1- مسواك زدن
سؤال (94) حكم استفاده از مسواك و خميردندان در حال روزه را بيان فرماييد؟
(بسمه تعالى): در صورتى كه مواد خمير دندان داخل فضاى حلق نشود، استفاده از مسواك اشكالى ندارد، هر چند كه استفاده از آن براى شخص روزه دار مكروه مىباشد، والله العالم.
2- حكم عطرها و استفاده از بخور
سؤال (95) حكم بوييدن و استنشاق عطرهاى جديدى كه به شكل بخار مىباشد، در ماه رمضان چيست؟
(بسمه تعالى): در صورتى كه بوى خوش به شكل هوا در آمده و جرميتى نداشته، به شكلى كه فقط هواى خالص به فضاى حلق برسد، اشكالى ندارد و مكروه هم نيست، والله العالم.
سؤال (96) برخى از پزشكان در هنگام كشيدن دندان از موادى استفاده مىكنند كه بوى آن مدتى در دهان مىماند و اين بو و رايحه، گاهى اوقات به حلق هم مىرسد. آيا در اين صورت روزه اشكال پيدا مىكند؟
(بسمه تعالى): باقى ماندن بوى مواد ذكر شده، اگرچه به عمق حلق هم برسد، اشكالى ندارد، والله العالم.
سؤال (97) حكم استفاده از مواد زير در روزه چه حكمى دارد؟
1- عطرى كه مشتمل بر الكل و يا بخورات و مواد خوشبو كننده است.
2- استفاده از آمپول.
3- قطرهاى كه در چشم و يا در گوش مىريزند.
(بسمه تعالى): هيچ كدام از موارد ذكر شده براى روزه اشكالى ندارد، والله العالم.
3- استفاده از اسپرى جهت بيماريهاى تنفسى
سؤال (98) استفاده از موادى مثل اسپرى تنفس براى بيماران در حال روزه چه حكمى دارد؟
(بسمه تعالى): در صورتى كه به فضاى دهان به شكل هواى بدون جرم برسد، اشكالى ندارد، والله العالم.
سؤال (99) اسپريى كه براى معالجه از طريق دهان يا بينى استفاده مىشود، دو نوع است. گاهى مواقع به شكل يك مادّهى پر فشار كه شباهت به گاز دارد، استعمال مىگردد و گاهى اوقات به شكل يك مايع جارى و يا به شكل بخار جارى استفاده مىشود. حكم هر دو مورد را در روزه بيان فرماييد؟
(بسمه تعالى): در صورتى كه در چشم و بينى استعمال گرديده و به فضاى حلق نرسد، اشكالى ندارد و در صورتى كه از طريق دهان استعمال
شده و قبل از رسيدن به حلق مبدل به هوا شود، مصرف آن مانعى ندارد، والله العالم.
سؤال (100) مريضان مبتلا به آسم ناچارند، از وسيلهاى استفاده كنند كه باعث راحت شدن تنفس و از بين رفتن گرفتگى نفس مىشود. اين وسيله اينگونه استفاده مىشود كه آن را در مقابل دهان گذاشته و با فشار دادن آن، داروى داخل آن به شكل گاز داخل دهان شده و باعث رفع گرفتگى نفس مىشود. لطفاً حكم استفاده از آن را براى روزه داران بيان فرماييد؟
(بسمه تعالى): در صورتى كه هوا بعد از رسيدن به مرى و مجراى تنفس مبدل به ماده سائله گردد، روزه صحيح بوده و اشكالى ندارد، والله العالم.
سؤال (101) گاهى موارد پزشكان براى مريضان مبتلا به بيمارىهاى تنفسى دارويى را تجويز مىكنند كه به شكل گاز پر فشار بوده و از طريق دهان جذب بدن مىشود. آيا استفاده از اين دارو با توجه به اينكه 80% درصد آن جذب بدن مىشود، اشكالى در روزه ايجاد مىكند؟
خوئى (قدس سرّه): استفاده از داروى ذكر شده، ضررى به روزه وارد نمىكند.
سؤال (102) من مبتلا به حساسيتى در بينى مىباشم و با مراجعه به پزشك، پزشك از من خواسته، كه براى تشخيص مريضى مادهاى را
استفاده كنم كه به شكل اسپرى از فضاى دهان جذب بدن مىشود. وقتى كه آن را استعمال كردم، احساس كردم كمى از آن داخل حلقم شده و جذب شكم گرديده، ولى يقين پيدا نكردم. آيا روزهى من در آن حال باطل شده يا نه، در صورتى كه اگر مىدانستم، دكتر چنين دارويى را براى من تجويز مىكند، هرگز دكتر نمىرفتم؟
(بسمه تعالى): در صورتى كه داروى مذكور به شكل هوا به فضاى دهان برسد، ضررى به روزه نمىزند، والله العالم.
4- قطرهاى كه در بينى ريخته مىشود
سؤال (103) آيا قطرهاى كه داخل بينى ريخته مىشود، روزه را باطل مىكند؟
(بسمه تعالى): در صورتى كه به فضاى حلق نرسيده باشد، اشكال ندارد.
5- حكم خوردن و آشاميدن بدون قصد
سؤال (104) شخصى مبتلا به مرضى است كه هنگام خواب خون از دندانهاى او و يا از حلقش جارى شده و از حلق مىگذرد، حكم روزهى او در ماه رمضان چيست؟ هنگامى كه از خواب بيدار مىشود براى اينكه خون را از حلق خود خارج سازد ناچار است كه مقدارى آب داخل حلق نموده تا بتواند، خون را خارج سازد. ولى مقدارى از آب بدون اختيار وارد شكم مىشود. در اين صورت روزه چه حكمى پيدا مىكند؟
(بسمه تعالى): آنچه كه در حال خواب وارد شكم مىشود، ضررى به صحت روزه نمىرساند، ولى در حال بيدارى بايد از رسيدن آب به شكم جلوگيرى نمايد. و در صورتى كه مقدارى از آب داخل شكم شد، بقيهى روز را بايد امساك نموده؛ يعنى عملى كه روزه را باطل مىكند، انجام نداده و بعداً روزهى آن روز را قضا نمايد، والله العالم.
