فَعَلْتَ ذ لِكَ فَقَدْ أَحْلَلْتَ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ أَحْرَمْتَ مِنْهُ إِلَّا النِّساءَ...»[1].
«... سپس به صفا بيرون شو و از آن بالا رو و آن كن كه در روز ورود به مكّه كردى، سپس به مروه آى و از آن بالا شو و هفت بار ميان آن دو سعى كن كه از صفا مىآغازى و به مروه مىانجامى. پس آنگاه كه چنين كردى هر چيز كه بر تو حرام شده بود حلال گردد مگر زنان...»
تفصيل احكام:
سعى، نهمين واجب از واجبات حجّ تمتّع است پس حاجى بايد بين صفا و مروه با همان شيوهاى كه در عمره تمتّع سعى كرده است سعى كند جز آن كه نيّت سعى حجّ تمتّع به قصد تقرّب به خدا بجاى مىآورد و پس از اين سعى تقصيرى در كار نيست و حرمت به كارگيرى عطر پس از پايان يافتن سعى از ميان مىرود.
10- طواف نساء
حديث شريف:
1- از ابو عبداللَّه عليه السلام در حديثى آمده است كه فرمود:
«... ثُمَّ ارْجِعْ إِلَى الْبَيْتِ وَطُفْ بِهِ اسْبُوعاً آخَرَ، ثُمَّ تُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ عِنْدَ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ عليه السلام، ثُمَّ قَدْ أَحْلَلْتَ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ، وَفَرَغْتَ مِنْ حَجِّكَ كُلِّهُ وَكُلِّ شَيْءٍ أَحْرَمْتَ مِنْهُ»[2].
«سپس به سوى خانه خدا رو و هفت بار ديگر بدور آن طواف كن، سپس نزد مقام
[1]- وسائل الشيعه، ج 10، كتاب الحجّ، ابواب زيارة البيت، باب 4، ص 205، ح 1.
[2]- همان.
ابراهيم عليه السلام دو ركعت نماز بگزار و در پى آن همه چيز بر تو حلال مىگردد و از همه اجزاء حجّت و هر آنچه بر تو حرام شده بود فراغت مىيابى.»
2- از امام صادق عليه السلام در حديثى نقل است كه فرمود:
«... وَإِذَا طَافَ طَوافَ النِّسَاءِ فَقَدْ أَحَلَّ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ أَحْرَمَ مِنْهُ إِلَّا الصَّيْدَ»[1]
. «... هرگاه حاجى طواف نساء را بجاى آورد همه چيز بر او حلال گردد مگر شكار.»
تفصيل احكام:
طواف نساء دهمين واجب از واجبات حجّ تمتّع است و آن جز در نيّت كاملًا به طواف عمره تمتّع مىماند كه بايد نيّت كند طواف نساء را انجام مىدهد. طواف نساء بر مردان و زنان و كودكان واجب است و نزديكى جنسى حلال نمىشود مگر پس از آن، و اگر شخصى آن را فراموش كند، زن بر او حرام مىگردد تا اينكه به مكّه باز گردد و طواف را انجام دهد، و يا اينكه، در صورت عدم توانايى بازگشت به مكّه، به كسى وكالت دهد كه از سوى او به طواف بپردازد.
11- نماز طواف نساء
اين يازدهمين واجب از واجبات حجّ تمتّع است و آن از نظر احكام و شرايط جز در نيّت كاملًا نظير نماز طواف عمره تمتّع است كه قبلًا گفتيم، پس بر حاجى واجب است كه نيّت نماز طواف نساء را قربةً إلى اللَّه ببندد.
پس از فراغت از اين نماز بهره بريهاى جنسى بر حاجى روا مىگردد.
[1]- وسائل الشيعه، ج 10، كتاب الحجّ، ابواب الحلق والتقصير، ص 193، باب 13، حديث 1.
اين نماز بر مردان و زنان واجب است. اين آئينهاى پنجگانه (طواف زيارت و نماز آن، سعى، و طواف نساء و نماز آن) بايد پس از اعمال منى بجاى آورده شود، ولى جايز است انسان مضطرّ همچون زنى كه از حيض بهراسد يا پير مردى كه از انبوهى مردم بيم كند آنها را جلو اندازد، و نيز شخص ترسان ومريض همگى اين آئينها را پيش از وقوف در عرفات انجام مىدهند و سپس هنگامى كه اعمال منى (رمى و ذبح و حلق) را تكميل كردند حجّشان كامل مىشود و محرمات احرام همگى براى آنها حلال مىگردد.
12- مبيت در منى
حديث شريف:
از ابو عبداللَّه عليه السلام نقل است كه فرمود:
«إِذَا فَرِغْتَ مِنْ طَوافِكَ لِلْحَجِّ وَطَوافِ النِّسَاءِ فَلَا تَبِيت إِلَّا بِمِنى، إِلَّا أَنْ يَكُونَ شُغْلُكَ فِي نُسُكِكَ، وَإِنْ خَرَجْتَ بَعْدَ نِصْفِ اللَّيْلِ فَلَا يَضُرُّكَ أَنْ تَبِيتَ فِي غَيْرِ مِنى»[1].
«هرگاه از طواف حجّ و طواف نساء فارغ شدى جز در منى بيتوته نكن مگر آنكه مشغول عبادت باشى و اگر پس از نيمه شب خارج شدى به تو زيانى نمىرساند اگر در غير از منى بيتوته كنى.»
تفصيل احكام:
بيتوته كردن در منى دوازدهمين واجب از واجبات حجّ تمتّع است.
