مادرش مىگويد: من به عنوان مادر، او را پرورش مىدهم، از نظر اسلام كدام يك مقدّم هستند؟
جواب:در مورد نگهدارى بچه و پرورش او تا زمان بلوغ، مادر بچه بر جدّ او مقدّم است حتّى در صورتى كه شوهر كند، ولى در مسأله ولايت بر اموال حق با جدّ است و مادر ولايتى بر اموال كودك ندارد.
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
بخش پانزدهم:
رضاع (شير دادن)
این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
1
شرايط شير دادنى كه سبب محرم شدن است
سؤال 797.شير دادن با چه شرايطى سبب محرميّت مىشود؟
جواب:هرگاه زنى كودكى را شير دهد با نُه شرط سبب محرم شدن خواهد بود:
الف) شير از ولادت باشد، بنابراين اگر پستان بدون تولّد فرزندى شير پيدا كند و كودكى از آن بنوشد سبب محرميت نمىشود.
ب) بچّه از زن زنده شير بخورد، پس اگر پستان زن مردهاى را به دهان بگيرد و شير بخورد اثرى ندارد.
ج) شير آن زن از حرام نباشد، بنابراين اگر شير بچّهاى را كه از زنا به دنيا آمده به بچّهاى بدهند به كسى محرم نمىشود.
د) شير را از پستان بمكد، ولى احتياط واجب آن است اگر شير را در گلوى بچّه بريزند با آن زن و محارم او ازدواج نكند.
ه) شير را با چيز ديگر مخلوط نكنند.
و) شير مربوط به يك شوهر باشد، بنابراين اگر زنى را كه داراى شير است طلاق دهد بعد شوهر ديگرى كند و از او باردار شود و تا موقع وضع حمل شيرى كه مربوط به شوهر اوّل داشته باقى بماند و مثلًا كودكى را هشت دفعه از شير مربوط به شوهر اوّل و هفت دفعه از شير مربوط به شوهر دوم شير دهد آن كودك
به كسى محرم نمىشود، همچنين اگر زنى از شير مربوط به شوهر اوّل كودكى را بطور كامل شير دهد و بعد از شير مربوط به شوهر دوم كودك ديگرى را شير دهد آندو به يكديگر محرم نمىشود.
ز) كودك به واسطه بيمارى شير را قى نكند، ولى احتياط واجب آن است در اين صورت كسانى كه به واسطه شير دادن به آن بچّه محرم مىشوند با او ازدواج نكنند و نگاه محرمانه هم به او ننمايند.
ح) كودك پانزده مرتبه، يا يك شبانه روز بطورى كه در مسأله بعد خواهد آمد شير كامل بخورد، يا آن مقدار شير به او بدهند كه بگويند از آن شير استخوانش محكم شده و گوشت در بدنش روييده است و احتياط مستحب آن است كه اگر ده مرتبه شير بخورد كسانى كه به واسطه شير خوردن با او محرم مىشوند با او ازدواج نكنند و نگاه محرمانه نيز به او ننمايند.
ط) دو سال كودك تمام نشده باشد، بنابراين بعد از تمام شدن دو سال اگر به او شير دهند به كسى محرم نمىشود، حتّى اگر پيش از تمام شدن دو سال چهارده مرتبه و بعد از آن يك مرتبه شير بخورد با كسى محرم نمىشود، ولى اگر از موقع زاييدن زن بيش از دو سال گذشته باشد و شير او باقى باشد و بچّهاى را شير دهد احتياط واجب آن است كه با زنانى كه به واسطه شير خوردن با او محرم مىشوند ازدواج نكند و نگاه محرمانه هم ننمايد.
