بيمارستانهاى خصوصى، هرگاه بيمارى را پذيرش كنند، بايد وسائل را فراهم سازند.
سؤال 448- بيمارانى به بيمارستان مراجعه مىكنند كه قادر بر پرداخت هزينه درمان يا عمل جرّاحى نيستند. آيا مسئوليتى متوجه بيمارستان، دكتر جرّاح يا حكومت اسلامى هست؟ در صورت فوت يا نقص عضو، ديهاى بر ذمّه آنها استقرار پيدا مىكند؟
جواب:بر حكومت اسلامى واجب است در اين گونه امور تدبيرى بينديشد، كه مشكل اين افراد حل شود.
سؤال 449- درمان اهل كتاب و استفاده از خدمات درمانى و بهداشتى آنان چه حكمى دارد؟
جواب:مانعى ندارد، مگر در مواردى كه آنها بر ضدّ مسلمين سوء استفاده كنند.
19- احكام داروخانهها
سؤال 450- آيا خريدوفروش داروهاى غير مجاز، يا تاريخ گذشته، جايز است؟
جواب:خريدوفروش داروهاى غير مجاز جايز نيست؛ و داروهايى كه تاريخ آن گذشته، اگر مقدار قابل ملاحظهاى از آثار خود را داشته باشد و به طرف اعلام شود اشكالى ندارد، در غير اين صورت جايز نيست.
سؤال 451- خريدوفروش داروهاى دولتى، خارج از سيستم نظارتى چه حكمى دارد؟
جواب:در صورتى كه بر خلاف مقرّرات جمهورى اسلامى باشد، يا منشأ ضرر و زيانى شود، جايز نيست.
سؤال 452- با تزريق آمپولى به نام «پروستودين» در سهماهه اول حاملگى، معمولًا جنين پس از يك ساعت سقط مىشود، اين داروها گاه به شكل شياف يا ژل نيز عرضه مىگردد. آيا خريدوفروش چنين دارويى جايز است؟
جواب:خريدوفروش آن اشكالى ندارد، ولى بايد حتماً با اجازه و نسخه پزشك متعهّد باشد، تا از آن سوء استفاده نشود.
سؤال 453- داروى مذكور به صورت قاچاق در بازار به وفور وجود دارد، آيا بايد از خريدوفروش آن جلوگيرى كرد؟
جواب:آرى بايد از خريدوفروش آن بدون شرطى كه در بالا گفتيم جلوگيرى شود.
20- احكام بيماران
1. احكام طهارت و نجاست
الف) الكل طبّى و صنعتى
سؤال 454- بنا به نقل بعضى از دانشجويان رشته شيمى، موادّ تشكيل دهنده الكل صنعتى و طبّى يكى است، كه براى غير قابل شرب شدن الكل صنعتى مادّهاى رنگى به آن اضافه مىگردد. با اين فرض، حكم استفاده از اين دو نوع الكل چيست؟
جواب:الكل طبّى و صنعتى پاك است، زيرا با قطع نظر از مادّه رنگى، قابل شرب نيست، و نوعى سمّ محسوب مىشود. بنابراين، ادلّه مسكر مايع شامل آن نمىگردد.
سؤال 455- آيا هر مادّهاى كه در آن الكل باشد حرام است؟
جواب:اگر عرفاً مسكر و مستكننده نباشد اشكالى ندارد.
سؤال 456- مصرف غذاها يا مايعات، يا عطرهايى كه به طور طبيعى مقدار بسيار كمى الكل در آن به كار رفته، چه حكمى دارد؟
جواب:هرگاه مشروبات الكلى بر آن صدق نكند اشكالى ندارد.
سؤال 457- الكلى كه جهت ضدّ عفونى كردن بعد از تزريقات به كار مىرود،
نجس است؟
جواب:پاك است، مگر اينكه با خون مخلوط شود.
سؤال 458- لطفاً به سؤالات زير پاسخ فرماييد:
الف) آيا از نظر طهارت تفاوتى بين الكل صنعتى و الكل طبّى وجود دارد؟
جواب:تمام الكلهايى كه درجه غلظت آن بالاست و به خاطر غلظت آن قابل شرب نيست، هرچند مواد سمّى در آن نباشد پاك است. و فرقى ميان الكل طبّى و صنعتى از اين نظر نيست؛ امّا الكلهايى كه درجه غلظت آن در حدّى است كه قابل شرب است از نظر طهارت اشكال دارد.
ب) الكل را مىتوان از تقطير مشروبات الكلى نيز به دست آورد. چنين الكلى چه حكمى دارد؟
جواب:آنچه از تقطير مشروبات الكلى به دست مىآيد همان حكم را دارد.
ج) اگر ندانيم الكل مورد استفاده ما، از مشروبات الكلى تهيّه شده يا از طريق ديگر، آيا چنين الكلى پاك است؟
جواب:با شرايطى كه در بالا گفته شد پاك است.
د) آيا استفاده از الكل براى ضدّ عفونى كردن محلّ تزريقات، يا ناف بچّه، موجب نجاست پوست مىشود؟
جواب:اشكالى ندارد، پاك است.
ه) برخى از داروهاى پوستى، نظير محلولهاى جلوگيرى از ريزش مو، يا برطرف كننده جوشهاى جلدى، حاوى الكل مىباشند؛ آيا استفاده از اين محلولها موجب نجاست مو و پوست بدن مىشود؟
جواب:اگر از الكلهاى پاك در آن استفاده شده اشكالى ندارد، همچنين اگر شك داشته باشيم.