و مقصود از آن بيتوته كردن در منى است در طول دو شب يازدهم و دوازدهم ماه ذىالحجّه كه «مبيت» ناميده مىشود، به اين صورت كه از اوّل شب تا
[1]- وسائل الشيعه، ج 10، كتاب الحجّ، ابواب العود إلى منى، ص 206، باب 1، حديث 1.
نيمه آن در آنجا بيتوته كنى، يا از نيمه آن تا طلوع خورشيد، كه بايد با نيّت تسليم در برابر اوامر الهى و تقرّب به او صورت گيرد.
احكام مبيت:
1- واجب است حاجى در طول اين مدّت بدون آن كه تفاوتى در اين كه خواب و يا بيدار باشد در منى بماند.
2- حاجى بايد براى هر شبى كه در منى عمداً بيتوته نكرده يك گوسفند فديه دهد.
3- گروهى هستند كه اگر در منى بيتوته نكنند گناهى نكردهاند و كفّاره بر آنها واجب نمىشود و ايشان كسانى هستند كه پس از اداى مناسك از مكّه مكرّمه بسوى منى خارج شدهاند ولى در راه خواب ايشان را ربوده و يا كسانى كه در طول شب در مكّه مكرّمه به عبادت اشتغال داشتهاند يا كسانى كه معذور بودهاند (مانند كسى كه فراموش كرده باشد، يا نداند، يا بيمار و يا پرستار بيمارى باشد) و هر كسى كه مبيت در منى براى او دشوار باشد.
4- حاجيان مستحبّ است در ايام تشريق در منى بمانند و همچنان مستحبّ است اينگونه تكبير گويند:
«اللَّهُ أَكْبَرُ، اللَّهُ أَكْبَرُ، لَاإِلهَ إِلَّا اللَّهُ، وَاللَّهُ أَكْبَرُ، وَللَّهِ الْحَمْدُ، اللَّهُ أَكْبَرُ عَلى مَا هَدَانَا، اللَّهُ أَكْبَرُ عَلى مَا رَزَقَنَا مِنْ بَهِيمَةِ الْأَنْعَامِ، وَالْحَمْدُ للَّهِ عَلى مَا أَبْلَانَا».
اين شعارِ اهل منى است كه پس از نمازها و در هر زمان و مكانى كه بخواهند آن را سر مىدهند.
5- بر كسى كه تا غروب آفتاب روز دوازدهم در منى باقيمانده واجب است كه شب سيزدهم را نيز در آنجا بيتوته كند. همچنين مبيت در شب
سيزدهم بر كسى كه در احرام از زنان و شكار پرهيز نكرده واجب است.
و اوْلى اين است كه اين حكم، رفث (اعمال جنسى)، فسوق (گناه)، جدال (قَسَم) و هر آنچه خداوند در احرام حرام كرده را، شامل گردد.
6- كسى كه روز دوازدهم به مكّه روان شود نبايد از حدود منى خارج شود، مگر پس از زوال آفتاب [ظهر شرعى]، ولى كسى كه در روز سيزدهم بيرون مىشود جايز است پيش از زوال آفتاب نيز خارج گردد.
13- رمى جمرههاى سهگانه
حديث شريف:
از امام صادق عليه السلام نقل است كه فرمود:
«مَنْ تَرَكَ رَمْيَ الْجِمَارِ مُتَعَمِّداً لَمْ تَحِلَّ لَهُ النِّسَاءَ وَعَلَيْهِ الْحَجُّ مِنْ قَابِلٍ»[1].
«كسى كه رمى جمرهها را عمداً ترك كند زن بر او حلال نگردد و سال بعد بايد حجّ گزارد.»
تفصيل احكام:
رمى جمرههاى سهگانهآخرين واجب از واجبات حجّ تمتّعاست ومقصود از آن رمى جمرههاى (اولى، وسطى و جمره عقبه) در روز يازدهم، دوازدهم و نيز سيزدهم در صورت بيتوته در شبانگاه آن در منى است.
احكام رمى:
1- رمى جمرههاى سهگانه هر روز به ترتيب واجب است يعنى حاجى نخست بايد جمره اولى و در پى آن جمره وسطى و در پايان جمره عقبه را
[1]- وسائل الشيعه، ج 10، ابواب العود إلى منى، ص 214، باب 4، حديث 5.
رمى كند و اگر خللى در ترتيب اين رمى پيش آيد بايد بخشهاى خطا اعاده گردد.
2- رمى هر يك از اين جمرهها بايد همه روزه با هفت ريگ صورت پذيرد. واجبات و احكام رمى را در رمى جمره عقبه به تفصيل بيان كردهايم كه مىتوانيد بدان رجوع كنيد.
3- اگر حاجى پس از رمى دريافت كه بهيكىاز جمرات چهار ريگ افكنده است باقيمانده را كامل مىكند و اعاده بعديها بر او لازم نيست، ولى اگر بداند كمتر از چهار ريگ افكنده بايد آنها را كامل كند و بعديها را اعاده نمايد.
4- اگر فراموش كند جمرهها و يا يكى از آنها را در روزى رمى نمايد در روز بعد آن را قضا مىكند، و اگر به مكّه رفت، بايد باز گردد و آنچه را فراموش كرده رمى كند، و اگر ايام تشريق را از دست داد يا از مكّه خارج شد احوط آن است كه كسى را در سال آينده، براى رمى در ايام تشريق نايب بگيرد.
5- بيمار، ترسان و كسى كه در روز كارى ضرورى دارد در شب رمى مىكند و كسى كه مطلقاً توانايى رمى را ندارد همچون كودكان و يا كسانى كه عضوى از آنها شكسته نايب مىگيرند.
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة