این صفحه در کتاب اصلی بدون متن است / هذه الصفحة فارغة في النسخة المطبوعة
9
جهيزيّه
سؤال 230.پولى را كه پدر دختر از داماد جهت جهيزيه دخترش مىگيرد در صورتى كه از جهيزيه زياد بيايد آيا براى پدر دختر حلال است؟
جواب:اگر به صورت شرط ضمن العقد پول مزبور را جهت پدر قرار دهند مبلغ اضافى براى او حلال است و اگر آن پول را به نام دختر قرار داده باشند و جزء مهريه باشد متعلّق به دختر است.
سؤال 231.اگر پدر دختر همان پولى را كه از داماد مىگيرد مهريه دخترش قرار دهد، به اين معنا كه دختر مبلغ را كاملًا از شوهرش به عنوان مهريه خود اخذ كند، هر مقدار كه خواست براى خودش جهيزيه تهيه كند و اضافه آن را به پدر يا مادر و يا برادر خود هبه كند، آيا براى آنها حلال است؟
جواب:در صورتى كه مهريه و شيربها را دختر به صورت مهريه از شوهر بگيرد و مقدارى از آن را صرف تهيه جهيزيه نمايد و اضافى آن را به هر كس بدهد جايز است.
سؤال 232.اگر يكى از فرزندان خانوادهاى طلاق بگيرد، و در اين هنگام براى فرزند ديگرشان خواستگارى بيايد، و پدر و مادر مجبور شوند از مهريه فرزند بزرگتر براى مخارج ازدواج فرزند ديگر هزينه كنند، چه حكمى دارد؟
جواب:بدون رضايت آن دختر از مهريه او نمى توان استفاده كرد. و اگر اين
كار را كردهاند، بايد به شكلى رضايت او را جلب كنند.
سؤال 233.آيا بطور كلّى و در هر صورت پس از فوت زوجه، جهيزيه او جزء ماترك است؟
جواب:جهيزيه، جزء ماترك زوجه است.
سؤال 234.در بعضى از مناطق طبق عرف محل، در حين عقد زوجه قيد مىگردد كه اجناسى به عنوان جهيزيه از سوى زوج تهيه و تحويل خانواده زوجه گردد و پس از تحويل به عنوان مال پدرى صورت جلسه و همراه زوجه به خانه شوهر فرستاده مىشود، بعداً در مالكيت آن اختلاف مىشود، با توجّه به اين كه از نيت زوج در حين تهيه و تحويل اجناس اطّلاعى نيست، آيا اجناس قيد شده ملك زوجه مىباشد يا زوج؟
جواب:در فرض مسأله مالك تمام آنها زوجه است.
سؤال 235.آيا مرد ضامن جهيزيه همسرش مىباشد؟ اگر شوهر فوت كرد و جهيزيه همراه ديگر ماتركش در اختيار ورثه قرار گرفت، آيا ورّاث ضامن هستند؟ اگر در حين مطالبه، كلّ جهيزيه يا بعضى از آن وجود نداشت و ورثه هم اظهار بى اطّلاعى نمودند آيا ورثه ضامن هستند؟
جواب:اگر ثابت شود شوهر در حفظ آن كوتاهى كرده مسئول است در غير اين صورت مسئوليت ندارد؛ و جهيزيه زن جزء تركه شوهر نمى شود و اگر ورثه بدون اجازه زوجه در آن تصرّف كنند ضامن هستند.
10
مراسم عروسى
1. برگزارى مجلس
سؤال 236.به نظر حضرتعالى جشن عروسى يك مسلمان بايد چه ويژگىهايى داشته باشد؟ به تعبير ديگر، زوجين جوان مسلمان كه قصد دارند به گونهاى جشن عروسى برپا كنند، كه از يك سو مورد رضايت خداوند باشد و قدم اوّل زندگى مشترك را با معصيت آغاز نكنند، و از سوى ديگر همراه با شادى و شور و شعف باشد و رضايت دعوت شدگان هم فراهم شود، بايد چه كنند؟
جواب:بايد از برنامههايى استفاده كنند كه آميخته با خلاف شرع نباشد و اين، امر ممكنى است، و بسيارى از مؤمنين انجام مىدهند.