و) مصرف عطرها و ادكلنهايى كه حاوى الكل مىباشند از لحاظ طهارت چه حكمى دارد؟ منظور عطرها و ادكلنهاى خارجى (فرانسوى، ايتاليايى و مانند آن است) كه در مغازههاى لوازم آرايشى و بهداشتى به فروش مىرسد. آيا براى نماز اشكال دارد؟ استفاده طلّاب و روحانيّت معزّز از آنها چه صورت دارد؟
جواب:آنها نيز اشكالى ندارد.
سؤال 459- لطفاً به دو سؤال زير پيرامون الكل پاسخ دهيد:
الف) در مواردى كه الكل حكم دارو دارد (مثل مسموميّت با متانول) و خوردن آن ضرورت پيدا مىكند، در اين گونه موارد شُرب الكل چه حكمى دارد؟
جواب:در صورتى كه از الكلهاى مستكننده و در غلظتهاى قابل شرب باشد، تنها وقتى جايز است كه داروى منحصر به فرد محسوب شود و جانشينى نداشته باشد.
ب) گروهى از داروهاى تزريقى به دليل مسائل فرمولاسيون حاوى مقاديرى الكل هستند. مصرف اين گونه داروها چه حكمى دارد؟
جواب:اگر از الكلهاى طبى در آن استفاده شود و در شرايط فعلى جنبه مايع مسكر ندارد، اشكالى ندارد.
سؤال 460- آيا الكلِ سفيدِ خالص، كه مسكر است و براى مصارف پزشكى مورد مصرف قرار مىگيرد، نجس است و بايد از آن پرهيز كرد؟ ساير الكلها كه مسكر نيستند چطور؟
جواب:الكلهايى كه به صورت فعلى قابل شرب نيست و بايد آن را رقيق كرد نجس نمىباشد؛ ولى اگر به صورت كنونىاش قابل شرب باشد نجس است (بنابر احتياط واجب) و اگر مشكوك باشد آن نيز پاك است.
سؤال 461- اگر الكل سفيد را در ادكلنها و مواد آرايشى بكار ببرند، با توجّه به اينكه موادّ شيميايى ديگرى نيز به اين گونه كالاها اضافه مىكنند و در نتيجه مثل الكل صنعتى، قابليّت شرب ندارند، محكوم به طهارت هستند؟
جواب:اگر بدون آن مواد قابل شرب است و مايع مستكننده محسوب مىشود نجس است (بنابر احتياط واجب).
سؤال 462- اگر مقادير كمى الكل سفيد، به منظور استفاده و خواص دارويى، به شربتها اضافه شود، چه حكمى دارد؟
جواب:از جواب بالا معلوم شد.
سؤال 463- «كامبوجيا» قارچى است كه در محلول چاى و شكر تكثير مىشود و مدّت تكثير آن، يك هفته تا 15 روز است. قارچ را در محلول شكر و چاى قرار مىدهند و بعد از يك هفته محلول به دست آمده را به مصرف دارويى- كه يك نوشيدنى است- مىرسانند، البتّه بدون بيمارى هم مىتوان از آن استفاده كرد؛ ولى اين محلول حاوى 5% الكل است. آيا نوشيدن اين محلول حلال است؟
جواب:اگر اين محلول مستكننده بوده باشد، هرچند مستى خفيف بياورد، حرام است؛ مگر در مواردى كه داروى منحصر به فرد باشد.
سؤال 464- نوشيدن ماء الشعير، كه براى برخى از بيماريها نيز توصيه مىشود، چه حكمى دارد؟
جواب:آبى كه براى خواصّ طبّى مىگيرند، و به آن «ماء الشعير» مىگويند، و ابداً مسكر نيست، پاك و حلال است.
ب) خون
سؤال 465- آيا مايعى كه از كيسه آب جنين (مايع آمنيوتيك) خارج
مىشودن جس است؟ شايان ذكر است كه ممكن است اين كيسه قبل از زايمان پاره شود و از طريق مجراى تناسلى خارج گردد؟
جواب:محتواى كيسه آب جنين نجس نيست، مگر اينكه آلوده به خون باشد.
سؤال 466- آيا استفراغ نجس است؟ آيا تفاوتى بين استفراغ بزرگسالان و كودكان مىباشد؟
جواب:استفراغ نجس نيست، مگر اينكه بدانيد خونى همراه آن است. و تفاوتى بين بچّه و بزرگ، دختر يا پسر نمىباشد.
سؤال 467- سلهاى كه روى زخم مىبندد، و خونريزى ندارد (كه گاه به آن دلمه گفته مىشود)، چه حكمى دارد؟ آيا به هنگام غسل بايد آن را برداشت؟
جواب:در صورتى كه از حالت خون بيرون آمده، و با شستن زايل نمىشود پاك است، و به همان حالت غسل مىكند.
سؤال 468- يونيت دندانپزشكى معمولًا متصل به آب لولهكشى است. با توجّه به اين مطلب، آيا ترشّحاتى كه به هنگام ترميم دندان از دهان خارج مىشود، و غالباً با آب دهان و موادّ مخصوص دندان پزشكى و بخار و قطرات خون ملاقات كرده، پاك است؟
جواب:چنانچه آبى كه در دهان مىريزد متّصل به آب لولهكشى باشد، و معلوم نباشد ترشّحات از آن آب است يا چيز ديگر، پاك است.
سؤال 469- هرگاه دندانپزشك هنگام پر كردن دندان متوجّه نجس شدن مادّه پركننده، يا خود دندان طبيعى شود، كه طبعاً بعد از پر كردن باطن آن نجس است، آيا تطهير ظاهر آن كفايت مىكند؟
جواب:آرى كفايت مىكند.
سؤال 470- بيمارانى كه داراى ناراحتى لثه مىباشند، به هنگام خوردن غذا