دوم: استفراغ عمدى
اگر استفراغ به خاطر ضرورتى باشد؛ مثل معالجه و مانند آن، براى روزهدار مانعى ندارد و همچنين استفراغ غير اختيارى اشكالى ندارد.
(مسئله) اگر در شب غذايى بخورد كه خوردن آن در روز موجب استفراغ مىگردد، در صورتى كه قصد استفراغ در روز را داشته باشد، روزهاش باطل مىشود. و در صورتى كه قصد استفراغ ندارد، بنابر اظهر روزه باطل نمىشود و در اين مسئله فرقى بين واجب معين و غير معين نمىباشد و همچنين فرقى نيست، بين صورتى كه بيرون آوردن آنچه خورده، منحصر به استفراغ باشد يا نباشد.
سوم: باقى ماندن بر جنابت عمداً
(مسئله) در صورتى كه شخص جنب به خاطر مرض و غير آن قدرت بر غسل كردن ندارد، بايد قبل از فجر تيمم نمايد و در صورتى كه تيمم
انجام ندهد، روزهاش باطل است و در صورت تيمم نمودن بنابر احتياط، بايد تا طلوع فجر بيدار بماند.
چهارم: احتقان به مايعات
احتقان به اشياء جامد و همچنين به اشيايى كه داخل شكم مىشود و لكن از راه حلق نبوده و صدق خوردن و آشاميدن هم به آنها نمىشود، مانعى ندارد؛ مانند دارويى كه در رحم استفاده مىشود يا داخل گوش ريخته مىشود و يا در چشم و مواضع ديگر استفاده شده و در بعضى موارد داخل شكم مىشود. و هم چنين اگر شخصى روزهدار مورد اصابت چاقو و نيزه و امثال آنها واقع شود كه وسيلهى مذكور داخل شكم او مىشود، ولى در صورتى كه براى رسيدن غذا به معده راه ديگرى غير از حلق درست كرده باشند و از آن راه غذا را به معده برسانند، بعيد نيست كه خوردن و آشاميدن بر آن صدق كرده و در اين صورت روزه باطل شود و همچنين اگر به خاطر استنشاق آبى از راه بينى داخل شكم شود و در صورتى كه آب و يا غذا وارد بدن شده، ولى داخل معده نگردد. در اين صورت بايد بنابر احتياط واجب آن عمل را ترك نمايد، مانند سرم غذا كه در زمان ما متعارف است. ولى داخل نمودن دارو بوسيلهى آمپولى كه به دست يا پا مىزنند، اشكالى ندارد و همچنين قطرهاى كه در چشم و يا گوش مىريزند.
سؤال (105) دارويى كه خانمها براى معالجهى بعضى از امراض خود استفاده مىكنند و آن را داخل مجراى رحم قرار مىدهند، آيا ضررى به صحت روزه مىرساند؟
(بسمه تعالى): استفاده از اين داروها ضررى به روزه نمىرساند، والله العالم.
سؤال (106) مفهوم تنقيه در احكام روزه چيست؟
(بسمه تعالى): معناى آن داخل نمودن آب و يا مايع ديگر از پشت انسان، به بدن است.
حكم داخل كردن دوربين عكسبردارى از طريق دهان به معده
سؤال (107) آيا داخل نمودن تجهيزات عكس بردارى و مانند آن داخل بدن، جهت عكس بردارى از معده موجب بطلان روزه مىشود؟
(بسمه تعالى): داخل نمودن وسايل ذكر شده، در صورتى كه فقط براى عكسبردارى باشد، مانعى نداشته و روزه صحيح مىباشد، والله العالم.
پنجم: استفاده از آمپول در روزه
1- حكم آمپولى كه جهت معالجه استفاده مىشود
سؤال (108) آيا استفاده از آمپولهاى مختلف (غذايى و يا بيهوشكننده و يا دارويى) روزه را باطل مىكند.
(بسمه تعالى): استفاده از آمپولهايى كه به نحو تزريق در عضو مىباشد و جنبهى دارويى دارد، اشكالى ندارد. ولى استفاده از آمپولهاى كه موجب بيهوشى مىشود، هرچند مدت بيهوشى كم باشد، قابل اشكال است، والله العالم.
سؤال (109) آيا تزريق آمپول موجب باطل شدن روزه مىشود؟ و آيا فرقى بين آمپول دارويى و آمپول تقويتى وجود دارد، در صورت اشكال، آيا تزريق در دست و يا پا فرقى دارد؟
(بسمه تعالى): تزريق آمپول در ماه رمضان چه دارويى و چه تقويتى مشكلى ندارد و در حكم ذكر شده، فرقى بين تزريق از دست و يا پا وجود ندارد. البته بايد توجه شود كه شخص مريض با تفاصيلى كه در رسالهى عمليه گفته شده، روزه بر او واجب نمىباشد، والله العالم.
2- حكم آمپولى كه جهت تغذيه در مريض استعمال مىشود (آمپول و سرم غذايى)
سؤال (110) استفاده از آمپولهاى تقويتى و غذايى مانند (ب 12) و (ب كمپلكس) در حال روزه چه حكمى دارد؟
(بسمه تعالى): ضررى به روزه نمىرساند، والله العالم.