کتاب احکام جوانان

سجود، تشهد بخواند و در ركعت آخر پس از تشهد، سلام دهد.

مُوالات‌

مسأله 256: موالات، يعنى پشت سرهم بودن اجزاى نماز و فاصله نينداختن بين آنها.

مسأله 257: اگر كسى به قدرى بين اجزاى نماز فاصله بيندازد كه نگويند نماز مى‌خواند، نمازش باطل است.

مسأله 258: طول دادن ركوع و سجود و خواندن سوره‌هاى بزرگ، موالات را بهم نمى‌زند.

[بعضى از مستحبّات نماز]

قنوت‌

مسأله 259: مستحب است در ركعت دوم نماز، بعد از حمد و سوره و پيش از ركوع، قنوت بخواند؛ يعنى دستها را بلند كند و مقابل صورت بگيرد و دعا يا ذكرى بخواند.

مسأله 260: در قنوت هر ذكرى بگويد اگر چه يك «سُبْحانَ اللَّهِ» باشد، كافى است و مى‌تواند اين دعا را بخواند:«رَبَّنا آتِنا فِي الدُّنْيا حَسَنَةً وَ فِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَ قِنا عَذابَ النَّارِ».

تعقيب نماز

تعقيب، يعنى مشغول شدن به ذكر و دعا و قرآن بعد از سلامِ نماز.

مسأله 261: بهتر است انسان در حال تعقيب رو به قبله باشد.

مسأله 262: لازم نيست تعقيب به عربى باشد، ولى بهتر است چيزهايى را كه در كتابهاى دعا دستور داده‌اند، بخواند.

مسأله 263: از چيزهايى كه براى تعقيب نماز زياد سفارش شده، تسبيح حضرت زهرا (س) است؛ يعنى گفتن: 34 مرتبه «اللَّهُ اكبر» و 33 مرتبه «الحَمْدُ للَّه» و 33 مرتبه «سُبْحانَ اللَّه».

مُبطِلات نماز

مسأله 264: دوازده چيز نماز را باطل مى‌كند و آنها را مبطلات مى‌گويند: اول: آنكه در بين نماز يكى از شرطهاى آن از بين برود؛ مثلًا در بين نماز لباس يا بدن او نجس شود. دوم: آنكه در بين نماز عمداً يا سهواً و يا از روى ناچارى چيزى كه وضو يا غسل را باطل مى‌كند، پيش آيد؛ مثلًا بول از او بيرون آيد. ولى كسى كه نمى‌تواند از بيرون آمدن بول و غائط خوددارى كند، اگر در بين نماز بول يا غائط از او خارج شود، چنانچه به دستورى كه در احكام وضو گفته شده‌[1]رفتار نمايد، نمازش باطل نمى‌شود و نيز اگر در بين نماز از زن مستحاضه خون خارج شود در صورتى كه به دستور استحاضه رفتار كرده باشد، نمازش صحيح است. سوم: سخن گفتن. چهارم: خنديدن با صدا.

[1]. مسأله 310 به بعد از رساله توضيح المسائل.

پنجم: گريستن. ششم: رو برگردان از قبله. هفتم و هشتم: خوردن و آشاميدن. نهم: انجام دادن كارى كه صورت نماز را برهم بزند. دهم: كم يا زياد كردن اركان نماز. يازدهم: دست بر روى هم گذاشتن. دوازدهم: آمين گفتن بعد از حمد.

احكام مبطلات نماز

سخن گفتن‌

مسأله 265: اگر نمازگزار عمداً كلمه‌اى بگويد كه داراى معنى باشد خواه يك حرف باشد يا بيشتر، و بخواهد با آن معنايى را برساند، نمازش باطل مى‌شود.

مسأله 266: اگر از روى فراموشى سخن بگويد؛ يعنى متوجه نبود كه در حال نماز است، نماز باطل نمى‌شود.

مسأله 267: سرفه كردن و عطسه كردن نماز را باطل نمى‌كند.

مسأله 268: در نماز نبايد به كسى سلام كرد، ولى اگر كسى به نمازگزار سلام كند، واجب است جواب او را بدهد، و بايد در جواب، سلام را مقدّم دارد؛ مثلًا بگويد «سلام عليكم» و نبايد «عليكم السلام» بگويد.

خنديدن و گريستن‌

مسأله 269: اگر نمازگزار عمداً خنده با صدا كند يا براى كار

دنيايى عمداً با صدا گريه كند نمازش باطل مى‌شود ولى اگر از ترس خدا يا براى آخرت گريه كند اشكال ندارد بلكه از بهترين اعمال است.

مسأله 270: لبخند زدن نماز را باطل نمى‌كند.

روى از قبله برگرداندن‌

مسأله 271: اگر عمداً به قدرى روى خود را از قبله برگرداند كه نگويند رو به قبله است، نمازش باطل است.

مسأله 272: اگر عمداً يا سهواً پشت به قبله كند يا به طرف راست يا چپ قبله برگردد، نمازش باطل است.

خوردن و آشاميدن‌

مسأله 273: اگر نمازگزار چيزى بخورد يا بياشامد به طورى كه نگويند نماز مى‌خواند، نمازش باطل است.

مسأله 274: اگر نمازگزار چيزى بخورد يا بياشامد هرچند صورت نماز بهم نخورد، بنابر احتياط واجب نمازش باطل مى‌شود.

برهم زدن صورت نماز

مسأله 275: اگر در بين نماز كارى كند كه صورت نماز را بر هم زند؛ مثل دست زدن، به هوا پريدن و مانند اينها، هر چند از روى فراموشى باشد، نماز باطل مى‌شود.

