کتاب احکام جوانان

* اگر باران بر چيز نجسى كه عينِ نجس «1» در آن نيست، يك‌بار ببارد پاك مى‌شود.
* اگر بر فرش و لباسِ نجس ببارد فشار لازم ندارد و پاك مى‌شود؛ به شرط اين كه غُساله آن (آب موجود در آن) خارج شود.
* اگر بر زمين نجس ببارد پاك مى‌شود.
* هرگاه آب باران در جايى جمع شود، اگرچه كمتر از كُر باشد، چنانچه چيز نجسى را در حالى كه باران همچنان مى‌بارد، در آن بشويند، تا زمانى كه آن آب، بو يا رنگ يا مزه نجاست نگرفته، پاك است.
چگونه چيزهاى نجس را آب بكشيم؟
مسأله 43- براى پاك كردن چيزهاى نجس، ابتدا بايد نجاست را برطرف كرده، سپس طورى كه در مسائل آينده خواهد آمد، آن را آب كشيد.
مسأله 44- ظرف نجس را، بعد از برطرف كردن نجاست، اگر

يك مرتبه در آب كر يا آب لوله‌كشى بشويند كافى است؛ ولى با آب قليل سه مرتبه بايد شست.
مسأله 45- ظرف نجس را مى‌توان اين گونه آب كشيد:
با آب كر: يك بار آن را در آب برده و بيرون آورند.
با آب قليل: آن را سه مرتبه پر از آب كرده و خالى كنند، يا سه مرتبه قدرى آب در آن ريخته و هر مرتبه آب را بطورى در آن بگردانند كه به جاهاى نجس برسد و بيرون بريزند.
مسأله 46- فرش و لباس و چيزهايى مانند آن، كه آب را به خود مى‌گيرد و قابل فشار دادن است، چنانچه با آب قليل تطهير مى‌كنند، بايد بعد از هر بار شستن، آن را فشار دهند تا آبهاى داخل آن بيرون آيد و يا به گونه‌اى ديگر آبِ آن گرفته شود؛ ولى در آب كُر و جارى فشار دادن لازم نيست. به شرط اين كه آن را طورى در آب تكان دهند كه آب از آن بگذرد.
زمين
مسأله 47- اگر كف پا يا كف كفش، هنگام راه رفتن، نجس شود، با راه رفتن يا ماليدن پا به زمين پاك مى‌شود؛ به شرط آن كه عين نجاست از آن محل برطرف شود.
و زمين بايد:
* پاك باشد.
* خشك باشد.
* خاك، شن، سنگ، آجر فرش آسفالت و مانند اينها باشد.

مسأله 48- اگر بر اثر راه رفتن يا ماليدن پا بر زمين، نجاستِ تهِ كفش يا كفِ پا برطرف شود، پاك مى‌گردد، ولى بهتر است حدّاقل پانزده قدم راه برود.
آفتاب
مسأله 49- آفتاب (با شرايطى كه خواهد آمد) زمين و پشت‌بام را پاك مى‌كند؛ ولى پاك كردن ساختمان و چيزهايى كه در آن به كار رفته است، مانند در و پنجره، محلّ اشكال است.
مسأله 50- آفتاب زمين و پشت بام را با اين شرايط پاك مى‌كند:
* چيز نجس، تر باشد، به قدرى كه اگر چيزى به آن برسد، تر شود.
* با تابش آفتاب، چيز نجس خشك شود، اگر مرطوب بماند، پاك نشده است.
* چيزى؛ مانند ابر يا پرده، مانع تابش آفتاب نباشد، مگر آن‌كه نازك باشد و از تابش آفتاب جلوگيرى نكند.
* آفتاب، به تنهايى آن را خشك كند؛ مثلًا به كمك باد خشك نشود.
* هنگام تابش آفتاب، نجاست در آن نباشد، پس اگر نجاست هست، پيش از تابش آفتاب برطرف كنند.

مسأله 15- اگر زمين و مانند آن نجس باشد، ولى رطوبتى نداشته باشد، مى‌توان مقدارى آب، يا چيز ديگرى كه سبب مرطوب شدن آن بشود، بر آن ريخت تا آفتاب بر آن بتابد و آن را پاك كند.
اسلام
مسأله 52- غيرمسلمان نجس است (بنابراحتياط) و اگر شهادتين را بگويد، مسلمان مى‌شود؛ يعنى بگويد:
«اشْهَدُ انْ لا اله إلَّا اللَّه، وَ اشْهَدُ انَّ مُحَمَّداً رَسُولُ اللَّه»
و با اسلام، پاك مى‌گردد.
برطرف شدن عين نجاست
مسأله 53- در دو مورد، با برطرف شدن نجاست، چيز نجس پاك مى‌شود و نيازى به آب كشيدن ندارد.
الف) بدن حيوان، مثلًا منقار مرغى كه غذاى نجس خورده است، هنگامى كه نجاست از منقارش برطرف شود پاك است.
ب) باطن بدن، مانند داخل دهان و بينى و گوش؛ مثلًا اگر هنگام مسواك كردن، از لثه‌ها خون بيايد و خون برطرف شود، داخل دهان پاك است و آب كشيدن آن لازم نيست. ولى مسواك اگر با خون برخورد داشته باشد به احتياط واجب، نجس مى‌شود هرچند داخل دهان باشد.

وضو

نمازگزار بايد قبل از انجام نماز، وضو گرفته و خود را براى انجام اين عبادت بزرگ آماده كند.
در برخى از موارد هم بايد «غُسل» كند؛ يعنى تمام بدن را بشويد و هرگاه نتواند وضو بگيرد يا غسل كند، بايد به جاى آن «تيمّم» انجام دهد كه در اين قسمت با احكام هر يك آشنا خواهيد شد.
چگونه وضو بگيريم؟
مسأله 45- براى انجام وضو، انسان بايد ابتدا صورت و سپس دست راست و بعد از آن دست چپ را بشويد، آنگاه با رطوبتى كه از شستن دست بر كف آن است، سر را مسح كند؛ يعنى دست را بر آن بكشد و سپس پاى راست و در آخر پاى چپ را مسح نمايد.

توضيح اعمال وضو
شستن
مسأله 55- در وضو انسان بايد ابتدا صورت را، از جايى كه موى سر روييده تا آخر چانه، از بالا به پايين بشويد و براى آن كه يقين كند مقدار واجب را شسته، بايد كمى اطراف صورت را هم بر آن بيفزايد.
مسأله 56- بعد از شستن صورت، بايد دست راست و بعد از آن دست چپ را از آرنج تا سر انگشتها بشويد.
مسأله 57- براى آن كه يقين كند آرنج را كاملًا شسته بايد كمى بالاتر از آرنج را هم بشويد.
مسأله 58- كسى كه پيش از شستن صورت، دستهاى خود را تا مچ شسته، هنگام وضو بايدتا سر انگشتان را بشويد، و اگر فقط تا مچ را بشويد، وضويش باطل است.
مسح
مسأله 59- جاى مسح، يك قسمت از چهار قسمت سر، كه بالاى پيشانى است (جلوى سر) مى‌باشد.
مسأله 60- مسح سر، به هر مقدار كافى است.
مسأله 61- مستحب است سر را به پهناى سه انگشت بسته و طول يك انگشت مسح كند.
مسأله 62- لازم نيست مسح بر پوست سر باشد، بلكه بر

موى جلوى سر هم صحيح است، مگر اين كه موى سر به قدرى بلند باشد كه هنگام شانه زدن، به صورت بريزد، كه در اين صورت بايد، پوست سر يا بيخ مو را مسح كند.
مسأله 63- پس از مسح سر، بايد با رطوبتى كه از وضو بر كف دست باقيمانده، روى پاها را از سر يكى از انگشتها تا برآمدگى روى پا مسح كند، و احتياط مستحب آن است كه تا مفصل (جايى كه متّصل به ساق پا مى‌شود) را نيز مسح كند.
مسأله 64- در مسح بايد دست را بر سر و پاها بكشد و اگر دست را نگهدارد، و سر يا پا را به آن بكشد وضو باطل است، ولى اگر موقعى كه دست را مى‌كشد سر يا پا مختصرى حركت كند اشكال ندارد.
مسأله 65- اگر براى مسح رطوبتى در كف دست نمانده باشد، نمى‌تواند دست را با آب خارج تر كند؛ بلكه بايد از اعضاى ديگرِ وضو؛ مثلًا صورت، رطوبت بگيرد و با آن مسح كند.
مسأله 66- رطوبت دست بايد بقدرى باشد كه هنگام مسح بر سر و پا اثر بگذارد.
مسأله 67- محلّ مسح (سر و روى پاها) بايد خشك باشد، بنابراين اگر جاى مسح تر باشد، بايد آن را خشك كرد؛ ولى اگر رطوبت آن بقدرى كم باشد كه مانع از تأثير رطوبت دست بر آن

نباشد اشكالى ندارد.
مسأله 68- روى كلاه يا جوراب نمى‌توان مسح كرد.
مسأله 69- محلّ مسح بايد پاك باشد، پس اگر نجس است و نمى‌تواند آن را آب بكشد بايد تيمّم كند.
شرايط وضو
مسأله 70- با بودن شرايط زير، وضو صحيح و با نبودن حتّى يكى از آنها وضو باطل است:
1. آب وضو پاك باشد (نجس نباشد).
2. آب وضو و فضايى كه در آن وضو مى‌گيرد مباح باشد (غصبى نباشد).
3. آب وضو مطلق باشد (مضاف نباشد).
4. ظرف آب وضو مباح باشد (به شرحى كه خواهد آمد).
5. ظرف آب وضو طلا و نقره نباشد (به شرحى كه خواهد آمد).
6. اعضاى وضو پاك باشد.
7. مانعى از رسيدن آب بر اعضاى وضو نباشد.
8. با قصد قربت و بدون ريا وضو بگيرد.
9. رعايت ترتيب (به همان صورت كه قبلًا گفته شد).
10. رعايت مُوالات (بين اعمال وضو فاصله نيفتد).
11. در كارهاى وضو از ديگرى كمك نگيرد. (به شرحى كه