سؤال 237.خانمها در مجالس عروسى نسبت به سرو وضع و رخت و لباس خود حسّاسيت خاصّى دارند، به گونهاى كه اگر خانمى لباس گرانقيمتى را در يك جشن عروسى بپوشد، آن را در مجلس جشن ديگر نمى پوشد! حتّى برخى از خانمها به اين مقدار نيز قناعت نكرده، و در يك مجلس عروسى چند بار لباس عوض مىكنند! اينگونه كارها چه حكمى دارد؟
جواب:اينگونه كارها در شأن زنان با شخصيت و با ايمان نيست.
سؤال 238.شركت در عروسى، يا مجالس ديگر، كه انسان مىداند در آن رعايت شؤونات اسلامى نمى شود (از قبيل اختلاط زن و مرد، رقص و پايكوبى،
استفاده از نوارهاى موسيقى و مانند آن) چه حكمى دارد؟
جواب:شركت در مجالس گناه حرام است.
سؤال 239.متأسّفانه غالب مجالس عروسى در زمان ما براى مؤمنين مشكلساز شده است، به گونهاى كه رفتن به مجلس عزا براى آنها، خوشايندتر از شركت در چنان مجالس شادى است! حال اگر شخصى مجبور باشد در مجلس عروسى، كه آلوده به گناهانى همچون موسيقى حرام و رقص و مانند آن است شركت كند، و در اطاقى كه اين گناهان انجام مىشود نرود، بلكه در اطاق مجاور كه صداى ساز و آواز مىآيد باشد، آيا مرتكب گناه شده است؟ همچنين اگر در تالارى باشند كه در يك قسمت موسيقى و رقص هست و او در قسمت ديگرى است، ولى صداى موسيقى را مىشنود، چه حكمى دارد؟
جواب:اگر در محلّ جداگانهاى باشد كه دو مجلس محسوب شود اشكالى ندارد؛ ولى عمداً به موسيقى حرام گوش ندهد، هر چند بى اختيار به گوشش برسد.
سؤال 240.حكم كاروانهاى عروسى كه با بوق زدن و دست زدن عروس را از خيابانها عبور ميدهند چيست؟
جواب:اين كارها مناسب اهل دين نيست.
2. موسيقى
سؤال 241.موسيقى حرام چيست؟
جواب:كليه صداها و آهنگ هايى كه مناسب مجالس لهو و فساد است حرام، و غير آن حلال است. و تشخيص آن با مراجعه به اهل عرف، يعنى افراد فهميده متدين، خواهد بود.
سؤال 242.طبق نظر برخى از مراجع تقليد، موسيقى در مجالس عروسى
استثناء شده است، نظر حضر تعالى در اين زمينه چيست؟ آيا مقلّدين شما (در صورتى كه جواب منفى باشد) مىتوانند در اين مسأله از آن مراجع تقليد كنند؟
جواب:بنابر احتياط واجب فرقى ميان مجالس عروسى و غير عروسى نيست.
و با توجّه به اين كه ما در اين مسأله احتياط واجب داريم، مقلّدين ما مىتوانند به مرجع ديگرى مراجعه كنند.
سؤال 243.برخى از خانمها معتقدند كه نواختن آهنگ با سازهاى بدون حلقه، و نيز با ظروفى مانند قابلمه و سطل و مانند آن اشكال ندارد، آيا نواختن آهنگ با اين وسائل در مجالس عروسى زنانه جايز است؟
جواب:هرگاه با اين وسائل آهنگهايى مانند وسايل موسيقى نواخته شود جايز نيست؛ امّا اگر مانند آن آهنگها نباشد مانعى ندارد.
سؤال 244.عروس و داماد مخالف موسيقى و رقص هستند اگر بقيه انجام مىدهند چه حكمى دارد؟
جواب:در صورتيكه آنها موافق نبوده و با زبان خوش نهى از منكر كنند مسئوليتى ندارند.
