر، سهواً مشغول نماز عصر شود و در بين نماز بفهمد اشتباه كرده است، چنانچه در وقت مشترك باشد بايد نيّت را به نماز ظهر برگرداند يعنى نيّت كند كه آنچه كه تا بحال خواندهام و آنچه را مشغولم و آنچه بعد مىخوانم همه نماز ظهر باشد و بعد از آن كه نماز را تمام كرد، نماز عصر را بخواند، و اگر در وقت مخصوص به ظهر باشد والتفات هم در وقت مختص بوده نماز صحيح است و بعد عمل كند به آنچه در مسأله قبل گفته شد و اگر التفات در وقت مشترك بوده، اگرچه شروع در نماز، در وقت مختصّ به ظهر باشد عدول صحيح است.
مسأله 3- نماز مغرب وعشا هركدام وقت مخصوص ومشتركى دارند: وقت مخصوص نماز مغرب از اوّل مغرب است تا وقتى كه از مغرب به اندازه خواندن سه ركعت نماز بگذرد، كه اگر كسى مثلًا مسافر باشد وتمام نماز عشا را سهواً در اين وقت بخواند، نمازش صحيح است ولى احتياط نماز مغرب را بخواند و عشاء را به صورت شكسته بجا آورد، و وقت مخصوص نماز عشا موقعى است كه به اندازه خواندن نماز عشا به نصف شب مانده باشد، كه اگر كسى تا اين موقع نماز مغرب را نخواند، بايد اوّل نماز عشا و بعد از آن نماز مغرب را بخواند وبين وقت مخصوص نماز مغرب ووقت مخصوص نماز عشا،