مسأله 276: اگر در بين نماز به قدرى ساكت بماند كه از

صورت نماز خارج شود، نمازش باطل مى‌شود.

مسأله 277: رها كردن نمازِ واجب (شكستن نماز) حرام است، مگر در حال ناچارى، مانند اين موارد: حفظ جان، حفظ مال و جلوگيرى از ضرر مالى و بدنى.

مسأله 278: شكستن نماز براى پرداخت بدهى مردم با اين شرايط اشكال ندارد: 1- در بين نماز نمى‌تواند بدهى را بپردازد. 2- طلبكار، طلب خود را مى‌خواهد. 3- وقت نماز تنگ نيست، يعنى مى‌تواند پس از پرداخت بدهى، نماز را در وقتِ آن بخواند.

مسأله 279: شكستن نماز براى حفظ مالى كه اهميّت ندارد، مكروه است.

مسأله 280: برخى از چيزهايى كه در نماز مكروه است، عبارتند از: 1- برهم گذاشتن چشمها. 2- بازى كردن با انگشتان و دستها. 3- سكوت كردن در هنگام خواندن حمد يا سوره و يا ذكر، براى شنيدن حرف كسى. 4- هر كارى كه خضوع و خشوع را از بين ببرد. 5- برگرداندن صورت به طرف راست يا چپ به مقدار كم (چون مقدار زياد آن نماز را باطل مى‌كند).

[ترجمه ذكرهاى نماز]

ترجمه اذان و اقامه‌

*«اللَّهُ اكْبَرُ». خدا از همه چيز و همه كس بزرگتر است.*«اشْهَدُ ان لا الهَ الَّا اللَّهُ». گواهى مى‌دهم كه جز آفريدگار جهان خدايى نيست.*«اشْهَدُ انَّ مُحَمَّداً رَسُولُ اللَّهِ». گواهى مى‌دهم كه محمّد صلى الله عليه و آله پيغمبر خدا است.*«اشْهَدُ انَّ عَلِياً وَلِي اللَّهِ» گواهى مى‌دهم كه على بن أبي طالب ولى و حجت خدا بعد از پيامبر است.*«حَيَّ عَلَى الصّلاةِ». بشتابيد به سوى نماز.*«حَيَّ عَلَى الفَلاح». بشتابيد به سوى رستگارى.*«حَيَّ عَلَى خَيرِ العَمَلِ». بشتابيد به سوى بهترين كارها.*«قَدْ قامَتِ الصَّلاةُ». نماز برپا شد.*«اللَّهُ اكْبَرُ». خدا از همه بزرگتر است.*«لا الهَ الَّا اللَّهُ». جز آفريدگار جهان خدايى نيست.

ترجمه نماز

تكبيرة الاحرام: «اللَّهُ اكْبَرُ». خداوند از هر كس و هر چيز بزرگتر است.

حمد:«بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ».بنام خداوند بخشنده مهربان.*«الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ».ستايش، مخصوص خدا، پروردگار جهانيان است.*«الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ».خداى بخشنده مهربان.*«مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ».صاحب روز پاداش (قيامت).*«إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَ إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ».تنها تو را مى‌پرستيم و تنها از تو كمك مى‌خواهيم.*«اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ».ما را به راه راست هدايت فرما.*«صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ».راه آنان كه به آنها نعمت دادى.*«غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَ لَا الضَّالِ‌ينَ».نه راه كسانى كه بر آنها خشم شده و نه گمراهان. سوره:«بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ».بنام خداوند بخشنده مهربان.*«قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ».بگو اوست خداى يكتا.*«اللَّهُ الصَّمَدُ».خداى بى‌نياز.*«لَمْ يَلِدْ وَ لَمْ يُولَدْ».

خدايى كه فرزند ندارد و فرزند كسى نيست.*«وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ كُفُواً أَحَدٌ».و هيچ كسى، همتاى او نيست. ذكر ركوع: «سُبْحانَ رَبِّي الْعَظيمِ وَ بِحَمْدِهِ». خداى بزرگِ خود را منزّه مى‌دانم و مى‌ستايم. ذكر سجود: «سُبْحانَ رَبِّي الْاعْلى‌ وَ بِحَمْدِهِ». خداوندِ خود را كه از همه بالاتر است، مى‌ستايم و پيراسته مى‌شمرم. تسبيحات اربعه: «سُبحانَ اللَّهِ وَ الْحَمْدُ للَّه وَ لا الهَ الّا اللَّهُ وَ اللَّهُ اكْبَرُ». منزه است خدا، ستايش مخصوص خدا است، جز آفريدگار جهان خدايى نيست و خدا از همه بزرگتر است. تشهّد و سلام: «اشْهَدُ انْ لا الهَ الّا اللَّهُ وَحْدَهُ لا شريكَ لَهُ». گواهى مى‌دهم كه جز آفريدگار، خدايى نيست و يكتا و بى‌همتاست و شريك ندارد.*«وَ اشْهَدُ انَّ مُحمّداً عَبْدُهُ وَ رَسُولُه». و گواهى مى‌دهم كه محمد صلى الله عليه و آله بنده و فرستاده خداوند است.*«اللّهُمَّ صَلِّ على‌ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحمّدٍ». خداوندا! بر محمد صلى الله عليه و آله و خاندان او درود فرست.*«السَّلامُ عَلَيْكَ ايُّها النَّبيُّ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكاتُهُ». درود و رحمت و بركات خدا بر تو اى پيامبر.*«السَّلامُ عَلَيْنا وَ على‌ عِبادِ اللَّهِ الصَّالِحينَ».