3. آواز
سؤال 245.آوازخوانى زنان و دختران بصورت انفرادى يا دسته جمعى، در محفل خصوصى زنان، مخصوصاً مجالس عروسى، چه حكمى دارد؟
جواب:اگر منظور از آواز، خوانندگىهاى مناسب مجالس لهو و فساد باشد، جايز نيست.
سؤال 246.زنان در كشمير در مراسم ازدواج براى استقبال از داماد و عروس در خيابانها و در جمع نامحرمان ترانههاى محلّى مىخوانند، اين عمل چه حكمى دارد؟ آيا شركت در اين مجالس جايز است؟
جواب:خواندن اين ترانهها جايز نيست، و شركت در اينگونه مجالس اشكال دارد.
4. رقص و شاباش
سؤال 247.تعريف رقص از نظر شرعى چيست؟ و حكم آن به نظر حضرتعالى چه مىباشد؟
جواب:تنها رقص زن براى شوهرش جايز است، و بقيه اشكال دارد، و رقص يك امر عرفى است، و آن حركات موزونى است كه افراد مطّلع تصديق كنند مصداق رقص است، و اگر مصاديق مشكوكى پيدا كرد حرام نيست.
سؤال 248.با توجّه به اين كه به جز رقص همسر براى همسر، بقيه رقصها اشكال دارد، لطفاً بفرماييد: پولى كه به عنوان شاباش در مجالس رقص، به ويژه عروسىها، به كسى كه مىرقصد مىدهند، براى دهنده و گيرنده آن، از نظر شرعى چه حكمى دارد؟
جواب:دادن و گرفتن اين پولها جايز نيست.
سؤال 249.آيا براى عروس جايز است كه در مجلس عروسى زنانه، كه هيچ مردى جز داماد حضور ندارد، فقط براى شوهرش بر قصد؛ هر چند زنان ديگر هم تماشا كنند؟
جواب:رقص زن فقط براى شوهرش جايز است، نه در حضور زنان ديگر.
سؤال 250.آيا رقص در مجالس عروسى، مخصوصاً مجالس زنانه، جايز است؟
جواب:رقص منشأ فساد است و اشكال دارد، خواه رقص زن براى زن، يا مرد براى مرد، و يا زنان براى مردان باشد؛ ولى رقص زن براى همسرش اشكال ندارد.
سؤال 251.آيا جايز است زن در ميان زنان برقصد؟ اگر جايز نيست، حكم نشستن زنان در تالارها و چنين مجالسى چگونه است؟
جواب:همانگونه كه گفته شد تنها رقص زن براى شوهرش جايز است، و بقيه اشكال دارد، و نبايد در مجالس معصيت شركت كرد.
5. كف زدن
سؤال 252.حكم كف زدن و دستافشانى و چوب بازى در مجالس عروسى چيست؟
جواب:كف زدن اشكالى ندارد، و چوب بازى نيز اشكالى ندارد، مگر اين كه مفسده خاصّى بر آن مترتب شود؛ ولى رقص براى غير شوهر اشكال دارد.
سؤال 253.حكم كف زدنِ هماهنگ و مرتّب يا نامرتّب به صورت مطلق، و در هر مجلسى (عروسى، ميهمانى، مولودى و مانند آن) و در هر مكانى (اعمّ از مسجد، حسينيه، منزل و مانند آن)، جهت اظهار شادى و سرور، يا تشويق، چيست؟
جواب:از جواب سابق معلوم شد؛ ولى توجّه داشته باشيد كه افراط در هيچ كارى شايسته نيست.
6. فيلمبردارى و عكاسى
سؤال 254.آيا خواهران مذهبى مىتوانند در عروسىها و عقدها كه نوعاً بدحجاب و آرايش كرده هستند، جلو دوربين قرار بگيرند توسط خواهران عكاس عكس آنها گرفته بشود؟ ناگفته نماند ظاهر كردن چنين عكسهايى به دست مردان نامحرم مىباشد.
جواب:عكس گرفتن از زنان به وسيله زنان اشكالى ندارد، مگر اين كه به