سؤال 798.آيا ميتوان در طول يك شبانه روزى كه كودك شير مىخورد از غذا و شير زن ديگر هم استفاده كند؟
جواب:نبايد در بين يك شبانه روز غذا يا شير زن ديگرى را بخورد، مگر اينكه غذا بقدرى كم باشد كه به حساب نيايد، همچنين در بين پانزده مرتبه شير خوردن بايد شير زن ديگرى را نخورد، و در هر مرتبه بايد بقدرى بخورد كه سير شود و بنابر احتياط دو دفعه بطور ناقص، نه دو دفعه حساب مىشود و نه يك دفعه.
سؤال 799.اگر زنى از شير مربوط به يك شوهر چندين بچّه را شير دهد حكم محرميت آنان چگونه است؟
جواب:هرگاه زنى از شير مربوط به يك شوهر چندين بچّه را شير دهد همه آنان به يكديگر و به شوهر و زنى كه آنان را شير داده محرم مىشوند
سؤال 800.هرگاه كسى داراى چند همسر است، هر كدام از آنان بچّهاى را شير كامل دهد؛ حكم محرميت آنان چگونه مىشود؟
جواب:آن بچّهها به يكديگر و به آن مرد و به همه آن زنان محرم مىشوند.
سؤال 801.هرگاه زنى از شير مربوط به يك شوهر پسر و دخترى را شير كامل دهد؛ حكم محرميت آنان چگونه مىشود؟
جواب:آنها به هم محرم مىشوند، ولى خواهر و برادر آنها به يكديگر محرم نمىشوند.
سؤال 802.اگر زنى برادر كسى را شير دهد به او محرم مىشود؟
جواب:محرم نمى شود، اگر چه احتياط مستحب آن است كه با او ازدواج نكند.
سؤال 803.هرگاه زنى دختر عمّه يا دختر خاله كسى را شير دهد به او محرم مىشود؟
جواب:محرم نمى شود، ولى احتياط مستحب آن است كه با او ازدواج نكند.
سؤال 804.مردى كه دو همسر دارد اگر يكى از آن دو همسر، فرزند عموى زن ديگر را شير دهد زنى كه فرزند عموى او شير خورده به شوهر خود حرام مىشود؟
جواب:خير، حرام نمىشود.
سؤال 805.دخترى از سنّ هفت ماهگى به بعد، به مدّت سه ماه و بطور متفرّقه، روزى يك بار يا دو بار، از زنى شير خورده و در همين روزها از شير مادر، يا از
شير خشك، يا آب قند، نيز استفاده كرده است و بعضى مواقع در طول اين سه ماه، 7 الى 10 روز اصلًا از شير آن زن استفاده نكرده است، آيا اين دختر فرزند رضاعى آن زن محسوب مىشود؟
جواب:در فرض مسأله، با توجّه به اين كه گوشت و استخوان آن كودك تا حدّى به وسيله شير آن زن روييده است، فرزند رضاعى او محسوب مىشود.
سؤال 806.اگر زن و شوهرى، كودكى را كه سنّ او كمتر از 2 سال است به فرزند خواندگى بپذيرند، و زن با كمك و مشاركت شوهر، و با استفاده از روش خاصّى، پستان خود را شيردار سازد، و كودك را با چنين شيرى به طور مستقيم (از پستان) در حدّ نصاب تعيين شده (15 مرتبه كامل، يا به دفعات در طىّ يك شبانه روز به صورت تغذيه انحصارى) شير دهد، لطفاً بفرماييد:
الف) آيا به اين طريق رابطه خويشاوندى رضاعى ميان كودك و زوجين مورد اشاره محقّق مىگردد؟
ب) در صورتى كه پاسخ سؤال اوّل منفى باشد، آيا رابطه مادر و فرزندى رضاعى به صورت انحصارى ميان مرضعه و مرتضع برقرار مىشود؟
جواب:حكم رضاع در اين مورد جارى نيست، و اين مسأله از مسائلى است كه در ميان فقها كاملًا مشهور است، و مدارك معتبرى دارد كه شير بدون ولادت، تأثيرى در تحريم ندارد.